Քարոզգիրք, որ կոչվում է Ամառան հատոր · 1/24

ԳԼՈՒԽ Ա-Ե

Օգնի՛ր, Սուրբ Հոգի, ճշմարիտ Աստված։

Գրիգոր Եռամեծի՝ իմաստախոս վարդապետի, քաջ հռետորի, ճշմարտասեր իմաստասերի, ճգնազգեստ անձի և անհաղթ փիլիսոփայի, Հովհաննես Որոտնեցու աշակերտի (գիրքը)։

Մղված բարեսեր մտքից և Հոգու շնորհից, առավել ևս Խոսքի տերունական հրամանների պարտադրանքից՝ տալ քեզանից խնդրողներին ըստ նրանց ցանկության։

Անհամեստ քարոզիչների չարամիտ խոսքերը ոչնչացնելու համար։

Տալով սա որպես կերակուր բանասեր անձանց մտքերին, մանավանդ որպես զարդ և պարծանք ուղղամիտ մանուկներին։

Նաև ի պատիվ Սրբերի և մեղքերից դարձի համար։

Սրբության պատճառ՝ փառքի Փեսայի մաքրասեր հարսի համար, և առիթ՝ նախապատրաստված բարիքները ժառանգելու։

Որով ինքն էլ իրենցով հանդերձ թող հասնի անվախճան կյանքի փառքի վայելմանը։

Քարոզգրքիս երկրորդ հատոր. Դավիթ մարգարեի այն խոսքի վրա, որ ասում է. (Առաջնորդի՛ր ինձ քո պատվիրանների շավիղներով, Տե՛ր, որովհետև դրանց հավանեցի) Սաղմ. 118. 35 (Գլուխ Ա)

Մարդկանց կյանքի ճանապարհները երկուսն են՝ բարին և չարը. բարի ճանապարհն ու գործը բնական են մարդուն, որովհետև դեռ արարչագործությունից Աստված բարին դրեց մեր բնության մեջ։

Քանզի մարդու հոգին, մարմինը և միտքը բարի են և ստեղծված են բարի Աստծուց։

Իսկ չարը եկամուտ է, որը հետո մտավ մեր բնության մեջ երկու պատճառով։

Նախ՝ սատանայից, որը չարը սերմանեց մարդկանց հոգու, մարմնի և մտքերի մեջ։

Եվ երկրորդ՝ մեր ազատ կամքից, որովհետև մեր կամքով հավանություն ենք տալիս սատանայի սերմերին և չարն ենք գործում։

Արդ՝ Աստծու օրենքները մեզ ետ են դարձնում սատանայի չար ճանապարհից և բերում են ուղիղ ճանապարհ ու բարի գործերի, ինչպես ասում է մարգարեն.

(Տիրոջ օրենքներն անբիծ են և դարձի են բերում հոգիները։)

Նաև օրենքների մասին պետք է իմանալ, որ Աստծու օրենքներն ու պատվիրանը կատարվում են երեք ճանապարհով։

Նախ՝ լսել օրենքները և սովորել։

Երկրորդ՝ վախենալ Աստծուց և մտքում պահել։

Երրորդ՝ պահել Աստծու պատվիրանը և գործով կատարել, ինչպես ասում է իմաստուն Սողոմոնը. (որդյա՛կ, ամեն ինչ լսի՛ր, Աստծուց վախեցի՛ր և նրա պատվիրանները պահի՛ր։)

Դու, որ իմ հնազանդ որդյակն ես և իմ վարդապետության աշակերտը, ամեն ինչ, որ քեզ ասում է Աստծու օրենքը, լսի՛ր և ունկնդիր եղիր, որպեսզի տգետ չլինես և չասես, թե չգիտեմ Աստծու օրենքները, և տգիտությամբ ամբարիշտների հետ կորչես։

Եվ մի՛ քննիր օրենքները, թե սա ինչո՞ւ պահեմ, կամ ի՞նչ օգուտ ունեմ դրանից։

Մի՛ քննիր, ասում է, այլ ամեն ինչ լսի՛ր առանց հակառակվելու։

Երկրորդ խոսքով խրատ է տալիս և ասում.

(Աստծուց վախեցի՛ր.) այսինքն՝ երբ լսում ես Աստծու օրենքները, երկյուղ և ահ բեր քո մեջ, որ Աստված դատավոր է և վրեժխնդիր է հանցավորներից, և տանջանք է տալիս չպահողներին. այսպիսի երկյուղը միշտ մտքումդ պահիր, ինչպես Դավիթ մարգարեն աղաչում էր Աստծուն և ասում. (բևեռի՛ր իմ մարմինը քո երկյուղով, որովհետև քո դատաստաններից շատ վախեցա։)

Երրորդ խոսքը, որ ասում է՝ նրա պատվիրանները պահի՛ր, որովհետև երբ մարդը վախենում է Աստծուց, նա կարող է պատվիրանը պահել, ինչպես ասում է Դավիթը. (երանի՜ այն մարդուն, որ վախենում է Տիրոջից. նրա պատվիրանները շատ է կամենում։)

Եվ այսպես պահելով պատվիրանը՝ մարդը մեղք չի գործում։

Իսկ եթե գործել է, ապաշխարում է և արդարանում։

Որովհետև մարդն ամբողջովին դրա համար ստեղծվեց, այսինքն՝ Աստված մարդուն դրա համար է ստեղծել, և դրան է կոչվել։

Եվ դրա համար դրեց դրախտում, որ լսի Աստծու հրամանները, և դրան կոչվեց։

Եվ դրա համար դրեց դրախտում, որ լսի Աստծու հրամանները, վախենա նրանից և նրա պատվիրանները կատարի։

Եվ դա հայտնի է նրանից, որ մարդուն ասվեց. (գիտության ծառից մի՛ կեր, որ մահով չմեռնես։)

Ահա Աստծու հրամանը, և ահա հրամանին հաջորդող մահվան երկյուղը։

Իսկ եթե պահեր պատվիրանը՝ անմահ կյանքի էր փոխադրվելու։)

Այսպես և նրա բոլոր ծնունդներին դրան կոչեց և բերեց աշխարհ, ինչպես ասում էր Մովսեսը.

(լսի՛ր, Իսրայե՛լ, և երկյուղ կրիր Աստծու երեսից, և նրա պատվիրանները պահիր։

Այսպես ամեն մարդ պարտավոր է նախ լսել օրենքները, ապա վախենալ Աստծուց և ապա պահել օրենքների հրամանները։

Եվ Աստծու օրենքների երկյուղն ու պահպանությունը պայծառացնում են մարդու միտքը և պատվիրանի լույսով հասցնում են Աստծու սիրուն և կատարելությանը։

Ինչպես ասում է մարգարեն.

(Առաջնորդի՛ր ինձ քո պատվիրանների շավիղներով, որովհետև դրանց հավանեցի։)

Օրենքների կատարումն ընդհանրապես երեք օգուտ ունի։

Նախ՝ կատարեց օրենքների կանոններն ու պարտքերը։

Երկրորդ՝ անամոթ չէ օրենսդիր Աստծու առջև։

Երրորդ՝ որ բարիքները հավաքում է իր անձի մեջ։

Այս երեք օգուտները գլխավոր են, որովհետև այստեղ երեք դեմք կա՝ օրենսդիրը, օրենքը և կատարողը։

Եվ արդար մարդը ուրախանում է օրենքները կատարելիս։

Նախ՝ որովհետև մարմնի ուրախությունները, ինչպես հաճույքները, փառքն ու մեծությունը, անցավոր են։

Երկրորդ՝ որովհետև դրանք արդարի համար հանցանք և մեղք են. դրա համար արդարը դրանցով չի ուրախանում, այլ օրենքների կատարումով։

Քանզի օրենքը կատարողների համար ուրախություն է և կյանք, իսկ չկատարողների համար՝ տրտմություն և մահ, ինչպես ասում է առաքյալը.

(Պատվիրանը, որ ինձ տրվեց կյանքի համար, նույնը ինձ համար մահ եղավ։)

Սա երեք իմաստ ունի։

Նախ այսպես՝ Աստծու պատվիրանը պահողների համար կյանք է, իսկ հանցավորների համար՝ մահ։

Երկրորդ՝ որ մարմնի համար մահ է, իսկ հոգու համար կյանք։

Երրորդ՝ որ օրենքով սպանվում է հանցավորը, ինչպես ասաց. (մի՛ շնացիր և մի՛ գողացիր։)

Երբ շնանում ենք և գողանում, նույն օրենքը պատժում է մեզ, ինչպես մեկ այլ տեղ ասում է առաքյալը.

(Ես մեղքը չէի ճանաչի, եթե օրենքը չասեր։)

Այսպես Աստծու օրենքն ու պատվիրանը պահողների համար կյանք են, իսկ չպահողների համար՝ մահ. դրա համար մարգարեն աղոթում էր Աստծուն.

(Առաջնորդի՛ր ինձ քո պատվիրանների շավիղներով, որովհետև դրանց հավանեցի։)

Դարձյալ պետք է իմանալ, որ Աստծու օրենքը պարիսպ և ցանկապատ է մարդու համար, ըստ այն խոսքի, որ ասում է Եսային. (ցանկապատով փակեցի։)

Եվ մարդկանց ամրությունն ու պարիսպը երեքն են, ինչպես քաղաքը կրկնակի և եռակի պարսպում են։

Առաջին՝ խոհեմությունը ներքին պարիսպ է, որով ինչ էլ որ մարդն անում և գործում է, հաստատուն գլուխ է բերում։

Երկրորդ պարիսպը առաքինության գործն է, որը մարդուն պահում է ամեն չարից, ինչպես պահքը, աղոթքը, ողորմությունը և այլն։

Եվ այս պարսպի մեջ ժուժկալությունը նման է կրին, որը պարսպի մեջ ամրություն է, որովհետև ամեն ինչ ժուժկալությամբ է կատարվում։

Երրորդ պարիսպը Աստծու օրենքն է, որը մեզ պահպանում է թշնամու՝ սատանայի ամեն նենգությունից։

Դրանցից խոհեմությունը առաջին պարիսպն է, գործը՝ միջինը, օրենքը՝ վերջինը։

Դարձյալ՝ իմաստությունը գործի սկզբում է, ժուժկալությունը՝ գործի մեջ, իսկ օրենքը՝ կատարման մեջ։

Եվ դարձյալ՝ իմաստությամբ պարսպում ենք միտքը, գործով՝ հոգին, իսկ օրենքով՝ մարմնի բոլոր զգայարանները, և հոգին, և միտքը։

Իսկ եթե մեկը տարակուսելով ասի, թե ինչպե՞ս են օրենքները մեզ պահում, քանի որ ահա բոլոր փորձությունները տիրում են մեզ՝ օրենք ունեցողներիս, ինչպես հիվանդությունները, ցավերը, վաղաժամ մահը, կարկուտը, քամիները, ձմեռը և եղանակները, և բոլոր տարրերը մեր վրա անկարգության են վերածվում։

Այդպիսի տարակուսողներին վարդապետներն ասում են, որ Աստված պատվեց մարդուն և նրա մեջ դրեց երեք կարգ՝ անձնական, բնական և պատվիրանի։

Անձնական կարգն այն է, որ հոգին տեր է, իսկ մարմինը ծառա, և պետք է հնազանդության մեջ լինի։

Բնության կարգն այն է, որ ցանկականը լինի ցասմնականի ներքո, իսկ ցասումը՝ բանական մասի, որովհետև բանականը միշտ իշխող է, ցանկությունը միշտ իշխվող, իսկ ցասումը և՛ իշխող է, և՛ իշխվող, քանի որ իշխում է ցանկությանը և իշխվում է բանականից։

Իսկ պատվիրանի կարգն այն է, որ մարդը հնազանդվի Աստծու օրենքներին։

Եվ այս երեք բարեկարգությունը մարդն ուներ դրախտում՝ նախքան հանցանք գործելը. իսկ երբ ինքնիշխան կամքով այս երեք կարգը փոխեց, մարմինը դարձավ հոգու տերը, բանականը հնազանդվեց ցասմանը և ցանկությանը, և ինքը թողեց Աստծու պատվիրանները։

Այն ժամանակ իրավամբ բոլոր տարրերը անկարգության փոխվեցին, և գազաններն ու անասունները դարձան մարդուն անհնազանդ և նրա թշնամիներ։

Եվ սա Աստծու թույլտվությամբ էր. քանի որ մարդը թողեց Աստծու պատվիրանը, մարդն էլ թողնվեց Աստծու խնամքից. և բնական անկարգության պատճառով տարրերը փոխեցին իրենց կարգը։

Եվ ներքին գազանների՝ այսինքն ցասման և ցանկության ապստամբության պատճառով արտաքին գազաններն ու անասունները ապստամբեցին մարդու դեմ։

Եվ մարմնի բռնության պատճառով ցավերն ու հիվանդությունները տիրեցին մարմնին. այսպես է գործվում և բոլոր ժամանակներում. երբ թողնում ենք Աստծու պատվիրանները, Աստված թույլ է տալիս, որ փորձություններն ու նեղությունները տիրեն մեզ՝ տարրերի ստահակությունը, կարկուտը, երաշտները, ցավերը, վաղաժամ մահը։

Մանավանդ սովը, սուրը և մյուս բոլոր պատիժներն ու պատուհասները տիրում են մեզ։

Եվ սա էլ բարի է, որովհետև դրանք լինում են մեզ համար խրատ, ահ և վարժություն, որպեսզի այդպիսի պատուհասներից հեռավորները խրատվեն, մերձավորները վախենան, իսկ պատիժը կրողների համար լինի վարժ և կրթություն։

Դարձյալ՝ պատիժը խրատ է անցյալ մեղքերի համար, ահ և երկյուղ է ապագայի համար, և վարժ ու կրթություն՝ ներկայի համար, որպեսզի զգուշանանք մեղքերից։

Եվ այսպես Աստծու պատվիրանը թողնելը մեզ զրկում է Աստծու խնամքից։

Նախ՝ որովհետև Աստծու պատվիրանը մեզ մոտ իջած իմանալի լույս է, ըստ այն խոսքի.

(Տիրոջ պատվիրանները լույս են և լույս են տալիս աչքերին.) երբ թողնում ենք, խավարի մեջ կորչում ենք։

Նաև Աստծու օրենքը մեզ համար ուղղություն է այս կյանքի ճանապարհին, և երբ թողնում ենք, շեղվում և մոլորվում ենք։

Նաև օրենքը մեզ օգնական է, ինչպես տան սյունը. երբ թողնում ենք օրենքները, մեր հոգևոր շինությունը խախտվում է։

Նաև օրենքը հաստատության գավազան է. երբ գցում ենք, հեշտությամբ սայթաքում և գլորվում ենք։

Դարձյալ՝ ճանապարհ է, որ մեզ տանում է Աստծու մոտ՝ երկինք, ըստ այն խոսքի. (արքունի ճանապարհով գնա, մի՛ շեղվիր ոչ աջ, ոչ ձախ.) երբ թողնում ենք, աշխարհում մոլորվում ենք։

Դարձյալ՝ հոգևոր կյանք է, ըստ այն խոսքի. (այդ պատվերը հավիտենական կյանք է.) երբ բաժանվում ենք դրանից, մահով մեռնում ենք։

Դարձյալ՝ պատվիրանով է Աստված ճանաչում մեզ. երբ մենք մոռանում ենք այն, Աստված էլ մոռանում է մեզ։

Եվ տե՛ս, երբ Ադամը պահում էր պատվիրանը, տեսնում էր Աստծուն, իսկ երբ թողեց, արտաքսվեց Աստծու երեսից. նույնպես և մենք։

Եվ օրենքն է, որ մեզ ցույց է տալիս մեղքը, և օրենքն է, որ մաքրում է մեզ մեղքերից։

Ինչպես ջուրը մաքրում է մարմնի աղտը, այնպես էլ Աստծու պատվիրանը մաքրում է հոգու ախտն ու մեղքերը։

Եվ օրենքն է, որ մեզ պահում է Աստծու ծառայության մեջ. երբ թողնում ենք, հեռանում ենք Աստծուց։ Ադամը, քանի դեռ պահում էր դրված օրենքը, դրախտում էր և տեսնում էր Աստծուն, իսկ երբ մոռացավ օրենքը, հեռացավ Աստծուց և դուրս ելավ դրախտից։

Քանզի օրենքը բարու և չարի գիտության ծառն է, որի մասին Աստված պատվիրեց (չուտել այդ պտղից.) երբ կերան, խախտեցին Աստծու հրամանը, դրա համար մահապարտ եղան։

Օրինակ՝ մարդը, որ պատռում է թագավորի հրամանը, ոչ թե թղթի տուգանքն է տալիս, այլ, որովհետև պատռեց թագավորի անունն ու խոսքը, մահապարտ է դառնում։

Եվ ինչպես թագավորի հրամանների մեջ մեծ ու փոքր չկա, այլ բոլորը նրա խոսքերն են, նույնպես և օրենքների մեջ մեծ ու փոքր չկա, այլ հավասարապես Աստծու հրաման են, և մենք պարտավոր ենք պահել, որպեսզի Աստծու բոլոր բարիքներին հաղորդ լինենք։

Քանզի հոգու և մարմնի ամեն բարություն Աստված օրենքով է մեզ պարգևում. երբ թողնում ենք այն, բոլոր բարիքներից զրկվում ենք։

Եվ ինչպե՞ս ենք թողնում օրենքները. երբ յուրաքանչյուրն իր կամքով է գնում, այն ժամանակ թողել է Աստծու կամքը, որովհետև ինչ որ կամենում է Աստված, այն է, որ գրված է Աստծու պատվիրաններում, և մենք պարտավոր ենք դրան հետևել, և դրա համար կոչվում ենք օրինավորներ և քրիստոնյաներ։

Եվ ինչպես այն եզը, որի ուսին լուծ կա, չի կարող աջ կամ ձախ շեղվել և ոչ էլ ծուլանալ, և եթե շեղվում է, խարազանով ուղղում են, նույնպես և քրիստոնյաների ազգը։

Իսկ ինչպես նախիրի մեջ եղած վայրի եզն իր կամքի տերն է՝ թե՛ նստում է, թե՛ ուտում, և ո՛ր կողմ ուզի՝ շարժվում է, նույնպես և այլազգին ու անօրենն է։

Քանզի օրենքները օրինավորներին են ասվում և նրանց են տիրում, և նրանց են խրատում, և ոչ թե անօրեններին։

Բայց դուք մի՛ նմանվեք անօրեններին, որովհետև հավասարապես անօրեն է կոչվում և նա, ով օրենք չի ստացել և չգիտի ու չի կատարում։

Նույնպես անօրեն է և նա, ով ստացել է օրենքը և մոռացել, մի կողմ է թողել և չի կատարում։

Եվ այդպիսուն Աստված մի կողմ է թողել իր խնամքից և մոռացել, ըստ այն խոսքի. (թողեցի նրանց, որ գնան իրենց սրտի կամքի ետևից.) Եվ երբ Աստված թողնում է մարդուն, բոլոր պատահարներն ու փորձանքները տիրում են մարդուն՝ երկնքից և երկրից, դևերից և մարդկանցից. ցավեր՝ հոգում, դառնություն՝ մտքում, հիվանդություն՝ մարմնում, վաղաժամ մահ և զանազան պատահարներ։

Եվ պետք է իմանալ, որ Աստծու օրենքն իր հետ կրկնակի հատուցում ունի՝ պարգև կատարողներին և պատուհաս հանցավորներին։

Եվ պարգևը կրկնակի է՝ մարմնավոր՝ այստեղ, և հոգևոր՝ հանդերձյալում. նույնպես կրկնակի է պատիժը՝ այստեղ՝ անցավոր, և այնտեղ՝ հավիտենական։

Եվ սա այն պատճառով է, որ օրենքի հանցավորները երկու տեսակ են. ոմանք կամովին են հանցանք գործում, և ոմանք՝ ակամա. նրանց, ովքեր կամովին են օրենքը զանց առնում, պատուհասն անանց է և հավիտենական։

Իսկ ովքեր ակամա են զանց առնում օրենքը, մարմնավոր պատուհաս են կրում այստեղ։

Նույնպես և ովքեր կամովին են պահում օրենքները, նրանց պարգևը հավիտենական է, իսկ ովքեր ակամա և հարկադրաբար են պահում, նրանց պարգևը մարմնավոր է այստեղ։

Դարձյալ պետք է իմանալ, որ Աստծու պարգևը խոստումներն են և վարձքը։

Եվ խոստումը նախ է՝ այստեղ, իսկ վարձքը հետո՝ հանդերձյալում։

Նույնպես և Աստծու պատուհասը սպառնալիքն է և վճիռը։

Եվ սպառնալիքը նախ է՝ այստեղ, իսկ վճիռը հետո՝ հանդերձյալում։

Դարձյալ պետք է իմանալ, որ սուրբ և պիղծ մարդը երկու բանով է ճանաչվում, ինչպես մաքուր և անմաքուր կենդանիները։

Նախ՝ օրենքն է զատում, և երկրորդ՝ նրանց վրա եղած նշանը։

Նույնպես և մարդկանցից նախ՝ ով ունի օրենքը, սուրբ է, և ով չունի՝ պիղծ, որովհետև օրենքները մարդուն տրվեցին ուղղության և սրբության համար։

Երկրորդ՝ ով ունի օրենքի նշանն ու գործը, սուրբ է, և ով չունի, պիղծ է և անօրեն էլ է կոչվում։

Քանզի անօրեն է նա, ով օրենք չի ստացել, և անօրեն է նա, ով ստացել է և չի գործում ըստ օրենքի։

Դարձյալ՝ ինչպես մաքուր և անմաքուր կենդանիները զատվում են միմյանցից տեղով, կերակրով և այլն, ինչպես անգղը և աղավնին, գայլը և գառը,

նույնպես և մարդիկ գործերով, կերակուրներով և խոսքերով են զատվում՝ հավատացյալները և անհավատները։

Մեկը կագ և կռիվ է ուտում ու խմում և այլն, իսկ մյուսը հեզ է, խաղաղ, անհիշաչար և այլն։

Այսպես զատվեցին միմյանցից. (որովհետև հավատացյալը ոչ մի բաժին չունի անհավատի հետ։)

Դարձյալ՝ հատուցման եղանակները չորսն են՝ բարի՝ բարու փոխարեն, չար՝ չարի փոխարեն, բարի՝ չարի փոխարեն, և չար՝ բարու փոխարեն։

Բարին՝ բարու փոխարեն, մասնակի բարի է, չարը՝ չարի փոխարեն, մասնակի չար, բարին՝ չարի փոխարեն, ամբողջովին բարի, իսկ չարը՝ բարու փոխարեն, ամբողջովին չար։

Առաջինը՝ բարին բարու փոխարեն, քաղաքների բնական օրենքինն է։

Երկրորդը՝ չարը չարի փոխարեն, Մովսեսի օրենքինն է։

Երրորդը՝ բարին չարի փոխարեն, Քրիստոսի այս նոր օրենքինն է։

Իսկ չորրորդը՝ չարը բարու փոխարեն, անօրեններինն է, որոնք երեք օրենքներից ոչ մեկը չունեն։

Ինչպես Աքիտոփելը Դավթին և Քրիստոսի մատնիչը՝ բարու փոխարեն չար հատուցեցին։

Դրա համար խղճի խայթից խեղդվեցին, մարմնով խեղդվեցին և ընկան պատրաստված տանջանքների մեջ։

Որոնցից թող փրկի մեզ Քրիստոս՝ մեր Աստվածը, չար սատանայի բոլոր արկածներից, ամեն ինչով ի փառս Աստծու, որ օրհնյալ է հավիտյանս հավիտենից. ամեն։

Նույնի (քարոզը) տասնաբանյա օրենքի սկզբի մասին, այն խոսքի վրա, որ ասում է. (Ես եմ Տերը՝ քո Աստվածը. և քեզ համար կուռք մի՛ արա, և ինձանից բացի ուրիշ Աստված թող չլինի։)

Ելից. 2. 2։

(Գլուխ Բ)

Մարդը ստեղծված է իմանալի հոգուց և զգալի մարմնից։

Եվ զգալի մարմինն այնքան է ծանրացել իմանալի հոգու վրա և թանձրացրել այն, որ շատերը կարծում են, թե միայն մարմին ենք։

Վկայում է և Գիրքը, երբ Աստված ասում է. (իմ հոգին թող չմնա նրանց մեջ, որովհետև նրանք մարմին են։)

Դրա համար միայն զգայարանների ներգործությունն էին ճշմարիտ համարում զգալի արարածների մեջ և ջանքով հնարում էին դրանց հաճույքը.

աչքերով՝ գեղեցիկ տեսարանները, ականջներով՝ հաճելի լսելիքը, լեզվով՝ շատախոսությունը, որովայնով՝ պարարումը, և շոշափելիքով՝ փափկությունը։

Իսկ միտքը խառնված է դրանց հետ և սովորել է դրանցով զվարճանալ. որովհետև երբ աչքերով տեսնում է շատերին իր ծառայության մեջ, և ականջներով լսում է հնազանդություն և գովասանք, և տեսնում է պատիվ և երկրպագություն, միտքը հաճույք է ստանում։

Եվ մարդիկ չգիտեին, թե կա իմանալի Աստված, կամ իմանալի կյանք, կամ որ բնական է դրա մասին խորհել իմացությամբ և մտքով հաճույք ստանալ։

Դրա համար Աստված տվեց օրենքները և մարդկանց միտքը բարձրացրեց դեպի իր իմանալի գիտությունը, որպեսզի օրենքների միջոցով թողնեն ախտավոր զգայական հաճույքները և իմացական մտքով մերձենան Աստծուն։

Եվ որովհետև ժողովուրդը թանձրամիտ էր և մանկաբարո, դրա համար իջնում էր նրանց չափին և զգայապես էր երևում՝ փողերով և որոտով, կրակով և մեգով, և ահեղ տեսիլքով, որից սարսափում էին։

Եվ պարգևներ էր տալիս՝ լորամարգ և մանանա, և մարմնական խոստումներ, զգալի խորան, և զոհեր ու ընծաներ՝ անբաններից, որպեսզի դրանցով իմանալիին ընտելանան. որոնց կարիքից Աստված հետագայում ազատեց իրեն։

Եվ այս օրենքները ե՞րբ տվեց։

Երբ ամենագութ Աստված ողորմեց և ժողովրդին ազատեց ծառայությունից, և Եգիպտոսին տասը հարվածով զարկեց՝ նրանց տանջանքների փոխարեն, ճեղքեց ծովը և փարավոնին ընկղմեց, և ժողովրդին անցկացրեց և հանեց անապատ, այն ժամանակ մեծն Մովսեսի ձեռքով օրենքներ գրեց և տվեց նրանց։

Նախ՝ որպես նրանց ուղղության և փրկության ճանապարհ, որպեսզի դարձյալ չվերադառնան Եգիպտոս և չկորչեն։

Եվ երկրորդ՝ որպեսզի ոչ միայն մարմնով ապրեն, այլև հոգով կենդանի մնան Աստծու օրենքներով և ապա ելնեն դեպի երկնային պարգևները։

Եվ աստվածային մատով երկու տախտակի վրա գրեց օրենքի տասը խոսքերը։

Հինգը՝ հանձնառական, այսինքն պահելու պատվեր, և հինգը՝ հրաժարական, որ արգելում է չարից։

Եվ երկու տախտակ է, որովհետև մենք պետք է հոգով և մարմնով պահենք Աստծու օրենքները և գրենք մեր սրտերում։

Դարձյալ՝ հինգը վերաբերում են Աստծուն, որոնցով սիրում ենք Աստծուն և մոտենում Նրան, և հինգը՝ մարդկանց, որոնցով սիրում ենք ընկերոջը և հեռանում չարից։

Որովհետև առաքինությունը երկու մասից է, ինչպես մարդը հաստատված է երկու ոտքի վրա, ինչպես մարգարեն է ուսուցանում. (խուսափիր չարից և բարի՛ արա.) դրա համար երկու տախտակի վրա գրեց օրենքները՝ մեկը՝ խուսափել չարից, և մյուսը՝ բարին անել։

Եվ դարձյալ՝ դրա համար գրեց օրենքի տասը խոսքերը երկու տախտակի վրա, որովհետև նախ մեզ համար ստեղծեց տասը զգայարան՝ հինգը՝ հոգու, և հինգը՝ մարմնի, և տվեց օրենքի տասը խոսքերը, որպեսզի դրանք զարդարենք։

Նաև իմաստուններն ասում են, թե բարեպաշտությունը երկու է՝ տեսական և գործնական, և յուրաքանչյուրը բաժանվում է հինգ-հինգ մասի։

Եվ առաջինն է՝ իմաստությունը, տեսողությունը, լսողությունը, անմոռացությունը և ճշմարտության կատարումը։

Քանզի իմաստուն հոգին տեսնող է, որովհետև մշտապես ուղիղն է տեսնում։

Եվ տեսնելով՝ լսում է ուրիշից և սովորում, և սովորածը անմոռաց պահում, և դառնում է ճշմարիտ Աստծու ճշմարիտ պատկեր, և դրանով ճանաչում է Արարչին և արարածներին, որ Նա է ամեն ինչի պատճառը և սկիզբը, իսկ մենք Նրանից պատճառված ենք։

Սա սովորում ենք տախտակի վրա գրված առաջին հինգից։

Եվ նաև ասում են, թե բանականությունը բաժանվում է հինգ մասի, այն է՝ խոկում, գործ, առաքինություն, հավատ և բարու կատարում։

Քանզի խոհականը մշտապես խորհում է պատշաճի մասին, և խորհածը գործում է, և գործից առաքինությունն է կատարվում, և ապա հավատն է կանգնում. երբ առաքինություն ենք գործում, հավատը մեր մեջ երևում է։

Նաև մեր տեսնողներն ու լսողները հաստատվում են հավատի մեջ, և ապա բարին է կատարվում, որովհետև գործերով հավատը հաստատվում է, և դրանից բարին է կատարվում։

Եվ այսպես մարդը կատարյալ է լինում հավատով և գործերով։

Դրա համար գրեց օրենքի տասը խոսքերը, որպեսզի այսպես մեր մեջ զարդարի հոգու և մարմնի բոլոր մասերը։

Եվ օրենքի առաջին խոսքն է, որ ասում է.

