Քարոզգիրք, որ կոչվում է Ամառան հատոր · 2/24

ԳԼՈՒԽ Զ-Ժ

Նույնի քարոզը տեսիլքների և երազների մասին. Օսեեի այն խոսքի վրա, որ ասում է.

(Ես տեսիլքները կշատացնեմ և երազներով կխոսեմ ձեզ հետ։)

(Գլուխ Զ)

Աստված բնությամբ բարի է և Իր բարերարությամբ խնամում է բոլոր արարածներին. (և կամենում է, որ բոլոր մարդիկ ապրեն և ճշմարտության գիտությանը հասնեն։)

Ուստի մեզ որպես ճրագ տվեց օրենքի պատվիրանները, որպեսզի նրա լույսով ընթանանք դեպի ճշմարիտ Աստծու գիտությունը։

Եվ եթե երբևէ որևէ տեղ սխալվենք արդարության ընթացքից, դա ևս Իր բարերար կամքով խրատում է և ետ դարձնում ուղղության։

Եվ սա հինգ բանով է խնամում մեզ։

Նախ՝ մեզ տվեց բանական միտք, որով ընտրենք ու զատենք բարին չարից, խուսափենք չարից և հետևենք բարուն, ինչպես խրատում է մարգարեն. (Խուսափի՛ր չարից և բարի՛ն արա, խաղաղությո՛ւն փնտրիր և հետևի՛ր նրան։)

Դրանով շատերը մտածում են և մտածելով, գործերի փորձից, ճանաչում են առաջիկան և ետ են դառնում չարից։

Իսկ եթե սրանում մոլորվենք, այն ժամանակ ամենևին երկրորդով է խնամում՝ տեսիլքների և երազների միջոցով ետ դարձնելով չարից։

Երրորդ՝ մարմնի շարժումով՝ ինչ-որ լինելիք բաների նշան, ինչպես երբ որևէ անդամ թրթռում է՝ աչքը, մեջքը կամ մի այլ բան. փորձից իմացածով մտաբերում են լինելիքը։

Չորրորդ՝ կենդանիների միջոցով, ինչպես ագռավները, ծիծեռնակները կամ այլ կենդանիներ, որոնք մարդու ծառաներն են և մեզ լուր են տալիս՝ զգուշանալ առաջիկայից։

Հինգերորդ՝ նշան է լինում տարրերում և երկնքի լուսատուներում, ինչպես նրանց խավարումը, կամ գիսավոր աստղը, ամպը, երկրաշարժերը, որոտները և այլն, ինչպես ասում է Գիրքը. (Նրանց որպես նշաններ և ժամանակներ դրեց.) որովհետև դա բոլոր տեղերում տեսնելով՝ պատրաստվում ենք գալիքի համար։

Եվ ինչպես որ յուրաքանչյուրը սովոր է, դրանով էլ գործում է նրանց նախապատրաստությունը։

Օրինակ՝ եգիպտացիները երազահմա և հմայող էին, և Աստված երազների միջոցով կամեցավ նրանց ուղղության բերել։

Ինչպես և գրված է, թե՝ փարավոնը երազ տեսավ. գետից դուրս էին գալիս յոթ գեր երինջներ և յոթ նիհար։

Նույնպես և յոթ լի հասկեր ու յոթ չորացած։

Եվ նիհար երինջները կուլ էին տալիս գերերին, և չորացած հասկերը՝ լիքերին։

Եվ նա հավաքեց եգիպտացիների բոլոր իմաստուններին, և չէին կարողանում մեկնել երազը։

Եվ երբ եկավ Հովսեփը, մեկնեց երազը։

Ասաց՝ յոթ գեր երինջներն ու յոթ լի հասկերն այն են, որ յոթ տարի ամեն առատություն պիտի լինի, և դրանից հետո յոթ տարի սով կլինի, որ նշանակում են նիհար երինջներն ու չորացած հասկերը։

Արդ՝ նախ պետք է իմանալ, թե երազները քանի՞ տեսակ են։

Վարդապետներն ասում են, թե երազները չորս են։

Նախ՝ բնական։

Երկրորդ՝ փոփոխական։

Երրորդ՝ դիվական։

Չորրորդ՝ գիտական տեսիլք։

Եվ բնականը բուսական հոգու անկարգ զառանցանքն է. որովհետև երբ մարդը քնում է, զգայականը կասեցվում է, և իմացականն անգործ է մնում ու ծածկվում. այն ժամանակ բուսականը թափառում է մտքի և հիշողության մեջ, կամ անցյալ գործն է հիշում, կամ այն, ինչ դեռ մտադիր է անել, և դրանք ստվերապես երևան է հանում իր մեջ։

Սա է բնականը։

Իսկ փոփոխականն այն է, որ լինում է տարրերի ավելցուկից՝ արտաքին կամ ներքին կերակրից, կամ հիվանդություններից։

Եթե կրակն է ավելանում, նույնն է տեսնում, եթե ջուրը, եթե օդը և եթե հողը՝ նրանց նմանն է ցույց տալիս երազներում։

Իսկ դիվականն այն է, որ դևերն իրենց մտքի սրությամբ մարդկանց ցույց են տալիս առաջիկան՝ չար կամ բարի, և այդպես խաբում են մարդկանց։

Իսկ չորրորդը, որ տեսիլք և աստվածային հայտնություն է, որով Աստված կամենում է պատրաստել մեզ՝ չարից բարու փոխել, մարդը տեսիլք է տեսնում, ինչպես ասում է.

(Ես տեսիլքները կշատացնեմ և երազներով կխոսեմ ձեզ հետ։)

Եվ երկրորդ՝ պետք է հարցնել, թե ինչո՞ւ են անարժանները աստվածային տեսիլք տեսնում, ինչպես փարավոնը, Նաբուգոդոնոսորը և ուրիշներ։

Ասում ենք, թե՝ անարժանները տեսիլք տեսան արժանավորների համար, ինչպես փարավոնը՝ արժանավոր Հովսեփի համար, որպեսզի նա հայտնի լինի և մեծանա։

Նույնպես և Նաբուգոդոնոսորը՝ Դանիելի համար, որը երազը մեկնելով՝ հայտնի դարձավ, որ (Աստծու հոգին նրա մեջ է։)

Նույնպես Բաղաամ մոգը տեսավ հրեշտակին, և էշը խոսեց Իսրայելի համար, որ նա օրհնեց և չէր համարձակվում անիծել Աստծու ժողովրդին։

Այդպես էլ Կայիափան մարգարեացավ Քրիստոսի մասին, որ մարդկային ցեղի փրկիչն էր, ասաց՝ (Լավ է, որ նա մեռնի, քան թե ամբողջ ազգը կորչի։)

Երրորդ՝ պետք է հարցնել, թե ի՞նչ օգուտ ունի երազով կամ մարգարեությամբ կանխագետ լինելն ու ապագան ասելը։

Ասում ենք, թե՝ երեք գլխավոր օգուտ կա։

Նախ՝ երբ բարի բան է ասում, մենք մեզ արժանի ենք դարձնում առաջիկա բարուն, որպեսզի չզրկվենք նրանից։

Երկրորդ՝ որ եթե չար բան է ասում, զգուշանանք և չընկնենք գալիք չարի մեջ։

Երրորդ՝ որ եթե արդեն չարի մեջ ենք, դառնանք և ապաշխարենք մեղքերի համար։

Դրա համար էլ մարգարեությամբ կամ երազով տեսնում են առաջիկան։

Իսկ փարավոնի երազը մեկնեց Հովսեփը և ասաց. յոթ տարի առատություն և յոթ տարի սով պիտի լինի. Աստված քեզ ցույց տվեց այդ տեսիլքը, որպեսզի առատության յոթ տարում ցորեն հավաքես, և երկիրդ սովից չմեռնի։

Եվ փարավոնը Հովսեփին իշխան կարգեց ամբողջ երկրի վրա։

Իր մատանին տվեց նրա ձեռքը, բեհեզե պատմուճան և ոսկե մանյակ՝ պարանոցին, և կառքով բարձրացրեց։

Եվ նա հավաքեց երկրի բերքի հինգերորդ մասը և ցորեն ամբարեց, այնքան, որ ամբարների թիվը չկար։

Արդ՝ մատանին ցույց է տալիս անմահ Թագավորի պատկերը, որ անարատ էր նրա մեջ։

Եվ բեհեզը՝ անմեղության պատմուճանը, որ հագել էր։

Եվ ոսկե մանյակը՝ ամբողջական և անապական հավատը։

Եվ կառքը՝ ինչպես Եղիան հրեղեն կառքով, և նա մտքով բարձրանում էր դեպի Աստված։

Այն նշանակում է, թե՝ ովքեր Հովսեփի պես սուրբ և մեղքերից անարատ են լինում, նրանք լինում են երկնավոր Թագավորի սիրելիները և երկրի իշխան ու հրամայող, և նրանք ազատվում են Աստծու պատուհասից և շատերի փրկության պատճառ են լինում։

Արդ՝ յոթ թիվը ճշմարիտ Աստծու սուրբ տոնն է. (որովհետև Աստված սրբեց յոթերորդ օրը.) և յոթերորդ օրը Աստծու տոնն է, ինչպես շաբաթվա մեջ կիրակին։

Նաև Սուրբ Հոգու զորությունները յոթն են, որով խնամում և բարիք է անում մարդկանց։

Իսկ եթե մարդիկ արժանի չեն լինում Աստծու բարիքներին, այն ժամանակ նույն թվով՝ յոթնակի զորությամբ, պատուհասում է նրանց. դրա համար ասաց յոթ տարի առատության և յոթ տարի սովի։

Եվ Աստծու սովորությունն է, որ երբ մեղքերի համար պատուհաս է տալիս, առաջ խաղաղության երկար ժամանակաշրջան է տալիս, ինչպես Նոյի օրերում՝ հարյուր տարի, և ապա բերեց ջրհեղեղը։

Եվ ինչպես Եգիպտոսում՝ յոթ տարի առատություն և ապա սովը։

Կամ որ երկար ժամանակաշրջանով զղջան և դառնան մեղքերից, որպեսզի հանկարծակի պատուհասով չկորչեն։

Կամ որ իմանան, թե խաղաղությունից հետո խռովություն պիտի լինի։

Եվ առատությունից հետո՝ սով, որպեսզի իրենք իրենց պատրաստեն և չկորչեն։

Եվ ի՞նչ է սովը. սովը բազմատեսակ է։

Նախ՝ սովը կերակրի պակասությունն է, երբ մեղքերի պատճառով երկինքը պղնձե է լինում, և երկիրը՝ երկաթե։

Ինչպես Աստված ասում է մարգարեի միջոցով. (Որովհետև երկինքը անձրև չի ցողում, և երկիրը պտուղ չի տալիս։)

Նույնպես կանաչները չորանում են, և բոլոր սերմերն ու արմատները, որ հացի տեղն են լրացնում, չորանում են, և ձկները նվազում են, և անասունները մեռնում են, որ կաթ չտան, ինչպես ասում է՝ (Քանանում մեծ նեղություն կար։)

Եվ սա լինում է նրա համար, որ կերակրի և ըմպելիքի առատությունը մեղքի պատճառ է լինում, ինչպես ասում է. (Սա է քո քրոջ՝ Սոդոմի անօրենությունը. կերակրի հագեցածությունը և գինու առատությունը.) որով այնպիսի գործեր էին գործում. դրա համար Աստված կտրում է մեղքի պատճառը և սով է տալիս։

Դարձյալ՝ սով։

Դարձյալ՝ մտքի սով է, երբ Աստծու իմաստությունը նվազում է մարդկանցից, ինչպես ասում է մարգարեն. (Ձեզ կտամ ո՛չ հացի սով և ջրի ծարավ, այլ Աստծու խոսքը լսելու սով։)

Որովհետև ինչպես մարմինը կերակրով է ապրում, նույնպես և Աստծու խոսքը հոգու կյանքն է, ըստ այն խոսքի. (Մարդը միայն հացով չի ապրի, այլ Աստծու ամեն խոսքով։)

Եվ այս սովն Աստված այն ժամանակ է անում, երբ մարդիկ անարժան են լինում Աստծու խոսքը լսելու, ինչպես ասում է՝ (Հրաման կտամ իմ ամպերին, որ անձրև չտեղան իմ այգու վրա։)

Ամպը մարգարեն է, վարդապետն ու խրատողը. երբ մարդիկ մեղքերի մեջ են լինում և պատուհասի արժանի, արգելում է խրատողներին. (որպեսզի ականջներով չլսեն, ասում է, և սրտով չհասկանան, և չդառնան, և նրանց չբժշկեմ։)

Դարձյալ՝ գործերի սով է. երբ գործն ու սրբությունը նվազում են մարդուց, այն ժամանակ մեղքերն ու անօրենությունները պատում են մեզ, և դառնում ենք սովյալ ու բարի գործերի կարոտ։

Ինչպես անառակի առակում է ասում.

(Սաստիկ սով եղավ այն աշխարհում, և աղքատություն՝ բարի գործերից, և նա կպավ մեկին և արածեցնում էր մեղքի ցանկության խոզերին, և չէր կշտանում խոզերի կերակրից։

Եվ այս սովի համար Դավիթ մարգարեն աղոթում էր Տիրոջը.