(Ես եմ Տերը՝ քո Աստվածը. ինձանից բացի ուրիշ Աստված թող չլինի քեզ համար։)

Մարդու առաջին բարությունը Աստծուն ճանաչելն է, ինչպես ասում է Պողոսը. (պետք է հավատալ, թե Աստված կա.) ապա բարի գործով մոտենալ Աստծուն և նրա կամքը կատարել։

Արդ՝ մեկ է Աստված և Տերը և ամեն ինչի Արարիչը, բայց Երրորդություն է պաշտված և երկրպագված, ինչպես ասում է Երկրորդ օրենքում.

(Լսի՛ր, Իսրայե՛լ, Տերը՝ քո Աստվածը, մեկ Տեր է։)

Եվ ես եմ Տերը՝ քո Աստվածը, որ է երեք դեմք՝ Հայր և Որդի և Հոգի։

Քանզի Որդին և Հոգին Հորից են՝ Աստված, և ոչ թե օտար Նրանից, ինչպես ասում է մեր Տերը.

(Ելա Հորից և եկա աշխարհ. և Հոգին, որ Հորից է բխում։)

Եվ եթե օրինակ որոնես՝ արեգակը մեկ է և երեք հատկություն ունի՝ բոլորակը, լույսը և ջերմությունը, և մեկ է երեք հատկությունների բնությունը։

Նույնպես Երրորդությունը մեկ բնություն է, մեկ աստվածություն, մեկ փառք և մեկ թագավորություն։

Երկրորդ խոսքը, որ ասում է.

(Քեզ համար կուռքեր մի՛ արա, և ոչ էլ որևէ նմանություն երկնքում և երկրի վրա եղածի։)

Ակնհայտ իմաստն այս է, որ չպաշտենք արծաթից, ոսկուց կամ այլ բանից կուռքեր, և չկանգնեցնենք մարդու, թռչունների, գազանների կամ սողունների պատկեր, ինչպես եգիպտացիները երկրպագում էին սողուններին և անասուններին։

Իսկ բաբելացիները՝ մարդու պատկերին, ուրիշները՝ արեգակին և լուսնին, ուրիշներն էլ՝ կրակին կամ ջրին, կամ այլ իրերի։

Դրա համար ասում է. (երկնքում և երկրի վրա և ջրերում եղածների նմանություններ։)

Բայց պետք է իմանալ, որ կռապաշտությունը երեք տեսակ է, որից այստեղ ուսուցանում է հեռանալ։

Նախ՝ անմարմին էակին որպես Աստված չպաշտել, ինչպես հրեշտակներին, որի համար ասում է. (ինձանից բացի օտար Աստված թող չլինի քեզ համար։)

Երկրորդ կուռքը արծաթից և ոսկուց ձուլածոներն են. ասում է՝ (կուռքեր մի՛ արա, որովհետև (հեթանոսների կուռքերը դևեր են, ասում է մարգարեն։)

Երրորդը պատկերն է՝ շնչավորների կամ անշունչների նմանությունը, ինչպես ասում է. (մի՛ արա որևէ նմանություն, որ երկնքում է և որ երկրի վրա։)

Եվ եթե մեկը տարակուսի, թե ինչո՞ւ ենք մենք պատկերը պաշտում,

համառոտ ասում ենք, որ ակնհայտ է, որ այն պատկերները, որոնց մենք երկրպագում ենք, դևերինը և կուռքերինը չեն, այլ Քրիստոսի պատկերն են, կամ Տիրամոր, կամ հրեշտակների, կամ այլ սրբերի։

Եվ ոչ թե այս պատկերներն ենք որպես Աստված պաշտում, այլ նրան, ում պատկերն են նմանվում, նրան ենք երկրպագում և պատվում։

Եվ պետք է իմանալ, որ օրհնված պատկերներին երկրպագում ենք, բայց խաչն ենք պաշտում, որովհետև Քրիստոս նրա հետ միացած և բևեռված է անբաժանելիորեն։

Քանզի երկրպագելը մարմնավոր հնազանդություն է, իսկ պաշտելը՝ հոգու ներսում և սրտի փափագով, ինչպես գրված է. (Տիրոջը՝ քո Աստծուն, երկրպագիր և միայն նրան պաշտիր։)

Միայն խաչն ենք պաշտում հավատով և հոգով, և խաչապաշտ ենք կոչվում։

Նույնպես մի երկրպագություն է այն, որ երկրպագում ենք Աստծուն, այլ է հրեշտակինը և այլ է մարդկանցն ու սրբերինը։

Օրինակ՝ թագավորին և մեծամեծներին երկրպագում ենք, սակայն հնազանդությունը տարբեր է. նույնպես տարբեր է Աստծու և մարդու երկրպագությունը։

Իսկ ովքե՞ր են, որ օտար աստվածներին և պատկերներին են երկրպագում։

Ըստ առաջին խոսքի, որ ասում է՝ (օտար աստվածներին մի՛ երկրպագեք։)

Եբրայեցիներն են և հագարացիները, որ սատանայական մարդկանց են պաշտում։

Եբրայեցիները՝ Նեռին, իսկ այլազգիները՝ Նեռի կարապետին՝ իրենց մոլար առաջնորդին։

Ըստ երկրորդի՝ դրոշմյալներ և ձուլածոներ են անում հերետիկոսները։

Քանզի հերձվածողը հավանում է միայն այն, ինչ իր միտքը ձուլում և կերպարանում է, և ըստ հավատի կանոնների ոչինչ չի իմանում և չի հավանում։

Իսկ ովքեր անում են պատկերների նմանությունը, մեղսասեր քրիստոնյաներն են, որոնք հնազանդվում են և ծառա են մեղքերին։

(Քանզի ով մեղք է գործում, մեղքի ծառան է, ասում է Տերը։)

Քանզի հպարտը պաշտում է նրանց նմանությունը, որ վերևում՝ երկնքում են, որովհետև մշտապես սիրում է բարձր լինել ընկերոջից։

Ագահը պաշտում է նրա նմանությունը, որ երկրի վրա է՝ շատ ուտելով և շատ խմելով, ինչպես անասունները։

Հեշտասերը պաշտում է նրանց, որ ջրերում են, պղծամիտ ցանկությամբ։

Եվ ում միտքը մշտապես երկրի վրա է շրջում, սողուններին է պաշտում։

Նմանապես և գազանաբարոները գազաններին են պաշտում, որկրամոլը՝ փորը, կնամոլը՝ կնոջը, և այլք նմանապես, ինչպես ասում է առաքյալը. (որոնց Աստվածն իրենց որովայնն է, և փառքը՝ ամոթը։

Եվ մեկ այլ տեղ կռապաշտությունը բաժանում է չորսի, ինչպես ասում է. (մի՛ արա ձեռագործ կուռքեր, ոչ պատկերներ, ոչ արձաններ և ոչ կոթողներ։)

Ձեռագործն այն է, երբ թողնում են Աստծու պաշտամունքը և զբաղվում մարմնական գործով և ագահությամբ. և սրանք կրկնակի են մեղանչում։

Նախ՝ որովհետև (ագահությունն ինքնին կռապաշտություն է, ինչպես ասում է առաքյալը։)

Եվ երկրորդ՝ զրկում են Աստծու պաշտամունքը և աղոթքի ժամը և տալիս մարմնական գործին՝ վարին, վաստակին, առևտրին և անասուններին. դրա համար Աստված տանում է դրանք, որպեսզի աղոթքը չխափանեն. և այն ժամանակ աղքատանալով՝ ավելի են հեռանում՝ ընկնելով իրենց աղքատության ետևից։

Եվ սա հակառակորդի գործն է, որ երբեմն հարստությամբ է զբաղեցնում, երբեմն էլ աղքատությամբ տարակուսանքի մեջ գցում. մինչդեռ Աստված հարստությունն ու աղքատությունը տվեց որպես բարու պատճառ, որպեսզի դրանցով արքայությունը ժառանգեն։

Սատանան սա փոխեց հակառակի՝ դժոխքը ժառանգելու, աղքատությունն ու հարստությունը պատճառ դարձնելով։

Դրա համար ասում է. (մի՛ արա ձեռագործ կուռքեր և ոչ էլ պատկերներ։)

Դա այն է, երբ մարդը մշտապես պղծվում է՝ երեսներին նայելով, կամ մտքում դեմքերը դիտելով. այդպիսի ցանկությամբ նայելը Տերը սրտի շնություն կոչեց. և չար խորհուրդը սերմ է դառնում սրտում, և ապա մեղքի գործը բուսնում է մարմնում։

Դրա համար պետք է հեռանալ այդպիսի չար հայացքից, որովհետև աչքերի չտեսնելը անձի կուսությունն է, ինչպես ասում է Հոբը. (ուխտ դրեցի իմ աչքերի հետ, որ չնայեմ կույսին.) դրա համար ասում է՝ քեզ համար պատկերներ մի՛ արա։

(Եվ ոչ արձան։)

Արձանը երկու տեսակ է։

Մեկն այն է, երբ մարդն անզղջ մնում է մեղքի մեջ և մեղքն իր մեջ հաստատում և ամրացնում է։

Իսկ մյուսն այն է, երբ մահից հետո չար հիշատակ է թողնում, որ քանի անգամ հիշում են, չար են ասում և անիծում, և նրա չարը ուրիշ մարդիկ սովորում են և գործում, և նրա չար տանջանքները ավելանում են, ինչպես ասում է առաքյալը. (կան մեղքեր, որ առաջ են գնում, և կան, որ հետևում են մինչև գերեզման.) դա է մեղքի արձանը։

Իսկ կոթողն այն է, երբ ամեն օր մեղքի վրա մեղք են ավելացնում և գործում, կամ զանազան մեղքեր գործելով, կամ մի մեղքին հաճույքով սովորած՝ բազում անգամ այն գործելով, և հոգու համար քարակույտ են դարձնում, որով հոգին քարկոծվում է և ծանրանալով իջնում դժոխք։

Այս իմաստով ոմանք սովորություն ունեն չար մարդկանց անունով քարակույտ անել, որպես թե՝ չար է այն մարդը, և նրա հոգին նույնպես քարկոծվում է և ծանրացած իջնում դժոխք։

Ինչպես օրենքում հրամայվեց, որ հայտնի շնացողին հանեն բանակից դուրս, և տեսնողները ձեռքերը դնեն նրա գլխին, և ամբողջ ժողովուրդը քարկոծի։

Տեսնողները ձեռքերը դնում են նրա գլխին, և ամբողջ ժողովուրդը քարկոծում է։

Ձեռքերը դնում են գլխին, որպես թե՝ մեր վկայությամբ դու մահվան արժանի ես, և քո արյունը քո գլխին։

Իսկ նոր օրենքում հանում ենք եկեղեցուց, զատում ենք և կապանքներով քարկոծում ենք հոգին, և ամբողջ ժողովուրդը կտրում է նրանից ողջույնը և առևտուրը. սա է մեղքի կոթողը։

Որոնցից թող փրկի մեզ Փրկիչը՝ բոլոր չար մեղքերից, և իր ողորմությանն արժանի անի. ամեն։

Այս է երկրորդ խոսքը։

Երրորդը, որ ասում է. (Աստծու անունը սուտ բանի վրա մի՛ տուր։)

Այսինքն՝ սուտ չերդվել. որովհետև ինչպես կռապաշտները սուտ տալիս են Աստծու անունը պատկերներին, որոնք Աստվածներ չեն,

նույնպես ով սուտ է երդվում, Աստծու անունը կոչում է ստի վրա։

Եվ սա երկու տեսակ է՝

մեկը՝ անպատճառ, մյուսը՝ պատճառով։

Անպատճառն այն է, երբ ոչ ոք չի պահանջում, այլ սովորության համաձայն մշտապես Աստծու անունն է տալիս ամեն սուտ խոսքի վրա՝ առ ու տուրի, գինեվաճառության, չափի, կշռի և ամեն այլ բանի մեջ։

Իսկ պատճառովը երկու է. մեկը, երբ չի տեսել, չի բռնել և չգիտի, բայց ուրիշների չարիքների վրա սուտ վկայում է։

Իսկ մյուսը, երբ իր չարիքները ծածկում է Աստծու անունով, անքուն աչքին և ամենքին մոտ եղողին անտես է կարծում և մարդկանց խաբում. դրա համար ասում է՝ (Տերը չի մաքրի նրանց, ովքեր սուտ են երդվում.) այսինքն՝ փոքր ապաշխարությամբ չի քավի. որովհետև թեպետ նույն ժամին գլխին չի զարկում, բայց ողորմությամբ ժամանակ է տալիս, որպեսզի ծանր ապաշխարությամբ վճարի։

Եվ այստեղ պետք է իմանալ, որ երդման մեջ երեք կերպ է մեղանչում մարդը։

Նախ՝ ով սուտ է երդվում, երբ ինքը գիտի, որ սուտ է, բայց արհամարհում է Աստծուն և երդվում։

Երկրորդ՝ ով երդվեց և չի պահում, այլ հետո ստում է։

Երրորդ՝ ով անպատշաճ է երդվում, ինչպես օրինակ Աստծու ալեհեր մազերով և մորուքով և այլ այսպիսիներով, որ ծանր մեղք է։

Եվ դարձյալ՝ անպատշաճ է, երբ ուրացությամբ կամ վկայությամբ է երդվում, որ Աստծու ահեղ անունը վկա է բերում։

Կամ էլ գրավոր, ինչպես սովորություն ունեն ոմանք, որ հոգին գրում են սատանային. այսպիսիները մեծամեծ մեղքեր են։

Բայց այն է, որ քրիստոնյաների համար երդում չկա, որովհետև Քրիստոս պատվիրում է. (ձեր այոն՝ այո, և ոչը՝ ոչ։)

Այսինքն՝ այնպես ճշմարիտ հավատ և վարք պետք է ցույց տալ, որ քրիստոնյաները միմյանց միջև երդման կարիք չունենան. բայց եթե անհավատներ լինեն, և մեծ գործ՝ հավատի համար կամ արյունից փրկելու համար, այդ դեպքում այսչափ թող երդվեն.

թե՝ այս խաչի փառքը, կամ այս ավետարանի, որ այսպես է, կամ՝ Տերը գիտի, և այս խաչը, և այս եկեղեցին. և դա էլ հարկավոր ժամանակ, ու դեռ հետո ապաշխարությամբ թող քավի այն։

Եվ պետք է իմանալ, որ Աստծու անունը երեք կերպ է ստությամբ կոչվում՝ սրտով, բերանով և գործով։

Սրտով՝ ինչպես չար հավատացյալները, սուտանուն քրիստոնյաները, որոնք մկրտություն են ստացել, բայց մկրտության շնորհը չունեն, որովհետև սրտով սեր չունեն առ Աստված, այլ միայն սուտ անունով և լեզվով։

Բերանով ստում են նրանք, ովքեր սուտ են երդվում, կամ ուխտում են և չեն կատարում, կամ սուտ լեզվով են աղոթում և ոչ ջերմ սրտով, կամ քարոզում են ագահությամբ և փառասիրությամբ, կամ աղանդով. սրանք են, որ Աստծու անունը կոչում են ստության բերանով, ըստ այն խոսքի. (այս ժողովուրդը շուրթերով է պատվում ինձ, իսկ սրտով հեռացած է ինձանից։)

Եվ մեկ այլ տեղ ասում է. (մոտ ես նրանց շուրթերին և հեռու՝ նրանց երիկամներից։)

Իսկ գործով սուտ են, ինչպես կեղծավորները, որոնք Աստծու անունը կոչում են ըստ արտաքին գործի երևույթի և ոչ սրտի սրբությամբ. որովհետև նրանց վրա Աստծու անունն ունայն է, քանզի վարձը մարդկանցից են ստանում և ոչ Աստծուց։

Եվ ոչ միայն այս, այլև (մեղավորներին մեջտեղից կտրել, ասում է, և նրանց բաժինը կեղծավորների հետ դնել հավիտենական կրակի մեջ։)

Այս է երրորդ խոսքը։

Չորրորդը, որ ասում է.

(Պատվի՛ր շաբաթ օրը։)

Շաբաթը հանգիստ է նշանակում, կամ պարապում, երբ հանգստանում ենք մարմնական գործից և պարապում Աստծու հոգևոր գործերով, ինչպես աղոթելը, պաշտելը, Աստծու մասին խորհելը և այլն։

Դարձյալ՝ հանգստանալով դադարում ենք չար գործերից և պարապում բարի գործերով։

Առաջին շաբաթացումն այս է։

Երկրորդ շաբաթը Աստծու հանգիստն է, որ վեց օրում արարեց աշխարհը և յոթերորդում հանգստացավ. և մենք պետք է մարմնական գործերից ազատ լինենք և հանգստանանք։

Երրորդ շաբաթը Ավագ շաբաթ օրն է, երբ Քրիստոս մտավ գերեզման և հանգստացավ խաչի չարչարանքներից, և իջավ դժոխք և հանգստացավ՝ հոգիները չարչարանքներից ազատելով։

Չորրորդ՝ երբ մարմնով մեռնում ենք և դրվում գերեզման, հանգստանում ենք այս կյանքի չարչարանքներից. (որովհետև մահը մարդու համար հանգիստ է։)

Քանզի եթե մեղավոր է, ազատվեց բազում մեղքերից, և եթե արդար է, ազատվեց որսորդների որոգայթից և մարմնական վշտերից։

Դա է ասում. (հիշի՛ր շաբաթ օրը։)

Հինգերորդ շաբաթը հավիտենական կյանքի հանգիստն է, որ այս կյանքի ավարտին պատրաստված է սրբերի և իրեն սիրողների համար։

Այս է այն շաբաթը, որի համար պատվիրում է. (հիշի՛ր շաբաթ օրը։)

(Վեց օր գործիր, և յոթերորդ օրը հանգստացիր։)

Նախ՝ որովհետև Աստված վեց օրում արարեց աշխարհը և յոթերորդում հանգստացավ. այդ օրինակով և մենք պետք է անենք՝ վեց օր գործել և յոթերորդում հանգստանալ. քանզի հավիտենական Աստվածը ոչ վաստակում է և ոչ էլ հանգստանում։

Այլ ինչպես ասաց. (զղջացի, որ արարեցի մարդուն,) որպեսզի մենք զղջանք մեղքերից, նույնպես ասում է.

(հանգստացավ Աստված,) որպեսզի մենք վեց օր գործենք և յոթերորդում հանգստանանք, ինչպես հնում՝ շաբաթը, իսկ մեզ ավանդվեց կիրակին պահել։

Երկրորդ՝ որովհետև վեց դարերում մարմնական գործ է, և յոթերորդում՝ հանգիստ։

Դրա համար վեց օր պետք է գործենք, և յոթերորդում՝ հանգիստ։

Երրորդ՝ որովհետև մարդու շարժումները վեցն են, որոնցով մեղանչում ենք, և մեկ է սրբության շարժումը, որով արդարանում ենք. դրա համար վեց օր գործում ենք և յոթերորդում հանգստանում։

Չորրորդ՝ որովհետև յոթ թիվը սուրբ է և Աստծուն նվիրված. դրա համար վեցում մարմնի գործն ենք անում, իսկ յոթերորդը սրբում և նվիրում ենք որպես Աստծու բաժին։

Հինգերորդ՝ որովհետև Իսրայելի ժողովուրդը խստասիրտ էր և անողորմ. դրա համար պատվիրեց հանգիստը, որպեսզի ծառան և աղախինը և վարձկանը, և եզը և էշը, և ամեն ինչ, որ վաստակել է, հանգիստ առնեն։

Վեցերորդ՝ որպեսզի գոնե մի օր պարապ լինեն և տեսնեն արարածները ի փառս Աստծու, և ճանաչեն Արարչին և գոհանալով օրհնեն բոլորի Արարչին։

Յոթերորդ՝ որովհետև յոթերորդ օրը մեղքերի խոստովանության և քավության օր է, որպեսզի ինչ մեղքեր որ գործել են ամբողջ շաբաթվա մեջ, կիրակի օրը ապաշխարեն։

Ութերորդ՝ որպեսզի կիրակի օրը սովորեն բարի գործել և մտքում պահեն, որպեսզի ամբողջ առաջիկա շաբաթը պահեն. որովհետև մարդը շատ մոռացկոտ է. դրա համար պետք է մշտապես սովորել, որպեսզի բարին չմոռանան. դրա համար հնում պատվիրեց պահել շաբաթը, իսկ նորում առաքյալները ավանդեցին փոխարենը պահել կիրակին։

Իններորդ՝ պետք է պահել կիրակին, որովհետև աշխարհի արարման առաջին օրն է, և հնում բազում սքանչելիքներ եղան կիրակի օրը։

Քանզի երբ ծովը ճեղքվեց և ժողովուրդն անցավ, կիրակի էր։

Եվ երբ երևաց Սինայում և օրենքները տվեց, կիրակի էր։

Նաև ոմանք Քրիստոսի ծնունդը կիրակի օրն են ասում։

Իսկ ոմանք ծնունդը հինգշաբթի են ասում, և ավետումը՝ չորեքշաբթի։

Նաև Քրիստոսի հարությունը կիրակի օրն է, որ հարություն առավ գերեզմանից և մեզ ազատեց մահվան և ապականության ծառայությունից։

Նույնպես և Սուրբ Հոգու իջնելը կիրակի օրն է. դրա համար մենք պետք է պահենք, որպեսզի այս շնորհներին էլ արժանավոր գտնվենք։

Տասներորդ՝ որովհետև վերջին՝ աներեկո օրը, երբ բոլոր մարդկանց հարությունն է, և դատաստանը, և հատուցումն ըստ գործերի, կիրակի է։

Դրա համար այսօր մենք պետք է ազատ մնանք մեղքերից և այդ օրը սպասենք Քրիստոսի գալստյանը և փողի գոչմանը։

Դրա համար պետք է կիրակի օրը ազատ մնալ մարմնական գործերից և մեղքերից, որովհետև այն վերջին կիրակիի օրինակն է, որ վախճանի աներեկո և անփոփոխ օրն է՝ այս ժամանակի վախճանը և հավիտենականության սկիզբը։

Այս պատճառով հնում օրենք դրեց պահել շաբաթը, իսկ նորում՝ կիրակին։

Եվ ոչ միայն այս, այլև Աստված պատվիրեց յոթ շաբաթից մեկը պահել և շաբաթանալ, և յոթ ամսից մեկը։

Եվ յոթ ամսից մեկը։

Եվ յոթ տարուց մեկ տարին երկիրը չմշակել, չսերմանել և չհնձել, ոչ ծառերը և ոչ այգու պտուղը քաղել։

Նախ՝ որպեսզի գազաններն ու վայրի անասունները ուտեն, ասում է, որովհետև նրանք էլ Աստծու ստեղծածներն են, և այս երկիրը նրանց տեղն է, որտեղ մենք բնակվեցինք, և երկրի բարիքները նրանցն են, որոնցից մենք զրկեցինք. պետք է յոթերորդ տարում նրանց բաժին տալ։

Եվ երկրորդ՝ որպեսզի երկիրն ու տարրերը հանգստանան վաստակից, որովհետև մեր չար գործով երկրի տարրերը վաստակում և չարչարվում են մեզ հետ։

Երբ չարչարանքներով շրջում ենք երկրի վրա, և օդը չար խոսքերի նյութ ենք դարձնում, և ջուրը կրում ենք մեղքի ցանկության մեջ, և կրակի ջերմությունը՝ չարիքների սիրո և բորբոքման մեջ, այն ժամանակ երկրի տարրերը չարչարվում են մեզ հետ. իսկ երբ բարին ենք գործում, հանգստանում և ուրախանում են մեզ հետ։

Եվ եթե մեկն ասի՝ անշունչ և անկենդան տարրերն ինչպե՞ս են չարչարվում կամ հանգստանում,

ասում ենք, որ յուրաքանչյուր տարր ունի խնամող և պահապան հրեշտակներ. նրանք չարչարվում են մեր չարության պատճառով և հանգստանում են բարի գործերով։

Քանզի բարի գործերը մշտապես և միշտ պետք է գործել, ինչպես ասում է Տերը. (Իմ Հայրը մինչև հիմա գործում է, և ես եմ գործում.) այսինքն՝ նախախնամության գործը, որ կենդանիներին և բույսերին շարժում է դեպի ծնունդ, թագավորներին և իշխաններին փոխում է, երկինքներն ու լուսատուները շարժում է, երկիրը հաստատուն պահում է։

Ուրեմն հայտնի է, որ երբ ասում է՝ (Աստված հանգստացավ իր գործերից,) այսինքն՝ նոր տեսակ ստեղծելուց, իսկ խնամքով միշտ գործում է։

Այսպես և մենք պետք է զերծ մնանք մարմնական գործերից և չար գործերից, և ավելացնենք հոգևոր և բարի գործերը։

Ինչպես և քահանաները տաճարում ութօրյա մանուկներին թլփատում էին, և մեղք չէր, և սրբության հացը և խորոված գառը առավոտյան և երեկոյան դնում էին շաբաթ օրը։

Եվ եզին և էշին ջուր էին տալիս, և հորն ընկած անասունին դուրս էին հանում։

Ուրեմն և կիրակի օրը մեղքերի խորքում ընկղմված մեր հոգիները պետք է դուրս հանել, և անասնաբարո ժողովրդին ջուր պետք է տալ։

Եվ ամեն օր ինչ բարի գործ էլ որ մարդն անում է, շաբաթ է և Աստծու հանգիստ։

Բայց կիրակի օրը պետք է զերծ մնալ մեղքերից, առևտրից, թատրոնից, թատերախաղերից, դավից, հարբեցողությունից և անկողնու հեշտություններից։

Քանզի եթե կանոն է դրված կիրակի օրը ծունր չդնել, որովհետև Քրիստոս հարություն առավ մեռելներից և մեզ կանգնեցրեց, և պետք չէ գետին ընկնել, որքա՜ն ավելի պետք է կանգուն մնալ և մարմնի հեշտության մեջ չընկնել։

Արդ՝ մարմնական գործերից զերծ մնալը համընդհանուր պահպանություն է, մեղքերից զերծ մնալը՝ հատուկ քրիստոնյաներին և սրբերին, իսկ բարի գործերով զբաղվելը՝ առավել հատուկ է կատարյալ և աստվածահաճո մարդկանց՝ ի փառս Քրիստոսի՝ մեր Աստծու, որ օրհնյալ է հավիտյանս. ամեն։

Օրենքի հինգերորդ խոսքը.

(Պատվի՛ր քո հորը և մորը։)

Կնքում է օրենքի առաջին հինգ խոսքերը՝ Աստծուց սկսած և ծնողներով ավարտած։

Որովհետև ծնողները զավակների համար երկրորդ աստվածներ են կոչվում. քանզի ճշմարիտ Աստվածը համընդհանուր է, իսկ ծնողները՝ առանձին իրենց ծնունդների համար։

Եվ ինչպես Աստված ստեղծում է անտեսանելի հոգին, այնպես էլ ծնողները՝ տեսանելի մարմինը։

Դրա համար անհնար է վճարել ծնողների պարտքը՝ ցերեկ ու գիշեր կրած չարչարանքները, կերակուրը, հագուստը, գութը և պահպանությունը։

Եվ եթե ամեն ինչ հատուցեն, մեկ բանում են պակաս մնում, որ ծնողին չեն կարող ծնել։

Եվ բազում պատճառներով պետք է պատվել ծնողին։

Նախ՝ որովհետև Աստծու պատկերներն են, ինչպես ցույց տրվեց. երկրորդաբար Աստված պատիվը ծնողներին է տալիս։

Երկրորդ՝ որովհետև մեր մեջ եղած Աստծու մեծ պատկերի գործիքներն են. քանզի առանց ծնողների Աստված ոչ հոգի է ստեղծում և ոչ էլ մարդ կազմավորում որովայնում։

Երրորդ՝ որովհետև աստվածսիրությունն ու մարդասիրությունը ծնողների վրա է պետք վարժեցնել. քանզի ով սիրում է Աստծուն և ամեն մարդու, բայց ծնողին չի սիրում, անշնորհակալ է Աստծու հանդեպ և ատող՝ մարդու։

Չորրորդ՝ պետք է պատվել ծնողներին, որպեսզի նրանց բազում երախտիքների դիմաց շատից գոնե քիչ հատուցում լինի։

Հինգերորդ՝ պետք է պատվել ծնողներին, որպեսզի իրենց որդիներն էլ իրենց պատվեն. որովհետև ինչ որ անում ես քո ծնողներին, նույնն է անում և քո զավակը քեզ՝ թե՛ չար, թե՛ բարի։

Վեցերորդ՝ պետք է պատվել ծնողներին, որպեսզի կատարվի Աստծու պատվիրանը, որ ասում է. (պատվի՛ր հորը և մորը։)

Յոթերորդ՝ ավետյաց խոստման համար. (որպեսզի քեզ լավ լինի, ասում է, և երկարակյաց լինես.) որովհետև իրավացի է, որ ուրիշների կյանքը պահողը արժանանա իր կյանքի պահպանությանը։

Ութերորդ՝ պետք է հնազանդվել ծնողներին պատժի պատճառով, որ ասում է օրենքում. (ով անարգում է հորը և մորը, թող մահով մեռնի.) որովհետև ծնողը երկրորդ պատճառն է, և նրանց հայհոյելը վերաբերում է Աստծուն, որ առաջին պատճառն է, ըստ այն խոսքի. (ով ձեզ անարգում է, ինձ է անարգում, և ով ձեզ ընդունում է, ինձ է ընդունում։)

Իններորդ՝ պետք է պատվել ծնողներին, որպեսզի արժանանան ծնողների վերջին օրհնությանը, ինչպես Իսահակն օրհնվեց Աբրահամից, և Հակոբը՝ Իսահակից, և այս օրհնությամբ նրանց զավակներն աճեցին և բազմացան՝ բազմությամբ երկնքի աստղերի պես։

Իսկ ով չարժանանա ծնողների օրհնությանը, ծնողների օրհնությանը, թող անեծք ժառանգի, ինչպես Ռուբենը՝ Հակոբից, և Քանանը՝ Նոյից, որ ասաց. (անիծյալ լինի Քանան մանուկը, և թող ծառայի իր եղբայրներին.) այս անեծքի պատճառով քանանացիները սովի և սրի մատնվեցին Իսրայելի կողմից։

(Եվ երկիրը բացվեց և կուլ տվեց Կորխին և Դաթանին Ռուբենի անեծքի պատճառով։)

Այսպիսին է ծնողների անեծքը, և այնպիսին՝ օրհնությունը։

Տասներորդ՝ ծնողներին պատվելը պետք է սովորել անբան կենդանիներից. ինչպես արդար արագիլը կերակրում է իր ծերացած ծնողներին, և հոպոպի ձագերը չեն ամուսնանում, մինչև որ վճարեն ծնողների պարտքը, և նրանց հրամանով են ամուսնանում։

Ուրեմն եթե Գրքից չեն սովորում, պետք է անբաններից սովորել ծնողին հնազանդվելը։

Եվ ծնողը չորս բանի համար է պարտական իր զավակներին։

Նախ՝ պատրաստել մարմնի կարիքները, այսինքն՝ կերակուրը, հագուստը և այլ սնունդը։

Երկրորդ՝ արհեստների ուսումը և օգտակար խրատը։

Երրորդ՝ ամուսնությամբ կարգավորել։

Չորրորդ՝ հավատի և բարի գործերի մեջ վարժեցնել։

Առաջինը անհատի և նրա մարմնի պահպանության համար է։

Երկրորդը՝ նրա բարեկեցության և մտքի կրթության համար։

Երրորդը՝ տեսակի բազմացման և օրհնյալ ծնունդների համար։

Չորրորդը՝ հոգևորի և բարի հիշատակի համար, որովհետև հավատով և գործով ծանոթ է լինում Աստծուն, և դա ավելի է նրա համար, քան ոսկու և արծաթի գանձերը, որոնք կորստական են. իսկ բարեպաշտ մարդուն աշխարհում ոչինչ չի պակասում, ըստ այն խոսքի. (հավատացյալ մարդու համար ամբողջ աշխարհը լի է ունեցվածքով, իսկ անհավատի համար՝ ոչ իսկ մի դանգ.) ուրեմն հայտնի է, որ չորրորդը ծնողների համար ավելի հարկավոր է, քան նախապես ասված երեքը։

Նմանապես և զավակները չորս բանի համար են պարտական ծնողներին։

Նախ՝ հնազանդ լինել ծնողների հրամաններին և նրանց հրամաններից ոչ մի խոսք չշեղել. (Քանզի անհնազանդ որդին կորստյան է մատնված, իսկ հնազանդը կորստից դուրս է, ասում է Սողոմոնը։)

Երկրորդ՝ պետք է պատվել ծնողներին մարմնական կարիքներով՝ կերակուրով և խմիչքով, հագուստով և այլն՝ մինչև մահվան օրը։

Երրորդ՝ որպեսզի ծնողների կտակը հաստատուն և անփոփոխ պահի, ինչ էլ որ լինի նրանց կամքը. (որովհետև կտակը մահից հետո է հաստատուն։)

Չորրորդ՝ որպեսզի մահվան օրը փառավոր անի, և ծնողների հոգու համար բարի հիշատակ լինի, որքան կենդանի է. և այսպես շատից գոնե քիչը վճարի ծնողների պարտքից։

Բայց պետք է իմանալ, որ մարդկանցից շատերն են հայր կոչվում։

Առաջին՝ մարմնական ծնողները մարմնի մարմնավոր արարիչներն են, ինչպես ասացինք։

Երկրորդ՝ հոգևոր և վերստին ծննդյան հայրը, ինչպես առաջնորդը և քահանան, որոնք շնորհների արարիչներն են։

Երրորդ՝ բանավոր հայրը, որ մտքի արարիչն է, ինչպես վարդապետները՝ աշակերտների. (որովհետև Քրիստոս Հիսուսում ավետարանով ես ծնեցի ձեզ, ասում է առաքյալը։)

Չորրորդ՝ հայր է կոչվում և ուխտի առաջնորդը, և տարիքով ծերերը. և սրանք խրատի և երկյուղի հայրեր են. որովհետև ով ծերերի ոտքերի մոտ չէ, անջանք որս է սատանայի համար, ասում է մեկը։

Հինգերորդ՝ հայրեր են կոչվում թագավորներն ու իշխանները, որոնք երկրի ազգերի և գավառների պահապաններն ու խնամողներն են։

Եվ նրանց հնազանդության պատիվը տարբեր է՝ ըստ տարբեր հայրերի։

Քանզի մարմնավոր հորը պետք է հնազանդվել մարմնավոր բաներում, ինչպես ասացինք։

Իսկ հոգևոր հորը՝ հոգևոր հնազանդությամբ. իսկ աշակերտները՝ վարդապետներին լսելով. (որովհետև ունկնդիր եղեք, ասում է, ձեր առաջնորդներին և հպատակ եղեք նրանց, որովհետև նրանք տքնում են ձեր հոգիների համար։)

Իսկ միաբան եղբայրները թող հնազանդվեն առաջնորդին՝ նրա հանդեպ ահով և երկյուղով, որպեսզի դուրս գան իրենց կամքից և նրա կամքը կատարեն, և այդպես գտնեն Աստծու կամքին հաճելին։

Իսկ թագավորին և իշխանին պետք է հնազանդվել ժամանակավոր և հասարակական բաներում. (որովհետև չկա իշխանություն, որ Աստծուց չլինի, և ովքեր կարգված են, Աստծուց են կարգված. քանզի ով իշխանին հակառակ է կանգնում, Աստծու հրամանին է հակառակ։)

Եվ եթե մեկն ասի՝ ինչ էլ որ ասի իշխանը, ամեն ինչ պե՞տք է լսել, ասում ենք,

որ ինչ մարմնավոր գործ էլ որ դնի, որ հավատի և հոգու պակասություն չէ, ամեն ինչ պետք է կատարել, ինչպես ասացի, որ ժամանակավոր և հասարակական բաներում պետք է հնազանդվել, որովհետև նրանք մարմնի և ժամանակավոր բաների իշխաններ են։

Իսկ քո հավատի և հոգու իշխանն ու դատավորը Աստված է. հավատի խոսքը և բարի գործերը նրան պետք է մատուցել։

Եվ եթե իշխանը բռնանա, լավ է իշխանի սրով մարմնով մեռնել, քան Աստծու սրի տակ ընկնել հոգով, ինչպես ասում է. (մի՛ վախեցեք նրանցից, ովքեր մարմինն են սպանում, այլ վախեցեք նրանից, ով և՛ հոգին, և՛ մարմինը կորցնում է գեհենում։)

Ինչպես նահատակների դասերը, որոնք Քրիստոսի համար մեռան և նրա հետ կենդանացան, գեհենի կրակից ազատվեցին և երկնքի արքայություն կհրավիրվեն։

Որոնց և բոլոր սրբերի բարեխոսությամբ թող Քրիստոս փրկի իր անվան բոլոր հավատացյալներին գեհենի կրակից և անվախճան տանջանքներից՝ դասելով սրբերի և սիրելիների հետ երկնքի արքայության մեջ. և նրան փառք հավիտյանս. ամեն։

Այսքանը՝ հանձնառական պատվիրանների մասին։

Նույնի քարոզն այն խոսքի վրա, որ ասում է.

(Մի՛ սպանիր, մի՛ շնացիր, մի՛ գողացիր, սուտ մի՛ վկայիր, մի՛ ցանկացիր եղբորդ ունեցվածքին և ոչ էլ ընկերոջդ կնոջը, և այլն։)

Ելից. 20. 13։

(Գլուխ Գ)

Տասնաբանյա օրենքը բաժանեց երկու հինգի, որովհետև մարդն ունի տասը զգայարան՝ հինգը՝ հոգու, որոնց համար պատվիրեց օրենքի հինգ խոսքերը։

Եվ հինգը՝ մարմնի, որոնց համար դնում է հինգ խոսքերը.

(Մի՛ սպանիր, և մի՛ շնացիր, և այլն։)

Դարձյալ՝ հինգ խոսքերը հանձնառական են, որոնք ասվեցին, և հինգը՝ հրաժարական, որոնք դեռ ուզում է ասել։

Դարձյալ՝ հինգը հրամայական պատվեր են, և հինգը՝ արգելող խրատ։

Եվ դարձյալ՝ հինգը աստվածային օրենքներ են, իսկ հինգը՝ մարմնային և ընկերոջը վերաբերող։

Դրա համար աստվածայինը դրեց առաջ, քան մարդկայինը, որ ասում է.

(Մի՛ սպանիր, մի՛ շնացիր և այլն։)

Եվ պետք է իմանալ, որ այս խոսքն ու խրատը բնական օրենքից են, որ ի սկզբանե սերմանված էր մեր բնության մեջ։

Եվ դրանով արդարացան առաջին նահապետները, ինչպես Ենովսը, Ենովքը, Նոյը, Աբրահամը և ուրիշներ. բնությունից սովորելով՝ դատավորներ և քննիչներ դրեցին հանցավորների համար։

Սահմանեցին մահ, բանտ և տանջանքներ, ինչպես ասում է Պողոսը. (որ այդպիսի բաներ անողները մահվան արժանի են.) այսպես հասան Աստծու օրենքին, ինչպես և այստեղ արգելում է աստվածային հրամանը.

(Մի՛ սպանիր։)

Եվ ինչո՞ւ է համընդհանուր օրենքը խոսում ասես մեկի հետ, և ոչ թե շատերի։

Պատճառն այս է, որպեսզի ամեն ոք օրենքը վերագրի իրեն և խրատը իրենը համարի, և չծուլանա՝ անփույթ վերաբերվելով, իբր թե շատերին է ասված։

Եվ դարձյալ՝ եթե մեկը լինի, որ պահում է Աստծու օրենքները, Աստծու համար ավելի պատվական է, քան ամբողջ աշխարհը։

Դրա համար ասում է.

(Մի՛ սպանիր։)

Մեծ և անհնարին անօրենություն է այն, որ առաջինն է դնում։

Որը և Նոյին պատվիրեց.

(Ով մարդու արյուն է թափում, նրա փոխարեն նրա արյունը թող թափվի, որովհետև ես մարդուն Աստծու պատկերով արարեցի։)

Աստված մարդուն իր պատկերով է արարել, և մարդասպանը կրկնակի կերպով Աստծուն հակառակ է։

Նախ՝ որովհետև Աստծու գործը հափշտակեց, քանզի կապելը և արձակելը, և վերստին անլուծելի կապելը նրա գործն է, ով ասաց.

(ես եմ սպանում, և ես եմ կենդանացնում։)

Քանզի ով չի կարող կենդանացնել, իրավունք չունի սպանելու։

Եվ երկրորդ՝ որովհետև Աստված բերեց կյանքի և գոյության, իսկ նա, Աստծուն հակառակ, փոխում է մահվան և չգոյության. որը և արտաքին իմաստուններն էին արգելում՝ սպանությունը։

Ըստ Պլատոնի. (մենք կարծես մի պահարանի մեջ ենք, և պետք չէ ինքն իրեն կամ իր նմանին դուրս հանել մարմնից։)

Եվ եթե մեկն ասի, թե ավելի մարդասպան ո՞վ է՝ ով ինքն իրե՞ն է սպանում, թե՞ ով ուրիշներին, ոմանք պատասխանում են.

թվում է, թե ով ուրիշին է սպանում, ավելի մեծ մեղք ունի, քան ով իրեն, որովհետև կրկնակի մեղքի է պարտական՝ մեկը՝ իր մեղքի, և երկրորդը՝ նրա, ում սպանեց։

Իսկ վարդապետներն ասում են՝ ոչ, այլ ով ինքն իրեն է սպանում, ավելի մեծ մեղք ունի, քան ով ուրիշներին, երեք պատճառով։

Նախ՝ որովհետև կենդանի լինելով՝ կարող է հետո ապաշխարությամբ քավել, ինչպես Ղունկիանոսը և հրեաներից շատերը, որոնք Քրիստոսին խաչեցին և ապաշխարությամբ քավեցին։

Իսկ Հուդան չկարողացավ ապաշխարել, այլ մեղքերով իջավ դժոխք։

Երկրորդ՝ ով ուրիշներին սպանեց, հակառակ և թշնամի եղավ այն մարդուն, ում սպանեց, իսկ ով ինքն իրեն է սպանում, Աստծուն է հակառակ, որովհետև մարմնից կապելն ու արձակելը Աստծու գործն է, ինչպես ասում է Պլատոնը. (մենք կարծես մի պահարանի մեջ ենք, և ոչ ոք չպետք է ինքն իրեն վերացնի այս կյանքից, մինչև որ նա, ով կապեց, վերստին արձակի։)

Եվ դարձյալ վարդապետներն ասում են. (սպասենք կապողին և արձակողին և վերստին անլուծելի կապողին։)

Երրորդ՝ որովհետև ով ուրիշներին սպանեց, հնար ունի իր արյունով վճարելու արյունը, ինչպես ասում է օրենքը.

(Ով մարդու արյուն է թափում, նրա փոխարեն նրա արյունը թող թափվի.) և վճարվեց այստեղ։

Իսկ ով ինքն իրեն է սպանում, հանդերձյալում է պատժվում անդառնալիորեն. ուրեմն որքան հավիտենական տանջանքն ավելի մեծ է, քան մարմնինը, նույնքան ավելի մեծ մեղք և անվախճան տանջանքների առիթ է ինքն իրեն սպանելը, քան ուրիշին սպանելը և այստեղ տանջանք կրելը։

Նաև այս խոսքը, որ ասում է.

(Մի՛ սպանիր։)

Արգելում է ամեն անիրավ սպանություն։

Իսկ անիրավ սպանությունը լինում է երեք եղանակով։

Մեկը, երբ սպանվում է անմեղը, որ մահվան պարտական չէր։

Երկրորդ՝ երբ այնպիսին է մարդ սպանում, որ իշխանություն չունի և օրենքի սպասավոր չէ։

Երրորդ՝ եթե իշխանավորն էլ սպանի, բայց ոչ թե Աստծու օրենքի վրեժը լուծելով, այլ ինչ-որ կրքի պատճառով, անիրավ սպանություն է, և արյունապարտ է։

Բայց ոչ միայն սա է մարդասպանություն, այլ կան նաև այլ գործեր, որ մարդասպանություն են համարվում։

Նախ՝ երբ տեսնում է մեկին ծայրահեղ կարիքի մեջ և մեծ նեղության մեջ՝ թե՛ հոգու, թե՛ մարմնի, և անտեսում է ու չի օգնում նրան, մարդասպան է, որովհետև բարի չարեց ընկերոջը։

Իսկ երկրորդ՝ ով չար է անում, և եթե մտքում ատում է ընկերոջը, մարդասպան է, ըստ այն խոսքի, որ ասում է. (ով ատում է իր եղբորը, մարդասպան է։)

Երրորդ՝ եթե բերանով բամբասում է կամ չարախոսում, կամ մատնում, մարդասպան է. որովհետև թագավորներն ու իշխանները, խոսքով հրամայելով դահիճներին քարից գցել կամ խեղդել, մարդասպաններ են։

Նույնպես և նա, ով խոսքով մատնում է, սպանել է տալիս կամ ունեցվածքը խլել, որովհետև ունեցվածքն էլ մարդու արյունն է, քանզի քրտինքով է հավաքված, ինչպես ունեցվածքի մասին ասում են՝ արյունս թափեցիր. կամ երբ ունեցվածքը վերցնում են, սովից մեռնում են. այսպիսիները բացահայտ մարդասպաններ են։

Չորրորդ՝ եթե գործով չար օրինակ են լինում ուրիշներին և կորստյան պատճառ՝ մեղքի մեջ քաշելով, կամ հաճույք ստանալով, կամ խաբելով, մարդասպան են համարվում. (Եվ ոչ մի մարդասպան իր մեջ կյանք չունի։)

Դարձյալ սպանության մասին։

Սպանողների տեսակները տարբեր են. կա սպանություն, որ ատելությունից է, ինչպես Կայենինը։

Եվ կա, որ վրեժխնդրության համար է, ինչպես Աբիսողոմինը։

Կա, որ նախանձից է, ինչպես բանսարկուինը՝ առաջին մարդասպանինը։

Կա, որ ագահությունից է, ինչպես գողերինը և ավազակներինը։

Կա, որ զրպարտությունից և մատնությունից է։

Եվ կա, որ որբին և այրուն զրկելով։

Եվ այս սպանությունները մարգարեն է հայտնում. (այրուն և պանդուխտին սպանեցին, որբերին կոտորեցին։)

Եվ կա սպանություն, որ ընկերոջ կարիքներն անտեսելն է։

Նաև այս պետք է իմանալ, որ տասնաբանյա օրենքները գլխավոր են, ինչպես ամբողջ և սեռ, և ունեն տեսակներ և մասեր, որովհետև համառոտ է ասվածը.

(Մի՛ սպանիր։)

Արգելում է սպանության բոլոր մասերը՝ որ սրտինն է, և բերանինն է, և գործինն է։

Պատվիրում է չբարկանալ, չմախանալ, ոխ չպահել, չնախանձել, չնենգել, քեն չունենալ, որովհետև սրանք սրտի սպանություններ են։

Նաև չդավել, չհայհոյել, չնախանձել, չքսմսել, չանիծել, հայհոյանք չտալ, որովհետև այսպիսիները լեզվով են սպանում։

Նաև չխփել, թեկուզ ոչ մինչև մահ, չծեծել, մազերը կամ մորուքը չփետել, որովհետև այսպիսիները գործով մարդասպանության մասեր են. սրանցից օրենք է դնում չանել։

Օրենքի յոթերորդ խոսքը, որ ասում է.

(Մի՛ շնացիր։)

Սա փոքր անիրավություն չէ, այլ մահացու գլխավոր մեղքերից մեկն է՝ պղծամտությունը, որ մարմնի վավաշոտ շաղախումն է՝ առաջ եկած պիղծ ցանկություններից, որը հիմա արգելում է՝ ասելով.

(Մի՛ շնացիր։)

Քանզի բազում մարմնական վնասներ են դրանից առաջ գալիս։

Նախ և առաջ՝ թուլացնում է հոգու պնդությունը, մարդուն ամեն բանում ծույլ և անարի է դարձնում։

Երկրորդ՝ պղծում է մարմինը, ըստ առաքյալի. (ով պոռնկանում է, իր մարմնի դեմ է մեղանչում։)

Երրորդ՝ միտքը հիմարացնում է և վայրենի դարձնում. ինչպես հարբեցողը, նույնպես և շնացողը, ինչպես ասում է Ովսեեն. (գինին և կինը հափշտակում են միտքը և սիրտը.) որովհետև խելքը ցնորեցնում է. դրա համար նա մոլի է կոչվում, կարծես դևից զարկված՝ մոլորված շրջում է։

Նաև երեսի ամոթն է վերանում, և լրբությամբ է գործում շնությունը, ըստ այն խոսքի. (պոռնիկի երես ունեցար, ամենքի առջև անամոթ դարձար։)

Չորրորդ՝ անժուժկալության և գիճության մեջ է գցում, որովհետև չի կարողանում դիմանալ ցանկությանը, այլ ինչպես մոմը հալվում է կրակից, այնպես էլ նա՝ ցանկությունից գիճանում է՝ թե՛ տեսնելիս, թե՛ մտածելիս, որովհետև ցանկությունն անհագ է, ինչպես բոցը, որին էլ մոտենում է, վառում է և չի հանգչում։

Հինգերորդ՝ ժառանգությունն է ապականում, որովհետև այրն ու կինը միմյանց օրինավոր ժառանգորդներն են. երբ գնում են ուրիշ անկողին, ուրիշի ժառանգությունն են ապականում, ինչպես նաև իրենց են խառնակում և ապականում։

Վեցերորդ՝ թշնամություն և աղմուկ են հարուցում, որովհետև ինչպես շների կռիվը լինում է էգ շան պատճառով, նույնպես և շնացողներինը՝ կանանց պատճառով։

Յոթերորդ՝ սպանություններ է գործում՝ կամ սիրեկանին, կամ կնոջը. (որովհետև ամուսնու նախանձը ուժեղ է, դատաստանի չի հանդուրժում, ասում է Սողոմոնը. կամ իրենց են սպանում ուրիշների պատճառով, կամ ուրիշներին՝ իրենց պատճառով։)

Կամ էլ օրենքի առաջնորդներն են սպանում, ինչպես Փենեհեսը սպանեց Զամբրիին և Քասբիին, և ապա դադարեց մահը, որ Բելփեգորի պղծության պատճառով էր։

Եվ ինչպես սյուքեմացիները սրով կոտորվեցին Հակոբի դուստր Դինայի պղծության պատճառով, որոնք նախ թլփատվեցին, և ապա Շմավոնն ու Ղևին սրով սպանեցին բոլորին միասին։

Ութերորդ՝ ազգերին է ալեկոծում, ինչպես գրված է Դատավորների գրքում այն կնոջ մասին, որ շնության գործից մեռավ, և բոլոր ցեղերը հավաքվելով՝ կոտորեցին քսանվեց հազար պատերազմող մարդ և ջնջեցին Բենիամինի ցեղը, մինչև որ վեց հարյուր մարդ ազատվելով փախան լեռները։

Իններորդ՝ քանդում է տները, ինչպես հայտնի է իշխանավորներից, որոնք շնության պատճառով կորցնում են ամբողջ ունեցվածքը, և տունն ավերվում է։

Կամ էլ օրենքը քարկոծել է տալիս շնացողներին, և տունը քանդվում է։

Տասներորդ՝ հարազատ զավակների հույսն է կտրում, որովհետև չգիտեն, թե ծնվածը ումն է, և բազում անգամ շնության որդիները ժառանգում են բուն որդիների հայրենիքը, և նրանք զրկվում են ժառանգությունից։

Այս և այսպիսի բաներով շնությունը վնասում է շնացողների մարմնին։

Իսկ հոգևորին էլ ավելի շատ է վնասում։

Նախ՝ որովհետև Աստծուն է անարգում՝ պղծելով նրա տաճարը. (դուք կենդանի Աստծու տաճարն եք, ասում է, և Աստծու Հոգին բնակվում է ձեր մեջ։)

Երկրորդ՝ որովհետև դևերի հանգստավայր և բնակարան է դառնում, ինչպես ասում է Հոբը. (բեհեմոթը ննջում է գիճային տեղերում.) որոնք պղծամիտների հոգիներն են։

Եվ ինչպես դևից զարկվածն է ցնցվում, նույնպես և մոլին՝ ցանկություններից։

Երրորդ՝ միտքը կուրանում է տեսությունից, որովհետև բանականությունը կլանվում է, և մոռանում է ու չի հիշում մահվան և դժոխքի վիշտը։

Նաև խորհուրդների մեջ անհաստատ է լինում՝ երբեմն այս մտածելով, երբեմն այն։

Չորրորդ՝ գայթակղեցնում է ընկերոջը՝ մեղքի մեջ քաշելով, ինչպես ասում է Ովսեեն. (որոգայթ եղաք դիտանոցի համար և ցանց՝ լեռան վրա փռված.) որովհետև շնությամբ բռնում են թռչող հոգիները։

(Եվ վա՜յ նրան, ով գայթակղեցնում է այս փոքրիկներից մեկին, ասում է Տերը,

և վա՜յ նրան, ով կույրի ճանապարհին որոգայթ է դնում։)

Հինգերորդ՝ միտքը խղճով է դատում, ինչպես ասվեց Դավթին. (սուրը քո տնից չի հեռանա։)

Եվ սա ասաց Բերսաբեի հետ եղած մեղքի համար, որովհետև խղճի սուրը մշտապես չարչարում է շնացողների հոգին. քանզի թեպետ քիչ ժամանակ հաճույք է ստանում մեղքից, բայց գործից հետո լեղուց էլ դառն է դառնում, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (պոռնիկ կնոջ շուրթերից մեղր է կաթում, և նրա վախճանը լեղուց էլ դառն է։)

Վեցերորդ՝ նվաստանում է անարգության տակ, այսինքն՝ հոգին, որ տերն է, ծառայում է զգայարաններին և մարմնին։

Նաև ինքը խոնարհվում և հնազանդվում է մեղքի ցանկության գործակցին. դրա համար ասվեց. (որովհետև լսեցիր քո կնոջ ձայնը և կերար պտղից։)

Յոթերորդ՝ իրեն և այս կյանքն է սիրել տալիս, որովհետև երկար կյանք է ցանկանում, որպեսզի կատարի հեշտ ցանկությունը։

Նաև ցանկանում է առողջություն, ուժ, փարթամություն, պատիվ և այսպիսի բաներ, որոնցով շնության գործը գլուխ բերի։

Ութերորդ՝ ատում է Աստծուն, որ պատժում է մարմնի հեշտ ցանկություններին հետևողներին, երբ տալիս է հիվանդություն, աղքատություն և այլ խրատ։

Նաև ատում է սրբերին, որոնք հանդիմանում են նրան այդպիսի գործերի համար. (որովհետև ատեցին իրենց դռներին կանգնած հանդիմանողներին, ասում է Սողոմոնը.) և խրատը չի մտնում նրա ականջը, որովհետև (ինչպես իժն ու քարբը՝ խցել է իր ականջները) շնության մեղկությամբ։

Իններորդ՝ հուսահատություն հանդերձյալ կյանքից և փառքից, և մեղքերի թողությունից կամ զղջալուց։

Նաև մարմնի տանջանքները և դատավորներից կամ իշխաններից եկած անարգանքները ոչինչ է համարում իր համար, որովհետև սանձարձակ ընթանում է պղծամտության մեջ։

Տասներորդ՝ որովհետև սնոտի և առժամյա հեշտության բոցը անշեջ գեհենի նյութ է դառնում. քանզի ինչպես ավելի շատ փայտը բորբոքում է կրակը, նույնպես հեշտ ցանկության աղտեղությունը բորբոքում է հավիտենական կրակը, (որ պատրաստված է սատանայի և նրա հրեշտակների համար։)

Այս վնասները շնացողներինն են. դրա համար օրենքն արգելում է և պատվիրում.