(Փրկի՛ր ինձ, որովհետև սուրբը նվազեց, ճշմարտությունները նվազեցին մարդկանց որդիներից։)

Որովհետև երբ նվազում է ճշմարտությունն ու սրբությունը, որ խոսքերի և գործերի մեջ է, այն ժամանակ մարդը կորչում է ստությամբ և պիղծ գործով։

Որովհետև ստախոս մարդը երկու վտանգ ունի. մեկն այն, որ ստությամբ սատանայի որդի է դառնում, որովհետև ստախոսը սատանան է, և մյուսն այն, որ ինչ էլ ասի, ոչ մի բանին չեն հավատում։

Քանզի առակներում ասում են, թե՝ ի՞նչ է ստախոսի շահը. այն, որ ճշմարիտին էլ չեն հավատում։

Նույնպես և հակառակը՝ ճշմարտախոսը նման է Աստծուն. մեկն այն, որ Աստված ճշմարիտ է, և ճշմարտախոսը նմանվում է Աստծուն, և մյուսն այն, որ երբ լսողները հաստատվում են նրա խոսքի ճշմարտության մեջ, նրա բոլոր խոսքերն ու ասածներն ընդունելի են լինում նրանց համար։

Դրա համար Տերը հրամայում է. (Թող ձեր խոսքը լինի՝ այո՝ այո, և ոչ՝ ոչ, և դրանից ավելին չարից է։

Դարձյալ՝ հավատի սով է. երբ մարդիկ նվազում են ճշմարիտ հավատից և դառնում են ուրացողներ, կամ հերձվածողներ, կամ հայհոյիչներ, որ յուրաքանչյուրն ընթանում է իր կամքի, իր ընտրության և մոլոր առաջնորդի ետևից. ով իրենց կամքի համաձայն է քարոզում, նրան են հետևում։

Ինչպես ասում է առաքյալը. (Իրենց սրտերի ցանկության համաձայն իրենց համար վարդապետներ կկուտակեն ըստ ականջների քոր գալու, այսինքն՝ հաճոյախոսությունների, և առասպելներով կկործանվեն։)

Եվ ճշմարիտ վարդապետներից երեսները ետ դարձրած, որովհետև անպարկեշտներն արհամարհում և անարգում են իմաստունների խրատները, այլ քաղցրանում են սուտ առասպելներով. (որոնք քաղցրախոսությամբ և օրհնությամբ խաբում են մարդկանց, ասում է առաքյալը։)

Եվ Տերը զգուշացնում է. (Գալիս են ձեզ մոտ ոչխարի զգեստներով, և այլն։)

Քանզի կրկնակի զգեստ ունեն, այսինքն՝ գառան և գայլի, վերևից և ներքևից հագած։

Որովհետև հերձվածողը երեք զգեստով է խաբում մարդուն և հոշոտում արաբական գայլի պես։

Նախ՝ քահանայական զգեստով, որ հագել է որպես կարգավոր։

Երկրորդ՝ քարոզչության խոսքով, որ միշտ ուսուցանում է։

Երրորդ՝ որ բացահայտորեն օրենք և հավատ է ուսուցանում, բայց ծածուկ խառնում է անօրենություն և թերություն, որը պարզամիտները չեն կարողանում զատել և մոլորվում են։

Բայց ի՞նչ. (Նրանց պտղից կճանաչեք նրանց, ասում է, այսինքն՝ գործերից ճանաչեցեք նրանց և մի՛ խաբվեք խոսքերից. որովհետև նրանց մասին Տերն ասում է. (Ծանր բեռներ են կապում ուրիշների համար, բայց իրենք մատով անգամ չեն դիպչում. բայց դուք մի՛ հետևեք նրանց, որովհետև ասում են և չեն անում։)

Քանզի երբ մարդիկ նվազում են հավատից, դա աշխարհի վախճանի նշան է, ինչպես ասում է Տերը. (Մարդու Որդին եկած ժամանակ արդյոք երկրի վրա հավատ կգտնի՞։)

Նաև սերը կնվազի, ինչպես ասում է Տերը. (Անօրենությունների շատանալով՝ շատերի սերը կցամաքի.) ինչպես այժմ տեսնում ենք, որ բոլոր մարդիկ թերացել են հավատից, նվազել են Աստծու հույսից և ցամաքել են Աստծու սիրուց և ընկերոջ սիրուց։

Այսպիսիները կոչվում են հավատի, հույսի և սիրո սով։

Դարձյալ՝ մտավոր սով է մահից հետո՝ հանդերձյալ կյանքը. որովհետև այս կյանքը կարծես առատություն է և ամեն բան գտնելու տեղ։

Իսկ այն՝ բոլոր գործերի սով և դատարկություն է. որովհետև ո՛չ ցանել կարող են, ո՛չ հնձել և ո՛չ հավաքել, ինչպես սովի ժամանակ։

Եվ ինչպես սովը կորցնում է առատությունը, և այն այլևս չի երևում, նույնպես և այն կյանքը՝ այս կյանքը. որովհետև մահից հետո ոչինչ չի երևում՝ ո՛չ ունեցվածք, ո՛չ շինություններ, ո՛չ հարստություն, ո՛չ փառք, ո՛չ գեղեցկություն և ո՛չ էլ այլ բան, որ այս կյանքինն է, որովհետև ամեն բան կասեցված է։

Նաև զգայարաններով գործել չի կարող. ո՛չ աչքն է տեսնում, ո՛չ ականջը լսում, ո՛չ բերանը խոսում, ո՛չ ձեռքը գործում և ո՛չ ոտքը քայլում. որովհետև այն կյանքը կարծես գիշեր է, և այս մեկը՝ ցերեկ. քանզի մարդը գործում է մինչև երեկո, և գիշերը կասեցվում է։

Դա է ուսուցանում Տերը. (Գործեցե՛ք, քանի դեռ օր է. գալիս է մահվան գիշերը, երբ չի կարելի գործել։)

Եվ ինչպես ամառն ու ձմեռն են. որովհետև այս կյանքն ամառ է՝ ցանելու, հնձելու, հավաքելու, իսկ մյուսը կարծես ձմեռ է և գործի դադար. միայն վայելում են այն, ինչ վաստակել են, և ովքեր չունեն՝ սովից կորչում են։

Եվ ինչպես ինչ որ մարդը ցանում է, նույնն էլ հնձում է՝ թե՛ ցորեն, թե՛ գարի և թե՛ փուշ, նույնպես ով ցորենը ցանում է հոգու մեջ, այսինքն՝ բարի գործերը, որ հաճելի են Աստծուն, հոգուց անապական կյանք է հնձում, որովհետև հոգին անմահ է, և նրա սերմերը՝ անմահ։

Եվ ով մարմնի մեջ ցանում է գարին, որ անասունի կերակուր է, այսինքն՝ մեղքերը, որոնցով հեշտանում է այս անասնական մարմինը, և որոնք փշի պես խոցոտում են հոգին, նա մարմնից կհնձի ապականություն և տանջանքներ, որովհետև մարմինն ապականացու է, և նրա բույսերը՝ ապականացու. (փայտ, խոտ, եղեգ, որոնք հավիտենական կրակի վառելիքն են։)

Եվ ինչպես կշտության առատությունը մի կարճ ժամ է, որ մարդն ուտում է, իսկ սովն ու քաղցը՝ երկար ժամեր, մինչև նորից ուտի, նույնպես և առատության այս կյանքը մի կարճ ժամանակ է և անցավոր, իսկ հանդերձյալը, որ սովն է, երկարաձիգ է և հավիտենական, անեզր և անվախճան, ինչպես ասում է առաքյալը. (Երևելիները մի ժամանակի համար են, իսկ աներևույթները՝ հավիտենական։)

Բայց ի՞նչ պետք է անենք. այս է՝ ինչպես իմաստուն Հովսեփը առատության տարիներին վերցրեց հինգերորդ մասը և հավաքեց ցորենի բազում ամբարներ, և եգիպտացիների ունեցվածքն ու ստացվածքը հավաքեց փարավոնի տունը։

Նույնպես և մենք պետք է իմաստությամբ չորսը՝ տարրերինը, մեր մարմնին բաժին տանք, և հինգերորդ մասը, որ հոգևորն է, մեր հոգուն բաժին տանք և գանձենք երկնքի Արքայի տանը. (ուր ո՛չ ցեց է ուտում, և ո՛չ գող գողանում։)

Եվ ի՞նչ է այն. այսինքն՝ եթե հոգևոր շնորհներ ունես, որ ցորենի պես են, և եթե մարմնավոր ունեցվածք ունես, որ նրանց ոսկու և արծաթի պես է։

Եվ եթե անասուն, այսինքն՝ քո հինգ անասնական զգայարանները, կամ մարմնիդ երկիրն ու հայրենիքը, կամ քեզ ինքդ՝ քո հոգին, ծառա տո՛ւր Աստծուն և հավաքի՛ր քո բոլոր բարիքները երկնավոր Արքայի գանձարաններում՝ երկնքում։

Եվ ո՞րն է երկինքը. այս է՝ քո հոգին է երկինքը և երկնային է մարմնիդ երկրի վրա. քո հոգու մեջ գանձի՛ր ամեն բան։

Եվ դարձյալ Սուրբ Եկեղեցում գանձի՛ր. սա է երկինքը երկրի վրա. ովքեր աղքատ են, կարոտ, նրանց կարիքը լրացրո՛ւ։

Եթե հոգևորի՝ խոսքի և խրատի են կարոտ, սովորեցրո՛ւ նրանց, և եթե մարմնավորի՝ հագուստի և ամեն կերակրի կամ հանգստի, լրացրո՛ւ նրանց կարիքները. նրանք Քրիստոսի անդամներն են. ինչ որ անում ես անդամներին, գլխին ես արել։

Քանզի եթե մի բաժակ սառը ջուր տաս, քո վարձը չի կորչի. որքա՜ն առավել, եթե ուրիշ մեծամեծ պարգևներ և բարեգործություններ անես։

Սողոմոնն ասում է. (Քո հացը ջրի վրա ուղարկի՛ր, ժամանակին կգտնես այն.) եթե ջուրը գցած հացը չի կորչում, որովհետև ձկներն են ուտում այն, և նրանք Աստծու ստեղծվածներն են, ու Նա կհատուցի, որքա՜ն առավել, երբ աղքատներին ես տալիս. որովհետև աղքատը Քրիստոսի պատկերն է, և Քրիստոս աղքատի միջոցով է գալիս քո դուռը, և աղքատի ձեռքերով Քրիստոս Ինքն է քո ձեռքից ողորմություն առնում, և Ինքն է հատուցում փոխարենը. (որովհետև ով ողորմում է աղքատին, Աստծուն է փոխ տալիս, ասում է իմաստունը։)

Եվ Ինքը՝ Տերն ասում է. (Ինչ որ արեցիք այս փոքրիկներից մեկին, ինձ արեցիք. եկե՛ք, իմ Հոր օրհնյալներ, ժառանգեցե՛ք հավիտենական կյանքը։)

Որով և բոլոր սրբերի աղոթքներով Քրիստոս թող Իր հաճությամբ ընդունի ձեր հոգիների ողորմությունն ու նվերները, և մեկի փոխարեն այստեղ ձեզ հարյուրապատիկը հատուցի, և այնտեղ ձեզ հավիտենական կյանքը ժառանգել տա՝ ի փառս Իր Հոր և Սուրբ Հոգու, հավիտյանս հավիտենից, ամեն։

Նույնի քարոզը և խրատը բոլոր մարդկանց. այն խոսքի վրա՝ (Զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, գուցե քո սրտում ծածուկ խոսք լինի։)

Բ Օրին. 15. 9։

(Գլուխ Է)

Նոր Օրենսդիրը՝ մեր Տեր Քրիստոսը, հրամայում է օրենքի ճրագը դնել աշտանակի վրա, որ լույս տա բոլոր նրանց, ովքեր տանն են, այսինքն՝ Սուրբ Եկեղեցում, և չդնել հեշտության և անհոգության մահճի տակ։

Քանզի ովքեր չեն կամենում աշխատել Գրքի առակավոր խոսքերի վրա և դրանք մեկնության աշտանակի վրա դնել, նրանք դնում են մահճի տակ։

Եվ ովքեր դնում են գրվանի, որ չափ է, տակ, նրանք են, ովքեր մարմնի համար չափավոր կյանքով՝ հոգիների համար չեն փափագում աստվածային խոսքերը պարզաբանել։

Եվ ովքեր կամենում են լսել Աստծու խոսքերը, պետք է մտքում պահեն Մարթայի մասին խոսքը, որին Տերը մեղադրեց. (Դու շատ բաներով ես զբաղված, իսկ այստեղ քիչ բան է պետք։)

Եվ Մարիամի պես ընտրել բարի բաժինը՝ միշտ նստել վարժապետների ոտքերի մոտ և սովորել նրանցից։

Եվ արդ՝ մեր այս պարզ խոսքերի աշտանակի վրա բարձրացնենք ինձ տրվածը։

Նախ՝ լույս ընդունող անոթը, և ապա խոսքի ճրագի վառումը, որ ասում է.

(Զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, գուցե։)

Այս խոսքը մեծ Մովսեսինն է, որ սա գրել է Երկրորդ օրենքում՝ բազում և ընդարձակ օրենքների մեջ։

Իսկ Մովսեսն այն է, որ Տիրոջը ճանաչեց դեմ առ դեմ՝ նշաններով և արվեստներով, որ բերան առ բերան խոսեց Աստծու հետ, ինչպես երեսով։

Այս Մովսեսը առաջին մարգարեն է և աստվածախոս, որ աստվածաշարժ և հոգեբուխ բերանով ասել է այս օրենքը, որ պիտանի է բոլոր մարդկանց։

Եկեղեցականներին և աշխարհականներին, թագավորներին և ռամիկներին, մեծատուններին և աղքատներին, առողջներին և հիվանդներին, և բոլոր տարիքներին, և աշխարհի ամեն տեսակ արհեստավորներին։

Որովհետև Սուրբ Հոգին բոլորի ստեղծողն ու խնամողն է և բոլորին է խրատում, ովքեր ընդունեցին օրենքը, մարգարեներին և ավետարանները, և ովքեր միտք և հոգու աչքեր ունեն, ասում է.

(Զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ։)

Արդ՝ նախ պետք է իմանալ, որ մարդը կրկնակի աչքեր ունի։

Մեկը՝ զգալի աչքերը, որոնք տեսնում են երևելիները, և մյուսը՝ իմանալի միտքը, որ տեսնում է աներևույթները։

Եթե ասվածը զգալի աչքերի մասին հասկանանք, շատ տկար կլինենք պատվիրանի առջև. որովհետև մարմնի աչքը ո՛չ ինքն իրեն, ո՛չ գլուխը և ո՛չ էլ թիկունքը չի կարող տեսնել, և օրենքներն անկարելին չեն հրամայում։

Ուրեմն հայտնի է, որ մտքի մասին է ասում, որ հոգու աչքն է, և նա կարող է տեսնել ամբողջ մարդուն, ըստ այն խոսքի. (Ոչ ոք չգիտի մարդուն, բացի նրա մեջ եղած հոգուց։)

Եվ անբան կենդանիներից երկու բան ենք սովորում։

Մեկն այն, որ նրանք ընտրում են մարսելի կերակուրը և հեռանում վնասակարից, և երբ հիվանդանում են, գիտեն բժշկության դեղը։

Այսպես էլ բանական մարդը, ինքն իրեն նայելով, պետք է ընտրի գործը և հեռանա չար գործերից և հերձվածող խոսքերից, որոնք մահաբեր են հոգիների համար, և հետևի բարի գործերին և ուղղափառ ուսմունքներին, որոնք առողջ կերակուր են հոգիների համար։

Երրորդ՝ պետք է սովորել անբաններից, որոնք ազատվում են որսորդների որոգայթներից, ինչպես այծյամը՝ սուր աչքերով և ոտքերով, և թռչունները թևերով են թռչում։

Այսպես էլ մենք պետք է մաքրենք մեր հոգու աչքը նախանձից, հպարտությունից, պղծությունից և մյուսներից, որոնք խավարեցնում են միտքը։

Այն ժամանակ կարող ենք սուր աչքերով տեսնել փշերը, որոնք սատանան ամեն կողմից թաղում է, ըստ այն խոսքի. (Լարեր ձգեցին՝ որոգայթ իմ ոտքերի համար, և իմ շավիղների շուրջը գայթակղություն դրեցին ինձ համար։)

Եվ երկու ոտքով և երկու թևով, այսինքն՝ հոգով և մարմնով, միշտ մտածենք երկու Կտակարանների մասին և նրանցով թռչենք երկինք։

Որովհետև այնտեղ ո՛չ որոգայթը և ո՛չ որսորդները չեն կարող մոտենալ, ըստ այն խոսքի. (Մեր անձերը փրկվեցին ճնճղուկների պես որսորդների որոգայթից։)

Դրա համար ասում է. (Զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ։)

Խոսքի երկրորդ իմաստը, որ ասում է.

(Զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ։)

Քանզի փիլիսոփան ասում է. այլ ենք մենք, և այլ է մերը, և այլ է մեր շուրջը եղածը։

Մենք այս հոգին և միտքն ենք, որովհետև սա է մարդը, որ Աստծու պատկերն է և անմահ։

Եվ մերն է այս մարմինը և հինգ զգայարանները, որոնցով տեսնում ենք, լսում, հոտոտում, ճաշակում և շոշափում, և դրանցով հեշտանում ենք աշխարհում։

Եվ մեր շուրջն են հագուստը, կերակուրը, տունը և ամբողջ ունեցվածքը։

Արդ՝ երբ ասում է. (Զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ.) պետք է հոգուն և մտքին նայել և մաքուր պահել զանազան ախտերից։

Եվ պետք չէ նայել մարմնական հեշտություններին, որոնք զգայարաններով են կատարվում. պիղծ և գարշելի են նրանք, ովքեր դա են անում, և անասուններին հավասար։

Եվ պետք չէ նայել հագուստի գեղեցկությանը, ո՛չ բնակարանին և ո՛չ ունեցվածքի բազմությանը, որովհետև դրանք մեզ հետ չեն գալիս հանդերձյալ կյանք։

Նույնպես և Պողոս առաքյալը մարդուն կրկնակի է ասում, այսինքն՝ ներքին և արտաքին, հոգին և մարմինը, և սրանք միմյանց հակառակն են ցանկանում։

Մեկը ցանկանում է սրբությամբ վեր բարձրանալ դեպի Աստված, և մյուսը վար է քաշվում դեպի մեղքի ախտերը և հաճույքները։

Դրա համար խրատում է, թե՝ (Մարմնի մասին մի՛ հոգացեք՝ ցանկությունների համար։

Որովհետև որքան արտաքին մարդը չարչարվում և տկարանում է, ներքին մարդը նորոգվում և զորանում է։)

Դրա համար ասում է՝ նայի՛ր քո հոգուն և ոչ թե մարմնի ցանկություններին։

Երրորդ իմաստն այն է ասում, թե՝ եթե առողջ ես և անմեղ հոգով ու մարմնով, և Աստծու պատկերն անարատ ունես, և հրեշտակներին ցանկալի ես Դանիելի պես, և տեսքով գեղեցիկ ես՝ նման Քրիստոսին՝ քրիստոնյաների գլխին և նախատիպին, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և պահի՛ր քեզ անարատ ամեն չարից։

Քանզի եթե մեղանչես, տգեղացար և գարշելի ու ատելի ես դառնում հրեշտակների և մարդկանց համար։

Եվ դարձյալ՝ եթե մեղանչեցիր և մեղքերով հիվանդացար, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և ապաշխարության դեղի կարիքը հոգա, որպեսզի չմեռնես հավիտենական մահով։

Տե՛ս, եթե մեղքը ծանր է և մեծ, ծանր ապաշխարություն է պետք և դառն արցունքներ, ինչպես Պետրոսինը՝ ուրացումից հետո։

Իսկ եթե մեղքը թեթև է և փոքր, ապա հեշտությամբ և ինքնին քավվում է պահքով և աղքատներին ողորմություն տալով։

Չորրորդ իմաստը խոսքը վերցնում է բոլոր առաքինությունների վրա։

Եվ առաքինությունները յոթն են. երեքն աստվածային են, և չորսը՝ մարդկային. այսինքն՝ հավատ, հույս և սեր։

Սրանք աստվածային և գերակատար առաքինություններ են։

Եվ խոհեմություն, արիություն, ողջախոհություն և արդարություն. սրանք մարդկային և կատարյալ առաքինություններ են։

Արդ՝ սրանց մասին է ասում։

Նախ՝ դու, որ հավատ ունես Սուրբ Երրորդության և Քրիստոսի մարդեղության հանդեպ, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. մի՛ եղիր թերահավատ և մի՛ եղիր հերձվածող։

Դարձյալ՝ մի՛ եղիր դյուրահավատ, ինչպես Եվան, ո՛չ անհավատ և ո՛չ դժվարահավատ, ինչպես Զաքարիան, որ պատժվեց։

Եվ դու, որ հույս ունես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. և մի՛ եղիր Աստծուց հուսահատ, և մի՛ հուսա անարժաններին ու տկարներին. որովհետև ով հույսով չի մեղանչում, անհույս կորչում է. այլ քո հույսը Քրիստոսի վրա հաստատի՛ր, և Նա կզորացնի քեզ։

Եվ դու, որ սեր ունես Աստծու և ընկերոջ հանդեպ, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. խաբեություն մի՛ խառնիր և կեղծավորությամբ մի՛ սիրիր Աստծուն՝ լեզվով և ոչ սրտով։

Դրա համար Աստված ասում է. (Այս ժողովուրդն իզուր է պաշտում ինձ. շուրթերով մոտ են ինձ, իսկ սրտով հեռացել են ինձանից։)

Նույնպես և դու, որ սիրում ես ընկերոջդ, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. մոլեգին ցանկությամբ մի՛ սիրիր, այլ սրբությամբ և հոգով, և ոչ խոսքով, այլ գործով և արդարությամբ։

Այսպես են կատարվում աստվածային առաքինությունները։

Դարձյալ՝ դու, որ խոհեմություն և իմաստություն ունես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. գուցե խորամանկ և նենգավոր լինես, և գիտությամբ հպարտանաս, և անհավատության մեջ ընկնես։

Կամ անզգամությամբ քեզ իմաստուն կարծես. այլ իմաստուն մտքով անձդ խոնարհ պահի՛ր, Աստծուն պաշտի՛ր և նրա պատվիրանները պահի՛ր։

Եվ եթե որևէ գործում արիություն ունես, մի՛ լկտիացիր և չափից ավելի մի՛ համարձակվիր, որովհետև լիրբն Աստծուն ավելի ատելի է, քան մեղավորը։

Եվ դարձյալ մի՛ ընկիր ծուլության և երկչոտության մեջ, որովհետև երկու ծայրերն էլ չար են, այլ միջին շավղի վրա կանգնի՛ր. (Մի՛ շեղվիր ո՛չ աջ և ո՛չ ձախ։)

Եվ եթե ողջախոհ ես և կույս անձով, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որպեսզի միայն մարմնով չլինես կույս, այլև հոգով, մարմնով և մտքով և բոլոր զգայարաններով։

Նաև Աստծու երկյուղը քո մեջ բե՛ր, որպեսզի չընկնես անառակության մեջ։

Նույնպես եթե արդար ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որ անիրավություն չանես՝ կամ մարդու, կամ օրենքի, կամ Աստծու հանդեպ։

Նաև հատուցի՛ր պարտքերը (ում՝ երկյուղը, ում՝ պատիվը, և ոչ ոքի պարտապան մի՛ գտնվիր, ինչպես առաքյալն է ասում։)

Այսպես քո անձի նկատմամբ զգույշ լինելով՝ կկարգավորես քո հոգու բոլոր մասերը։

Հինգերորդ իմաստը խոսքը վերցնում է յոթ մահացու մեղքերի վրա։

Որոնք են՝ հպարտություն, նախանձ, բարկություն, ծուլություն, ագահություն, որկրամոլություն և անառակություն։

Իսկ սուրբը և Եվագրիոսը ութ խորհուրդ են ասում, որովհետև զանազան տեսակի դևեր ծածկաբար մեղքի չար սերմը գցում են մտքի մեջ և ապա աճեցնում զգայարաններում։

Մարդկանցից քաջերն ու իմաստունները, դա իմանալով, հակառակ կանգնելով հաղթում են մեղքերին և հաղթանակով պսակվում Քրիստոսից։

Առաջինը հպարտության մեղքն է, որ սերմանում է սատանան և ցույց տալիս մարդուն կամ իր առաքինությունը, կամ իր գիտությունը և այլն. դրա համար ասում է՝ զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և տե՛ս, որ հող ես և մոխիր, որդ և ապականացու, և մի՛ հպարտացիր, որ չկորչես։

Այսպես, եթե նախանձի դևը նեղում է քեզ, երբ տեսնում ես ընկերոջդ հաջողություններն ու պատիվը, մի՛ նախանձիր, որովհետև նախանձը այսպես է մեկնվում.

Նախ իր անձին է չարիք անում և ապա ընկերոջը. (և բանսարկուի նախանձով մահը մտավ աշխարհ, ասում է Սողոմոնը։)

Այսպես, եթե բարկությունն է քեզ նեղում, մարգարեն ասում է. (Բարկացե՛ք և մի՛ մեղանչեք։)

Եվ բարկացող մարդը Աստծու արդարությունը չի գործում։)

Ինչպես Աստված խրատեց Եղիա մարգարեին, որ երբ երկրաշարժ է լինում, կամ կրակ, կամ ուժգին քամի, Տերն այնտեղ չէ, այլ երբ հանդարտ զեփյուռ է, այնտեղ է Տերը։

Այս երեք չար խորհուրդները առավել ընտրյալների մեջ են գտնվում, որոնց սատանան աջ կողմից է մեղանչել տալիս։

Իսկ ծուլություն, ձանձրույթ և տրտմություն սատանան բերում է հեշտասերների վրա, և բարի գործերից ծուլացնում և ձանձրացնում է, և չարիքների պակասելուց տրտմեցնում. դրա համար ասում է, որ ով մտքով ծույլ է ուսման մեջ և մարմնով ծույլ գործերի մեջ, (ծույլերի և դանդաղկոտների առջև փակված է Աստծու առագաստի դուռը, ինչպես հիմար կույսերի։)

Եվ երբ ագահությունն է գցում միտքդ՝ կամ ծերության, կամ հիվանդության, կամ որևէ այլ պատճառով, ասա՛. (ագահությունը, որ կռապաշտություն է.) և Տերն ասաց. (Չեք կարող Աստծուն ծառայել և մամոնային։)

Եվ ագահությունից լինում են գողություն, ավազակություն, ստախոսություն, մարդասպանություն և այլ բազում չարիքներ։

Դրա համար առաքյալը խրատում է. (Չափից ավելի մի՛ ագահեք, այլ բավական համարեք այն, ինչ ձեռքի տակ կա. որովհետև հագուստ և կերակուր ունենք, և դրանով թող բավարարվենք.) սա՝ աշխարհականներին։

Իսկ կրոնավորներին վարդապետներն ասում են. այն աբեղան, որ մեկ դանգ ունի, մեկ դանգ չարժե։

Եվ երբ սատանան որկրամոլությունն է բերում, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և ժուժկալությանն ու պարկեշտությանը նայի՛ր և նրա դեմ ասա՛, ինչպես Տերն ասաց.

(Մարդը միայն հացով չի ապրի, այլ ամեն խոսքով, որ դուրս է գալիս Աստծու բերանից։)

Եվ երբ անառակությամբ է հակառակվում, հիշի՛ր Քրիստոսի չարչարանքները՝ փուշը, թուքն ու ապտակը, բևեռները և կողի բացվելը. հիշի՛ր մահվան օրը և հոգու բաժանվելը։

Նաև հիշի՛ր Աստծու անաչառ դատաստանը և գեհենի կրակը, որ պատրաստված է մեղավորների համար։

Կամ հիշի՛ր առաջին մոլի ցանկասերների պատիժը, ինչպես ջրհեղեղը և կրակը Սոդոմում, և ուրիշ շատերը։

Եվ այդպես քո անձի նկատմամբ զգույշ լինելով՝ կազատվես բոլոր մահացու մեղքերից։

Վեցերորդ իմաստը խոսքը վերցնում է եկեղեցու յոթ խորհուրդների վրա։

Եվ սրանք են եկեղեցու յոթ խորհուրդները.

Նախ՝ Մկրտությունը, Դրոշմը, Օծումը, Պատարագը, Ապաշխարությունը, Քահանայության կարգը և պսակը։

Նախ՝ դու, որ լուսավորվել ես մկրտությամբ և ծնվել Աստծու որդիներ, և Քրիստոսի հավատը հիմք ես դրել, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որպեսզի չկորցնես Աստծու որդեգրության շնորհը. և հավատը հիմք դրեցիր, նրա վրա մի՛ կառուցիր փայտ, խոտ, եղեգ՝ գեհենի նյութը, որոնք այստեղի հարստություններն ու ճոխություններն են։

Այլ կառուցի՛ր ոսկի, արծաթ, պատվական քարեր, որոնք են պահքը, աղոթքը և ողորմությունը, և այլն։

Այսպես, դու, որ դրոշմ և օծում ստացար, Աստծու զինվոր ես. և զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և արիացի՛ր ճակատամարտում. հագի՛ր արդարության զրահը և հույսը որպես սաղավարտ դի՛ր, վերցրո՛ւ Ավետարանի խոսքի սուրը և բոլոր Գրքերի զորությունը մեջքիդ կապի՛ր։

Եվ բոլորից վեր՝ հավատի վահանը, որպեսզի կարողանաս չարի հրեղեն նետերը հանգցնել։

Նույնպես և դու, որ հաղորդվում ես Սուրբ Պատարագին, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և տե՛ս, թե արժանի՞ ես. որովհետև պետք է աստվածանալ և ապա Աստծուն մոտենալ։

Տե՛ս խորհուրդը, որ Քրիստոսին ես պատարագում, և որ հաղորդվում ես. որովհետև առաքյալն ասում է. (Թող մարդն իր անձը փորձի և ապա այն հացից ուտի. և ով անարժանությամբ է ուտում և խմում, իր անձի դատաստանն է ուտում և խմում։)

Առաքյալները վերնատանը ճաշակեցին Քրիստոսին և արդարացան, իսկ Հուդան ճաշակեց և դատապարտվեց։

Եվ եթե հեռու ես կանգնում, անհավատություն է և հուսահատություն, և եթե անարժան մոտենում ես, հանդգնություն է և լկտիություն։

(Ովքեր իրենց անձերը հեռացրին քեզանից, կկորչեն, ասում է Դավիթը։)

(Եվ որքա՜ն պատիժների են արժանի նրանք, ովքեր Աստծու Որդուն ոտքի տակ են տալիս և արհամարհում, ասում է առաքյալը։)

Նույնպես դու, որ ապաշխարում ես քո մեղքերի համար, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. և նախ զղջա՛ սրտով և մեղքերի արմատը քեզանից պոկի՛ր, և ապա քահանայի առջև բերանով խոստովանի՛ր քո բոլոր մեղքերը մեկ առ մեկ և բնավ մի՛ թաքցրու։

Որովհետև ինչ որ այստեղ թաքցնում ես, Քրիստոսի ահեղ ատյանի առջև խայտառակվում ես, և ինչ որ այստեղ խոստովանում ես, այնտեղ ծածկվում և կորչում է։

Եվ ապա հետո կատարի՛ր մեղքերի ապաշխարանքը և փոխարենը հատուցի՛ր պահքով, աղոթքով և ողորմությամբ։

Եվ զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. կանգնի՛ր քո ընկած տեղից և մի՛ հուսահատվիր։

Քանզի այս երկու բանով են գտնում իրենց, որոնք են երկյուղը և հույսը։

Երկյուղը պիտանի է անմեղներին, իսկ հույսը՝ մեղավորներին. որովհետև երկյուղը թույլ չի տալիս մեղքի մեջ ընկնել, և հույսը կանգնեցնում է և չի թողնում մեղքի մեջ։

Այսպես, դու, որ զորության պսակն ես ստացել և մի մարմին ես դարձել, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. տե՛ս, թե ի՞նչ է ասում առաքյալը.