(Մի՛ շնացիր։)

Նաև շնությունը բաժանվում է բազում տեսակների, որովհետև բազում մասեր ունի. պետք է նաև դրանցից արգելել։

Առաջինը պարզ պոռնկությունն է, որով ազատը ազատի հետ է շնանում՝ տղամարդ և կին։

Երկրորդը՝ բոզությունը, երբ կամ շատերի հետ է գնում, կամ հայտնի բոզի հետ է պառկում։

Երրորդը՝ շնությունը, որ ապականում է ամուսնության անկողինը և գնում է օտարների մոտ, ինչպես շունը՝ լինի տղամարդ, թե կին։

Չորրորդը՝ պոռնկություն, երբ կամ կենդանության օրոք երկու կին ունի, կամ մահից հետո հասել է երրորդ և չորրորդ ամուսնության, որ կանանցից պոռնիկ է կոչվում. որովհետև օրինավոր պսակը առաջինն է՝ մի կնոջ մի տղամարդ, ինչպես երեցների համար։

Իսկ երկրորդը աշխարհականներին ներողամտությամբ է և տկարության պատճառով թույլ տրված։

Իսկ երրորդը և չորրորդը, և ավելին, պոռնկություն է և ոչ օրինավոր ամուսնություն, ինչպես Տերն ասաց սամարացի կնոջը. (հինգ ամուսին ես փոխել, և այն, որ հիմա ունես, քո ամուսինը չէ.) որովհետև պոռնկություն է։

Հինգերորդ շնությունը կուսապղծությունն է, որովհետև ապականում է կուսական ամբողջությունը։

Վեցերորդ՝ սրբապղծությունը Աստծուն նվիրվածների հանդեպ, որով կորչում է ողջախոհությունը նրանց, ովքեր իրենց ուխտեցին Աստծուն, ինչպես կրոնավորների, ապաշխարողների և այլոց մեջ. և որքան աստիճանը բարձր է, այնքան մեղքը ծանր է։

Յոթերորդ՝ ազգապղծությունը, երբ արյան ազգակցություն է, կամ խնամություն, կամ հոգևոր ազգակցություն է ապականվում։

Ութերորդ շնությունը սրտինն է՝ աչքերով մեղանչելը, ձեռքերի, ականջների և լեզվի խեղկատակությամբ և այլ աղտեղությամբ գարշելի դառնալը։

Եվ այսպիսիներին Տերը շնություն է կոչում. (ով ցանկությամբ է նայում, թեպետ ժամանակը կամ տեղը կամ անձը խափանեցին կատարյալ գործը, բայց նա իր սրտում շնացավ։)

Նաև այդպիսի անդամների շնությունն այն է, որ կատարվեց։

Դրա համար շնություն են կոչվում ցանկությամբ նայելը և խոսելը և այլն։

Իններորդ շնությունը արուների, էգերի և անասնամոլների նզովյալ և անասելի պղծագործություններն են և այսպիսի այլ բաներ, որոնք բնության դեմ սոդոմական մեղքն են գործում. որովհետև ոչ միայն մարդը, այլև անասուններն են փախչում այդպիսի պիղծ շաղախումներից. քանզի այդպիսիները բյուր մահերի և պատիժների են արժանի, եթե դառն և ծանր ապաշխարությամբ չքավեն. ինչով Սուրբ Գիրքը չկամեցավ աղտեղել իրեն և լսողներին,

Այլ միայն ասում է. (մի՛ շնացիր.) որպեսզի այստեղ ամեն ինչ պարփակի։)

Տասներորդ՝ տղամարդու և կնոջ վավաշոտ շաղախումը, ինչպես, օրինակ, պիղծ կերակուրը ամեն ժամ խոտելի է, նաև սուրբ կերակուրը, ինչպես միսը չեն եփում պահքի ժամանակ, և անպատշաճ տեղում ու անձանց առջև խոտելի է։

Այլապես դա էլ պիղծ և մուրդառ է դառնում։

Նույնպես և օրինավոր ամուսնությունը, եթե խտրությամբ չլինի, շնություն և պոռնկություն է։

Քանզի ամուսնությունը երկու եղանակ ունի, այսինքն՝ արժան և անարժան։

Եվ արժանն այն է, երբ լինում է Աստծու պաշտամունքի համար զավակ ծնելու համար, կամ ամուսնակցին պոռնկությունից պահելու համար, կամ էլ պարտքի համար. և պարտքն այն է, որ ինչպես կինը տղամարդուց եղավ, դա կնոջ պարտքն է, նույնպես տղամարդը կնոջից թող ծնվի, և պարտքը վճարվի։

Այսքան պատճառներով է պատվական ամուսնությունը և օրինավոր անկողինը՝ համեստությամբ ընտրելով տեղը և ժամանակը՝ տկար բնության պատճառով. և սա է արժանավոր և պարկեշտ ամուսնությունը։

Իսկ անարժանը լինում է հինգ եղանակով, երբ այս պատվականությունը շնություն է համարվում։

Առաջինը՝ եթե պարկեշտ ամուսնության մեջ սանձարձակ է դարձել և միշտ հագեցնում է վավաշոտ ցանկությունը բոզական փաղաքշանքով, բոզերի և շնացողների հետ է համարվում։

Երկրորդ՝ երբ սովորական կերպի դեմ է լինում, ինչպես ասվեց օրենքում. (քո այգին մի՛ վարիր այլ և այլ կերպ։)

Երրորդ՝ երբ անպատշաճ ժամանակ է լինում՝ տոներին, կիրակի, պահքերին և այլն. որովհետև այն օրը, երբ պսակի հրաման չկա, անկողնում խառնվելու հրաման էլ չկա։

Չորրորդ՝ երբ սուրբ տեղում է լինում՝ եկեղեցու մոտ, խաչի մոտ և այլ արգելված տեղերում։

Հինգերորդ՝ երբ մտնում է հղիի մոտ, որ մոտ է ծննդաբերելուն, կամ երբ նա կանանց սովորության մեջ է։

Այս հինգ եղանակներով օրինավոր անկողինը շնություն և պոռնկություն է դառնում. դրա համար պատվիրում է. (մի՛ շնացիր։)

Դարձյալ՝ ինչպես ասում է Ժողովողը.

(Կինը որս է և թակարդ տղամարդու սրտի համար, և կապանք՝ նրա ձեռքերի համար։)

Սա ասում է, թե կանանց ցանկությունը նման է որոգայթի, որ բռնում է թռչուններին, և թակարդի, որ բռնում է անասուններին, և ձեռնակապի, որ գործից է կապում։

Թեպետ կանայք բազում և տեսակ-տեսակ վնաս են տալիս, բայց մարդուն մասնավորապես երեք վնաս են հասցնում։

Նախ՝ միտքը թռչունի պես է, և այն հիմարանում և բռնվում է կանանց տռփանքի մեջ։

Երկրորդ՝ մարմինը, անասունի պես, թակարդն է ընկնում՝ ցանկությունը գործելով։

Երրորդ՝ գործից հետո ձեռնակապ է լինում առաքինությունից և խափանվում։

Եվ սա լինում է երեք պատճառից, այսինքն՝ կանանց տեսքից և գեղեցկությունից միտքը հիմարանում և ապշում է, ըստ այն խոսքի. (մեղքերի մեջ բռնված հոգիները խելքից էլ են ընկնում։)

Եվ ախտերի հեշտությունից մարմինը բռնվում և թակարդն է ընկնում։

Եվ ցանկությունից հոգին կապվում է առաքինության գործերից։

Ինչպես և մեկ այլ տեղ ասում է. (Ինչպես շանը պարանով են կապում, և ինչպես եղջերուն՝ խոցված, և ինչպես եզը՝ սպանդի տարված, այնպես է անզգամ կանանց ցանկությունը բռնում մարդկանց։)

Եվ եթե ուզում ես իմանալ կանանց ուժգնությունը, նայի՛ր իմաստուն Սողոմոնին, ինչպես ասում է Գիրքը.

թե մանկության ժամանակ Սողոմոնի սիրտը ուղիղ էր իր Աստծու հետևից, բայց երբ ծերացավ և ընկավ կանանց հետևից, նրա սիրտը ուղիղ չէր իր Աստծու հետևից, որովհետև գինին և կանայք նրան հեռացրին Աստծուց։

Նաև նայի՛ր հզոր Սամսոնին, թե ինչպես կապվեց կնոջից, և նրա աչքերը փորվեցին, և ընկավ այլազգիների ձեռքը։

Բայց սա ոչ բոլոր կանանց է վերաբերում և ոչ բոլոր տղամարդկանց. (որովհետև Աստծուց լքվածը կընկնի նրա մեջ, ասում է, իսկ բարիներն ազատվում են նրանից։)

Ինչպես ողջախոհ Հովսեփը ազատվեց իշխանուհի և պոռնիկ կնոջից։

Նույնպես և ողջախոհ Շուշանն ազատվեց վավաշոտ ծերերից։

Այսպես և ամեն մարդ, որ Աստծու երկյուղն իր սրտում ամրացրել է, չի ընկնում նրանց որոգայթը։

Իսկ թույլերն ու հեշտասերները, որոնք գնում են իրենց կամքի հետևից և թողնված են Աստծու ձեռքից, նրանք ընկնում են նրանց որոգայթները։

Իսկ թե ինչպե՞ս ազատվենք շնությունից։

Նախ և առաջ՝ փախչել տեսնելուց, մոտ նստելուց, խոսելուց և այլ պատճառներից, ինչպես ասում է Հոբը. (ուխտ դրեցի իմ աչքերի հետ, որ չնայեմ կույսին։)

Եվ Առակներում ասում է. (ով մոտենում է ձյութին, կաղտոտվի։)

Եվ Սիրաքը. (ով բռնում է նրան, կարծես թե կարիճ, օձ և կրակ է բռնում։)

Բայց ինչպես ասաց սրբերից մեկը. (փախի՛ր մարտից, փախի՛ր և մի՛ ուշացիր.) սա է պոռնկությունից ազատվելու առաջին հնարը։

Երկրորդ՝ ճնշել մարմինը քաղցով, ծարավով և տքնությամբ, որովհետև եթե նյութը պակասում է, կրակը հանգչում է, ինչպես ասում է Տերը. (դևերի այս տեսակը դուրս չի գալիս, եթե ոչ աղոթքով և պահքով։)

Երրորդ՝ զբաղվել մարմնական գործերով և քրտինքով, կամ ընթերցանությամբ, ուսումով և այլ բարի գործերով. որովհետև վարդապետներն ասում են՝ միշտ բարի՛ գործիր, որպեսզի սատանան քեզ զբաղված գտնի. (որովհետև պարապությունը բոլոր չարիքների մայրն է։)

Չորրորդ՝ դիմադրել փորձությունների սկզբում՝ չար խորհրդին կամ չար շարժմանը. որովհետև ինչպես օձի գլուխն է մտնում ծակը և մարմինը ներս քաշում, նույնպես պետք է զգույշ լինել մեղքերի սկզբից, որպեսզի ամբողջը ներս չմտնի։

Եվ դարձյալ, ինչպես օձի գլուխը թույլ է և հեշտությամբ ջախջախվում է, նույնպես և մեղքերի սկիզբը և չար խորհուրդը. դրա համար Աստված ասաց. (նա քո գլխին կսպասի։)

Հինգերորդ՝ մտաբերել մահվան օրը և դժոխքի տանջանքները, ինչպես ասում են վարդապետները. մտաբերի՛ր քո վախճանը, և հավիտյան չես մեղանչի։

Վեցերորդ՝ իր անձին չվստահել, այլ մշտապես կասկածի և երկյուղի մեջ մնալ. որովհետև եթե ընկել ես, վախեցի՛ր տանջանքներից, և եթե չես ընկել, վախեցի՛ր, գուցե ընկնես, ասում է առաքյալը։

Քանզի Դավիթը, որ սուրբ էր, ընկավ, և իմաստուն Սողոմոնը սխալվեց, և ամենազորեղ Սամսոնը տկարացավ։

Դրա համար պետք է մշտապես երկյուղի և կասկածի մեջ մնալ և զգուշանալ այս վեց հնարներով, և օգնություն և պահպանություն խնդրել Աստծուց՝ մեր Փրկչից, որ օրհնյալ է հավիտյանս. ամեն։

Օրենքի ութերորդ խոսքը, որ ասում է.

(Մի՛ գողացիր։)

Այս խրատները կյանքի համար օգտակար են, որոնցով պետք է վարժեցնել մանուկներին վաղ հասակից և արգելել գողությունից, որպեսզի փոքրում թույլ տրվելով՝ մեծին չհակվեն. որովհետև սովորությունը բնությունից ավելի զորեղ է լինում, ըստ իմաստունի. սովորությունը երկար ժամանակում ձեռքբերովի բնություն է դառնում, և ինչպես բնությամբ են քունը, քաղցը և ծարավը, նույնպես և գողությունն է դառնում։

Եվ դարձյալ՝ փոքր գողությունից հեռու պահել, որպեսզի մեծամեծներ չգողանան, ինչպես խրատում է Տերը. (ով փոքրի մեջ հավատարիմ է, շատի մեջ էլ է հավատարիմ, և ով փոքրի մեջ անիրավ է, շատի մեջ էլ է անիրավ։)

Դրա համար աշխարհում ասում են՝ ձվագողն ու ձիագողը մեկ է, որովհետև հավասարապես գող են կոչվում և ուրիշների իրերին հափշտակող և ագահ։

Արդ՝ մենք Աստծուց հրաման ստացանք մեր երեսի քրտինքով հաց ուտել, և ոչ թե ուրիշի վաստակը, էլ չասած գողանալը։

Եվ օրենքում գրեց և արգելեց ուրիշներինը չգողանալ։

Արդ՝ այս երկու հրամաններն էլ բնական օրենքից են՝ մեր վաստակն ուտել և ուրիշներինը չգողանալ։

Եվ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը դրա վրա ավելացրեց և երրորդ մասը, թե՝ քո օրինավոր վաստակը տնտեսի՛ր և բաշխի՛ր ուրիշներին, և ապա կլինենք կատարյալ։

Նախ՝ որովհետև ամբողջովին հեռանում ենք զրկելու մտքից, քանզի եթե մերը տալու հրաման ունենք, ապա ուրիշներինը գողանալը բնավ պետք չէ։

Երկրորդ՝ որովհետև ընկերոջ հանդեպ սերը ցույց է տրվում ողորմության տրիտուրներով, և Աստծու օրենքը կատարվում է, թե՝ (սիրիր քո ընկերոջը քո անձի պես։)

Երրորդ՝ որովհետև ողորմությամբ մեր ունեցվածքը երկնքում ենք գանձում. մեկ՝ որովհետև երկնային գանձն անապական է մնում գողերից և ապականիչներից, և մյուս՝ (որտեղ մեր գանձերն են, այնտեղ, երկնքում, կլինեն և մեր սրտերը։)

Դրա համար պատվիրում է. (վաճառեցե՛ք ձեր ունեցվածքը և ողորմություն տվեք, և ձեզ համար երկնքում անպակաս գանձ արեք։)

Չորրորդ՝ որովհետև ողորմությամբ, եթե թշնամի է, հաշտվում է, եթե բռնավոր է, խոնարհվում է, եթե բարկացող է, հանդարտվում է։

Դրա համար պատվիրեց. (եթե բռնավորը քեզանից վերին հագուստդ հանի, թո՛ղ նրան և մյուսը, և ամեն ոքի, որ քեզանից խնդրում է, տո՛ւր, և փոխ ուզողից երեսդ մի՛ դարձրու։)

Ուրեմն հայտնի է, որ քրիստոնյաների օրենքը կատարյալ է. դրա համար նախ պետք է զգուշանալ գողությունից, ինչպես պատվիրում է Տերը.

(Մի՛ գողացիր։)

Նաև այս պատվիրանի մասերն են՝

մի՛ զրկիր, մի՛ հափշտակիր, ավանդը մի՛ յուրացրու, ոչ պարտքերը, ոչ վարձերը և այլն։

Քանզի գողությունը բազմատեսակ է. որովհետև նա, ով գաղտնի տանում է իրերը տնից, գող է կոչվում։

Նույնպես նա, ով առևտրում է տանում, զրկող է. որովհետև ով գնից բարձր է վաճառում և պակաս է գնում, գող է և զրկող։

Եվ ով երկու չափ է դնում՝ մեծ և փոքր, նույնպես և լիտրը, նույնպես և կանգունը, որ մեծով է առնում և փոքրով տալիս, գող և զրկող է. դրա համար նրանց բնակությունը կողբակ է կոչվում, որ գողի բակ է։

Եվ ով գյուղի առաջնորդ է և գյուղից զրկում է, ամբողջ գյուղի գողն է դառնում։

Եվ ով արհեստի մեջ վնասում և խառնում է, կամ այն նյութը, որ վերցրեց, պակասեցնում է, գող է և զրկող։

Սրանք և այսպիսիները, որ գաղտնի նենգում են, գող և զրկող են կոչվում։

Իսկ ովքեր բացահայտ ճանապարհներին խլում են, հափշտակողներ և ավազակներ են կոչվում։

Եվ բռնավորներն ու իշխանները, որոնք անիրավում են աղքատներին, հափշտակողներ են։

Եվ դատավորները, որոնք կաշառքով ծռում են դատաստանը, հափշտակողներ են։

Եվ ով արծաթը տոկոսով է տալիս, կամ կերակուր և շահ է առնում, հափշտակող է. և բոլոր նրանք, ովքեր բացահայտ են զրկում, հափշտակողներ են, իսկ ովքեր գաղտնի՝ գողեր։

Նույնպես գողություն է ավանդը և ամանաթը յուրացնելը. նաև հայրենիքից մնացած որևէ ավանդ կտրելը գողություն է։

Եվ պարտքերը չվճարելը և վարձկանի վարձը չտալը գողություն է, զրկանք և հափշտակություն։

Քանզի սրանք աղաղակում են Աստծուն, և նա լսում է նրանց, ըստ այն խոսքի. (ձեզանից զրկվածը աղաղակում է, և հնձվորների բողոքը հասավ Զորությունների Տիրոջ ականջին։)

Եվ ի՞նչ է գողի մանգաղը։

Այն է, որ Զաքարիա մարգարեն տեսավ հրեշտակին, որ ելավ տաճարից, և մանգաղը նրա ձեռքին՝ քսան կանգուն երկարությամբ և տասը՝ լայնությամբ, և ասում է՝ գնում եմ և տանում եմ մանգաղը գողերի և ավազակների տները։

Քանզի հրեղեն սրով կտրում է այստեղ՝ մարմնով, և այնտեղ՝ հոգով և մարմնով՝ հավիտենական տանջանքների մեջ։

Ահա, եղբայրնե՛ր, սա է գողերի պատիժը՝ ըստ մարգարեի, ինչպես ցույց տրվեց։

Իսկ քաղաքական օրենքներում հայտնի են առևտրում հանցանք գործողների պատիժները՝ տուգանք, ծեծ, խարան և թուք։

Իսկ հարամիին և ավազակին սպանում են։

Եվ գողի ձախ ոտքը և աջ ձեռքը կտրում են, որպեսզի այլևս չգողանա։

Եվ եթե դա էլ երևա, կախաղան են բարձրացնում, և իրավամբ, որովհետև ով գաղտնի գողացավ, թող բարձր տեղում կախվի բացահայտ։

Եվ ավազակը սպանվում է՝ որպես բացահայտ թալանող։

Եվ աջ ձեռքը թող կտրեն, որպեսզի այլևս չգողանա, և ձախ ոտքը, որպեսզի աջ կողմով ընթանա՝ ընկերոջ ճանապարհի համար, և տուգանքը՝ գողի բակերի համար։

Որովհետև գաղտնի խաբողները հայտնի առակ են, որպեսզի դու իմանաս, որ ինչպես մարմնի պատիժն է, այնպես էլ նրանց հոգու պատիժն է, ինչպես ասացինք։

Դրա համար խնայելով մեզ՝ զգուշացնում է.

(Մի՛ գողացիր։)

Եվ ի՞նչ է գողի դարմանը։

Այն, ինչ օրենքում պատվիրում է Աստված. (եթե գողացված իրերը գտնվեն գողի ձեռքում, և բռնեն նրան, մեկի դիմաց երկուսը կվերցնեն գողից և մեկը կտան ունեցվածքի տիրոջը, և մեկը՝ իշխանին, և թող ծեծեն։)

Իսկ եթե գողացված իրերը կերված լինեն, և գողը գտնվի, մեկի դիմաց չորս կամ հինգ կվերցնեն գողից և կտան տերերին և իշխանին։

Քանզի եթե գողացվածը ոչխար է, թող չորսը միայն հատուցի, իսկ եթե եզ է, մեկի դիմաց՝ հինգ, որովհետև մեծը գողանալն ավելի մեծ լրբություն է, քան փոքրը։

Եվ սա է պատճառը, որ միայն չորս են հատուցում։

Քանզի ով փոխ է վերցնում, մեկի դիմաց մեկ է հատուցում։

Եվ ով ակամա է զրկում, մեկի դիմաց կրկնակի է վճարում. ուրեմն իրավացի է, որ ով գողանում է, չորս վճարի՝ երկուսը՝ զրկելու համար, և երկուսը՝ գողանալու համար։

Եվ դարձյալ՝ իրերը չորս տարրերից են, չորսով է հատուցում գողը։

Եվ որովհետև հինգ զգայարանները գործակից եղան, մեկի դիմաց հինգ է վճարում տուգանքը։

Նույնպես և նոր օրենքում գողերի պատիժը նույնն է, ինչպես Զաքեոսն ասում էր Տիրոջը. (ունեցվածքիս կեսը կտամ աղքատներին, և եթե մեկին զրկել եմ, քառապատիկ կհատուցեմ. դրա համար ասաց նրան՝ այսօր փրկություն եղավ զրկողների այս տանը, երբ մեկի դիմաց չորս հատուցեց։)

Իսկ եթե գողը չգտնվի, այլ ինքը զղջալով գա և խոստովանի քահանային, օրենքն այս է պատվիրում. եթե գողը նախ խոստովանի քահանային, որքան գողացել է, նույն գումարը թող հատուցի և հինգերորդ մասն էլ ավելացնի, այսինքն՝ ինչ որ արժե գողացված իրը, հինգից մեկը ևս՝ որպես տուգանք այն հինգ զգայարանների, որոնցով գողացավ, և տա ունեցվածքի տիրոջը. եթե մեռել է՝ նրա արյունակից մերձավորներին, իսկ եթե ոչ, թող քահանային տա. և քահանան մեռելների և կենդանիների միջնորդն է, և նրանք կհաշտվեն։

Եվ թող վերցնի հիսուն դահեկան արժողությամբ մի խոյ և պատարագ մատուցի Աստծուն, և թող ներվի նրան։

Այսպես էր օրենքում, և իրավամբ։

Քանզի գողը հանցավոր է Աստծու օրենքի հանդեպ, որ ասաց՝ (մի՛ գողացիր,) և հանցավոր է եկեղեցու կանոնների և քահանաների հանդեպ, և պարտական է ունեցվածքի տիրոջը։

Դրա համար խոյը մատուցում է Աստծուն, խոստովանությունը՝ կանոններին, և ունեցվածքը վճարում է տիրոջը և արդարանում։

Եվ տե՛ս զղջումը. ով միայն զղջաց, չորս կամ հինգ չի հատուցում, ինչպես բռնված գողը։

Այսպես է և նոր օրենքում. որովհետև գողը միայն խոստովանելով չի արդարանում, այլ պետք է գողոնը ետ տա տիրոջը, կամ աղքատներին, կամ քահանաներին և եկեղեցիներին, և ապա է վճարվում։

Եվ խոյի փոխարեն՝ պահքով և աղոթքով հոգին և մարմինը պատարագել Աստծուն, և ապա թող ներվի գողության մեղքը։

Այս իմաստով բոլոր մեղքերի համար ապաշխարանք են դնում՝ կամ ողորմություն, կամ պահք և աղոթք, նույնպես և գողի համար առավել։

Եվ պետք է իմանալ, որ երեք դեպքում գողությունն անպատիժ է։

Մեկը, երբ մոլեգնածից գողանում են սուրը, որպեսզի իրեն կամ ուրիշներին չվնասի. սա զգուշություն է և ոչ գողություն։

Եվ մեկը, երբ մեկը չափազանց քաղցած է՝ մահվան մոտ, թող հաց վերցնի և կշտանա. և սա հարկադրանք է և ոչ գողություն։

Եվ մեկը, երբ հրամանով է լինում, ինչպես իսրայելացիները վերցրին եգիպտացիների անոթները և ետ չտվեցին, որովհետև աղյուսի վարձը մնացել էր նրանց մոտ. Աստված հրամայեց խորամանկել նրանց, որպեսզի հատուցվի։

Եվ եթե մեկն ասի՝ այս անունով մարդը զրկեց ինձ, և եթե ես գողանամ նրա ունեցվածքը, արդա՞ր եմ,

սրան ասում ենք, որ պետք չէ, որովհետև նա զրկողի հետ է դատվում, իսկ դու՝ գողերի հետ։

Եվ այն, որ Աստված հրամայեց ժողովրդին, ոչ միայն վարձի համար էր, այլ որպեսզի, նրանց ունեցվածքը գողացած լինելով, չհամարձակվեն վերադառնալ Եգիպտոս։

Ուրեմն ոչ մի կերպ պետք չէ զրկել և գողանալ ուրիշների ունեցվածքը. որովհետև գողացած ունեցվածքի փոխարեն իրենց բարի գործերն են տալիս նրանց Աստծու արդար դատաստանին, և եթե բարի գործեր չունենան, իրենց հավատը և մկրտությունը։

Եվ եթե այլազգիներ են, նրանց մեղքերն են վերցնում և տանջվում կրակի մեջ, իսկ նրանք պսակներ են ստանում Աստծուց։

Այսպես, եղբայրնե՛ր, ծանր է զրկելը և գողանալը. թե՛ եկեղեցուց, թե՛ քահանաներից, թե՛ աշխարհականներից՝ մեծ մեղքեր են, որովհետև քրիստոնյային և եկեղեցուն են զրկում։

Իսկ եթե այլազգիներից, նրանց մեղքերն են տանում՝ թե՛ մեծատուններից, թե՛ աղքատներից։

Դրա համար զգուշացնում է.

(Մի՛ գողացիր։)

Եվ կորստական ունեցվածքի համար մի՛ կորցրեք ձեր հոգին, այլ սիրելով ընկերոջը՝ ողորմություն բաշխենք կարոտյալներին և կարեկից լինենք. աղքատներին կերակրենք, մերկերին հագցնենք, անտուններին հարկ և օտարներին օթևան լինենք։

Հիվանդներին ձեռնտու և վշտացածներին մխիթարիչ լինենք։

Եվ անճառ ողորմությանը և երանավետ կյանքին արժանանանք Քրիստոս Հիսուսով՝ մեր Տիրոջով, որ օրհնյալ է հավիտյանս. ամեն։

Աստծու պատվիրանների իններորդ խոսքը, որ ասում է.