(Այս խորհուրդը մեծ է, բայց ես ասում եմ Քրիստոսի և եկեղեցու մասին. որովհետև ինչպես Նա եկեղեցու գլուխն է, նույնպես էլ այրը՝ կնոջ։

Եվ ինչպես եկեղեցին հնազանդ է Քրիստոսին, նույնպես և կինը պետք է հնազանդվի իր ամուսնուն։)

Եվ ով օրհնության պսակը քանդում է պոռնկությամբ կամ շնությամբ, ինքն զրկվեց պսակի օրհնությունից և մտավ շնության կարգը։

(Որովհետև ամուսնությունը պատվական է, և անկողինը՝ օրինավոր, բայց շներին և պոռնիկներին Աստված կդատի։)

Այս խոսքի յոթերորդ իմաստը վերցնում է բոլոր աստիճանների և քահանայության ութ կարգերի վրա։

Եթե կաթողիկոս ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. կաթողիկոսը կոչվում է ընդհանրական, իսկ եպիսկոպոսը՝ տեսուչ. պարզ և անկաշառ աչքերով նայի՛ր սուրբ վիճակին։

Առաքելաբար շրջի՛ր նրանց մեջ և Հոգու շնորհները մի՛ վաճառիր արծաթով տգետներին և անարժաններին, և մի՛ դարձիր օտարների մեղքերի կցորդ և երեխաների արյան տեր՝ նրանց բարձր աստիճանի բարձրացնելով, որտեղից շուտով կընկնեն՝ խելագարված։

Եվ եթե քահանա ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որովհետև կոչվում ես քավիչ և միջնորդ Աստծու և մարդկանց միջև, և քո մեղքն Աստծու դեմ ամբարշտություն է։

Քանզի եթե մեկը մարդու դեմ է մեղանչում, Աստծուն են աղաչում, իսկ եթե Աստծու դեմ է մեղանչում, ո՞ւմ են աղաչելու։

Եթե դու՝ քավիչդ, անքավելի ես մեղանչում, ո՞ր խորքերը քեզ կծածկեն. և եթե հոտը չքավես, (նրանց արյունը Աստված քո ձեռքից կպահանջի։)

Եթե աբեղա ես և կրոնավոր, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. աբեղան կոչվում է հայր, իսկ կրոնավորն այն է, ով կրում է Քրիստոսի խաչը՝ ուսին բարձած։

Քրիստոսին (մարգարեն կոչում է հանդերձյալ աշխարհի հայր։)

Նա, որ բոլոր քրիստոնյաներին ծնեց ավազանով, կանգնեցրեց Հոր առջև՝ ասելով. (Ահա ես և իմ մանուկները.) աբեղան նման է Քրիստոսին, որ նախ ինքն իրեն է ծնում և իր հայրն է լինում, ինչպես ասում է Եսային. (Քո ահով և երկյուղով հղիացանք և ծնեցինք մեր հոգիները) փրկված պահքով, աղոթքով և անհանգիստ ապաշխարությամբ, կրելով Աստծու ահն ու երկյուղը, առանց ուտելու, առանց խմելու, պարկեշտ, հեզ և խոնարհ, բեկված սրտով և մաշված հոգով, աշխարհի համար խաչված և միայն Աստծու համար կենդանի։

Եթե սարկավագ ես, կամ դպիր, կամ Սուրբ Եկեղեցու այլ ժառանգավոր, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որովհետև սարկավագը յոթանասուն աշակերտների կարգից է։

Որոնք երկու-երկու գնում էին առաքյալների առջևից։

Սարկավագ էր սուրբ Ստեփանոս նախավկան, որ սպասավորում էր բոլոր որբերին և աղքատներին։

Տե՛ս քո գործը, որ խունկ ես գցում բուրվառի մեջ. այն, ինչ հին քահանայապետն ուներ, այժմ դու ունես նույնը։

Նույնպես և դպիրը, որ քշոցն է կրում, վեցթևյան սերովբեների օրինակն ունի, որոնք կանգնած են Աստծու աթոռի շուրջը։

Այսպես, եկեղեցում եղած բոլոր ինը աստիճանները հրեշտակների ինը դասերի նմանությունն ունեն. պետք է այնպես սուրբ լինել, ինչպես երկնավորները, և այնպես սպասավորել իր աստիճանին, որ Աստծուն պատասխան տա։

Եվ եթե վարդապետ ես և ուսուցիչ կոչվեցիր, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որովհետև անվանակից դարձար Քրիստոսին, որին ռաբբունի էին կոչում. պետք է և գործով նմանվել Քրիստոսին, (որ անում էր և ուսուցանում։)

Քանզի եթե անում ես և ուսուցանում, մեծ կկոչվես երկնքի արքայության մեջ, և եթե ուրիշներին ուսուցանում ես, իսկ դու չես անում, նման ես զանգակին, որ ձայն է հանում, իսկ ինքը դատարկ է, և մեզ ժամ է կանչում, իսկ ինքը դրսում է մնում։

Տե՛ս Քրիստոսի աստիճանը, ինչպես ասում է առաքյալը. (Ում Աստված դրեց եկեղեցում, սրանք են.

Նախ՝ առաքյալներին։

Երկրորդ՝ մարգարեներին։

Երրորդ՝ վարդապետներին։

Ապա զորությունները և բժշկությունները, և եկեղեցում եղած մյուս աստիճանները։)

Ըստ մեծ աստիճանի՝ մեծ են գործերը. (ում շատ տրվեց, շատ կպահանջվի նրանից։)

Եթե աշակերտ ես և խոսքի սպասավոր, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ։

Դու Քրիստոսի աշակերտներին ես նմանվում, որոնք Աստծու խոսքին էին սպասավորում։

Գրքերի աշակերտ ես, ոչ թե գրին, այլ հոգուն ծառայի՛ր. (որովհետև գիրը սպանում է, իսկ հոգին կենդանացնում։)

Խոսքերի քննող ես, Հոգու պատկերն ես. (որովհետև Հոգին ամեն ինչ քննում է, և Աստծու խորքերը։)

Քննում ես սա, նախ քեզ քննի՛ր. (որովհետև ինքնաճանաչները իմաստուն են, ասում է Սողոմոնը։)

Պայծառ միտք ձեռք բե՛ր, ուղղափառ հավատ, հաստատուն հույս և սուրբ սեր սրտից, եղի՛ր խոնարհ և հնազանդ քո առաջնորդներին, արթուն հոգով և մարմնով, ժիր և արի տեսական և գործնական առաքինությունների բոլոր ուսմունքներում։

Այս խոսքի ութերորդ իմաստը վերցնում է մարմնավոր առաջնորդների վրա։

Եթե թագավոր ես, եթե իշխան և եթե դատավոր, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. տե՛ս, նախ՝ որ քո թագավորությունն ու իշխանությունը բնությամբ չունես. (այլ Աստծուց տրվեց ձեզ իշխանությունը, ինչպես ասում է Սողոմոնը։)

Երկրորդ՝ որ միշտ չես լինելու, այլ մի օր թողնելու ես քո իշխանությունը։

Երրորդ՝ որ ինչպես դու ուրիշից պահանջում ես հարկերը, նույնպես և Աստված քեզանից պիտի պահանջի, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Իշխանների վրա անաչառ դատաստան կլինի, որովհետև հզորներից ավելի հզոր կպահանջեն։)

Նույնպես և դու՝ դատավորդ, որ նստած ես դատաստանի աթոռին և Քրիստոսի տիպով, (որ դատելու է ողջերին և մեռելներին,) զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ։

Նախ քեզ դատի՛ր և ուղղի՛ր, և ապա ուրիշներին, և անկաշառ, առանց աչառության, առանց վախի և իմաստությամբ քննի՛ր դատաստանը. և ապա՝ դու ուրիշին ես դատում, Աստված քեզ է դատելու։

Այսպես, բոլոր տերերին և ազատներին, որոնք իրենց տակ ունեն հնազանդներ և ծառաներ, նրանց հրամայում է նայել իրենց բնությանը, որ հավասար է բոլոր մարդկանց և մահկանացու է. և ո՛չ հայրենիքը, ո՛չ ունեցվածքը և ո՛չ իշխանությունը կարող են տանել իրենց հետ, այլ գործերը. եթե չար են՝ կտանջվեն, և եթե բարի՝ կհանգստանան։

Այս խոսքերի իններորդ իմաստը վերցնում է աշխարհի գովության վեց տեսակների վրա։

Որովհետև վեց բան է, որ մարդուն գովություն է բերում, այսինքն՝ գեղեցկությունը, զորությունը, ունեցվածքը, իմաստությունը, մեծազգությունը և արհեստը։

Նախ՝ զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. դու, որ գեղեցկություն ունես, այն նվիրի՛ր Աստծուն և կնքի՛ր անկողոպտելիորեն, և քո գեղեցկությունը մի՛ վաճառիր և չհանգչող գեհենը մի՛ գնիր։

Եթե մարմնով զորավոր ես և առողջ, քո ուժը տո՛ւր Աստծու պատվիրանի այգու և արտի վաստակին, և Տիրոջից քեզ տրված բարիքներից պտուղ տո՛ւր հիվանդներին և աղքատներին։

Եթե ունեցվածք ունես, բաշխի՛ր կարոտյալների կարիքների համար. տո՛ւր մարմնականը և ա՛ռ հոգևորը, ըստ այն խոսքի. (Ամեն ինչ, որ ունես, վաճառի՛ր և տո՛ւր աղքատներին, և գանձ կունենաս երկնքում։)

Եթե իմաստության շնորհ ունես, աճեցրո՛ւ հոգևորում՝ ժամանակին առատապես բաշխելով քո ծառայակիցներին հոգևոր կերակուրը։

Եվ եթե մարմնական արհեստ ունես, կերակրի՛ր աղքատներին մարմնական կերակրով. գործի՛ր առանց զրկանքի և գողության, ձեռքերովդ արդար վաստակի՛ր և բերանովդ արդար կե՛ր։

Նաև Տիրոջը պատվի՛ր քո արդար վաստակից, ինչպես խրատում է Սողոմոնը։)

Եթե մեծ տոհմից ես և դրանով պարծենում ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որովհետև բոլորս մի հողից ենք և մի հոր՝ Ադամի որդիներ, և մի հողի մեջ ենք լուծվում, և գերեզմանը բոլորի համար միաչափ է։

Եվ եթե կամենում ես, մեծ առաքինություն ձեռք բե՛ր, և դրանով է մարդու մեծազգությունն ու փառքը, և ոչ թե պարծենաս հայրենի և փտած ոսկորներով։

Այս խոսքի տասներորդ իմաստը վերցնում է առհասարակ բոլոր մարդկանց վրա՝ տղամարդկանց և կանանց, ծերերի և երեխաների, մեծատունների և աղքատների, առողջների և հիվանդների, տերերի և ծառաների և այլոց նույնպես։

Եթե մարմնով տղամարդ ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և մի՛ եղիր թույլ և կնատ հոգով, այլ ինչպես մարմնով արու ես, այդպես էլ հոգով արի և ժիր եղիր առաքինության բոլոր գործերում։

Եվ դարձյալ՝ այր նշանակում է պատկեր. եթե Աստծու պատկերն ես, մի՛ բեր քո մեջ օտար կերպարանք, որ չկա Աստծու մեջ. զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. եթե ցանկասեր և կնամոլ ես, ձիու և էշի պատկեր ես և ոչ թե Աստծու։

Եթե հպարտ ես՝ առյուծի, եթե ոխակալ ես՝ ուղտի, եթե որկրամոլ՝ խոզի, եթե նենգավոր և խաբող՝ օձի և աղվեսի, եթե գող՝ մկան, և այլն նույնպես։

Եթե կին ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որովհետև դու էլ քո ներքին մարմնով Աստծու պատկերն ես, և Ադամը կնոջ անունը կյանք դրեց. եթե կյանք ես, մի՛ մեղանչիր, որպեսզի չմեռնես. (այն անձը, որ մեղանչի, կմեռնի, ասում է Աստված մարգարեի միջոցով։)

Եթե մարդու մեղքի պատճառ ես լինում, մեղքի մայր դարձար, ինչպես Եվան, որ Ադամին դուրս հանեց դրախտից։

Անմեղ մնա՛, որպեսզի լինես կյանքի մայր, ինչպես սուրբ Կույս Մարիամ Աստվածածինը։

Եթե ծեր մեկն ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որովհետև մոտեցել ես մահվան, և քո գարշապարն իջել է գերեզման. մնացած քիչ օրերը տո՛ւր Աստծուն, աղոթի՛ր արցունքներով, որպեսզի պաշարով գնաս դեպի անվախճան կյանքը։

Եթե երիտասարդ ես և պատանի մանուկ, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. քեզ մի՛ շաղախիր և մի՛ պղծիր, պահի՛ր ավազանի պայծառությունը, մնա՛ Քրիստոսի դրախտում, այսինքն՝ եկեղեցում, այլևս չես գտնի այդպիսի պայծառություն. շատ պահք պահի՛ր և աղոթի՛ր, և քո տարիքի ուժով բարին գործի՛ր և ծառայի՛ր Աստծուն, և մի՛ մոռացիր մահը, որովհետև մահը ծերերինն է և երեխաներինը։

Եթե մեծատուն ես և հարուստ, կատարի՛ր Տիրոջ խրատը. (վաճառի՛ր և տո՛ւր աղքատներին.) հիշի՛ր այն մեծատանը, որ անտես արեց աղքատին, և այնտեղ՝ կրակի մեջ ծարավից տոչորված, ջրի մի կաթիլի արժանի չէր. Քրիստոս ասաց սա և ոչ թե մարդ։

Եթե աղքատ ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և առաքինությունից մի՛ եղիր աղքատ. քո հոգին և մարմինը լցրո՛ւ առաքինության գանձերով, գոհացի՛ր Աստծուց, համբերի՛ր քո նահատակությանը, հիշի՛ր աղքատ Ղազարոսին, որ հանգստացավ Աբրահամի գոգում, այսինքն՝ երկնքի արքայության մեջ, երանությանը մասնակցելու համար, ինչպես ասում է Տերը. (Երանի՜ հոգով աղքատներին, որովհետև նրանցն է երկնքի արքայությունը։)

Եթե առողջ ես և եթե հիվանդ, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. քո առողջ կյանքը տո՛ւր Աստծուն և բարին գործի՛ր, և երբ հիվանդ ես, գոհացի՛ր Աստծուց, որ խրատեց քեզ. առողջության մեջ հիշի՛ր հիվանդությունը և երկյուղ ունեցիր Աստծուց, և հիվանդության մեջ հիշի՛ր մահը և խոստովանի՛ր քո մեղքերը։

Եթե տեր ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և մի՛ զզվիր ծառայից, որովհետև նա քո բնությանն է կից և ծառան է Աստծու, որ ստեղծեց նրան. նաև նրա ծառայության վարձը մի՛ զրկիր, որովհետև մարգարեն ասում է. (Ձեզանից զրկվածը աղաղակում է, և հնձվորների բողոքը հասավ Զորությունների Տիրոջ ականջին։)

Եթե ծառա ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ և հնազանդ եղիր ծառայության մեջ և հավատարմորեն ծառայի՛ր՝ ոչ աչառությամբ և խաբեությամբ, որովհետև Աստծուց է նրան տրված իշխանությունը, և քեզ՝ հնազանդությունը. ով իշխանին հնազանդ է, Աստծու հրամանին է հնազանդ, և ով հակառակ է՝ Աստծուն է հակառակ։

Երկու բանում մի՛ լսիր իշխանին. մեկը՝ հավատի մեջ, և մյուսը՝ չար գործի մեջ։

Որովհետև հավատը և բարի գործը Աստծու բաժինն են, և ոչ թե իշխանի. իսկ սրանցից բացի՝ ամեն ինչ լսի՛ր հնազանդությամբ։

Եթե իմաստուն ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. հիմար եղիր չարի մեջ և իմաստուն՝ բարու մեջ։

Չարը բնավ մի՛ ճանաչիր, իսկ բարին, հանճարը և խելքը բոլորին բաժանի՛ր ըստ Աստծու։

Եթե մտքով տխմար ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որովհետև կարոտ ես գիտուններին. ոչինչ մի՛ արա քո ընտրությամբ, այլ բաժանի՛ր ըստ Աստծու։

Եթե մտքով տխմար ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, որովհետև կարոտ ես գիտուններին. ոչինչ մի՛ արա քո ընտրությամբ, սովորի՛ր իմաստուններից։

Եվ եթե խելք չունես, դու վայելի՛ր ուրիշների խելքից, որովհետև բոլորի բարին Աստծուց է, և իմաստությունը։

Եվ էլի համառոտ ասենք։

Քանզի քրիստոնեությունը երկուսի է բաժանվում, այսինքն՝ եկեղեցականների և աշխարհականների։

Որոնցից յուրաքանչյուրը, իր անձին նայելով, ուղղվում է։

Եկեղեցական ես, զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ. (թե ինչպես պետք է շրջես Աստծու տանը, որ կենդանի Աստծու եկեղեցին է՝ աշխարհի սյունն ու հաստատությունը։)

Եվ երբ եկեղեցականների մեջ արատ և վնաս է լինում, այս աշխարհը խախտվում է և փլվում, և այդքան ավերման և արյան հեղման համար մենք ենք պարտական գտնվում։

Եվ շատ սոսկալի և դողալի է մեզ համար այն մեղքը, որ գործվում է եկեղեցականների մեջ։

Որովհետև որքան ավելի սոսկալի է պոռնկությունը եկեղեցում, քան դրսում, նույնքան մեծ և ահավոր է կարգավորի մեղանչելը, քան աշխարհականինը, որովհետև նրանք կարող են անգիտությունը պատճառաբանել, իսկ մենք չենք կարող։

Աղ և լույս ենք կոչված. որ եթե անհամ դառնանք, ո՛չ աղբի և ո՛չ էլ հողի համար ենք պիտանի. (և եթե քո մեջ եղած լույսը խավար է, խավարն որքա՜ն ավելի.) այս խոսքը Աստծունն է և ոչ թե մարդունը. Աստված ասաց. (Երկինք և երկիր կանցնեն, բայց իմ խոսքերը չեն անցնի։)

Ահավոր է, ասում է առաքյալը, ընկնել կենդանի Աստծու ձեռքը.) և մատնվել Նրա անկաշառ ատյանին։

Նույնպես և դուք, որ աշխարհական կարգում եք, զգո՛ւյշ եղեք ձեր անձերի նկատմամբ, որովհետև ուրիշ կյանք և ուրիշ աշխարհ եք փոխադրվելու, որտեղից այլևս հնար չկա այս կյանք վերադառնալու։

Ով այստեղ վաստակում է, այնտեղ հանգստանում է, և ով այստեղ հանգստանում է, այնտեղ չարչարվում է։

Եվ աշխարհականը կոչվում է աշխարհական, որ սգո և ողբի անուն է։

Որովհետև աշխարհականը ողբալի է բազում հոգսերի և ցնորքների պատճառով՝ կնոջից և երեխաներից և բռնավորներից, դևերից և մարմնավոր կարիքներից. և որքա՜ն ուժ է պետք և արթնություն, և աղոթք առ Աստված և սրբերի բարեխոսություն, որ չընկղմվի անդունդների խորքերում և պտույտներում։

Եվ պետք է միշտ մտքում ունենալ.

Նախ՝ իր մահը, որ Աստծուց բոլոր մարդկանց համար անխուսափելի պատուհաս է։

Երկրորդ՝ և Աստծու դատաստանի երկյուղը, և պարտքերի հաշիվ տալը Աստծու ահավոր ատյանում։

Երրորդ՝ և հավիտենական կրակի տանջանքները, որ չի անցնում, և անքուն որդերը, աչքերի լացը և ատամների կրճտոցը, արտաքին խավարը և Աստծու երեսից մերժվելը, և անգյուտ կորուստը։

Եվ այս ամենը մտքում ունենալով՝ Աստծու շնորհներով իրեն պահում է մեղքերից։

Եվ եթե ընկնում է մեղքի մեջ, խոստովանությամբ և ապաշխարությամբ քավում է Աստծու ողորմությունից, և միշտ զգույշ է ապրում, որ էլ չմեղանչի, ինչպես Տերն ասաց. (Առողջացար, էլ մի՛ մեղանչիր, որպեսզի քեզ ավելի վատ բան չպատահի։)

Ապա եթե շան պես վերադառնաս քո փսխածին, և լվացված խոզի պես թավալվես ցեխի մեջ, ատելի դարձար Աստծուն, հրեշտակներին և սրբերին։

Դրա համար սուրբ մարգարեն ասում է.

(Զգո՛ւյշ եղիր քո անձի նկատմամբ, գուցե քո սրտում անօրենության ծածուկ խոսք լինի։)

Որ ոչ միայն հրամայում է կասեցնել հայտնի գործերը, այլև սրտի ծածուկ խորհուրդը մաքրել մեղքերից։

Եվ այսպես այս խոսքը մեկնվեց մեր սուրբ և ուղղափառ վարդապետների կողմից՝ ամեն տարիքի խրատի և զգուշության համար։

Իսկ Նա, որ ամբողջ աշխարհի Նախախնամողն է և Իսրայելի Պահապանը, թող խնամի և պատսպարի Իր բոլոր ու առանձին արարածներին՝ իմանալիներին և զգալիներին, բանականներին և անբաններին, և բացելով Իր անննջելի և ողորմած աչքը՝ թող տեսնի քրիստոնյա ազգերի Սուրբ Եկեղեցու կարիքներն ու կարոտությունը, և Իր բարության անսպառ ծովից թող լրացնի յուրաքանչյուրի պակասությունը։

Որով և թող նայի մեզ՝ մեր տկարացած բնությանն օգնելու համար, և թող փութա օգնության մեր ազգին, որ ընկել և կործանվել է մեղքի ամեն տեսակ խորխորատներում՝ շնորհելով մեր բոլոր հանցանքները, գթալով մեզ նույն մարդասեր կամքով, որով եկավ մոլորված ոչխարին և կորած պատկերին փնտրելու, և խաչով ու թաղմամբ ավարտելով մեր փրկությունը, և դժոխքը կործանելով ազատեց Ադամից եկած հոգիները, աստվածաբար հարություն առավ և նույն մարմնով բարձրացավ երկինք։

Որ և գալու է Հոր փառքով՝ դատելու ողջերին և մեռելներին։

Նրան փառք, զորություն և երկրպագություն Իր Հոր և Ամենասուրբ Հոգու հետ, այժմ և միշտ և հավիտյանս հավիտենից, ամեն։

Նույնի քարոզը Սուրբ Երրորդության մասին. այն խոսքի վրա՝ (Աստված Հոգի է, և Նրան երկրպագողները պետք է հոգով և ճշմարտությամբ երկրպագեն։)

Հովհ. 4. 24։

(Գլուխ Ը)

Գերակա Երրորդություն, գերագույն Աստված և գերագույն բարություն, քրիստոնյաների վերակացու, եռալույս Աստվածություն։

Լույս և լույս, անծին և ծնունդ և անճառ բխում։

Հայր և Որդի և Սուրբ Հոգի։

Որ լույս ծագեցիր խավարի մեջ մեր արարչագործության սկզբում։

Եվ հետո Սինա լեռան վրա, ամպի մեջ, լույսով երևացիր Մովսեսին։

Նույնպես և այն օրը հրեղեն լեզվով առաքյալների դասի վրա իջար, Սուրբ Հոգի։

Որով և նույն օրը դու՝ Միածին Որդիդ, գալու ես Հոր և քո Սուրբ Հոգու փառքով և նորոգելու ես երկրի ամբողջ երեսը։

Ծագի՛ր քո շնորհների շողերը մեր խավարամած հոգիներում և մտքերում, և հրեղեն լեզուների հետ մեզ խոսք և իմաստություն տո՛ւր։

Որպեսզի քեզանից և քեզանով կարողանամ խոսել և հասկանալ քո խոսքերը քո մասին, որ ասում է.

(Աստված Հոգի է, և Նրան երկրպագողները պետք է հոգով և ճշմարտությամբ երկրպագեն։)

Աստվածային անեղ էությունը՝ երեք անձ և մեկ բնություն, ուսուցանեցին և դավանեցին բոլոր Սուրբ Աստվածաշունչ Գրքերը և հոգելից վարդապետները։

Ուստի և մենք պետք է նույնը պաշտենք և նրան երկրպագենք։

Որովհետև ով զրկված է աչքերից, պետք է հավատա տեսնողներին զանազան գույների մասին։

Եվ խուլը պետք է հավատա, թե ձայների քաղցր եղանակ կա։

Եվ սա երկու պատճառով։

Նախ՝ որովհետև թեև մեկ զգայություն չունի, բայց չորս զգայություն ունի, որով հմտանում է զգալիների մեջ։

Երկրորդ՝ որովհետև շատ են վկայողները, որոնք բոլոր զգայություններն ունեն կատարյալ։

Ուրեմն ովքեր սրատես աչքեր չունեն, պետք է հավատան տեսնողներին։

Նույնպես մենք, որ մեղքերով կուրացել ենք, պետք է հավատանք սուրբ առաքյալներին, մարգարեներին և աստվածաբան վարդապետներին, որովհետև նրանք են հոգևոր տեսնողները։

Եվ օրինակ՝ եթե մի մանուկ ծնված լինի խավար տեղում, թեև արեգակն ու լուսինը տեսած չէ, պետք է հավատա, որ արեգակ և լուսին կա։

Նմանապես մարդիկ, որ ծնվել են մեղքի և անգիտության խավարի մեջ, պետք է հավատան սրբերին և բարի անձանց, որոնց Աստված Իրեն հայտնեց։

Ինչպես Տերն ասաց առաքյալներին. (Ամեն բան, որ լսեցի իմ Հորից, ձեզ հայտնեցի, և դուք վկա եք իմ մասին։)

Եվ Նիկոդեմոսը, գալով Հիսուսի մոտ, ասում է. (Գիտենք, որ Աստծուց ես եկել որպես վարդապետ, որովհետև ոչ ոք չի կարող անել այդ նշանները, որ դու անում ես, եթե Աստված նրա հետ չլինի։)

Այս խոսքում հիշում է Սուրբ Երրորդությունը. նրանով, որ ասում է «Աստծուց», Հայր Աստծուն է անվանում։

Եվ «եկածը»՝ Որդուն, և «Աստված նրա հետ լինի»՝ գործակից Սուրբ Հոգուն։

Եվ դարձյալ՝ հիշում է Սուրբ Երրորդությունը նրանով, որ ասում է. (Ով ջրից և Հոգուց չծնվի, չի կարող մտնել Աստծու արքայությունը։

Նույնպես և ամեն ոք, որ ծնված է Հոգուց։)

Եվ մեկ այլ տեղ ասում է. (Մկրտեցե՛ք նրանց Հոր և Որդու և Սուրբ Հոգու անունով։)

Եվ այստեղ ասում է. (Աստված Հոգի է.) այսինքն, թե Աստվածությունը Հայրն է և Որդին և Սուրբ Հոգին։

Արդ՝ Ամենասուրբ Երրորդության մասին ճշմարտությունը երեք վկայությամբ ունենք հաստատված։

Նախ՝ Աստվածաշունչ Գրքերից։

Երկրորդ՝ արտաքին իմաստասերներից։

Երրորդ՝ աստվածաբան վարդապետներից և օրինակներից։

Տեսնենք առաջինը՝ Աստվածաշունչ Գրքերից։

Նախ՝ Մովսեսն ասում է. (Սկզբից Աստված ստեղծեց, այսինքն՝ Հայրը։)

Եվ Աստված ասաց, այսինքն՝ Որդին. (և Աստծու Հոգին շրջում էր ջրերի վրա։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Լսի՛ր, Իսրայել. Տերը՝ քո Աստվածը, մեկ Տեր է։)

Երեք անգամ «Տեր» և «Աստված»՝ երեք անձնավորությունն է ասում, և «մեկ»՝ բնության միության համար։

Եվ դարձյալ՝ Նոյն ասում է.