(Սուտ մի՛ վկայիր։)

Բազում և շատ չարիքների պարտական է սուտ վկան՝ թե՛ եթե բարեկամից խաբվում է՝ չիմանալով իրողությունը, և սուտ վկայում, թե՛ եթե գիտի ճշմարիտը և աչառությամբ սուտ վկայում։

Նախ և առաջ մեծ վնաս է, որովհետև ապականում է ճշմարտությունը և հակառակվում նրան, ինչպես խավարն է հակառակ լույսին, և չարը՝ բարուն, և ոչինչը՝ գոյությանը։

Նույնպես և սուտը ոչինչ է, և չար, և խավար՝ խավարած մտքից առաջ եկած, և հակառակ է ճշմարիտին։

Եվ ի՞նչ է ճշմարտությունը։

Առաջինը նրա գովքն այս է, որ ճշմարտությունը ամեն առաքինության արեգակն ու լույսն է, որովհետև ճշմարտությունը լուսավորում է առաքինության բոլոր գործերը, ինչպես արեգակը լուսավորում է զգալի արարածները և աչքերը։

Երկրորդ՝ որովհետև ճշմարտություն է կոչվում բազում տեղերում Աստծու մասին, ինչպես Քրիստոս ասում է. (ես եմ ճշմարտությունը։)

(և ճշմարտության Աստված և Հայր,

և ճշմարտության Հոգի։)

որովհետև ատում և կորստյան է մատնում ամեն ստություն, և ոչինչ չի թաքչում ճշմարտության գեղեցիկ լույսից։

Երրորդ՝ որովհետև Աստծուն ավելի հաճո ընծա և պատարագ չկա, քան ճշմարտությունը. որովհետև Աստված ճշմարտություն է, ճշմարտությունն ավելի է սիրում և կամենում՝ որպես իրեն ազգակից։

Չորրորդ՝ որովհետև ճշմարտությունը Աստծուց է մեզ մոտ իջել, ինչպես բարին, լույսը և կյանքը. դրա համար մեծարգո և պատվական է, որովհետև Աստծուց է։

Իսկ ստությունը սատանայից է, ինչպես չարը և մեղքը. դրա համար անարգ է։

Հինգերորդ՝ որովհետև մեզ մոտ գալով՝ մեզ ճշմարիտ է դարձնում. ինչպես կրակը, որին մոտենում ենք, ջերմացնում է, և լույսը լուսավորում է, նույնպես ճշմարտությունը մարդուն ճշմարիտ է դարձնում և ստության խավարից հեռացնում։

Վեցերորդ՝ որովհետև ճշմարտությունը մնայուն է, անանց և հավիտենական. քանզի հին օրենքն ու պատարագը ստվեր և օրինակ էին և խափանվեցին։

Իսկ նորը, որ ճշմարտություն էր, մնում է հավիտյան։

Յոթերորդ՝ ճշմարտությունը իր է և գոյություն, իսկ ստությունը՝ ոչինչ և անիր, ինչպես ասացինք։

Ութերորդ՝ ճշմարտությունը մեկ է և միակ, և ոչինչ նրան հակառակ չէ։

Իսկ ստությունը բազում է, ինչպես չարը, և միմյանց հակառակ։

Իններորդ՝ ճշմարտությունը բանականության կատարումն է, ինչպես բարին՝ գործի կատարումը։

Սա է տեսական իմաստությունը և գործնական առաքինությունը, որ մեր մեջ առաջ է գալիս հոգուց և մարմնից։

Տեսական իմաստությունը սկսվում է բանականությունից և կատարվում ճշմարտությամբ, իսկ գործնական առաքինությունը սկսվում է կամքից և կատարվում բարիով։

Եվ ապա մարդը կատարյալ է դառնում հոգով և մարմնով։

Տասներորդ՝ ճշմարտությունը ամեն ինչից զորավոր է, ինչպես գրեց Զորաբաբելը Դարեհ թագավորի առջև։

Քանզի մեկը գրեց, որ գինին է զորավոր, ևմեկը՝ կինը, և մեկը՝ քունը, իսկ Զորաբաբելը՝ ճշմարտությունը։

Եվ թագավորը վեր կացավ և պատվեց նրան և մեծ փառքով արձակեց Երուսաղեմ։

Արդ՝ սա է սուտ վկայի առաջին վնասը, որ ուզում է ապականել ճշմարտությունը և կորցնել այն, որ այս բոլոր գովասանքներն ունի։

Եվ մեկը կասի՝ ինչպե՞ս է ճշմարտությունը կորչում։

Ասում ենք, որ ճշմարիտն ինքնին չի կորչում, այլ հեռանում է ստից։

Քանզի պետք է նրան ասել, որ ինչպես գիշերը արեգակը չի կորչում, այլ հեռացնում է իր լույսը, կամ ովքեր աչքերն են փակում, զրկվում են լույսից։

Եվ իմաստասերներն այսպես են սահմանում, որ ճշմարիտ է այն, երբ իրը և խոսքը համապատասխանում են միմյանց, որովհետև ինչ որ խոսում ենք, իրը նույնն է լինում. ինչպես մարդու մասին ասում ենք, թե մարդ է, և կենդանի է և բանական, և այլն՝ ճշմարիտ է։

Իսկ սուտն այն է, երբ մարդու մասին ասում ենք, թե քար է կամ փայտ. իրը և խոսքը չհամապատասխանեցին, սուտ է։

Եվ ուրիշներն ասում են, թե ճշմարիտ է՝ ասել, որ կա այն, ինչ կա, և որ չկա այն, ինչ չկա, ինչպես երբ ասում ենք, որ ձյունը սպիտակ է և ոչ սև. որովհետև ինչ որ ունի, վերագրում ենք, և ինչ որ չունի, ժխտում ենք։

Իսկ սուտ է՝ ասել, որ չկա այն, ինչ կա, և որ կա այն, ինչ չկա. ինչ որ ունի, ժխտում ենք, և ինչ որ չունի, վերագրում ենք, ինչպես եթե կաթը սև ասենք և ոչ սպիտակ։

Այսպես իմաստունների մոտ սահմանումով զատվում են ճշմարիտն ու սուտը։

Դրա համար մենք պետք է ունենանք ճշմարիտը, որ գովելի է Աստծուց և մարդուց, և թողնենք սուտը, որ անարգ է Աստծու և մարդու, Սուրբ Գրքի և արտաքին իմաստունների առջև։

Դարձյալ՝ սուտը որոշ կերպով բոլոր չարիքների պատճառն է։

Նախ՝ որովհետև բոլոր մեղքերն ու չարիքները ստության գործեր են, ինչպես շնանալը, պոռնկանալը և այլն։

Երկրորդ՝ որովհետև ամեն ոք սուտը մտքում դնում է և չարն է գործում, որպեսզի երբ հարցնեն, ասի՝ չեմ գործել, ինչպես գողը, մարդասպանը, շնացողը, ագահը և ուրիշները։

Այսպես սուտը բոլոր մեղքերի պատճառն ու գլուխն է. ուրեմն ճշմարիտը բոլոր բարիքների գլուխն ու պատճառն է։

Դարձյալ՝ սուտը սատանան է, որովհետև նա խոսեց առաջին սուտը Աստծու մասին մարդու հետ, թե՝ (Աստված ասաց՝ բոլոր պտուղներից մի՛ կերեք.) և կինը նրան սուտ հանեց, թե՝ ոչ այդպես, այլ ամեն ինչից ուտել հրամայեց և միայն մեկից չուտել։

Եվ ապա սատանան տեղ գտնելով՝ խաբեց պարզամիտին և մահացրեց նրան։

Նույնպես ամեն մարդ, որ սուտ է խոսում, սատանայի որդին է՝ նրանից ստացած ստության սերմը, ըստ այն խոսքի. (ով սուտ է խոսում, իրենից է խոսում, որովհետև նրա հայրը՝ սատանան, սուտ է.) և սատանայի որդին իր հոր՝ սատանայի ժառանգն է, որի ժառանգությունը հավիտենական կրակն է, ըստ այն խոսքի. (գնացեք այն կրակը, որ պատրաստված է սատանայի համար։)

Դրա համար ասում են՝ սուտ վկայի բաժինը կրակն է։

Ուրեմն, եթե ստախոսը սատանայի որդին է, ճշմարտախոսը Աստծու որդին է և Քրիստոսի ժառանգակիցը, որ երկնքի արքայությունն է։

Դարձյալ՝ ստախոսը բնավ չի կարող արդարանալ. որովհետև բոլոր մեղքերը, որ գործում ենք, Աստված խոստովանությամբ է ներում, և խոստովանությունը ճշմարտախոսություն է Աստծու և քահանայի առջև, թե՝ այս և այս գործեցի, և մեղանչեցի Աստծու դեմ այս և այս պատճառով, դու թողություն շնորհիր իմ մեղքերին։

Արդ՝ եթե ճշմարիտ զղջումով խոստովանենք, Աստված ներում է մեր բոլոր մեղքերը. իսկ եթե ստենք և խաբենք քահանային, Աստված չի ներում։

Ինչպես երբ Աստված հարցրեց Ադամին, թե ո՞ւր ես՝ խոսելու առիթ տալու համար, և Ադամն ասաց՝ մերկ էի և թաքնվեցի։

Եվ Աստված ասաց. (միթե կերա՞ր այն պտղից, որ չպետք է ուտեիր.) որպեսզի ինքը խոստովանի և թողություն գտնի։

Բայց նա ասաց. (կինս խաբեց ինձ։)

Նույնպես և կինը չզղջաց, այլ օձին պատճառաբանեց. դրա համար չարդարացան։

Քանզի առաջին բարին չմեղանչելն է, իսկ երկրորդը՝ մեղքից հետո ապաշխարելը՝ մեղքերի թողությունը գտնելու համար։

Քանզի եթե երկար մնա ապաշխարության մեջ, հավասար է դառնում չմեղանչածներին, ինչպես ասում է սրբերից մեկը. արդարագործ չեղար, արդարախոս եղիր. եթե երկար մնաս դրանում, արդարագործ էլ կդառնաս։

Ահա տեսեք, որ ճշմարիտ խոսքը արդարացնում է մարդուն, իսկ սուտը՝ դատապարտում, ինչպես Ադամին և Եվային։

Իսկ օձին ինչո՞ւ չհարցրեց։

Պատճառն այն է, որ օձին լեզու և խոսք տրված չէր, ի՞նչ հարցներ։

Եվ դարձյալ՝ որովհետև օձը ստախոս էր, նրան չհարցրեց։

Դրա համար սուտ վկան նման է առաջին անիծյալ օձին, և պետք չէ նրան հարցնել ատյանում։

Եվ ապա դատապարտեց Ադամին. (անիծյալ լինի երկիրը քո գործերում, և այլն։)

Եվ կնոջը, թե՝ (տրտմությամբ կծնես որդի, և այլն։)

Եվ օձին անիծեց, թե՝ (անիծյալ լինես.) այսինքն՝ ատելի բոլոր գազաններից, և կրծքիդ վրա կգնաս, և հող կուտես քո բոլոր օրերում։

Այս անեծքին մասնակից է սուտ վկան, որովհետև բոլոր մարդկանց մեջ անիծյալ է, և սրտի վրա է սողում, և օձի կերակուրն է ուտում՝ հողը և մեղքերը։

Սա է, եղբայրնե՛ր, սուտ վկայի բաժինը։

Դարձյալ՝ ստախոսի մեղքն այն է, որ Տերն ասաց, թե՝ (ով ինձ ուրանում է մարդկանց առջև, ես էլ նրան կուրանամ իմ Հոր առջև.) որովհետև չարագործին, մարդասպանին և շնացողին չի ուրանում, այլ ողորմում և գթում է, երբ դառնում են մեղքերից. իսկ ուրացողին ուրանում է, որ լեզվի մեղք է։

Եվ տե՛ս օրինակներից. մաքսավորին արդարացրեց, պոռնիկին մաքրեց, ավազակին հիշեց արքայության մեջ, իսկ ուրացողին ուրացավ։

Եվ եթե մեկն ասի՝ Պետրոսն էլ ուրացավ և թողություն գտավ,

ասում ենք՝ այո, թողություն գտավ, բայց շատ լալով և արյան վերածված դառն արտասուքով, և դա զղջալու հույսի համար։

Իսկ ովքեր ուրանում են և անզղջ մնում, թողություն չեն գտնում, ըստ այն խոսքի. (ամեն ով, որ մարդու Որդու դեմ խոսք ասի, կներվի նրան։)

Այսինքն՝ ուրացողը, որ դառնում է և խոստովանում, կներվի նրան։

(Բայց ով Սուրբ Հոգուն հայհոյում է, չի ներվի նրան՝ ոչ այստեղ, և ոչ հանդերձյալում։)

Այսինքն՝ ով ուրանում է և հայհոյում հավատը, եկեղեցին և այլն, և հուսահատվում և անզղջ մնում, ոչ այստեղ է ստանում մեղքերի թողություն, ոչ էլ հանդերձյալում՝ պատիժների թողություն։

Քանզի ինչ մեղք որ այստեղ քահանայի միջոցով չի ներվում, այնտեղ էլ Աստված չի ներում։

Եվ դարձյալ՝ տե՛ս լեզվի մեղքը. որովհետև ուրացողն ամբարիշտ և անաստված է կոչվում, ինչպես կռապաշտները, իսկ ով գործով է մեղանչում, մեղավոր և հանցավոր է Աստծու առջև։

Եվ դարձյալ՝ երբ լեզվով խոստովանում և դավանում ենք Աստծուն, արդարանում ենք բոլոր մեղքերից, ինչպես մկրտության մեջ հավատացինք և արդարացանք, ըստ այն խոսքի. (Աբրահամը հավատաց Աստծուն, և դա նրան արդարություն համարվեց։)

Ուրեմն ով լեզվով ուրանում է Աստծուն և իր հավատը, բոլոր մեղքերի և պատիժների պարտական է դառնում։

Եվ պետք է իմանալ, որ ամեն սուտ բաժանվում է երեքի։

Նախ՝ վտանգավորը, որ վնասում է մարդուն, ինչպես սուտ վկայելը և չարախոսելը։

Երկրորդ՝ կատակը, որ զվարճացնում է և ծաղրում։

Երրորդ՝ անվտանգը, որ երբեմն օգտակար է լինում, ինչպես երբ մոլեգնածը սուր է խնդրում, ստում ենք, թե չունենք։

Կամ անարժան բան են հարցնում, ասում ենք, թե չգիտենք։

Այսպիսի սուտը օգտակար է և բարի։

Իսկ առաջին սուտը մեծ և մահացու մեղք է։

Իսկ երկրորդը ներելի մեղք է, եթե երբեմն է լինում կամ աշխարհականների մեջ։

Իսկ եթե միշտ է լինում և եկեղեցիներում, դա էլ մահացու մեղք է։

Քանզի ծաղրածու կրոնավորը գերգեսացի դև է, ասում է սուրբ հայր Նեղոսը.

(Եվ վա՜յ ձեզ, որ ծիծաղում եք, ասում է Տերը,) և կատակաբանը պատճառ է դառնում. և դա դատարկաբանությունն է, ինչպես ասում է Տերը. (ամեն դատարկ խոսքի համար հաշիվ եք տալու.) դրա համար բնավ պետք չէ սուտ խոսել, ինչպես պատվիրում է Աստված.

(Սուտ մի՛ վկայիր։)

Նաև այս պատվիրանի մասերն են՝ առասպելներ չխոսել, զրպարտություն չանել։

Եվ թեպետ սուտն ու զրպարտությունը մի սեռից են, բայց տարբերվում են։

Քանզի սուտը վերացնելն է այն, ինչ ունի, այսինքն՝ բարիքները, իսկ զրպարտությունը՝ վերագրելն այն, ինչ չունի, այսինքն՝ չարիքները։

Զրպարտությունը չարի մասին սուտ ասելն է, իսկ սուտը՝ բարին ժխտելը։

Դրա համար պետք չէ ոչ սուտ խոսել և ոչ էլ զրպարտել։

Չխոսել հերձվածներ, չքսմսել, չդավել, չաղաղակել, չմատնել, չանարգել, չհայհոյել, չանիծել, հայհոյանք չտալ, և այն, ինչ սրանց նման է։

Քանզի հայհոյանք տվողների բերանը որդերով է լցվում, և նրանք բարկացնում են Աստծուն աշխարհի վրա, որովհետև հայհոյանքը Աստծու առջև բոլոր մեղքերի հիշատակումն է անում։

Քանզի երեք բանից Աստված առավել բարկանում է աշխարհի վրա.

մեկը՝ անարժան քահանաների պատարագներից, մեկը՝ սուտ երդումներից, և մեկը՝ պիղծ հայհոյանք տվողներից։

Քանզի այսպիսիները ոչ միայն իրենք, այլև լսողներն են դատապարտվում։

Եվ այս մեղքերի համար երկինքն ու երկիրը չորանում են, ծառերը անպտուղ են լինում, սերմերը կորչում են, ծնունդներն ապականվում են, անասունների կոտորած է լինում, և վաղաժամ մահը շարժվում է երկրի վրա։

Դրա համար բոլոր քրիստոնյաները պետք է արգելեն այսպիսիներին և խափանեն անարժան քահանային պատարագից, և սուտ երդմնակերին, և պիղծ հայհոյանք տվողին։

Եվ սրանցից ավելի չարը հայհոյանք տվողն է, որովհետև դեմ առ դեմ Աստծուն է հայհոյում։

Քանզի եթե հավատն է անարգում՝ հավատը Աստված է, կամ խաչը, կամ եկեղեցին, կամ քահանային։

Խաչը Քրիստոսն է, եկեղեցին՝ Աստծու տաճարը և աթոռը, իսկ քահանան՝ երկրավոր հրեշտակ։

Եվ եթե երեսն է կամ բերանը, քրիստոնյայի երեսը Քրիստոսն է. (մեր երեսի հոգին Տեր Քրիստոսն է, ասում է մարգարեն.) և բերանը Քրիստոսի գերեզմանն է. նաև գերեզմանը և քրիստոնյայի ոսկորները սուրբ մյուռոնով օծված և կնքված նշխարներ են, և գերեզմանը խաչով և ավետարանով է կնքված. դրանք է անարգում։

Դրա համար այն ավելի ծանր և աններելի է, քան բոլոր մեղքերը։

Եվ եթե հայհոյանք տվողը չդառնա և չզղջա, հայրերի կանոններում գրված է, որ մահվան ժամին նրան չհաղորդեն և քրիստոնյաների գերեզմանոցում չթաղեն, այլ առանց խաչի և քահանայի աշխարհականները թող քարշ տան նրան և գերեզմանոցից դուրս հողում թաղեն։

Եվ իրավամբ. որովհետև իր կենդանության օրոք այս բոլորի անարգողն էր, մահվան ժամին թող զրկվի դրանցից և դրանց շնորհներից։

Որոնցից թող փրկի մեզ Քրիստոս՝ այսպիսի չար հայհոյություններից, և ճշմարիտ իմացությամբ, ճշմարիտ խոսքերով և ճշմարիտ գործերով արժանանանք Քրիստոսի՝ մեր Աստծու ճշմարիտ և անսուտ խոստմանը, որ օրհնյալ է հավիտյանս. ամեն։

Օրենքի տասներորդ խոսքը, որ ասում է.

(Մի՛ ցանկացիր քո ընկերոջ տունը, ոչ նրա կնոջը, ոչ նրա ծառաներին, ոչ աղախնին, ոչ եզին, ոչ էշին, և ոչ այն ամենը, ինչ նրանն է։)

Տասնաբանյա օրենքի վերջում արգելում է ցանկություններից և հրաժարումը տարածում է շատ բաների վրա՝ ասելով.

(Մի՛ ցանկացիր կնոջը, ոչ նրա տունը և այլն։)

Նախ՝ որովհետև ամեն ցանկություն երկու գլխավորի մեջ է՝ մարմնի ցանկության և աչքերի ցանկության։

Մարմնի ցանկությունն այն է, որ մեր մարմիններում ենք կրում։

Իսկ աչքերի ցանկությունը՝ օտար իրերի և ունեցվածքի համար. որովհետև այս երկուսի մեջ է առավել սայթաքում մեր ապականացու բնությունը.

մեկը՝ ներքին կրքերի մեջ՝ մարմնի հեշտության համար, և մյուսը՝ արտաքինների մեջ՝ աչքերի հեշտության համար։

Եվ այս երկուսից է արգելում.

(Մի՛ ցանկացիր ընկերոջ կնոջը և ոչ նրա ստացվածքները։)

Երկրորդ՝ շատ բաների վրա է տարածում, որովհետև ամեն մեղք ցանկությունից է առաջ գալիս. որովհետև նախ ցանկանում են և ապա պոռնկանում, նախ ցանկանում են և ապա գողանում, ապա սպանում, ապա հարբում, ապա բարկանում, ապա հայհոյում, և այլն ամեն ինչ։

Երրորդ՝ որովհետև մեր չար կամքն ու չար իմացությունը մեզ քաշում են բոլոր մեղքերի մեջ. քանզի կամքը իշխան է, ինչպես բռնավոր, իսկ իմացությունը տեսնող և քննող է, ինչպես դատավոր. ասում է՝ չար կամքով մի՛ ցանկացիր կնոջը, և չար իմացությամբ մի՛ ցանկացիր նրա ստացվածքներն ու ունեցվածքը։

Չորրորդ՝ շատ բաների վրա է տարածում, որովհետև մարդկանցից շատերը կորչում են ցանկությամբ, և քչերն են ազատվում։

Քանզի ոմանք ցանկանում են փառք, ուրիշները՝ իշխանություն, ուրիշները՝ ստացվածքներ, ուրիշները՝ օտար կանանց, ուրիշներն էլ այլ բաներ են ցանկանում. և շատերից քչերն են, որ կարողանում են ազատվել դրանից. որովհետև ցանկության ախտը նման է թռչունների զանազան օղակների. եթե մեկից ազատվում է, մյուսում է բռնվում։

Դրա համար խրատում է՝ բնավ (մի՛ ցանկացիր՝ ոչ կնոջը, և ոչ ուրիշներին։)

Հինգերորդ՝ որովհետև ցանկությունը անբան հոգու մասն է. քանզի իմաստուններն ասում են, թե հոգին եռամաս է՝ բանականություն, ցասում և ցանկություն. բանականությունը մեր մեջ հրեշտակային է, ցասումը՝ գազանային, իսկ ցանկությունը՝ անասնային։

Եվ բանականությունն առաջինն է, ցասումը՝ միջինը, իսկ ցանկությունը՝ վերջին մասը։

Այսպես և մարմնի մասերում՝ բանականությունն ու իմաստությունը գործում են գլխի ուղեղում, սրտմտությունը՝ սրտում, իսկ ցանկությունը՝ երիկամներում։

Եվ այսպես ցանկությունը ներքև է քաշում հոգին, որ արիություն չունի և ոչ էլ Աստծու երկյուղը, և խռովում է խաղաղված հոգին և քաշում մեղքի մեջ. դրա համար արգելում է ցանկությունը՝

(Մի՛ ցանկացիր) ասելով։

Վեցերորդ՝ հոգին երեք տեսակ է, այսինքն՝ բանական, զգայական և բուսական։ Բանականն այն է, որով իմանում ենք և խոսում։

Զգայականն այն է, որով տեսնում ենք, լսում, հոտոտում, ճաշակում և շոշափում։

Իսկ բուսականն այն է, որով սնվում ենք, աճում և ծնում մեր նմանին։

Եվ այս ցանկությունը մեր մեջ բուսականինն է, որ մշտապես ցանկանում է բույսի պես սնվել, աճել և ծնել։

Քանզի բանականն ու զգայականը երբեմն դադարում են գիշերը, երբ քնում ենք։

Իսկ բուսականը, որ մեր մեջ ցանկությունն է, երբեք չի դադարում, այլ ցերեկ և գիշեր անխափան գործում է և մշտապես մեղքի է քաշում. դրա համար սա առավել է արգելում։

Յոթերորդ՝ ցանկությունը նմանեցված է օձին. որովհետև ինչպես օձը հեշտությամբ սողում է որովայնի վրա, նույնպես և ցանկությունը հեշտությամբ քաշում է մարդուն դեպի գործը։

Եվ դարձյալ՝ ինչպես օձը քայլելիս հինգ գալար է անում, նույնպես և հինգ զգայարանով է մարդը շարժվում դեպի հեշտությունը։

Քանզի աչքերով՝ գույնից, և ականջներով՝ ձայնից է զվարճանում, նույնպես և հոտոտելով և ճաշակելով է մարդը զվարճանում։

Եվ դարձյալ՝ օձի գլուխը թույլ է, իսկ մարմինը՝ պինդ, և ուր որ գլուխը մտնում է, մարմինը ներս է քաշում, և դժվարությամբ է դուրս բերվում։

Նույնպես և ցանկությունը թուլությամբ ներս է մտնում և գործը ներս քաշում, և դժվարությամբ է մարդը կտրվում գործից։

Դրա համար օձի գլուխը պետք է ջախջախել, ինչպես ասում է Աստված. (նա քո գլխին կսպասի։)

Նույնպես և ցանկությունը, որ մեղքերի գլուխն ու սկիզբն է, պետք է խորտակել մեր մեջ. այլապես չենք կարող գործից ազատվել։

Եվ այսպես ասում են, թե օձի գլուխը մեր մեջ ցանկությունն է, պոչը՝ սրտմտությունը, իսկ մեջտեղը՝ մեղքի գործը։

Քանզի նախ ցանկանում ենք, ապա գործում, և հետո տրտմում. թե՛ շնության և պոռնկության, թե՛ գողության և սպանության, և մեղքի ամեն գործի վերջում տրտմում ենք։

Եվ ապա մահաբեր օձի դառը թույնը ներգործում է մեր մեջ, ինչպես Մովսեսը գրում է Թվերում. (որովհետև ժողովուրդն անապատում ցանկացավ և տրտնջաց. այն ժամանակ Աստված բարկացավ և նրանց վրա ուղարկեց մահաբեր օձեր, և նրանք խայթում էին նրանց, և մեռնում էին. ըստ այն խոսքի՝ առանց բժշկության թույն արձակեցի նրանց վրա՝ անապատի գազաններին և այլն։)

Եվ երկու պատճառով պատուհասեց օձով։

Նախ՝ որովհետև Աստված օձին կերակուր տվեց հողը, և նա չէր տրտնջում, իսկ նրանց երկնքից մանանա տվեց, և տրտնջում էին Աստծու դեմ։

Եվ դարձյալ՝ ինչպես նրանք ցանկացան ցանկությունը, նմանապես ախտով պատժեց նրանց, այսինքն՝ օձով, որ ցանկությունն է նշանակում օձը, ինչպես ասացինք. այն ժամանակ Աստված պատվիրեց պղնձե օձ անել և բարձր կանգնեցնել. և ով նայում էր օձին, եթե խայթված էր, օձը սատկում էր, և մարդն ապրում էր, իսկ եթե խայթված չէր, առանց երկյուղի էր մնում։

Այս խորհուրդը մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը վերագրեց իրեն. (ինչպես Մովսեսը բարձրացրեց օձն անապատում,) նույնպես և մարդու Որդին պետք է բարձրանա։

Դա հայտնի է խաչից. և ինչպես ովքեր նայում էին պղնձե օձին, բժշկվում էին, նույնպես ով հավատով նայում է Քրիստոսին, բժշկվում է օձի մահաբեր թույնից, որ մեղքն է։

Եվ էլի մի բան. այնտեղ հակառակն է երևում՝ պղնձե օձն իր ազգակից օձն էր սպանում և իր թշնամուն՝ մարդուն, կենդանի պահում։

Իսկ Քրիստոս իր ազգակիցներին՝ մարդկանց, կենդանի էր պահում, և թշնամուն՝ սատանային, հալածում և ոչնչացնում էր։

Եվ դարձյալ՝ ինչպես անկենդան օձը սպանում էր օձին և խայթվածներին կենդանի պահում, նույնպես Քրիստոս իր մեռած մարմնով մեղքն էր մեռցնում իր մեջ, և կենդանի Աստվածությամբ մարդկանց կենագործում էր։

Եվ որովհետև մեղքի ցանկությունն այսպես չար է, դրա համար արգելում է՝ ասելով.