(Օրհնյալ է Տերը՝ Աստված, Սեմի Աստվածը։)

Եվ դարձյալ՝ Աբրահամին երեք այր երևացին Մամբրեում, և նա մեկին երկրպագելու պես երկրպագեց։

Եվ դարձյալ՝ Մովսեսն ասաց կառուցել ապաստանի երեք քաղաք՝ միմյանցից հավասար հեռավորության վրա։

Երկրորդ՝ Դավիթն ասում է սաղմոսում.

(Կենդանի է Տերը, և օրհնյալ է Աստված, և թող բարձրանա իմ փրկության Աստվածը։)

Եվ դարձյալ՝ (Երկիրը լցվեց Տիրոջ ողորմությամբ, և Տիրոջ խոսքով երկինքները հաստատվեցին, և նրա բերանի Հոգով՝ նրանց բոլոր զորությունները։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Տիրոջ ձայնը ջրերի վրա է, և փառքի Աստվածը որոտաց, և Տերն Ինքը բազում ջրերի վրա է։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Աստված, Աստված Տերը խոսեց և կանչեց երկիրը։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Աստված, մեր Աստվածը, օրհնեց մեզ, մեր Աստվածը թող օրհնի մեզ։)

Եվ մեկ այլ տեղ ասում է.

(Դու իմ Որդին ես, և ես այսօր ծնեցի քեզ։)

Եվ մեկ այլ տեղ ասում է.

(Նա ինձ կկանչի. «Դու իմ Հայրն ես»։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Տերն ասաց իմ Տիրոջը. «Նստի՛ր իմ աջ կողմում»։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Արուսյակից առաջ ծնեցի քեզ։)

Եվ դարձյալ՝ (Ո՞ւր գնամ ես քո Հոգուց, կամ քո երեսից ո՞ւր փախչեմ։)

Երրորդ՝ Սողոմոնն ասում է Առակներում.

(Ես իմ Հոր Որդին եմ, միակ միածին՝ իմ մորից առաջ, և բոլոր լեռներից ու բլուրներից առաջ ծնեց ինձ, և երբ հաստատում էր ամեն ինչ, ես նրա հետ էի՝ ներդաշնակ։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Աստված իմաստությամբ երկրի հիմքերը դրեց և իր հանճարով անդունդները ճեղքեց։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Նրա մեջ կա մտավոր, Սուրբ, Միածին հոգի։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Երեք բան կա, որ դժվար է ինձ համար հասկանալ։)

Չորրորդ՝ Եսային ասում է.

(Սուրբ, Սուրբ, Սուրբ է Զորությունների Տերը.) երեք անգամ «սուրբ» ասելով՝ հայտնում է Երրորդության անձերը, և «մեկ Տեր»՝ բնությունը։

Եվ դարձյալ ասում է.

(Երկինքները խորանի պես ձգեց և երեք մատով կախեց երկիրը, և դու, Տե՛ր, մեր Հայրն ես, և քո անունը հավիտենից է։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Ես, որ բոլորին ծնունդ եմ շնորհում, միթե ես չե՞մ ծնի, ասում է Ամենակալ Տերը։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Հոգին ինձանից կելնի, և ամեն շունչ ես ստեղծեցի։

Եվ տասներկու մարգարեները։

Անգեոսն ասում է.

(Ես եմ, և իմ Խոսքը և իմ Հոգին ձեր մեջ են, ասում է Ամենակալ Տերը։)

Եվ Զաքարիան ասում է.

(Տերը թող սաստի քեզ։)

Եվ Հոբն ասում է.

(Աստվածային Հոգին, որ ստեղծեց ամեն ինչ։)

Եվ թագավորն ասաց Դանիելին.

(Աստծու Հոգին քո մեջ է։)

Եվ Որդու մասին ասում է.

(Չէ՞ որ երեք այր գցեցի հնոցը, իսկ չորրորդը նման է Աստծու Որդուն։)

Եվ դարձյալ ասում է.

(Օրերով Հինը նստեց, որ Հայրն է, և նրա մոտ եկավ Աստծու Որդին, և նրա թագավորությունը հավիտենական է, որ չի անցնում։)

Սրանք և սրանցից ավելին Սուրբ Գրքի վկայություններն են Սուրբ Երրորդության մասին։

Տեսնենք երկրորդը՝ արտաքին իմաստասերներից, որ նրանցից վերցնելով՝ վարդապետներն ավելի այսպես են հաստատում։

Նախ՝ բարու բնությունն է իրեն ուրիշներին հաղորդել, և որքան ավելի բարի է, այնքան ավելի է իրեն հաղորդում. և որովհետև Աստված կատարելապես բարի է, ուրեմն ամբողջովին է իրեն հաղորդում։

Եվ որովհետև ոչ մի ստեղծված անչափ չէ, ինչպես Աստված, դրա համար պետք է ասել, որ Աստված Որդի ունի, որին և ամբողջովին հաղորդում է Իրեն։

Երկրորդ՝ պատվական և լավագույն է այն, որ բարի է, ծնում է բարին և բխեցնում է անվախճանը, քան այն, որ միայն բարի է և անվախճան. այլապես զորությունը պատվական կլիներ, քան ներգործությունը. բայց Աստված ամեն ինչից պատվական և լավագույն է. ուրեմն և Իրենից առաջ բերեց անվախճան բարին, որ Աստված է։

Երրորդ՝ բոլոր ստեղծվածները չափավոր են, և ամեն ինչ, որ նրանց մեջ կա, չափավոր է. նույնպես Աստված ունի իմացում և կամք. այսպես Աստծու իմացումն ու կամքն անչափ են, դրա համար անձ են կայացնում։

Չորրորդ՝ հավիտենական և անհուն ներգործությունը ներգործում է անհունը և հավիտենականը. այլապես զուտ ներգործություն չէր լինի. ուրեմն ներգործում է հավիտենական և անհուն բարին։

Հինգերորդ՝ հայտնի է, որ Աստված ունի իմացում և կամք. և ինչպես Իրեն իմանալով՝ Իրենից ծնում է Բանը, այսպես Իրեն կամենալով՝ բխեցնում է Սուրբ Հոգին։

Վեցերորդ՝ ինչպես բոլոր էությունների մեջ մեկն է նախնական էությունը, այսպես բոլոր շարժումների մեջ մեկն է նախնական շարժումը. և որովհետև ծնունդը շարժում է, դրա համար Աստված, որ ամենևին նախնական էությունն է, ունի երկու ելում. մեկը՝ բնական, որ իր իմացումն է, և մյուսը՝ կամավոր, որ իր կամենալն է։

Եվ այսպես Որդին Հոր իմաստությունն է, և Սուրբ Հոգին՝ նրա կամքը։

Եվ սա նույնն է, ինչ առաջ ասվեց։

Յոթերորդ՝ ամեն ինչ, որ կարգ ունի, պետք է առաջին, միջին և վերջին ունենա, և Աստված կարգ ունի, ինչպես ասում է Արիստոտելը, թե՝ (Աստված ունի ամբողջ կարգը, որի համար երեք թվով պետք է պաշտել։)

Ութերորդ՝ ամեն անհատ իր՝ մարմին թե անմարմին, ունի էություն, զորություն և ներգործություն. և որովհետև խոստովանված է, թե՝ Աստված գոյություն ունի և է, ուրեմն և իր զորությունը Որդին է, և ներգործությունը՝ Սուրբ Հոգին։

Նաև ամեն մարմին եռակի տարորոշ է, այսինքն՝ երկար, լայն և խոր, օրինակ վերցրու տունը. որոնցից մեկը վերացնելն անհնար է, որովհետև մարմին չի մնա։

Իններորդ՝ անկատար հայրը կարող է կատարյալ որդիներ ծնել, ինչպես կույր հայրն աչքավոր որդի է ծնում։

Եվ թեև մարդը կատարելություն չի ստանում իր որդու ծնունդից, սակայն մարդու կատարելությունից է իր նմանին ծնելը։

Եվ ամեն կատարելություն պետք է լինի Աստծու մեջ։

Դրա համար Եսային ասում է. (Ես բոլորին ծնունդ եմ շնորհում, միթե ես չե՞մ ծնի, ասում է Տերը։)

Տասներորդ՝ հրեշտակները և մարդիկ պատվական էություններ են և ունեն բան և կենդանություն։

Եվ դրանցից զրկվածը անբան է և անկենդան, ինչպես քարը։

Եվ ինչպես կուռքերը, որ (ոչ) աստվածներ են կոչվում, անբան են և անկենդան, իսկ Աստված պատվական էություն է և ունի Բան և կենդանություն, որ Որդին և Սուրբ Հոգին են։

Եվ եթե հակառակորդն ասում է. Աստված Բան ունի, բայց արարած է և ոչ թե ծնունդ։

Սրան ասում ենք.

Նախ՝ եթե մեր խոսքը մեր մտքի ծնունդն է և ոչ թե արարած, նույնպես և մյուսը։

Երկրորդ՝ մինչև որ Բանը ստեղծեր, անբան էր։

Եվ դարձյալ՝ հակառակորդներն ասում են. եթե Աստծու Բանը և Հոգին անձ են Աստծու մեջ, ապա Աստծու մեջ շատ անձեր կան և ոչ թե երեք։

Որովհետև Աստված ունի բան, և տեսողություն, և լսողություն, և զորություն, և ներգործություն, և հավիտենականություն, քաղցրություն, և բարություն, և այլն։

Բայց սրան ասում ենք.

Նախ՝ որ այս ասվածները՝ տեսողություն, լսողություն, զորություն և այլն, չեն նայում ներս՝ դեպի իրեն, այլ դուրս՝ դեպի արարածները։

Ուստի անձեր չեն. իսկ Բանը և Հոգին ներսում են և իր մեջ, ուստի անձնավոր են։

Դարձյալ՝ այս բոլոր ասվածները՝ բարություն, քաղցրություն, զորություն և այլն, վերաբերում են երեք անձերին, ինչպես առաջ ցույց տրվեց։

Սա է երկրորդ գլուխը։

Տեսնենք երրորդը՝ աստվածաբան վարդապետներից, որոնք Երրորդությունը մեր մտքում հաստատում են բազում օրինակներով։

Նախ՝ ինչպես արեգակն ունի իր բոլորակությունը, լույսը և ջերմությունը, այսպես Հայրը, Որդին և Սուրբ Հոգին հավասար են միմյանց։

Կամ ինչպես արեգակից երկու լույս է առաջ գալիս, այսինքն՝ դեղին և սպիտակ լույսը, այսպես Որդին և Սուրբ Հոգին՝ Հորից։

Կամ ինչպես երեք լույսը՝ մի լապտերի մեջ խառնված։

Երկրորդ օրինակ՝ վարդապետներն ասում են մարդու մասին, թե Աստծու պատկերն է. մեկ է հոգով, մարմնով և բանով. եթե հոգի չունի, մեռած է, եթե բան չունի, համր է։

Երրորդ օրինակ՝ ինչպես Ադամը, Եվան և Սեթը՝ նրանից. մեկը՝ ծնունդ, և մյուսը՝ ոչ, մեկ է երեքի բնությունը։

Չորրորդ՝ ինչպես մարդու բանական հոգին ունի միտք, կամք և հիշողություն. երեք զորություն են և մեկ էություն։

Նույնպես Սուրբ Երրորդությունը մեկ Աստվածություն է և երեք անձ։

Եվ դարձյալ՝ միտքը, իմացումը և կամքը մեկ են բնությամբ։

Հինգերորդ օրինակ՝ ինչպես խնձորը երեք որակ ունի, այսինքն՝ համ, հոտ և գույն, և երեք զգայությամբ։

Եվ դարձյալ օրինակ՝ ինչպես կրակը, լույսը և նրա ջերմությունը։

Եվ ինչպես ինչ-որ կերպով բաժանվում է կրակից, այսինքն՝ երբ ջուրը տաքանում է, սակայն ջերմությունն անպակաս է մնում կրակի մեջ, նույնպես և խնձորի հոտը կարող է բաժանվել։

Այսպես Աստծու Որդին միայն մարդացավ և ծնվեց Սուրբ Աստվածածնից՝ աննվազ մնալով Հայր Աստծու աջ կողմում։

Վեցերորդ օրինակ՝ հոգին, խոսքը և շունչը մեկ են և երեք. խոսքը ծնունդ է, և շունչը՝ բխում հոգուց։

Յոթերորդ՝ ինչպես մեկ են մարմինը, ձեռքը և մատը, և երեքն էլ մեկ բնություն ունեն, բայց երեք հատկություն։

Ութերորդ՝ ինչպես ջրի մեկ բնություն են ծովը, գետը և աղբյուրը։

Իններորդ՝ ինչպես մեկ են արմատը, ծառը և պտուղը։

Եվ դարձյալ՝ մեկ են ծաղիկը, գույնը և նրանից եղած հոտը։

Տասներորդ օրինակ՝ ամեն էություն, մարմին թե անմարմին, ունի բնություն, զորություն և ներգործություն։

Եվ դարձյալ՝ ունի էություն, գեղեցկություն և բարություն։

Եվ ուրիշ բազում օրինակներ են տալիս վարդապետները Սուրբ Երրորդության համար՝ իբրև նեցուկ մարդկանց տկար մտքերին։

Բայց Նա Ինքն անօրինակ է և աննման և բոլոր եղածներից վեր։

Միայն Իրեն է նման, և Նրա Միածին Որդին, և Սուրբ Հոգին։

Եվ եթե մեկը հակառակ ասի. (Ոչ ոք բարի չէ, բացի մեկից՝ Աստծուց, ասում է Ավետարանը։)

Եվ առաքյալը Կորնթացիներին առաջին թղթում ասում է. (Մեզ համար մեկ է Աստված Հայրը, որից է ամեն ինչ։)

Սրան ասում ենք.