(Մի՛ ցանկացիր կնոջը, և այլն։)

Ութերորդ՝ ցանկությունն այնքան չար է, որ բոլոր մեղքերը գործվում են մերձակայի և ունեցածի վրա, իսկ ցանկությունը մեղք է գործում և չունենալով, և հեռվից, ըստ այն խոսքի. (ցանկացան ցանկությամբ անապատում։)

Եվ թեպետ մարդը բազում գանձ ունենա և մեծություն, ագահ չէ, ինչպես Աբրահամն ու Դավիթը։

Իսկ եթե մարդը մի դանգ էլ չունի, բայց ունեցվածք է ցանկանում, ագահ է և ցանկացող։

Եվ եթե մարդը պարկեշտ ամուսնություն ունի, շնացող չէ. իսկ եթե մեկը կին չունի և բնավ չի տեսնում, բայց մտքում խորհում և ցանկանում է, սրտով շնացող է։

Նույնպես, ով բավարարվում է անհրաժեշտ կերակուրներով, չափավոր խմիչքներով և հագուստներով, որկրամոլ չէ. իսկ ով չունի, չի խմում և չի հագնում, բայց միշտ ցանկանում է, տրտնջում և դժգոհում, այդպիսին որկրամոլ և պճնասեր է, և նմանապես մյուսները։

Ինչպես այն ժողովուրդը, որ անապատում միս ցանկացավ և տրտնջաց. դրա համար Աստված նրանց լորամարգ տվեց, և կերան մինչև կուշտ, և բոլորն էլ լորամարգից պաշար դրեցին։

Դրա համար Աստված բարկացավ և շատերին ոչնչացրեց, ինչպես ասում է Դավիթը. (մինչդեռ կերակուրը դեռ նրանց բերանում էր, Աստծու բարկությունը ելավ նրանց վրա, և շատերին սպանեց, և Իսրայելի ընտրյալներին կոտորեց.) և այդ տեղը կոչվեց ցանկության գերեզման։

Դա նշանակում է ցանկացողների մարմինները. որովհետև ցանկության գերեզմանն այն է, ով ցանկանում է աչքերով, լսելիքով և խորհրդով, և ինքը մեռելության և մեղքերի գերեզման է։

Դարձյալ՝ ցանկության գերեզմանը դժոխքն է, որովհետև նրա մեջ են հավաքվում մեղքի բոլոր ցանկություններն ու մեղավորները. և այդպիսի ցանկացող մարմինը դժոխք և մեղքի տուն է կոչվում։

Եվ թեպետ մարդը բոլոր զգայարաններով է ցանկանում, բայց ցանկության առավել գործիքը աչքերի տեսողությունն է, որ հեռվից խոցում է, ինչպես նետը. որովհետև մյուս զենքերը մոտիկից են սպանում, իսկ նետը՝ հեռվից. նույնպես և աչքը հեռվից տեսնում է և ցանկանում։

Եվ սրա պատճառն ասում են այն, որ ցանկության երակները, որ պատում են գլուխը, առավել տարածված են աչքերում և դեմքում. դրա համար տեսնելով՝ ցանկանում է։

Եվ ուրիշներն ասում են, թե չորս գլխավոր գույները չորս տարրերից հավաքվում են դեմքում՝ սև և սպիտակ, կարմիր և դեղին. դրա համար առավել և միշտ պետք է փախչել, որպեսզի ցանկությունն արգելվի, ինչպես վերևում ասվեց շնացողների դեմ։

Իններորդ՝ ցանկությունը ջերմ է և կրակ է կոչվում. եթե կրակի նյութը չարգելենք, չի դադարում, և ցանկությունից տաքանում է. դրա համար վավաշոտ ցանկացողը մշտապես հալվում և մաշվում է, որովհետև ցանկությունը հալեցնում է ճարպը և պարարտությունը, ինչպես ասում է Հակոբոսը. (խնդրում եք և չեք ստանում, որովհետև չարաչար եք խնդրում, որպեսզի ձեր ցանկությունների մեջ մաշեք։)

Եվ նույնն է ասում այս աշխարհի սիրո մասին.

(Շնացողնե՛ր, չգիտե՞ք, որ այս աշխարհի սերը թշնամություն է Աստծու դեմ։)

Եվ այսպես մարմնի ցանկությունը թշնամություն է Աստծու դեմ, և ցանկացողը շնացող է կոչվում, և մարմնով հալվում ու մաշվում է. դրա համար ասում է.

(Մի՛ ցանկացիր կնոջը, և այլն։)

Իսկ տասներորդ՝ ինչպես կրակի բնությունը լուսավոր է և դեպի վեր շարժում ունի, նույնպես մեր ցանկությունը, երբ ողջ է և լուսավոր՝ ըստ բնության, և ջերմ է Աստծու սիրով, այն ժամանակ շարժումն ունի դեպի վեր՝ առ Աստված. և սա սեր է կոչվում։

Եվ դրանով են տարբերվում սերը և ցանկությունը. որովհետև այն, որ սեր է, ջերմ է և լուսավոր, և ընթացքը դեպի վեր ունի. սա կոչվում է սեր առ Աստված և առ սրբերը։

Իսկ ցանկությունն այն է, որ լույս չունի, այլ ջերմ է և դեպի ներքև է շարժում. սա կոչվում է ցանկություն, որ ունի ջերմության բորբոքումը, դեպի որը և մարմինն է հակվում։

Ինչպես այն կրակը, որ սոդոմական վայրերում էր, միայն այրելու հատկություն ուներ և բնության հակառակ իջավ երկիր. որովհետև նրանք բնության հակառակ գործեցին՝ սովորությունից դուրս. դրա համար սովորական կրակից դուրս եղած այրմամբ այրվեցին։

Նույնպես ամեն ոք, որ Աստծու սերը փոխում է ցանկության, այսինքն՝ հոգևորը՝ մարմնավորի, հավիտենականը՝ ժամանակավորի, և անանցը՝ անցավորի, նույնպես անանց կրակով է այրվելու դատաստանին, երբ ասում է մեղավորներին. (գնացե՛ք ինձանից, անիծյալնե՛ր, հավիտենական կրակը։)

Որովհետև ինչպես մենք Աստծու սերը բաժանեցինք մեր ցանկությունից, նույնպես Աստծու ձայնը բաժանում է բոցը կրակից, այսինքն՝ լույսը այրողությունից, և լույսից պսակ է կազմում արդարների համար, իսկ կրակը հավաքում է դժոխքի հատակում և այնտեղ այրում նրանց. (որտեղ կրակը չի հանգչում, և որդը չի մեռնում։)

Որտեղ աչքերի լաց է և ատամների կրճտոց, արտաքին խավար՝ առանց այցելության, և հավիտենական տանջանքներ, տրտմություն՝ առանց ուրախության, ներքին արտասուք, բոլոր չարիքների առատություն և բարիքների պակասություն, և սրանից զատ՝ մերժում Աստծու երեսից և դևերին տեսնելը, որ ամենամեծ չարիքն է բոլոր տանջանքներից։

Որոնցից թող փրկի Քրիստոս իր անվան բոլոր հավատացյալներին և սուրբ Ավազանի ծնունդներին, և արժանի անի լույսի մեջ սրբերի ժառանգության բաժնին. ամեն։

Նույնի (քարոզը) դարձյալ տասնաբանյա օրենքի մասին՝ առհասարակ։

(Գլուխ Դ)

Ինչպես Աստված ստեղծում է արարչությամբ, բարերարում է խնամելով և կարգավորում է օրենքներով. որովհետև ստեղծում է ոչնչից, խնամում է արարվածը՝ պահելով, և կարգավորում է, որ բարեպես լինի։

Եվ էլի՝ որովհետև մարդն ունի բնություն, շնորհներ և փառք։

Ստեղծում է բնությունը, խնամում է շնորհների համար և օրենքներ է դնում փառքի համար։

Քանզի օրենքը, ուղղելով մարդուն, բերում է շնորհների և կատարելագործում փառքի մեջ։

Այդ պատճառով Ադամին ստեղծելիս բնական օրենք տվեց՝ գիտության պտղից չուտել։

Եվ Սեթի որդիներին՝ չխառնվել Կայենի ցեղին։

Եվ Նոյին՝ խեղդվածը չուտել։

Եվ Աբրահամին՝ թլփատության ուխտը, և այլ նախահայրերին։

Իսկ Մովսեսի ձեռքով գրով ավանդեց տասնաբանյա օրենքը և այլ մասնավոր օրենքներ։

Նախ՝ որովհետև շատ էին, և որպեսզի չմոռանանք։

Երկրորդ՝ որովհետև թագավորները սովոր էին հեռավորների հետ գրերով և միջնորդներով խոսել։

Նույնպես երբ մեղքերով հեռացանք Աստծուց, միջնորդ է վերցնում մեծն Մովսեսին և գրով ավանդում օրենքները։

Նախ՝ որպեսզի ամբողջովին չհեռանանք Աստծուց և չօտարանանք։

Երկրորդ՝ որպեսզի չպատճառաբանենք, թե չգիտենք օրենքները։

Երրորդ՝ որպեսզի շտապենք օրենքներով գնալ Աստծու կամքի և ուղղության ճանապարհներով։

Չորրորդ՝ որպեսզի ցույց տա, որ մարդն ինքնիշխան է պահելու և չպահելու մեջ։

Հինգերորդ՝ որպեսզի ցույց տա, որ ինքը մեծ է և արարիչ՝ պատվիրաններ դնելու մեջ։

Վեցերորդ՝ ցույց է տրվում մարդու հնազանդությունը պահելու մեջ, իսկ չպահելու մեջ՝ պատուհասը Արարչից։

Այս պատճառով և սրանից ավելիով մեզ պատվիրաններ է ավանդում՝ ինչպես հայրը որդուն, և օրենքներ՝

ինչպես տերը ծառաներին, և հրաման՝

ինչպես արարիչն արարածներին. որովհետև մեր Հայրն է, ծնողը, Արարիչը և Տերը։

Դրա համար խնամում է մեզ և դնում է օրենքներ, որոնք կարգավորում են մեզ և ուղղում բարեգործության ճանապարհներով։

Եվ առաջին խոսքն է, որ ասում է.

(Ես եմ Տերը՝ քո Աստվածը։)

Առաջինը մեզ ուսուցանում է հավատը Սուրբ Երրորդության հանդեպ։

«Ես»-ը նշանակում է Հորը, իսկ «Տեր» և «Աստված»-ը՝ Որդուն և Հոգուն։

Ինչպես մեկ այլ տեղ ասում է.

(Լսի՛ր, Իսրայե՛լ, Տերը՝ քո Աստվածը, մեկ Տեր է.) այսինքն՝ լսի՛ր, քրիստոնյաների աստվածատես ազգ, որ ուզում ես հավատով տեսնել Աստծուն, հավատա Աստծուն՝ երեք անձ և մեկ բնություն, որ է Հայր, Որդի և Սուրբ Հոգի։

(Եվ ինձանից բացի ուրիշ աստվածներ թող չլինեն քեզ համար։)

Որդին, որ Հորից է, ուրիշ Աստված չէ.

(Քանզի ելա Հորից և եկա աշխարհ, ասում է։)

Եվ Սուրբ Հոգին Հորից է բխում և լցնում արարածներին։

Թող ոչ ոք չհամարձակվի օտարացնել նրանց, որ Նրանից են. որովհետև երեք անձ են և մեկ բնություն, և մեկ Աստվածություն, և մեկ փառք, և այլ ամեն ինչ։

Իսկ օտար աստվածները կուռքերն են, որոնք միայն սուտ անունով են կոչվում, իսկ էությամբ և բնությամբ՝ ոչ, և գործով հեռու են։

Եվ սուտ մարգարեները, որոնք իրենց պաշտել և երկրպագել են տալիս որպես Աստված։

Երկրորդը. (ձեռագործ կուռքեր մի՛ արա այն ամենից, ինչ վերևում՝ երկնքում է, և ներքևում՝ երկրի վրա։)

Առաջինը բերում է աստվածպաշտության,

իսկ երկրորդը հեռացնում է կուռքերից։

Նաև ձեռագործ կուռքն այն է, երբ թողնում ենք Աստծու պաշտամունքը և ծառայում ենք ունեցվածքին. որովհետև ինչ որ մեկը սիրում է Աստծուց ավելի, այն է նրա համար Աստված՝ լինի իրեն, կնոջը, մարմինը, թե այլ բան, ըստ այն խոսքի. (լալով եմ ասում նրանց մասին, որոնց Աստվածն իրենց որովայնն է, և փառքը՝ ամոթը։)

Նրանք Քրիստոսի խաչի թշնամիներն են. որովհետև պետք է իրենց վրա խաչ և չարչարանքներ կրեին, իսկ նրանք հեշտություն են բերում՝ Քրիստոսին հակառակ։

Եվ քանի որ Քրիստոս խաչով աշխարհը բերեց աստվածպաշտության, նրանք թողնում են և պաշտամունքը տալիս ունեցվածքին։

Այսինքն՝ պետք է առավոտյան և երեկոյան թողնել գործերը և գնալ աղոթքի և Աստծու պաշտամունքի։

Նրանք թողնում են աղոթքը և գնում մարմնի գործի՝ վարի, առևտրի, վաստակի և այլն։

Դրա համար Աստված աղքատություն է տալիս, որպեսզի չզբաղվեն. այն ժամանակ առավել աղքատությունն են պատճառ բերում և ծուլանում աստվածպաշտությունից։

Երրորդ խոսքը։

(Աստծու անունը սնոտի բանի վրա մի՛ տուր։)

Այսինքն՝ սուտ երդում մի՛ կեր։

Նաև երդմնազանց մի՛ լինիր և մի՛ ստիր ուխտն ու երդումը, որովհետև սուտ երդումը ծանր է. քանզի թեպետ նույն ժամին մարդուն գլխին չի զարկում, բայց ողորմությամբ ներում է, որպեսզի ապաշխարի, իսկ եթե չի ապաշխարում, Աստված մեծապես դատապարտում է նրան։

Դրա համար Տերը ավետարանում պատվիրում է. (բնավ չերդվել։)

Եթե հակառակորդն ասի, թե ճշմարտության երդումը վնաս չունի, ինչպես օրինակ ասելը՝ երդվում եմ, որ Քրիստոս ճշմարիտ Աստված է, կամ՝ երդվում եմ, որ այս հացը հաց է,

ասում ենք՝ թեպետ երդվելը, թե Քրիստոս ճշմարիտ Աստված է, վնաս չունի, բայց ճշմարտությունը երդում չի պահանջում։

Նախ՝ որովհետև ճշմարիտը երդումով ճշմարտվելու կարիք չունի, քանզի ինքնին ճշմարիտ է և հայտնի։

Երկրորդ՝ որովհետև չգիտենք ստույգ ճշմարիտը, թե ստո՞ւյգ է, թե՞ կարծիք. դրա համար պետք չէ երդվել ոչ ստույգ ճշմարիտով և ոչ էլ կարծիքով։

Իսկ առհասարակ պետք չէ երդվել ոչ սուտ, և ոչ ճշմարիտ։

Նախ՝ որովհետև Տերը պատվիրում է՝ (բնավ չերդվել։)

Իսկ «բնավ»-ը նշանակում է երդվել ոչ սուտով և ոչ ճշմարիտով։

Երկրորդ՝ որովհետև սովորությունից է ծնվում երդմնահարությունը. արդ՝ եթե ճշմարիտ է երդվում, երդմնակեր է դառնում, իսկ եթե սուտ է, երդմնահար և երդմնազանց։

Երրորդ՝ որովհետև երբ սովորում է, սուտն ու ճշմարիտը չի զանազանում, այլ ամեն բանի վրա անխտիր երդվում է, և սուտը դառնում է ճշմարիտի պես, և ճշմարիտը՝ ստի պես. դրա համար Տերը սահմանեց. (թող ձեր խոսքը լինի՝ այոն՝ այո, և ոչը՝ ոչ։)

Չորրորդ՝ որովհետև մեծ վնաս է լինում. քանզի եթե պարզապես սուտն էլ է դատապարտվում, որովհետև ստության և սատանայի որդի է դառնում, ապա ով Աստծու անունն է կոչում ստության վրա և երդումով ու Աստծու անունով հաստատում սուտը, որքա՜ն ավելի աններելի մեղք է. դրա համար Տերը պատվիրեց՝ (բնավ չերդվել։)

Նաև Աստծու անունը սուտ կոչելն այն է, որ մարդիկ սովոր են առևտրում մշտապես երդվել և սուտ բաների վրա Աստծու ահեղ անունը շարժել իրենց դեմ՝ բարկության. որովհետև գիտի, որ այդ իրը այդ գինը չարժե, բայց Աստծու անունը դնում է անարժանի վրա որպես կնիք, և ապա խաբում է՝ ոչ թե ընկերոջը, այլ Աստծուն, և զրկում է ոչ թե նրան, այլ իր հոգին։

Եվ որովհետև այս ժամանակում առևտուրն առանց սուտ երդման չի լինում, դրա համար աստվածապաշտ մարդը պետք է հեռանա առևտրի շահից. որովհետև օրինավոր հացը պղծվում է տոկոսներով և սուտ երդումով. մանավանդ քահանաները պետք է հեռանան և զգուշանան այսպիսի բանից։

Դրա համար կանոններում գրված է՝ եթե պատահի, որ քահանան առևտուր անի, խրատում են, կարգից լուծում և աքսորում։

Դարձյալ՝ ստությամբ Աստծու անունը կոչելն այն է, երբ խստասրտությունից անիծում և նզովում է մարդուն. որովհետև անիծելը նշանակում է ոչնչացնել, և նզովելը՝ զատել, և դա Աստծու անունով. որքա՜ն ծանր մեղք է, կարծես Աստծուն իր բարկության ընկեր է դարձնում, նաև ծառա, և ասում է՝ գնա՛, անիծի՛ր այս անունով մարդուն. ապշելու բան է Աստծու ներողամտությունը։

Եվ տե՛ս ծանր մեղքը. որովհետև թշնամուն էլ պետք չէ անիծել, իսկ սա սիրելիին է անիծում՝ որպես Քրիստոսի հակառակորդ։

Նա պատվիրում է անիծողին օրհնել, իսկ սա օրհնելիին է անիծում, և դա Աստծու անունով, մինչդեռ Աստծու անունը երբեք չի անիծում, այլ միշտ օրհնում է, որովհետև օրհնության աղբյուր է և բարությամբ լցնում է։

Եվ սրան ասում է մարգարեն. (Աստված նրանց աչքի առջև չէ։)

Եվ բացի երկուսից, ուրիշ ոչ ոքի պետք չէ անիծել.

կամ նրան, ով հավատի մեջ հերձված ունի, կամ նրան, ով չարի մեջ անզղջ է։

Երկու և երեք անգամ խրատելուց հետո ապա անիծում են այդպիսուն։

Եվ ագահության կամ փառքի կամ մեղքերի պատճառով պետք չէ անիծել.

(Քանզի ինչպես հավը, որ թռչում է բնից և դարձյալ իր բնում է հանգչում, նույնպես և անզգամի անեծքը, ասում է Սողոմոնը։)

Չորրորդը. (հիշի՛ր շաբաթ օրը։)

Որ կիրակին է. վեց օր մարմնի գործն արա, իսկ կիրակին՝ քո հոգունը։

Եվ մարմնական գործերից հանգստացիր դու, և անասունը, և ծառան, և աղախինը, որովհետև նրանք էլ Աստծու ստեղծածներն են։

Եվ կիրակին այն մեղքերը խոստովանելու օրն է, որ շաբաթվա ընթացքում գործեց և չի մոռացել։

Եվ դարձյալ՝ օրենքից ուրիշ խրատ և քարոզ է լսում և մյուս շաբաթը Աստծու երկյուղով է ապրում, որովհետև մարդը մոռացկոտ է և մշտապես պետք է սովորի բարին։

Եվ դարձյալ՝ Քրիստոսի հարությունը կիրակի օրն էր. պետք է և յուղաբեր կանանց մասնակից լինել։

Նաև համընդհանուր հարությունը կիրակի օրն է. պետք է այդ օրը հոգալ դատավոր Աստծու և չար և բարի գործերի հատուցման մասին։

Եվ եթե կիրակի օրը մարմնի գործ պետք չէ անել, որքա՜ն ավելի պետք է զատվել մեղքերից։

Չգնալ թատրոն,

ոչ երգերի,

ոչ գինեխմության,

ոչ պոռնկության,

ոչ բաշխումների,

ոչ առևտրի,

ոչ ճանապարհ,

այլ միայն եկեղեցու դուռը և Աստծուն աղոթել։

Հինգերորդը. (պատվի՛ր հորը և մորը։)

Կնքում է առաջին հինգը՝ Աստծուց սկսած և ծնողներով ավարտած։

Քանզի ծնողներն էլ աստվածներ են կոչվում. որովհետև Աստված համընդհանուր Արարիչն է, իսկ ծնողը՝ զավակինը. Աստված ստեղծում է հոգին, իսկ ծնողը՝ մարմինը։

Եվ նույնպես գիշեր ու ցերեկ խնամում և չարչարվում է զավակների ետևից, ինչը զավակը չի կարող վճարել. որովհետև եթե մնացած ամեն ինչ էլ վճարի, այն չի կարող, որ ծնի ծնողին։

Դրա համար մնայուն վարձ է խոստանում. (որպեսզի քեզ լավ լինի, ասում է, և երկարակյաց լինես.) որ մնայունն ավելի ախորժելի է, քան այս կյանքի բարիքները և երկար կյանքը։

Եվ մեկ այլ տեղ ասում է. (ով անարգում է իր ծնողին, մահով թող մեռնի։)

Քանզի այսպես գրեց. եթե անառակ որդին, որ հարբեցող է և անհնազանդ ծնողներին, թող տանեն ծերերի մոտ, և ձեռքերը դնեն զավակի գլխին, և ամբողջ ժողովուրդը քարկոծի, և չարը վերացվի միջից, և մյուսները վախենան։

Եվ եթե ծեծում է ծնողին և հայրասպան է դառնում, թող բարձրացնեն անեծքի փայտին՝ խաչին, և նույն օրը դնեն գերեզման, որովհետև փայտը և երկիրը անիծված էին Ադամի պատճառով, որ ասաց. (Փուշ և տատասկ թող բուսնի քեզ համար, և անիծյալ լինի երկիրը քո գործերում։)

Դրա համար անառակ որդուն անիծում են, և անեծքի փայտից կախում, և նույն օրը հողին հանձնում, և ապա երկիրը քավվում է։

Այսքան ծանր է ծնողի պատիվը։

Եվ սա է նշանակում անառակ որդին. մենք մահվան արժանի էինք, և մեր փոխարեն (տարրերը հեծում են և երկունքի մեջ են) մեր մեղքերի պատճառով, և երբեք չկատարեցինք Հայր Աստծու կամքը։

Իսկ նա՝ բազմագութ Աստված, մեր փոխարեն ուղարկեց Միածին Որդուն. (և մեզ համար մեղք և անեծք կոչվեց, և խաչի փայտին բարձրացավ, և նույն օրը դրվեց գերեզման, և երեքօրյա հարություն առավ. խաչի փայտը և գերեզմանը մեզ համար օրհնության աղբյուր դարձրեց, ինչպես ասում է Պողոսը.

(Քրիստոս գնեց մեզ օրենքի անեծքից և այլն, և օրհնեց մեզ ամեն հոգևոր օրհնությամբ։)

Նաև ծնողներ են վարդապետները՝ աշակերտների համար, և առաջնորդները՝ հետևորդների, քահանաները՝ ժողովուրդների, և երկրի իշխանները, որոնց պարտավոր ենք հնազանդ լինել որպես Աստծու փոխանորդների, և նրանց հրամայածը լսել և կատարել։

Սրանք են օրենքի հինգ խոսքերը։

Այստեղ պետք է իմանալ, որ օրենքի այս տասը խոսքերից հինգը հանձնառական են, և հինգը՝ հրաժարական. որովհետև հինգով բարին ենք գործում, և հինգով չարից ետ ենք դառնում, ինչպես արգելում է մեզ և ասում։

Վեցերորդը. (Մի՛ սպանիր։)

Քանզի սպանությունը մեծ է, և ծանր մեղք, և Աստծուն հակառակ։

Քանզի ով չի կարող ստեղծել, իրավունք չունի սպանելու, ըստ այն խոսքի, որ ասում է. (ես եմ սպանում, և ես եմ կենդանացնում։)

Դրա համար պատվիրեց Նոյին, թե՝ (ով մարդու արյուն է թափում, նրա արյունը թող թափվի.) որովհետև մարդու արյունն է արյան գինը, և ոչ թե ուրիշ բան, որովհետև բոլոր մարդիկ հավասարապես Աստծու պատկեր են։

Եվ մարդ սպանելը երեք տեսակ է։

Մեկը, երբ մեկը հանցավոր է լինում, և սպանում են։

Երկրորդ՝ երբ անգիտությամբ և ոչ կամովին են սպանում՝ հանկարծակի, պատահմամբ։

Երրորդ՝ երբ կամովին, գիտակցաբար և առանց որևէ մեղքի են սպանում։

Առաջին սպանությունը դատաստանի արդարություն է. որովհետև ով հանցավոր է, իր հանցանքն է իրեն սպանում, և ոչ թե մենք. մեղքի հատուցումն են անում։

Ինչպես թագավորներն ու իշխանները դրա համար են կարգված, որ հանցավորին պատժեն և Աստծու օրենքի վրեժխնդիր լինեն։

Իսկ երկրորդ պատահումը, որ ակամա և անգիտությամբ է լինում, օրենքում պատվիրեց քառասունութ ապաստանի քաղաք կառուցել, որպեսզի ակամա մարդասպանն այնտեղ ընկնի և ազատվի, մինչև որ դատավորները քննեն.