Որ «մեկ Աստված» ասելը Որդուն և Սուրբ Հոգուն չի զատում։

Նախ՝ որովհետև մեկ Աստծուց են Որդին և Սուրբ Հոգին։

Եվ դարձյալ՝ ինչպես Աստված է Հայրը, Աստված է Որդին, Աստված է և Սուրբ Հոգին։

Բայց «մեկ» ասելը չորս կերպ է իմացվում։

Նախ՝ Աստծուն «մեկ» ասելը կուռքերի բազում աստվածների դեմ է, որոնք աստվածներ չեն՝ ո՛չ բնությամբ և ո՛չ ներգործությամբ, թե՛ երկնքում և թե՛ երկրի վրա։

Երկրորդ՝ Աստված մեկ է բնությամբ, զորությամբ, փառքով և իշխանությամբ, թեև երեք են անձերը՝ հատուկ դեմքերով։

Երրորդ՝ մեկ է թվով, ինչպես արեգակը՝ մեկ թվով, և ոչ թե երեք թիվ՝ ըստ երեք անձերի, ինչպես երեք մարդը երեք անձ են և երեք թիվ։

Իսկ Սուրբ Երրորդությունը երեք անձ է և մեկ թիվ՝ մեկ Աստված և մեկ Թագավոր։

Չորրորդ՝ մեկ Հայր, մեկ Որդի և մեկ Հոգի։

Որովհետև մեկ է Հայրը և պատճառը Որդու ծննդյան և Հոգու բխման, և մեկ Որդի և ոչ երկու, թեև Որդին և Հոգին Հորից են, և մեկ Հոգի՝ անփոփոխ, որովհետև չի փոխվում Հոր կամ Որդու։

Եվ այսպես Սուրբ Երրորդությունը մեկ է և երեք, երեք և մեկ՝ հրեշտակների և մարդկանց մտքից և խոսքից վեր։

Միայն Ինքն Իրեն է հայտնի, և մեզ համար՝ հավատալի Սուրբ Գրքերից և օրինակներից, և ոչ թե քննելի։

Որովհետև քննելը հանդգնություն է, և հավատալը՝ փրկություն, և ճանաչելը՝ հավիտենական կյանք։

Որին և քեզ թող արժանի անի՝ Սուրբ Երրորդության երկրպագությանը։

Եվ Նրան փառք հավիտյանս, ամեն։

Նույնի քարոզը տերունական այն խոսքի վրա, որ ասում է.

(Երբ աղոթքի կանգնեք, ասացե՛ք. «Հայր մեր, որ երկնքում ես, սուրբ լինի քո անունը»։)

Ղուկ. 11. 2։

(Գլուխ Թ)

Ամեն աղոթք շատ պատվական և գովելի գործ է, որովհետև մարդուն հրեշտակներին հավասար և Աստծու խոսակից է դարձնում։

Բայց այս Աղոթքը բոլորից ավելի գերագույն և պատվական է չորս պատճառով։

Նախ՝ որովհետև Աստված է ուսուցանել, քանզի մեր Տերն ուսուցանեց մեզ, և ոչ թե որևէ մարդ՝ առաքյալ կամ մարգարե։

Երկրորդ՝ որովհետև կարճ է, և ամեն մարդ կարող է բերանն առնել։

Երրորդ՝ որովհետև ամեն մարդու համար անհրաժեշտ է սովորել. ինչպես հավատի դավանությունն է անհրաժեշտ, նույնպես և այս աղոթքը։

Եվ ինչպես Հնում ամեն ոք սովորում էր տասնաբանյա օրենքը, նույնպես և սա՝ Նորում։

Չորրորդ՝ որովհետև բեղմնավոր է, և բազում բարություն է սրա մեջ հավաքված, այսինքն՝ պարունակում է բոլոր հոգևոր և մարմնավոր խնդրանքները՝ թե՛ այս կյանքի և թե՛ հանդերձյալի։

Դրա համար ամեն մարդ պետք է սովորի և ասի. (Հայր մեր։)

Եվ այս խոսքի մեջ երեք բան պետք է քննենք։

Նախ՝ թե ինչպե՞ս է կոչվում Հայր։

Երկրորդ՝ «մեր» ասելը։

Երրորդ՝ որ ասում է. (Երկնքում։)

Պետք է իմանալ առաջինը։

Որովհետև Աստված Հայր է կոչվում վեց եղանակով։

Նախ՝ բնությամբ, որովհետև սկիզբն է և պատճառը Որդու ծննդյան և Հոգու բխման, ըստ այն խոսքի. (Հոգին Հորից է ելնում։)

Եվ (Տերն ասաց ինձ. «Դու իմ Որդին ես»։)

Երկրորդ՝ Հայր է կոչվում արարչությամբ, որովհետև բոլոր արարածների ստեղծողն է, ըստ այն խոսքի. (Չէ՞ որ Նա Ինքն է քո Հայրը, որ քեզ արեց և ստեղծեց։)

Երրորդ՝ Հայր է կոչվում վերստին նորոգմամբ, որովհետև Նա, որ ստեղծում է ոչնչից, նորոգում է ապականությունից, ըստ այն խոսքի. (Իշխանություն ստացան Աստծու որդիներ լինելու։)

Չորրորդ՝ Հայր է կոչվում իմաստությամբ և ուսուցմամբ, որ խրատում է և ուսուցանում, ըստ այն խոսքի. (Աստվա՛ծ իմ, ինձ ուսուցանեցիր իմ մանկությունից։)

Հինգերորդ՝ Հայր է կոչվում գթությամբ և խնամքով, որ սնուցում է և կերակրում, ըստ այն խոսքի. (Ամեն բարի պարգև լույսերի Հորից է։)

Վեցերորդ՝ հայրենի ժառանգությամբ, որ բաժանում է իր որդիներին, ինչպես ասում էր կրտսեր որդին. (Հա՛յր, տուր ինձ իմ բաժինը, և նա բաժանեց ունեցվածքը.) դրա համար կոչվում է Հայր։

Եվ այսպես այս վեց կերպով Աստված կոչվում է մեր հատուկ Հայրը։

Առաջին՝ մեզ՝ քրիստոնյաներիս, Հայր է շնորհով և կոչումով, և ոչ թե բնությամբ, ինչպես Հայր է և պատճառ Որդու ծննդյան և Հոգու բխման։

Եվ մենք կոչվում ենք Քրիստոսի եղբայրներ և քրիստոնյաներ և մեր մեջ ընդունում ենք Սուրբ Հոգին. հայտնի է, որ մենք կոչումով ենք դառնում Հայր Աստծու որդիներ, թեև ոչ բնությամբ, ինչպես ասում էր՝ (Ելնում եմ իմ Հոր մոտ՝ բնությամբ, և ձեր Հոր մոտ՝ կոչումով, և իմ Աստծու մոտ՝ կոչումով, և ձեր Աստծու մոտ՝ բնությամբ։)

Երկրորդ՝ մեզ Հայր է արարչությամբ, և առավել՝ քրիստոնյա Քրիստոսով, որովհետև ամեն որդի Հոր պատկերն է և նմանը։

Եվ մենք Աստծու պատկերով ստեղծվեցինք՝ կերպարանակից, ըստ այն խոսքի. (Աստծու Որդու պատկերին կերպարանակից ենք։

Երրորդ՝ մեզ Հայր է ավազանի ծնունդով, որովհետև մարմնավոր ծնունդով ապականված պատկերը նորոգվում է մեր մեջ հոգևոր ծնունդով, ըստ այն խոսքի. (Ո՛չ արյունից և ո՛չ մարմնից, այլ Աստծուց ծնվեցին։)

Չորրորդ՝ Հայր է կոչվում իմաստությամբ և ուսուցմամբ, որովհետև մեզ ուսուցանեց Ավետարանը և Սուրբ Երրորդության իմաստությունը, ըստ այն խոսքի. (Ո՛վ Հայր, որ ծածկեցիր սա իմաստուններից և գիտուններից և հայտնեցիր երեխաներին.) որոնք երեխա են դառնում անմեղությամբ։

Հինգերորդ՝ մեզ Հայր է կոչվում խնամքով, որ սնուցում է մեզ և կերակրում, ոչ միայն մարմնավորով, այլև հոգևորով, որ Աստծու Որդու մարմինն ու արյունն է, և դրանով միավորում է մեզ Քրիստոսի՝ գլխի հետ։

Վեցերորդ՝ մեզ Հայր է կոչվում հայրենի ժառանգությամբ, որ խոստացավ երկնքի արքայությունը, ըստ այն խոսքի. (Ինչպես Հայրն ուխտեց ինձ, և ես ուխտում եմ ձեզ արքայությունը։)

Դարձյալ՝ մի ուրիշ տեսություն էլ կա այս խոսքի մեջ, որ ասում ենք (Հայր։)

Որովհետև տասը տեսակ բարություն է ցույց տալիս մեզ։

Առաջին՝ «Հայր» ասելը ցույց է տալիս այն գութն ու սերը, որ ունի մեր հանդեպ, ըստ այն խոսքի. (Ինչպես հայրը գթում է իր որդիներին։)

Եվ թե՝ (Հայրը սիրում է Որդուն։)

Երկրորդ՝ մեզ հայտնում է ծածուկների գիտությունը. (որովհետև ամեն ինչ, ասում է, ցույց է տալիս նրան։)

Երրորդ՝ որ ներում է մեզ և չի տանջում, և երբեմն խրատում է սիրով, ինչպես հայրը՝ որդուն։

Չորրորդ՝ որ մեզ տալիս է խնդրածը՝ ըստ պատճառի, ըստ այն խոսքի. (Ինչ որ խնդրեք Հորից, կտա ձեզ։)

Եվ թե՝ (Երկնավոր Հայրը գիտի իր որդիներին պարգևներ տալ։)

Հինգերորդ՝ որ Նա հոգում է մեզ համար և պատրաստում, ինչպես հայրը՝ որդու համար, ըստ այն խոսքի, թե՝ (Ձեր երկնավոր Հայրը գիտի, թե ինչ է ձեզ պետք։)

Վեցերորդ՝ որ, որովհետև Հայր է, մեղքերի թողության արժանի է անում և արդարության ու սրբության կցորդ է դարձնում, ըստ այն խոսքի. (Աստվա՛ծ, քո իրավունքները տուր արքային, և քո արդարությունը՝ թագավորի որդուն։)

Յոթերորդ՝ երբ մեզ տեսնում է չարիքների և փորձության վշտերի մեջ, չի հանդուրժում, այլ օգնական և ձեռնտու է լինում, ինչպես հայրը՝ որդուն, ըստ այն խոսքի, թե՝ (Իմ փրկիչը՝ իմ հզոր թշնամիներից։

Եվ թե՝ քեզանով կփրկվեմ իմ փորձությունից։)

Ութերորդ՝ որ ճշմարիտ Հոգին մեզ տալիս է որպես մխիթարություն, ըստ այն խոսքի. (Կաղաչեմ Հորը, որ ձեզ մի այլ Մխիթարիչ տա՝ Հոգին։)

Իններորդ՝ երբ Աստծուն Հայր ենք կոչում, մեզ բարձրացնում է Քրիստոսի եղբայրության գերագույն պատվին, և ոչ թե ծառայության, ըստ առաքյալի, որ ասում է. (Աղաղակում ենք. «Աբբա՛, Հա՛յր». այսուհետև ծառա չենք, այլ որդի, ժառանգ և Քրիստոսի ժառանգակից։)

Տասներորդ՝ որ «Հայր» ասելը թույլ չի տալիս, որ մեզ միայն լոկ անունով որդի կոչեն, այլ անվանն արժանի գործ էլ է պահանջում։

Որովհետև գործն է հաստատում անունը, ինչպես ասաց հրեաներին. (Եթե Աբրահամի որդիներ լինեիք, Աբրահամի գործերը կգործեիք։)

Եվ անհավատներին ասում էր. (Եթե Աստծու գործերը չեմ գործում, մի՛ հավատացեք ինձ. իսկ եթե գործում եմ, թեկուզ ինձ չհավատաք, գործերին հավատացե՛ք, որ Աստծու Որդին եմ։)

Նույնպես և մեր հանդեպ բազում կերպերով ենք Աստծուն Հայր կոչում, ինչպես ստեղծմամբ, ավազանով և մյուսները, որ ասվեցին, և դրանք ծածուկ են։

Արդ՝ եթե գործով ենք Աստծուն Հայր կոչում, հայրության բոլոր եղանակները հայտնի և ճշմարիտ են լինում մեր մեջ։

Եվ եթե մեկն ասի՝ ի՞նչ է Աստծու գործը, որ բերում ենք մեր մեջ։

Ասում ենք, որ Աստծու գործը բարությունն է, սրբությունը, արդարությունը, ողորմությունը, խոնարհությունը, ճշմարտությունը և այլ այսպիսիք։

Արդ՝ երբ բարին բերում ենք մեր մտքի մեջ, արդարությունը՝ հոգու մեջ, սրբությունը՝ մարմնի մեջ, ողորմությունը՝ գործի մեջ, խոնարհությունը՝ կամքի մեջ, ճշմարտությունը՝ լեզվի մեջ, և մյուս առաքինությունները մեր մեջ կատարում ենք, այն ժամանակ երկնավոր Հոր արժանավոր որդիներ ենք անվանվում, ինչպես ասում է Տերը. (Կատարյալ եղեք, ինչպես որ ձեր երկնավոր Հայրն է կատարյալ.) այն ժամանակ համարձակվում ենք Աստծուն ամենայն մեզ Հայր անվանել։

Ապա եթե գործով անարժան ենք և Աստծուն Հայր ենք կոչում, վեց տեսակ հայհոյությամբ ենք մեղանչում։

Նախ՝ որովհետև խորթ ենք լինում և ոչ թե հարազատ որդիներ. քանզի ամեն հարազատ որդի իր մեջ է կրում Հոր նմանությունը, իսկ խորթ որդին չի ժառանգում հայրենիքը։

Երկրորդ՝ որովհետև մենք, որ գործերը չունենք, սուտ ենք խոսում, թե՝ մեր Հայրն ես. և ստախոսը սատանայի որդին է, ինչպես ասում է Ավետարանը։

Երրորդ՝ իբր թե սուտ է ուսուցանել մեզ «Հայր» ասել Քրիստոսը, որ ճշմարտությունն է. և սա առավել հայհոյություն է և մեծ մեղք։

Չորրորդ՝ հանդգնություն և լկտիություն է Աստծուն Հայր կոչել անարժան գործով։

Հինգերորդ՝ որովհետև մեր պիղծ ձայնով պղծվում է Աստծու սուրբ անունը, ինչպես մարգարեի միջոցով ասաց. (Ինչո՞ւ ես բնավ պատմում իմ արդարությունը, և այլն։)

Վեցերորդ՝ անարգում ենք Աստծու անունը և անիծում, երբ մենք գործով չար ենք լինում և Աստծուն մեր Հայր ենք կոչում։