եթե կամովին է սպանել, տալիս են արյան տիրոջը, որպեսզի սպանի, իսկ եթե ակամա, վերադարձնում են ապաստանի քաղաք, և այնտեղ է ապրում, մինչև որ քահանայապետը մեռնի, և ապա ազատ դուրս է գալիս և գնում իր տեղը։

Արդ՝ ակամա սպանողը նշանակում է այն մեղավորին, որ զղջում է, և որի մեղքը ակամա է դառնում զղջալով և խոստովանելով։

Եվ քառասունութ քաղաքը քառասնօրյա պահքի ապաշխարությունն է, որի մեջ ազատվում ենք այնտեղ,

մինչև որ մեծ Քահանայապետը՝ Քրիստոս, մեռնի, և ապա ազատամիտ ենք մեղքերից։

Սա է ակամա արյունը։

Իսկ երրորդ արյունը, որ կամովին է լինում, չի կարող ազատվել, ոչ գինը տալ, ոչ կաշառք, ոչ էլ փախչել։

Քանզի եթե տաճար էլ մտնեին, այնտեղից հանում էին և սպանում, որովհետև կամովին արյուն թափելն այնքան ծանր է, որ թողության հնար չկա, մինչև որ ինքը մեռնի. և ոչ հայրը՝ որդու փոխարեն, և ոչ որդին՝ հոր փոխարեն, այլ (այն անձը, որ մեղանչի, նույնն էլ թող մեռնի։)

Դրա համար պատվիրում է. (Մի՛ սպանիր։)

Նաև սպանությունը ոչ միայն սրով է լինում, այլև լեզվով։

Երբ չարախոսում են, սպանել են տալիս, կամ ունեցվածքն են խլում, և մեռնում է։

Քանզի թագավորներն ու իշխանները խոսքով են սպանում մարդուն՝ ասելով՝ տարե՛ք, սպանե՛ք, և ահա նրանք մարդասպան են։

Նույնպես եթե սրտով ատում է ընկերոջը, մարդասպան է, ինչպես Կայենը. և եթե բամբասում է ընկերոջը, և եթե չար գործերի պատճառ է դառնում ընկերոջ համար, մարդասպան է, որովհետև նրա հոգին սպանվեց մեղքերով։

Յոթերորդ խոսքը, որ ասում է. (մի՛ շնացիր։)

Եվ սա մեծ հանցանք է՝ թողնել օրինավոր անկողինը և շնանալ կամ պոռնկանալ՝ կամ ըստ բնության օրենքի, կամ բնությունից դուրս։

Քանզի ազգապղծությունը շնություն է, և ամուսնացած կնոջ մոտ գնալը, և հայտնի բոզերի հետ, կամ նրա հետ, ով իրեն Աստծուն է նվիրել, կամ կույսերին բռնաբարելը։

Քանզի օրենքն այսպես պատվիրեց. եթե մեկը ամուսնացած կնոջ հետ շնանա, երկուսին միասին քարկոծում են, որոնք պղծեցին օրինավոր անկողինը։

Նույնպես եթե քաղաքում նշանված կնոջ հետ պոռնկանա, երկուսին էլ քարկոծում են, որովհետև երկուսի մեջ էլ շնության կամք կար։

Իսկ եթե դաշտում բռնաբարի կույսին, տղամարդուն թող սպանեն, իսկ կույսին՝ ոչ, որովհետև նրան բռնաբարեց, և նրան օգնող չկար։

Ինչպես նա, ով բռնությամբ մարդ է սպանում, սպանողն է, և սպանվածը մեղք չունի, նույնպես և շնացողն էր մեղավոր, իսկ կույսը մեղք չուներ։

Չորս պատճառով ավելի չար է ամուսնացած կնոջ հետ շնանալը, քան քաղաքի պոռնիկ կանանց հետ։

Նախ՝ որովհետև պոռնկացողի պատիժը միայն մեկն է՝ գեհենի կրակը, իսկ սրանցը՝ երեք. մեկը՝ ամուսինը, (որովհետև ամուսնու նախանձը կնոջ պատճառով ուժեղ է և դատաստանի չի հանդուրժում։)

Եվ մյուսը՝ քաղաքների դատավորներն են պատժում, և ապա՝ գեհենի կրակը։

Երկրորդ՝ ով ամուսնացած կնոջ հետ է գնում, նրանից քանդում է սիրո կապը և օրհնության պսակը, իսկ պոռնիկ կանայք սա չունեն։

Երրորդ՝ պոռնիկ կինը կորցնում է երկու հոգի՝ իրենը և գործակցինը, իսկ ամուսնացած կինը կորցրեց երեք հոգի՝ իրենը, գործակցինը և ամուսնունը էլ, որովհետև պսակը քանդվեց, և այդ կինը նրա համար շնություն է։

Չորրորդ՝ որովհետև չգիտեն, թե հարազատ զավակն ումն է՝ պոռնկացողի՞նը, թե՞ օրինավոր ամուսնունը, և նա չունի սեփական ժառանգություն, ոչ էլ հարազատ սեր և գութ. իսկ պոռնիկ կինը զավակ չի ունենում։

Նաև յոթ տեսակ վնաս և պակասություն է առաջ գալիս շնությունից։

Նախ՝ որովհետև զանց է առնում Աստծու օրենքը, որ ասում է. (մի՛ շնացիր։)

Եվ առաքյալն ասում է. (բնավ հեռու եղեք պոռնկությունից։)

Երկրորդ՝ որովհետև աստվածադիր սահմանի հանցանք է, որ մեկին տվեց ամուսնության։

Երրորդ՝ զրկանք է և ագահություն, ինչպես ասում է. (այդ բանում չանցնել սահմանը և չզրկել եղբորը։)

Չորրորդ՝ որովհետև ասում է. (Տերը վրեժխնդիր է այդ ամենի համար։)

Հինգերորդ՝ որովհետև ասում է. (ոչ պոռնիկները, ոչ շնացողները և այլք Աստծու արքայությունը չեն ժառանգի։)

Վեցերորդ՝ որովհետև ասում է. (ուրեմն ով անարգում է, ոչ թե մարդուն է անարգում, այլ Աստծուն, որ և տվեց Սուրբ Հոգին։)

Յոթերորդ՝ որովհետև ասում է. (իմ հոգին թող չմնա նրանց մեջ, որովհետև նրանք մարմին են։)

Եվ ոչ միայն սա է շնություն, այլև աչքերի և սրտի. և բոլոր զգայարանների շնություն կա. ասում է՝ մի՛ շնացիր սրտովդ, մի՛ նայիր աչքերովդ դեպի աղտը, ոչ ձեռքերովդ, և ոչ այլ անդամներովդ։

Ութերորդ խոսքը, որ ասում է. (մի՛ գողացիր։)

Եվ սա կյանքի օգուտ և խրատ է, և պետք է զգուշացնել մանուկներին, որպեսզի չսովորեն գողության, և հետո չեն կարողանում զսպվել. որովհետև պոռնիկը, հարբեցողը և մարդասպանը կարող են կտրվել մեղքերից, իսկ գողը չի կարող։

Եվ գողը տարբեր է. նա, ով տուն է մտնում, գող է։

Եվ ավազակը ճանապարհին գող է և հարամի։

Նա, ով առևտրում խաբում է մարդուն, գող է. դրա համար կողբակ են կոչում, որ փողոցում նստած գողի բակ է։

Նաև գողություն է կրկնակի չափն ու կշիռը, որ մեծով առնում են և փոքրով տալիս, և Աստծուն ատելի է, ասում է Սողոմոնը։

Գողություն է և գյուղը զրկելը և հափշտակելը։

Գողություն է ավանդը տերերին չտալը։

Գողություն է գտնելը և պահելը, զրկելը և հափշտակելը։

Եվ օրենքում պատվիրեց, որ գտնված գողը մեկի դիմաց հինգ տա տերերին՝ այն հինգ զգայարանների համար, որոնցով մեղանչեց։

Իսկ եթե գողը զղջա և խոստովանի, թող վերադարձնի բուն գումարը և հինգից մեկն էլ ավելի տուգանք տա, և հիսուն դահեկան արժողությամբ մի խոյ պատարագ մատուցի, և ապա թողություն կլինի։

Նույնպես և մեզ համար նոր օրենքում է՝ գողոնը ետ դարձնել՝ կամ տիրոջը, կամ նրա ազգականին. եթե չլինի, քահանային տալ, որովհետև մեռելների և կենդանիների հաշտության միջնորդն է. և եթե չլինի, թող աղքատին տա, և ապա ազատվում է գողացած իրերից։

Իսկ եթե չի լսում, պատիժն այն է, որ Զաքարիա մարգարեն տեսավ Աստծու հրեշտակին՝ տաճարից ելած, և մանգաղը ուսին՝ քսան կանգուն երկար և տասը՝ լայն, և ասում է՝ ո՞ւր ես գնում. և նա ասում է՝ գնում եմ գողերի և ավազակների տները և նրանց ցեղը բնաջինջ եմ անում։

Եվ պետք է իմանալ, որ քաղաքական օրենքները բոլոր հանցանքների համար պատիժ են կարգել՝ գողերի, մարդասպանների և այլոց։

Այսպես՝ գողից նախ ունեցվածքն են խլում և բանտ են մատնում և ծեծում, կամ աչքերն են հանում։

Եվ երկրորդ անգամ եթե նորից անի, աջ ձեռքը և ձախ ոտքը կտրում են։

Եվ եթե էլի անի, ամբողջովին գլուխն են կտրում կամ փայտից կախում։

Նույնպես և ավազակից, եթե միայն ունեցվածք է խլել, ունեցվածքն են վերցնում, կամ ձեռքն են կտրում, և հետո սպանում։

Եվ պատճառն այս է։

Նախ՝ որովհետև օրենքները ներում էին առաջինը և երկրորդը,

իսկ երբ չարի մեջ ավելանում են, պատիժն էլ են ավելացնում. որովհետև առակներում ասում են՝ ամեն իր բարակում է և կտրվում, իսկ մեղքը հաստանում է և կտրվում։

Երկրորդ՝ աչքերն են հանում, որովհետև գողը նախ աչքերով է տեսնում և պատ ծակում, և ձախ ոտքը, որովհետև ձախողակի ընթացավ դեպի չարը, և աջ ձեռքը, որով բռնեց և գողացավ. և արյուն՝ արյան փոխարեն, և հարված՝ հարվածի փոխարեն, և ունեցվածքը վերադարձնում են։

Իսկ հետո գլուխն են կտրում, որովհետև ոչ միայն ձեռքերով և ոտքերով ընթացան, այլև մտքով տեսան և գողացան. դրա համար գլուխն են կտրում։

Իսկ փայտից կախում են, որպեսզի ամեն մարդ տեսնի և արժան ասի։

Իսկ բարձր փայտից.

նախ՝ որովհետև չար գործերի տգեղությունը չար պատիժներով գեղեցկանում է։

Երկրորդ՝ որովհետև պատիժը գործին հակառակ է. ինչպես գողը թաքուն՝ գիշերով է գողանում, պատիժը դրան հակառակ՝ բացահայտ և բարձր տեղում։

Երրորդ՝ որպեսզի նրանց մահը չլինի հասարակ մարդկանց հետ երկրի վրա, այլ օդում՝ դևերի հետ լինի նրանց մահը, ինչպես եղավ Հուդայի հետ, որ կախվեց և խեղդվեց, որպեսզի նրա բնակությունը չլինի հրեշտակների հետ երկնքում, և ոչ էլ երկրի վրա՝ մարդկանց հետ, այլ օդում կախված՝ դևերի բնակության հետ։

Նույնպես և նրա ուղեղը թափվեց նրա փորն ու որովայնը, որ Քրիստոսի մատնությունը խորհեց. բայց նրա բերանը չապականվեց, որովհետև համբուրեց Քրիստոսին. իսկ սիրտը և փորը դուրս թափվեցին, որ խորհեց և հավանություն տվեց Քրիստոսին մատնելուն։

Նույնպես և գողերի պատիժը նույնն է. դրա համար փայտից կախում էին վերևում՝ օդում։

Իններորդ խոսքը, որ ասում է. (սուտ մի՛ վկայիր։)

Եվ սա մարդուն մեծ չարիքների պարտական է դարձնում, երբ այն, ինչ չի տեսել և չի բռնել, սուտ վկայում է։

Եվ պատիժն այն է, որ պատվիրում է օրենքում. եթե սուտ վկան բռնվի, ինչ որ սուտ վկայեց, նույնով էլ նրան թող պատժեն.

(Անձ՝ անձի դիմաց, աչք՝ աչքի դիմաց և ատամ՝ ատամի դիմաց։)

Եվ ինչպես հրեաները Քրիստոսի դեմ սուտ վկայեցին մահվան համար, իրենք նույն պատիժը կրեցին Տիտոսի և Վեսպասիանոսի սրով, և այնտեղ՝ հավիտենական կրակի մեջ։

Նույնպես սուտ ասելը բոլոր մեղքերի գլուխն է, որովհետև ամեն ոք նախ մտքում է դնում սուտը և ապա գործում մեղքը։

Եվ սուտը սատանան է, որովհետև առաջին սուտը նա խոսեց Աստծու մասին, և ստախոսը սատանայի որդին է դառնում. դրա համար ասում է մարգարեն. (ատեցիր նրանց, ովքեր անօրենություն են գործում, կորստյան կմատնես բոլոր նրանց, ովքեր սուտ են խոսում։)

Դրա համար Տերն արգելեց. (թող ձեր այոն՝ այո լինի, և ոչը՝ ոչ։)

Նույնպես և ամեն չար, որ լեզվից է առաջ գալիս՝ հայհոյություններ, հայհոյանքներ, բամբասանքներ, հերձված և այլն, բոլորը ստախոսություն է։

Տասներորդը պատվիրում է. (մի՛ ցանկացիր։)

Եվ տարածում է շատ բաների վրա.

(Մի՛ ցանկացիր ընկերոջ կնոջը, ոչ ունեցվածքը, և այլն։)

Քանզի ցանկությունը բոլոր մեղքերի սկիզբն է։

Մարդը նախ մտքում է խորհում և ցանկանում, և ապա մարմնով գործում։

Ինչպես սերմը նախ արմատ է գցում հողում և ապա բուսնում։

Եվ քչերն են ազատվում սրանից։

Քանզի մեկը մեծություն է ցանկանում, մեկ ուրիշը՝ փառք, մեկը՝ իշխանություն. և տեսակ-տեսակ է, և անտեսանելի, և ոչ ոք չի տեսնում։

Դրա համար կնքեց օրենքի վերջին խոսքով, թե՝ (մի՛ ցանկացիր։)

Բայց պետք է իմանալ, որ պատվիրեց օրենքի այս տասը խոսքերը գրել և ձեռքում պահել մատանու պես, և աչքի առաջ ունենալ, և միշտ լեզվով խոսել՝ տանը նստելիս, ճանապարհին գնալիս, պառկելիս և վեր կենալիս։

Եվ տների շեմերի վրա գրել, որպեսզի ելնելիս և մտնելիս կարդան. և եթե ոչ բոլորը, ապա միայն հինգը, այսինքն՝ (մի՛ սպանիր, մի՛ գողացիր, և այլն։)

Այսպես և մենք պետք է Աստծու օրենքները գրենք շեմերի և դռների փոխարեն՝ մեր մտքում և զգայարաններում, և մեկ առ մեկ մտաբերենք։

Երբ ցանկությունն է շարժում մեզ, ասենք՝ մի՛ ցանկացիր, և եթե գողությունը, ասենք՝ մի՛ գողացիր, սուտ մի՛ խոսիր, մի՛ բարկացիր, և այլն։)

Քանզի ցերեկը օրենքների մասին խորհելը մեզ անվախ է պահում, և գիշերը չի գնում շնության կամ գողության. արթուն ժամանակ մտքում և բերանում պահել, և գիշերն էլ նույնը գործել է տալիս երազներում։

Եվ այսպես ամեն որդու ուսուցանել՝ հայրը՝

որդիներին, և մայրը՝ դուստրերին, և սիրելիները՝ միմյանց,

վարդապետները՝ աշակերտներին, և տերերը՝ ծառաներին, որ նույնը խորհեն և գնան Աստծու օրենքով.

(Քանզի Տիրոջ օրենքներն անբիծ են և դարձի են բերում հոգիները. Տիրոջ վկայությունը հավատարիմ է և իմաստուն է դարձնում տղաներին։)

Նաև օրենքը ճանապարհ է, որ մեզ տանում է Աստծու մոտ։

Նաև (օրենքները լույս են և լույս են տալիս մեր հոգու աչքերին՝ այս կյանքի խավարում։)

Նաև օրենքը խրատ է և ուղղության կանոն. ինչպես չափողի լարը, նույնպես և օրենքը օրինավորների համար է՝ ոչ ավելացնել և ոչ պակասեցնել։

Եվ ինչպես լծվածը չի շեղվում ոչ աջ, ոչ ձախ, նույնպես օրենքի լուծն է մեր վրա. և եթե ծուլանում ենք կամ խստապարանոց լինում, խրատի խարազանն ունենք մեր վրա։

Եվ մեկը կասի՝ ո՞րն է խարազանը։

Այն է, որ այս օրենքները Աստծուց մեզ մոտ իջած բարի պարգև են, բայց և վկա են բարիների և չարիների, և պատճառ են մահվան և կյանքի։

Քանզի եթե պահում ենք օրենքները, կյանքի պատճառ են լինում, և օրհնության և խաղաղության, և բոլոր բարիքների լիության. իսկ եթե չենք պահում Աստծու օրենքները, մահվան պատճառ են լինում, ինչպես Ադամի համար, և խռովության, սովի, ծարավի, գերության և այլոց։

Եվ Աստծու օրենքները ոչ միայն լսել, այլև մտքում պահել և գործով կատարել.

(Քանզի ոչ թե օրենքը լսողներն են արդարացած, այլ կատարողները։)

Եվ Տերն ասում է. (եթե գիտեք սա, առավել երանելի եք, եթե կատարեք։)

Եվ Աստծու բոլոր օրենքները միշտ պետք է կատարել, ոչ թե մեկը կատարել և մյուսը՝ ոչ, մեկը պահել և մյուսը՝ ոչ, կամ այսօր կատարել և վաղը՝ ոչ, այլ բոլոր ժամանակներում առանց ձանձրանալու բոլորը կատարել, ինչպես պատվիրեց Տերը. (գնացե՛ք, աշակերտ դարձրեք բոլոր հեթանոսներին, սովորեցրեք պահել այն ամենը, ինչ ասացի ձեզ։)

Եվ ինչո՞ւ. (որովհետև ես ձեզ հետ եմ բոլոր օրերում՝ մինչև աշխարհի վախճանը։)

Այսինքն՝ որքան պահում ենք Աստծու օրենքները, այնքան նա մեզ հետ է՝ մեզ պահելու համար, իսկ երբ հանցանք ենք գործում, հեռանում է մեզանից և չի խնամում։

Եվ Աստծու օրենքներից երկու գլխավոր բան պետք է պահենք։

Նախ՝ մեր հոգիները բևեռել նրա սիրո մեջ։

Երկրորդ՝ մեր մարմինը բևեռել նրա երկյուղի մեջ։

Քանզի հոգի ենք և մարմին. հոգով (սիրել Աստծուն ամբողջ անձով և ամբողջ սրտով,) և մարմնով բևեռել մեր մարմինները նրա երկյուղի մեջ։

Դրա համար հինգ պատվիրանը դրեց, որպեսզի նրան սիրենք, և հինգը, որպեսզի նրանից վախենանք և գնանք արդարության ճանապարհներով։

Բայց գոհարի լավ գիտակ է այն մարդը, որ ոսկին և արծաթը լավ է ընտրում և պատվական քարի ու մարգարիտի հատկությունը ճանաչում։

Ամեն ինչից ավելի պատվական ոսկին մարդու հոգին է, արծաթը՝ մարմինը, որ պետք է պատվական և անժանգ պահել, իսկ պատվական քարը Աստծու օրենքն է, և մարգարիտը՝ մեզ մոտ իջած հավատը. պետք է ճանաչել օրենքի և հավատի հատկությունը։

Դրա համար աղաչում եմ ձեզ Քրիստոսի սիրով՝ մեր պանդխտության այս փոքր ժամանակում, որ ունենք երկրի վրա, Աստծու օրենքները մեզ ընկեր դարձնենք և ճանաչենք, և նրա խրատով գնանք։

Աստծուն սիրենք և նրանից վախենանք, որպեսզի նա առաջնորդի մեզ այս կյանքի ճանապարհին, և նրանից վախենանք, որպեսզի նա առաջնորդի մեզ այս կյանքի ճանապարհին և հասցնի երկնքի արքայությանը Քրիստոս Հիսուսով՝ մեր Տիրոջով, որ օրհնյալ է հավիտյանս. ամեն։

Նույնի քարոզը Եգիպտոսի տասը հարվածների մասին, իմաստունի այն խոսքի վրա, որ ասում է.

(Ինչով որ մեկը մեղանչում է, դրանով էլ տանջվում է։)

Իմաս. 11. 16։

(Գլուխ Ե)

Արարիչ Աստծուն ողորմած են ասում և արդար են քարոզում ամբողջ Սուրբ Գիրքը և ուղղափառների վարդապետները։

Ինչպես ասում է մարգարեն.

(Տերը ողորմած, գթած և արդար է։)

Եվ դարձյալ. (ողորմությունը և իրավունքը պիտի օրհնեմ քեզ, Տե՛ր։)

Եվ Աստծու ողորմությունը նախ երևում է արարչության գործում, որովհետև Աստված աշխարհը հաստատեց իր բարերարության և ողորմության համար, որպեսզի բոլոր արարածները վայելեն նրա ողորմությունից, ըստ այն խոսքի. (ասացիր, թե աշխարհը ողորմությամբ պիտի շինվի։)

Երկրորդ՝ ողորմությունը երևում է նախախնամության գործում, որովհետև Աստված պահպանում է բոլոր արարածներին, որպեսզի յուրաքանչյուր բնություն մնա իր գոյության մեջ՝ երկինքն ու երկիրը, ընդհանուր և մասնավոր արարածները, մարդն ու անասունը, կենդանիներն ու անկենդանները, չարերն ու բարիները, ըստ այն խոսքի. (ծագեցնում է արեգակը չարերի և բարիների վրա և անձրև է բերում արդարների և մեղավորների վրա։)

Սրանք Աստծու ողորմությամբ են կառավարվում։

Իսկ Աստծու արդարությունը նախ երևում է այս կյանքի խրատի մեջ, որ ոմանց տանջում է, որպեսզի ուրիշները խրատվեն և վախենան։

Ինչպես Եգիպտոսը տանջեց բազում հարվածներով, որպեսզի քանանացիները և ամբողջ մնացյալ աշխարհը վախենան Աստծուց։

Իսկ ոմանց տանջում է պատուհասով, որպեսզի մարմնով կրեն չարչարանքները, և հոգու նեղությունները թեթևանան, ինչպես ջրհեղեղի ժամանակ, և նաև սոդոմացիները, որովհետև նրանք այստեղ մարմնով տանջվեցին ջրով և կրակով, որպեսզի այնտեղ նրանց հոգու տանջանքները թեթև լինեն, ըստ այն խոսքի. (դատաստանի օրը Սոդոմի և Գոմորի երկրի համար ավելի հեշտ կլինի, քան այս քաղաքի համար։)

Սա է Աստծու արդարության առաջին գործն այս կյանքում։

Իսկ արդարության երկրորդ գործը դատաստանի օրն է՝ հանդերձյալ կյանքում, երբ արդարությամբ հատուցում է յուրաքանչյուրի բարի և չար գործերի համաձայն՝ չարերին՝ հավիտենական տանջանքները, իսկ բարիներին՝ անվախճան կյանքը, ինչպես ասում է առաքյալը.

(Մենք բոլորս պետք է կանգնենք Քրիստոսի ատյանի առջև, որպեսզի յուրաքանչյուրը ստանա ըստ այն բանի, ինչ արեց իր մարմնով՝ թե՛ բարի, թե՛ չար։)

Եվ սա է Աստծու գործերի այն երկակի կամքը, որ ասացինք՝ ողորմության և արդարության։

Առաջին կամքով Աստված շարժվում է դեպի ողորմության գործը, որովհետև Արարիչ Աստծու կամքն է ստեղծել և պահպանել արարածներին,

և այս գործերը Աստված ներգործում է բնությամբ, հոժարությամբ և առաջին կամքով։

Իսկ երկրորդ կամքով շարժվում է դեպի արդարության գործը, որովհետև Աստված չի կամենում պատուհասել և պատժել մարդուն, այլ մարդկանց անիրավ գործերն են Աստծուն շարժում իրենց պատուհասելու,

և նա ակամա և երկրորդ կամքով, արդարության համար, վրեժ է լուծում և պատուհասում հանցավորներին։

Ինչպես մի ժամանակ, երբ բազմացան եգիպտացիների ազգի մեղքերն ու անօրենությունները, որոնք դառն գերությամբ չարչարում էին Իսրայելի ազգը, նրանք աղաղակեցին առ Աստված՝ երկինք, և Աստված ուղարկեց Մովսես մարգարեին՝ ժողովրդի փրկիչ, և նա, զորացած Աստծու Հոգուց, տասը հարվածով տանջեց Եգիպտոսին և փարավոնին և ապա արձակեց ժողովրդին։

Եգիպտոսի տասը հարվածները։

Առաջին հարվածը, որ գետը արյան վերածեց, և եգիպտացիները չէին կարողանում խմել, և մարդ և անասուն նեղվեցին ծարավից։

Դա նշանակում է, որ Աստված չի մոռացել այն մանուկների արյունը, որոնց գետում խեղդեցին. այն է նրանց խմել տալիս։

Դարձյալ՝ որպես օրինակ նրանց, ովքեր սրբությունից մեղքի են դառնում և դառնում են մարմին և արյուն, (որոնք Աստծու արքայությունը չեն ժառանգում,) մինչև որ մաքրվեն ապաշխարությամբ և արտասուքով, ըստ այն խոսքի. (եթե ձեր մեղքերը որդան կարմիրի պես լինեն, բրդի պես սպիտակ կդարձնեմ։)

Եվ սքանչելի մի բան էր. որովհետև միևնույն գետը Իսրայելի համար պարզ ջուր էր, որ խմում էին, իսկ եգիպտացիների համար՝ արյուն։

Դա նշանակում էր, որ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը Աստված էր և մարդ եղավ, մեկ և նույնը.

հավատացյալների համար՝ կանգնելու և փրկության, իսկ անհավատների համար՝ գլորվելու և գայթակղության։

Նույնպես և սուրբ մարմինն ու արյունը արժանավորների համար կյանք են և սրբություն, իսկ անարժանների համար՝ մահ և ապականություն։

Սա էր առաջին նշանն ու հարվածը, որ Մովսես մարգարեն գետն արյան վերածեց։

Երկրորդ հարվածը գորտն էր, որ գետը բխեցրեց և լցրեց բոլոր տեղերը՝ ներսը և դուրսը, տները և դաշտերը. (և ապա ապականեց նրանց գորտերով, ասում է Դավիթ մարգարեն։)

Նախ նշանակում է, որ գործերով զազրելի են և մեղքերով բորոտված. դրա համար գարշելի կենդանիներով էր ապականում նրանց։

Եվ դարձյալ՝ կարծես թե մանուկները, որոնց ջրերում խեղդեցին, կենդանանալով տանջում են նրանց։

Երրորդ հարվածը մունն էր՝ մանր տիզը, կամ մժեղը և մոծակը, որը վերցնելով հողի մանր փոշուց և ցանելով օդում, մանր մուն երևաց և կսկծեցնում էր նրանց՝ ցույց տալու համար, որ բարքով մանրակծու էին և խոցոտիչ խոսքերով կսկծեցնում էին Իսրայելին. դրա համար էլ այդպես տանջեց նրանց։

Չորրորդը՝ շնաճանճը, որովհետև շնաբարո էին և խառնակվում էին ամուսնացած կանանց հետ. որովհետև շներին է հատուկ, որ զույգ չեն կազմում, ինչպես մյուս կենդանիները. դրա համար շներից ելած թունալից ճանճերը խայթում էին նրանց։

Հինգերորդ պատուհասը անասունների մահն էր. որովհետև հինգ զգայարաններով անասունների պես եղան և կորցրին իրենց մեջ բանականությունն ու իմաստությունը, այսինքն՝ ձիերի պես իգամոլ եղան, էշի պես խեռաբարո, ուղտի պես խորամանկ, և այլն նմանապես։

Դրա համար նրանց խրատելու համար պատժում է նրանց անասուններին, որպեսզի զգաստանալով վախենան իրենց անձերի համար։

Վեցերորդ հարվածը քոսն ու բշտիկներն էին, որովհետև քերծում էր մաշկը, և վերև եռալով բշտիկներ էին լինում և մորմոքում էին նրանց մարմինները։

Յոթերորդ հարվածը կրակախառն կարկուտն էր, որովհետև երկու հակառակները՝ կրակը և ջուրը, միաբանվելով եկան ամբարիշտներին տանջելու և միմյանց չէին ապականում։

Որովհետև կարկուտը կոտրում էր, և կրակն այրում էր ծառերը, բույսերը և տնկիները։

Դա նշանակում է, որ նրանք սառել էին Աստծու սիրուց, իսկ Իսրայելի հանդեպ սնոտի բաներով ջերմացել։

Ութերորդը՝ թանձր մարախը, և կարկուտից մնացածը նրանք էին ուտում։

Նախ՝ նշանակում է նրանց բազմապատիկ չարությունը, որ մարախի պես թանձրացել և բազմացել էր։

Եվ դարձյալ՝ որովհետև մարախն անհագ է և ամենակեր, նույնպես և նրանք իրենց չարչարանքներով կեղեքում և ուտում էին իսրայելացիների վաստակը։

Իններորդ հարվածը շոշափելի խավարն էր, որովհետև թանձրացած՝ շոշափելով էր զգացվում, կամ ձեռքերով շոշափելով և գավազանով կարող էին շարժել։

Եվ այնքան թանձր էր, որ նստածը չէր կարողանում կանգնել, և ճրագի կրակն ու լույսը չէին կարողանում ներգործել թանձրությունից. իսկ իսրայելացիների համար լույս էր և ազատություն։

Նշանակում էր նրանց անմտության խավարը, որոնք ամբողջ երկրից ավելի մթնեցին, որովհետև բոլոր գարշելի կենդանիներին պաշտամունքի առան։

Իսկ իսրայելացիների համար լույս էր, և նրանց աստվածպաշտությունն էր նշանակում։

Եվ դու տե՛ս տանջանքների սաստկությունը։

Նախ՝ որովհետև Մովսեսից հեռավորները և մերձավորները հավասարապես էին տանջվում, երբ հարվածը հարուցում էր։

Եվ այնպես չէր, ինչպես ուրիշ մարդկանց դեպքում, երբ մոտինն է տանջվում, իսկ հեռավորը հանգիստ է մնում։

Երկրորդ՝ դրանից հայտնի է, որ կրկնակի տանջանք ունեին, այսինքն՝ տրտմում էին անցածների հիշատակով, և դեռ գալիք հարվածի համար երկյուղ էին կրում, և այսպես մշտապես տանջվում էին։

Նաև տե՛ս Աստծու ներող մարդասիրությունը երկու բանից։

Նախ՝ որովհետև ժամանակի ընդմիջում և միջոց էր տալիս՝ շունչ քաշելու և զղջալու համար, և հարվածները միմյանց վրա չէր հարուցում. բայց նրանք տանջանքի ժամանակ ասում էին՝ Աստծու մատն է, իսկ երբ դադարում էր, չէին հավատում Աստծուն։

Երկրորդ՝ որովհետև հարվածները թեթևից դեպի ավելի խիստն էին բարձրանում, որպեսզի եթե պատահի, որ փոքրից զղջան, մեծամեծ հարվածներից ազատվեն. բայց նրանք չզղջացին, այլ (առավել, ասում է, խստացավ փարավոնի սիրտը, և չէր կամենում արձակել։)

Տասներորդ հարվածը անդրանիկների մահն էր, որ ամենախիստն էր, որովհետև նրանց բոլոր անդրանիկները մեռնում էին՝ մարդուց մինչև անասունները, և ապա իսրայելացիներն ազատվեցին։

Նախ նշանակում է, որ Աստծու անդրանիկ որդիներին տանջեցին և մեռցրին. դրա համար նրանց անդրանիկները մահացան։

Դարձյալ՝ որովհետև աստվածպաշտության անդրանիկ խորհուրդը կորցրին իրենց մեջ. դրա համար նրանց անդրանիկներն ապականվեցին։

Եվ դարձյալ դա նշանակում է, որ Քրիստոսի գալստյամբ սատանայի անդրանիկ ծնունդը կորչելու էր, այսինքն՝ հպարտությունը և կռապաշտությունը. որովհետև Քրիստոսի գալուստը խոնարհությամբ էր, և մարդկանց կոչեց մեկ աստվածպաշտության և ոչնչացրեց դիվական պաշտամունքը։

Եվ եթե մեկը հարցնի՝ ինչո՞ւ տասը հարվածով զարկեց Եգիպտոսին,

ասում ենք՝ որովհետև հինգ տեսակի տանջանքներով չարչարեց Իսրայելին, դրա համար չարիքների հատուցումը կրկնակի ստացավ։

Այսպես բոլոր մեղավորների համար չարիքների հատուցումը կրկնակի է, այսինքն՝ հոգով և մարմնով, կամ՝ այստեղ և հանդերձյալում, ինչպես ասում է Եսային. (Տիրոջ ձեռքից կրկնակի հատուցում ստացավ։)

Եվ սրանք են Եգիպտոսի հինգ տանջանքները։

Նախ՝ որովհետև Իսրայելին ծառա և գերի էին պահում։

Երկրորդ՝ արու մանուկներին խեղդում էին գետում։

Երրորդ՝ կավագործությունը և աղյուսը, որ ամեն գլխից աղյուսի թիվն էին պահանջում։

Չորրորդ՝ եղեգը՝ հարդի փոխարեն։

Հինգերորդ՝ որովհետև նրանց հավատին հակառակ էին. դրա համար տասը հարվածով տանջվեցին։

Դարձյալ՝ պետք է հարցնել, թե ինչո՞ւ գարշելի և տկար կենդանիներով տանջեց Եգիպտոսը, ինչպես գորտով, շնաճանճով, մունով, մորեխով և այլն,

երբ կարող էր նրանց վրա բերել արջ և առյուծ և հրաշունչ կենդանիներ և այդպես տանջել։

Սրան պատասխանում է իմաստուն Սողոմոնը վերը սիրված գրքում և դնում է չորս պատճառ։

Նախ՝ որովհետև նրանք բոլոր մարդկանցից ավելի անմիտ դարձան և ճանճերին ու սողուններին, գետերին և անասուններին էին պաշտում. դրա համար գարշելի և տկար կենդանիներով տանջեց նրանց, որպեսզի իմանան, թե՝

(ինչով որ մեկը մեղանչում է, դրանով էլ տանջվում է։)

Երկրորդ՝ որպեսզի ցույց տա եգիպտացիների տկարությունը, որ Աստծու տկար զորքերի դեմ չկարողացան կանգնել, այլ ամենափոքր զեռուններից պարտվեցին և զանազան կերպով չարչարվեցին։

Երրորդ՝ ասում է, որ Աստված մեղավորների տանջանքները արդարապես է տալիս չափով, թվով և կշռով. այսինքն՝ չափը նշանակում է մեծը և փոքրը, պակասը և լրիվը.

և թիվը ցույց է տալիս շատը և քիչը.

և կշիռը՝ ծանրը և թեթևը։

Դա ցույց է տալիս, որ Աստված արդարապես է հատուցում պատիժը՝ ըստ հանցանքների չափի, թե՛ այստեղ՝ մարմնով, թե՛ հանդերձյալում՝ հոգով և մարմնով. բայց պատուհասի չափը մեզ համար անիմանալի է։

Չորրորդ՝ ասում է, Աստված խնայեց նրանց, որովհետև մարդիկ էին և նրա ստեղծածները. որովհետև Աստված մարդասեր է կոչվում. թեպետ հանցավոր էին, ներելով է խրատում, որպեսզի զղջան, և փոքր տանջանքներով մեծամեծներից ազատվեն՝

մեզ ուսուցանելու համար, որ արդարությանը պետք է խառնել և մարդասիրությունը և ներողամտությամբ դատել, ինչպես Աստված անում էր եգիպտացիների հետ. բայց նրանք խոստացան և անզղջ մնացին, մինչև որ բոլոր հարվածները կրեցին, և բոլորը Կարմիր ծովում ընկղմվեցին և ոչնչացան՝ փարավոնը և նրա բոլոր կառքերն ու զորքերը։

Ինչպես ասում է իմաստունը.

(Ինչով որ մեկը մեղանչում է, դրանով էլ տանջվում է։)

Եվ թեպետ այս խոսքը համառոտ և կարճ է, սակայն նրա տեսությունը բազում և ընդարձակ է։

Նախ՝ երևում է ջրհեղեղի ժամանակ. (որոնք ուտում էին և խմում, կին էին առնում և մարդու էին գնում.) դրա համար ջրհեղեղով պատժվեցին։

Քանզի ովքեր ախտերի գիճ ցանկության մեջ բռնվեցին և հեշտացան, գիճ ջրով տանջվեցին և ապականվեցին։

Միայն Նոյն էր մնում իր տնով, որ հինգ հարյուր տարի կուսությունը պահեց մարմնի սրբությամբ և իր ազգի մեջ արդար մարդ էր. դրա համար մնաց որպես աշխարհի սերմ և մարդկային ազգի երկրորդ սկիզբ։

Երկրորդ՝ այս խոսքը կիրառվում է սոդոմացիների վրա, որոնք երկնքից տեղացած կրակով կործանվեցին. որովհետև ինչով որ բորբոքվեցին՝ իջնելով անօրեն գործերի ջերմության մեջ, դրա համար կրակի ջերմությամբ ոչնչացան։

Եվ սա երեք պատճառով։

Նախ՝ օտար և բնությանը հակառակ գործեցին, դրա համար օտար և երկնքից տեղացած կրակով այրվեցին։

Երկրորդ՝ որովհետև երկրի վրա նոր չարիքներ գործեցին, նոր և խիստ տանջանքներով չարչարեց։

Ինչպես Կայենը նոր չարիք գործեց՝ եղբոր սպանությունը, նոր և դառն տանջանքներով չարչարվեց. նույնպես և մենք։

Երրորդ՝ որպեսզի հիշատակ մնա ամբողջ աշխարհին, որ ովքեր այդպիսի բաներ են գործում, այդպիսի տանջանքների են հանդիպելու վախճանին, ըստ այն խոսքի. (թող տեղա մեղավորների վրա որոգայթ, կրակ և ծծումբ. սա մրրիկ է՝ նրանց բաժակի բաժինը։)

Նույնպես և Ղովտի կինը, որ ետ նայեց, աղե արձան դարձավ երկու պատճառով։

Նախ՝ որովհետև ետ դառնալն անհավատության նշան էր, քարացավ, որպեսզի անհավատների հիշատակ մնա. որովհետև անհավատության խստությունը քարացնում է մարդուն՝ նրան՝ մարմնով, իսկ ուրիշներին՝ հոգով։

Երկրորդ՝ աղե արձան դարձավ, որպեսզի հալվի և չմնա, որպեսզի հետո պաշտամունքի չառնեն։

Արդ՝ այսպես ըստ մեղքերի նմանության տանջվեցին.

Ղովտի կինը անհավատության համար քարացավ, և Սոդոմի երկիրը նրանց չար գործերի համաձայն այրվեց. որը և այդ երկրի հողը բույս չի բուսցնում, և քարը կրակ չի հանում, որովհետև այրված է, և ջուրը մեռած է և ալիքներով չի շարժվում, և կենդանիներ չի սնուցում, և ծառերը չեն պտղաբերում, որովհետև կեղևը թվում է, թե պտուղ է, իսկ պտղի մեջ փոշի է և հող, որպեսզի երկյուղ և հիշատակ մնա բոլոր ազգերի համար։

Երրորդ՝ այս խոսքը երևում է եգիպտացիների վրա, ինչպես ասացինք. (որովհետև ինչով որ մարդը հանցանք է գործում, դրանով էլ տանջվում է։)

Քանզի նրանք հանցանք գործեցին և բոլոր գարշելի կենդանիներին և գետը որպես Աստված պաշտեցին. դրա համար իրենց աստվածներով տանջեց նրանց. գետը արյան վերածեց, և գորտով ապականեց նրանց, շնաճանճով և այլն, որ ասացինք։

Նախ՝ որպեսզի ամեն մարդ իմանա, որ միայն ճշմարիտ Աստվածն է մարդասեր, և նա է բարին անում ամեն մարդու, որովհետև ստեղծել է նրանց։

Իսկ ովքեր սուտ և օտար աստվածներ են, մարդուն բարի չեն անում, որովհետև նրանց չեն ստեղծել։

Երկրորդ՝ դա ցույց է տալիս, որ ամեն մարդ, որ սատանայի բարեկամ է դառնում և նրա կամքն է կատարում, այդպես է տանջվելու հավիտենական կրակում։

Օրինակ՝ եթե մարդը կրակի բարեկամ դառնա և մոտենա նրան, կայրվի, և ով մոտենում է փշին, խոցոտվում է։

Այսպես ով սատանայի բարեկամ է դառնում և հետևում նրա կամքին, մասնակից և բաժնեկից է դառնում նրան հավիտենական կրակում և նրա հետ չարչարվում է, ինչպես պատվիրում է Տերը.

(գնացեք այն կրակը, որ պատրաստված է սատանայի և նրա հրեշտակների համար։)

Չորրորդ՝ այս խոսքը կիրառվում է Մովսեսի օրենքի վրա, որ Աստված նրանց օրենք տվեց, թե՝ (ես եմ Տերը՝ քո Աստվածը, և ինձանից բացի ուրիշ Աստված չկա, և Աստծու անունով սուտ մի՛ երդվիր և այլն, և մի՛ շնացիր, և մի՛ սպանիր, և մի՛ ցանկացիր, և այլն։)

Եվ օրենքում խոստացավ պատիվ և պատիժներ. պահողներին՝ պատիվ և առողջություն, կյանք և խաղաղություն, որդիներ և փարթամություն և այլն. որովհետև մանկաբարո և պարզամիտ էին. մարմնավոր խոստումների համար էին պահում օրենքները։

Իսկ հանցավորին օրենքը պատժում էր, ինչպես ասվեց. (աչք՝ աչքի դիմաց, ատամ՝ ատամի դիմաց և արյուն՝ արյան փոխարեն։)

Նույնպես գողերին, շնացողներին և սուտ վկաներին պատիժ տվեց օրենքը, ինչպես ասում է առաքյալը. (օրենքը, որ ինձ տրվեց կյանքի համար, նույնը մահ եղավ ինձ համար.) որովհետև օրենքը կյանք է պահողների համար և մահ՝ հանցավորների համար։

Եվ երկու պատճառով էր օրենքն այսպես խստորեն և անողորմ պատժում։

Նախ՝ որովհետև հեթանոսներն ու կռապաշտները չէին վախենում կուռքերից, որովհետև նրանց չէին դատում. դրա համար Աստված նրանց օրենք դրեց, որպեսզի վախենան օրենքից և չարիքներ չգործեն։

Երկրորդ՝ խնայեց նրանց հոգիները, որովհետև շնորհի մեջ չէին, որ Քրիստոսով թողություն գտնեին. դրա համար պատժում էր նրանց մարմինները, որպեսզի նրանց հոգիների տանջանքները թեթևանան։

Այսպես ըստ այն օրենքի, որի դեմ մեղանչում էին, նույն օրենքով էլ չարչարում և տանջում էր նրանց։

Հինգերորդ՝ այս խոսքը կիրառվում է Իսրայելի ազգի վրա, որին այնպիսի սքանչելիքներով հանեց Եգիպտոսից. ծովը ճեղքեց և անցկացրեց, թշնամիներին ընկղմեց, և նրանց քառասուն տարի անապատում պահեց առանց կարոտության, որովհետև հագուստը նրանց հետ աճում էր, և կոշիկը չէր հնանում։

Ժայռից ջուր էր տալիս նրանց խմելու, և ծովից լորամարգ էր հանում, և երկնքից մանանայով էր կերակրում։

Այն ժամանակ նրանք տրտնջում էին Աստծու դեմ և գանգատվում, թե՝ ի՞նչ է տալիս մեզ ուտելու. լավ կլիներ, որ մեռած լինեինք փարավոնի կաթսայի մոտ, որ խոզի միս էր, մեղրապոպի մոտ, որ ձմերուկն էր։ Այն ժամանակ տրտնջալու համար նրանց վրա օձ ուղարկեց, և ոչնչացնում էր նրանց։

Եվ պատճառն այս է. որովհետև Աստված օձին կերակուր տվեց հողը, և չի տրտնջում, իսկ նրանք մանանան էին ուտում և տրտնջում. դրա համար (օձերի թույն առանց բժշկության արձակեց նրանց վրա, անապատի գազաններին, որոնք այստեղ և այնտեղ քաշքշեն նրանց գետնի վրա։)

Որ Մովսես մարգարեն Աստծու հրամանով պղնձե օձ արեց և բարձրացրեց փայտի վրա, որպեսզի ով հավատով նայեր նրան, ինքն ապրեր, և օձը սատկեր, իսկ ով թերահավատությամբ նայեր, մեռներ։

Որը նշանակում էր Քրիստոսի խաչը, որովհետև հավատացյալներին կյանք է պարգևում, ըստ այն խոսքի. (ով հավատում է նրան, չի կորչի, այլ կստանա հավիտենական կյանք։)

Իսկ ով չի հավատում խաչին և խաչ բարձրացած Քրիստոսին, ասում է. (կյանք չի տեսնի, այլ Աստծու բարկությունը մնում է նրա վրա։)

Այսպես մեծ վնաս է տրտունջը և հոգին ոչնչացնող։

Նույնպես Մարիամն ու Ահարոնը բամբասեցին Մովսեսին, և Մարիամը բորոտվեց և յոթ օր բանակից դուրս մնաց. որը նշանակում է, որ այդպես են բորոտվում և գարշելի դառնում բոլոր բամբասողների հոգիները և արտաքսվում Աստծու բանակից, այսինքն՝ երկնքի արքայությունից,

Ինչպես ասում է առաքյալը. (բամբասողները Աստծու արքայությունը չեն ժառանգի։)

Դրա համար ասում է իմաստունը.

(Ինչով որ մեկը հանցանք է գործում, դրանով էլ կորչում է։)

Վեցերորդ՝ այս խոսքը երևում է Դավիթ մարգարեի վրա. երբ համարեց Իսրայելի ժողովուրդը, թե արդյոք հիմա շա՞տ են, քան Մովսեսի օրոք անապատում, և գտավ նույն չափով կրկնակի և ավելի, այն ժամանակ Աստված բարկացավ՝ թե ես բազմացրի այդ ժողովուրդը, և իմն են նրանք, դու ինչո՞ւ հպարտացար նրանց վրա։

Եվ նրա մոտ մարգարե ուղարկեց, թե՝ ընտրի՛ր երեք պատուհասներից մեկը, որ կտամ քո ժողովրդին.

կամ երեք տարի սով, կամ երեք ամիս սուր, կամ երեք օր մահ։

Եվ նա ընտրեց երեք օրվա մահը երկու պատճառով։

Նախ՝ որովհետև երեք տարվա սովը և երեք ամսվա սուրը ավելի սաստիկ էին, քան երեք օրվա մահը։

Երկրորդ՝ որովհետև սովը և սուրը պատժում են բարուն և չարին միասին, իսկ մահը Աստծու ընտրությամբ է և հավաքվում է հանցավորների վրա։

Եվ դրանից հայտնի է, որ Դավիթ մարգարեն հանցավոր չէր և ժողովրդի հետ չպատժվեց։

Եվ տեսավ հրեշտակին, որ առավոտից մինչև երրորդ ժամը Աստծու հրեշտակը ժողովրդից յոթանասուն հազար զարկեց և ոչնչացրեց նրանց՝ արդարության պատուհասով. և այդ պահից Աստծու ողորմությունն արգելեց մյուս օրերը. այլապես մի օրում կարող էր ամբողջ ժողովրդին ոչնչացնել, ինչպես Ռափսակի զորքերը մի գիշերում՝ ՃՁԳ հազարը, ոչնչացվեցին Աստծու հրեշտակից։

Իսկ ի՞նչ է այն, որ միայն Դավիթը տեսավ կոտորող հրեշտակին. որպեսզի միջնորդի և բարեխոսի Աստծու մոտ. դրա համար պատռեց իր զգեստները և ընկավ գետին և ասաց Աստծուն.

(Քո սուրը թող ինձ վրա լինի և իմ հոր տան վրա. անմեղ ժողովուրդն ի՞նչ մեղք գործեց քո դեմ։)

Եվ ապա վազեց Որնայի կալը և գնեց եզները և ողջակեզ արեց, և սուրը վերացավ ժողովրդից։

Եվ այնտեղ Աստված խոստացավ դատաստան անել ամբողջ աշխարհի համար,

և այնտեղ ուղարկեց Միածին Որդուն, որ պատարագվեց խաչի վրա և վերցրեց աշխարհի մեղքերը։

Եվ տե՛ս սրանից, որ պաշտամունքով և պատարագով ետ է դառնում բարկության սուրը՝ լինի վաղաժամ մահ, թե որևէ այլ ցասում, որ Աստված բերում է աշխարհի վրա։

Յոթերորդ՝ այս խոսքը կիրառվում է Եզեկիա թագավորի վրա. երբ Աստված առողջացրեց նրան և նրա համար արեգակը տասը աստիճան ետ դարձրեց, որ տասը ժամ էր եկել, և տասը ժամով ետ դարձավ դեպի արևելք, և տասը ժամով հասավ նույն տեղը, և երկու ժամ էլ, և ապա արեգակը մայր մտավ, և այդ օրը երեսուներկու ժամ եղավ։

Եվ բոլոր երկրները նրան ընծաներ բերեցին։

Եվ երբ բաբելացիների թագավորի ընծայաբերները եկան, նա բարձրամտեց և նրանց ցույց տվեց բոլոր գանձատները, որ հավաքված էին։

Եվ նրա մոտ եկավ Եսայի մարգարեն և ասաց՝ ովքե՞ր են սրանք, և որտեղի՞ց են գալիս։

Թագավորն ասում է՝ սրանք հեռավոր երկրից են եկել։ Եվ ասում է՝ ի՞նչ տեսան քո տանը։ Եվ թագավորն ասում է՝ իմ տանը եղած ամեն ինչ տեսան, և չմնաց մի բան, որ չտեսան։

Այն ժամանակ Աստծու հրամանով մարգարեն դարձավ նրան և ասաց՝ ինչ որ սրանք տեսան քո տանը, ամբողջը գերի կուղարկեմ Բաբելոն, և ավար կառնեն, և քո որդիներին, որ քեզանից են ելնում, գերի կտանեն։

Որը կատարվեց հետո. և Նաբուգոդոնոսորը եկավ Երուսաղեմ և գերեց նրա որդուն՝ Մանասեին, և տարավ Բաբելոն և դրեց բանտում։

Եվ նա աղոթքով դարձյալ արձակվեց և եկավ Երուսաղեմ. և հետո երեք անգամ գերվեց Երուսաղեմը, և նրա ամբողջ գանձը և տաճարի սրբությունը ավարի մատնվեցին, և յոթանասուն տարի ծառայության մեջ մնացին։

Այսպես ինչով որ նա մեղանչեց և հպարտացավ, դրանով էլ տանջվեց։

Ութերորդ՝ այս խոսքը կիրառվում է Աքաաբ թագավորի և Հեզաբելի վրա, որ Իսրայելի չար թագավոր եղավ և շեղվեց կռապաշտության, և Աստծու մարգարեներին հալածում և սպանում էր։

Եվ այդ մեղքերի պատճառով Եղիան բարկացավ և կապեց երկինքը, և երկնքից անձրև չեկավ երեք տարի և վեց ամիս, և սովից անհետացան մարդ և անասուն, և ամբողջ երկիրը չորացավ, մինչև որ Եղիան երևաց և կոտորեց Բահաղի մարգարեներին՝ ութ հարյուր հիսուն մարդ, և ապա անձրև եկավ աշխարհի վրա։

Եվ հետո ցանկացավ Նաբովթի այգին, և Հեզաբելը մարդ ուղարկեց և սպանեց նրան և հափշտակեց այգին և տվեց Աքաաբին՝ ժառանգության։

Դրա համար Աստված ուղարկեց Եղիային և ասաց Աքաաբին. որովհետև անիրավաբար խլեցիր Նաբովթի այգին, քեզանից կվերցնեմ քո թագավորությունը և կտամ քո ծառային։

Եվ ինչպես դու անմեղ արյուն թափեցիր, դրա փոխարեն քո յոթանասուն որդիներին սրով կոչնչացնեմ, և քո տունը և քեզ սրի կմատնեմ, և ձեր արյան մեջ խոզերը կլվացվեն։

Որը և եղավ. և Աքաաբը մեռավ պատերազմում, և նրա ծառա Հեուն թագավորեց և սպանեց նրա բոլոր որդիներին և թոռներին՝ յոթանասուն մարդ, և Հեզաբելին ձիերի ընթացքի տակ կոխկռտեց, և նա մեռավ, և նրա մարմինը շները կերան, և խոզերը նրա արյան մեջ լվացվեցին, ինչպես ասաց մարգարեն։

Եվ այսպես ինչով որ նա մեղանչեց, դրանով էլ տանջվեց՝

մեզ համար որպես օրինակ, որ այսպես ծանր մեղք է զրկելը, և անհնարին՝ երկրի վրա թափվող անմեղ արյունը։

Իններորդ՝ այս խոսքը կատարվում է մեզ հետ հիմա, քանի դեռ կենդանի ենք. որովհետև ինչով որ մեղանչում ենք, դրանով էլ տանջվում ենք. քանզի Աստծու նախախնամությունը տեսնում է մեզ. եթե իշխանությունն է մեղքի քաշում, այն է վերցնում, և եթե փարթամությունը, նույնն է աղքատացնում։

Եվ եթե առողջությունն է պատճառ, հիվանդություն է տալիս։

Եվ եթե խաղաղությունն է, խռովության է տանում։

Եվ եթե ուտելն ու խմելը, սով և սղություն է տալիս, և դրանով պատժում և տանջում է մեզ։

Օրինակ՝ հմուտ բժիշկը, երբ տեսնում է մարդու ցավը, թե տաքից է, թե սառնից, հակառակ դեղով առողջության է բերում։

Նույնպես և Աստված տեսնում է մեզ և խնամում. (որովհետև ինչով որ մեղանչում ենք, դրանով էլ տանջում է։)

Նմանապես եթե մտքով և խորհուրդներով ենք մեղանչում, Աստված տեսնում է և ցավ ու հոգս է գցում մտքի մեջ և դրանով չարչարում մեզ։

Եվ եթե մարմնով, կամ աչքերով, կամ լեզվով, կամ ձեռքերով, նույն մասերին է հարված տալիս, որպեսզի դրանով ուղղվենք մոլորությունից։

Դրա համար մշտապես մարմնական խրատներ է պահում աշխարհի վրա և այս ու այն կողմ շրջեցնում՝ լինի սով, սուր, մահ կամ հիվանդություն, կամ այլ բան։

Որպեսզի ոմանք լսեն հեռվից և խրատվեն։

Եվ ոմանք կրեն փոքրը և ազատվեն մեծից, և ուրիշներն էլ տեսնեն նույնը և զղջան չար գործերից, անցյալ մեղքերն ապաշխարեն և այլևս չգործեն. դրա համար ասում է.

(Ինչով որ մեկը մեղանչում է, դրանով էլ տանջվում է։)

Տասներորդ՝ այս խոսքը նայում է աշխարհի վախճանին՝ դատաստանի օրվան, երբ Քրիստոս նստում է դատողական աթոռին, և բոլոր արարածները հավաքվում են նրա մոտ, և արդարներին դասում է իր աջ կողմում՝ ինչպես ոչխարներին, և մեղավորներին՝ ձախում, ինչպես այծերին։

Եվ արդարության կշեռքներն են դրվում, և հատուցում է յուրաքանչյուրին ըստ իր գործերի՝ արդար դատաստանով, առանց կաշառքի և առանց աչառության՝ ահեղ և սոսկալի ատյանի առջև, որտեղ ամեն ճարտարախոս լեզու կպապանձվի, և խոսքերը կսպառվեն, և գործերը կթագավորեն։

Եվ այդպես մանրազնին քննությամբ Աստված մարդկանց բոլոր գործերը բերում է դատաստանի և դատում է խորհուրդների, խոսքերի և գործերի մեղքերը։

Խորհուրդների համար ասում է. (Աստված՝ արդար դատավորը, որ քննում է սրտերը և երիկամները։)

Եվ խոսքերի համար ասում է. (ամեն դատարկ խոսքի համար հաշիվ եք տալու դատաստանի օրը։)

Եվ գործերի համար ասում է առաքյալը. (Մենք բոլորս պետք է կանգնենք Քրիստոսի ատյանի առջև, որպեսզի յուրաքանչյուրը ստանա ըստ այն բանի, ինչ գործեց իր մարմնով՝ թե՛ բարի, թե՛ չար։)

Եվ մարմնի նույն մասով է դատապարտում մարդուն և ուղարկում հավիտենական կրակի տանջանքների մեջ. եթե աչքերով, եթե ականջներով, և եթե այլ մասով է մեղանչել, նույնով է տանջում։

Եվ եթե ամբողջ մարմնով, նույնպես և ամբողջովին է տանջում մեղավորների հոգին, մարմինը և միտքը,

Երբ թագավորն ասի. (գնացե՛ք ինձանից, անիծյալնե՛ր, հավիտենական կրակը։)

Եվ արդարներին ասի. (եկե՛ք, իմ Հոր օրհնյալնե՛ր, ժառանգեցե՛ք հավիտենական կյանքը։)

Որով և իր անվան բոլոր հավատացյալներին միասին և կենսատու Սուրբ խաչի երկրպագուներին թող Աստված դասի սրբերի դասերի հետ՝ ներելով, անհիշաչար լինի մեր բազում հանցանքների և սխալների հանդեպ՝ իր Սուրբ Խաչի արյամբ ներկված չարչարանքներով,

և բոլոր երկնավորների և երկրավորների, և սրբերի և իր սիրելիների համագումարի մաղթանքներով և բարեխոսությամբ՝ Քրիստոս՝ մեր Աստվածը։

Եվ նրան փառք իր Հոր և Սուրբ Հոգու հետ հավիտյանս հավիտենից. ամեն։