Դարձյալ՝ տեսնենք խոսքը. երբ խոսքով «Հայր, Հայր» ենք կոչում և գործով չար ենք լինում, Աստված լսում է աղոթքը և տեսնում գործերը. ի՞նչ պատասխան է տալիս մեզ. այսինքն, թե՝ սուտ ես ասում քո խոսքով և իմ որդին չես քո գործով։

Ես անապականության Հայրն եմ, իսկ դու գործով ապականված ես. իմ որդին չես, որովհետև իմ պատկերը քո մեջ չէ, այլ սատանայի որդին ես և նրա պատկերն ունես քո մեջ. իմ ընտանին չես, որովհետև ես բարի եմ, իսկ դու՝ չար, ես ողորմած եմ, իսկ դու՝ անողորմ։

Ես արդար եմ, իսկ դու՝ անիրավ։

Ես լույս եմ, իսկ դու՝ խավար մտքով և գործով, և միաբան չեն լույսն ու խավարը, ո՛չ էլ չարն ու բարին, նույնպես և մյուսները։

Քեզ չեմ լսում և քո աղոթքը չեմ կատարում, որովհետև քեզ չեմ ճանաչում. այլ քո հայրը սատանան է, նա թող լսի քեզ։

Այսպիսի խոսքեր է պատասխանում երկնավոր Հայրը, երբ անարժանաբար ենք աղոթում։

Եվ եթե մեկն ասի՝ ինչպե՞ս ենք սատանայի որդիներ, որովհետև նա մեզ չի ստեղծել, և նրան մեր հայր չենք կոչում։

Ասում ենք՝ թեև սատանան մեզ ո՛չ ծնել է և ո՛չ ստեղծել, և բնավ որդիներ չենք կոչվում, բայց մարդը սատանայի որդի է դառնում չորս կերպով։

Նախ՝ կամքով։

Երկրորդ՝ գործով։

Երրորդ՝ նմանությամբ։

Չորրորդ՝ պատկերով։

Առաջին՝ կամքով, որովհետև ամեն որդի իր հոր կամքն է կատարում. երբ մենք թողնում ենք Աստծու կամքը և կատարում սատանայի կամքը, նրա որդին ենք կոչվում։

Երկրորդ՝ գործով. ինչպես նա, ով անում է Աստծու գործերը, Աստծու որդի է կոչվում, նույնպես ով անում է սատանայի գործերը, սատանայի որդի է կոչվում։

Երրորդ՝ նմանությամբ. ինչպես նա, ով լուսավոր միտք ունի, լույսի և ցերեկի որդի է կոչվում, և զորավորը՝ զորության որդի, այսպես էլ բարկացողը բարկության որդի է, և մեղքերով մեռածը՝ կորստյան որդի, և ստախոսը՝ ստության որդի, և այլն նույնպես։

Չորրորդ՝ պատկերով. ինչպես նա, ով իր մեջ բարի պատկերն ունի, բարի Աստծու որդի է կոչվում, նույնպես ով սատանայի պատկերն ունի, սատանայի որդի է կոչվում։

Եվ սատանայի կերպարանքներն են՝ նախանձը, ատելությունը, բանսարկությունը, հպարտությունը, ագահությունը և ախտավոր ցանկությունը և այլն։

Նախանձը սատանայինն է, որ առաջինը նախանձեց Արարչի փառքին և ապա նախանձեց մարդու փառքին։

Ատելությունը՝ որովհետև նախ ատեց Աստծուն և ապա հրեշտակներին և սրբերին։

Բանսարկուն սատանան է. նախ՝ որովհետև խոսք գցեց հրեշտակների մեջ և խռովեցրեց նրանց, և ապա նախաստեղծների մեջ, և այժմ մեր և ընկերների մեջ միշտ խոսքեր է գցում։

Նրա հպարտությունը՝ որովհետև նախ հպարտացավ Արարչի դեմ և ապա իր ընկեր հրեշտակների վրա։

Ագահությունը՝ որովհետև ագահեց և զրկեց երկնավորների փառքը և ագահությամբ տիրեց աշխարհին։

Ախտավոր ցանկությունը՝ որովհետև սուրբ սերը փոխեց և ախտացավ մեղքերով, և այժմ միշտ պոռնկություն է սիրում։

Սրանք բոլորը և սրանցից էլ շատերը սատանայի կերպարանքներն են, և ով իր մեջ է կրում դրանք, սատանայի որդի է դառնում։

Ուրեմն քանի դեռ մեղքերի մեջ ենք, պետք չէ ասել (Հայր մեր, որ երկնքում ես։)

Ապա եթե ասի էլ, երկնավոր Հայրը չի լսում նրան, այլ անդնդայինը, որ սատանան է, ինչպես ցույց տրվեց։

Երկրորդ հարցը՝ որ ասում է (մեր.) և չի ասում «իմ»։

Պետք է իմանալ, որ «Հայր մեր» ասելու մեջ տասը գլխով ասվեց այն գութն ու սերը, որ ունի մեր հանդեպ։

Նաև վեց գլխով՝ հայրության եղանակը, որով կոչվում ենք մեր Հոր որդիներ։

Իսկ այժմ կարճ ասենք վեց կերպով, թե ինչու չի ասվում «Հայր իմ»։

Նախ՝ որովհետև «Հայր իմ» ասելը պատշաճում է բնությամբ Որդուն, որ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսն է։

Իսկ «Հայր մեր» ասելը պատշաճում է մեզ, որ շնորհով ենք կոչվում Աստծու որդիներ, ինչպես Ինքն ասաց. (Ելնում եմ իմ Հոր և ձեր Հոր մոտ։)

Երկրորդ՝ ցույց է տալիս, թե ընդհանուրը Աստծու առջև ավելի բարի և Աստծուն հաճելի է, քան առանձինը։

Որովհետև եթե մեր առանձին աղոթելը չի կամենում, որքա՜ն առավել մեր առանձին ունեցվածքն ու ստացվածքները չի կամենում։

Դրա համար ասում է. (Ուր երկու կամ երեք հոգի հավաքված են իմ անունով, այնտեղ եմ ես նրանց մեջ։)

Երրորդ՝ վերացնում է ագահությունը, որովհետև պետք չէ միայն իր համար աղոթել, այլ ընկերոջ և ամբողջ աշխարհի համար։

Չորրորդ՝ վերացնում է ատելությունը և հաստատում սերը, որովհետև բոլորի համար աղոթելը սիրո նշան է։

Հինգերորդ՝ վերացնում է հպարտությունը և հաստատում խոնարհությունը։

Որովհետև «Հայր իմ» ասելը հպարտություն է ցույց տալիս, ինչպես փարիսեցին էր ասում. (Աստվա՛ծ իմ, գոհանում եմ քեզանից։)

Վեցերորդ՝ ցույց է տալիս, թե բոլոր քրիստոնյաներս հավասարապես Աստծու որդիներ ենք, և Նա մեզ հավասար է սիրում, և ոչ ավելի կամ պակաս. (որովհետև Աստծու առջև աչառություն չկա։)

Եվ հավասարապես մեզ շնորհում է մեղքերի թողությունը, արքայությունը, անմահությունը և բոլոր մյուս պարգևները։

Սա է երկրորդ գլուխը, որ ասում է (Հայր մեր։)

Երրորդ հարցը՝ թե ինչո՞ւ է ասում (երկնքում։)

Քանզի մարգարեն ասում է.

(Մեր Աստվածը երկնքում է և երկրի վրա։)

Եվ թե՝ (Նրա տերությունը բոլոր տեղերում է։)

Պետք է իմանալ, որ «երկնքում» ասելը տասը պատճառով է երևում։

Որովհետև թեև խնամքով, էությամբ և զորությամբ Աստված բոլոր տեղերում է, բայց գոյությամբ երկնքում է բարձրացած։

Եվ նախ և առաջ գովում է մեզ, թե՝ այնպիսի երկնավոր Հոր որդիներ եք, ինչպես մեկ այլ տեղ ասում էր. (Երկրի վրա ոչ ոքի ձեզ համար հայր մի՛ կոչեք, որովհետև մեկ է ձեր Հայրը, որ երկնքում է։)

Երկրորդ՝ երկինքը բարձր է, և այն հիշելով՝ մեզանից բարձր և երկնավոր առաքինություններ է պահանջում, որոնք հոգևոր են և հրեշտակային։

Երրորդ՝ «երկնքում» ասելը նշանակում է մեր գավառը, որտեղից՝ երկնքից, ընկանք Ադամի պատճառով, և Քրիստոսի միջոցով դարձյալ բարձրանում ենք երկինք։

Չորրորդ՝ «երկնքում» անվանելը ցույց է տալիս, թե ազգակից ենք երկնավոր Հորը, որի պատկերով ստեղծվեցինք, և ազգակից ենք հրեշտակներին, որոնք երկնքում փառաբանում են։

Հինգերորդ՝ երկինքը հիշատակելը մեզ մտաբերել է տալիս երկնքի բարությունը, որ կորցրինք, և երբ մտաբերում ենք, մեր փափագով բորբոքվում ենք դեպի այն։

Վեցերորդ՝ «երկնքում» է ասում, որպեսզի մտքի խորհուրդները բարձրացնենք դեպի այն և հեռանանք երկրավորներից, ինչպես ասում է առաքյալը. (Վերինի՛ մասին մտածեք, ուր Քրիստոս նստած է Աստծու աջ կողմում, և ոչ թե երկրավորի։)

Յոթերորդ՝ «երկնքում» է ասում, որպեսզի մեր բնակության հիմքը հաստատենք երկնքում և այնտեղ կառուցենք (ոսկի, արծաթ, պատվական քարեր, ինչպես ասում է առաքյալը։)

Ութերորդ՝ երբ տունը երկնքում ենք կառուցում, մեր բոլոր բարիքները այնտեղ ենք հավաքում, ուր ամուր է մնում ուխտադրուժներից, ըստ այն խոսքի. (Ձեզ համար գանձեր գանձեցե՛ք երկնքում, ուր գողերը չեն մոտենում։)

Իններորդ՝ որպեսզի սրտով և հոժարությամբ երկնավոր Հոր հետ լինենք, որովհետև (ուր ձեր գանձերն են, այնտեղ էլ ձեր սրտերը կլինեն։)

Տասներորդ՝ «երկնքում» ասելը երկնքի ճանապարհն է ցույց տալիս, թե պետք է վերստին երկինք դիմել և այնտեղ գնալ։

Եվ երկինք գնալը ոչ թե ճանապարհ է, այլ փախուստ. որովհետև ճանապարհն այն է, որ մեր կամքով և հանդարտությամբ ենք գնում, իսկ փախուստը երեք հատկություն ունի։

Մեկը՝ որ չարից ենք փախչում։

Երկրորդ՝ որ շտապ ենք ընթանում։

Երրորդ՝ որ ետ չենք նայում։

Այսպես պետք է փախչել աշխարհի չարից, ինչպես ասում էր մարգարեն. (Փախի՛ր և թաքնվի՛ր մի ժամանակ.) և փութով ընթանալ դեպի բարին։

Եվ աշխարհին ամենևին ցանկությամբ չնայել, ինչպես ասում է առաքյալը. (Ետևինը մոռացել եմ և դեպի առջևինն եմ ձգտում, ուշադրությունս դրած ընթանում եմ դեպի կոչման նպատակակետը։)

Եվ այսպես ապա կարող ենք երկինք բարձրանալ։

Եվ եթե մեկը տարակուսի՝ այս մարմինը ծանր է և հողեղեն, ինչպե՞ս կարող ենք երկինք բարձրանալ։

Վարդապետներն ասում են, թե մեզ պետք չէ մարմնական սանդուղք, կամ պարան, կամ որևէ այլ հնար, որ մեզ երկինք քաշի, այլ վեց բանի միջոցով, որ բերում ենք մեր մեջ, դյուրությամբ բարձրանում ենք երկինք։

Առաջինն այն է, որ փոխվում ենք չարից և լինում ենք բարու մեջ մտքով, հոգով և մարմնով. և այն բարին Աստծուց է մեզ մոտ, և մեզ բարձրացնում է դեպի Աստված՝ երկինք։

Երկրորդ՝ երբ Աստծու պատկերը մեր մեջ նկարում ենք սրբությամբ և արդարությամբ, այն ժամանակ, ուր մեր Նախատիպը՝ Աստված է, մենք էլ Նրա հետ ենք լինում երկնքում և չենք բաժանվում։

Երրորդ՝ որովհետև մեր ամեն առաքինություն թեթև է և իմանալի. երբ այն բերում ենք մեր մեջ, դրանով թռչում և բարձրանում ենք իմանալի երկինք, ինչպես թռչունը թևերով, կամ ինչպես ծանր նետը փետուրով է բարձրանում։

Չորրորդ՝ հավատը և հույսը Աստծուց իջել են մեզ մոտ իբրև լուսավոր պարան, և դրանցով բարձրանում ենք երկինք։

Հինգերորդ՝ սիրով միավորվում ենք Աստծու հետ, որովհետև սերն անխզելի շաղկապ է, և ամենայն անհրաժեշտությամբ, ուր Աստված է, մենք էլ Նրա հետ ենք լինում երկնքում։

Վեցերորդ՝ աղոթքով, որովհետև այժմ աղոթքով ինչ որ խնդրում ենք, ստանում ենք Նրանից, ինչպես ասաց. (Նախ խնդրեցե՛ք Նրա արքայությունը և արդարությունը, և այդ ամենը ձեզ կավելացվի։)

Այսպես այս վեց եղանակով մեկը կարող է երկինք՝ Աստծու մոտ բարձրանալ. դրա համար ասաց. (Հայր մեր, որ երկնքում ես։)

Նմանապես և անառակ որդին, որի մասին պատմում է Ավետարանը։

Երեց որդի է կոչում հրեշտակներին, որովհետև ժամանակով անդրանիկ են, որ լույսի հետ գոյացան, և երեց են փառքով, պատվով և տեղով, որ անմարմին են և երկնքում բնակված, և Աստծու փառաբանիչներ։

Իսկ մարդը՝ Ադամը, կրտսերն է, ուրբաթ օրը ստեղծվեց և դրվեց հողեղեն և երկրավոր դրախտում, և պատվով փոքր էր հրեշտակներից, ինչպես Դավիթն է ասում. (Մարդուն մի փոքր ցածր արեցիր հրեշտակներից, և այլն։)

(Եվ կրտսերն ասում է հորը. «Տուր ինձ իմ բաժինը», և նա բաժանեց ունեցվածքը։)

Երկնավորը տվեց հրեշտակներին, և երկրավորը տվեց մարդուն։

Եվ գնալով հեռավոր աշխարհ՝ ունեցվածքը կորցրեց անառակ կյանքով և կպավ դևերին։

Որովհետև մեղավորները մեղավորների համաքաղաքացիներն են և դժոխային։

Եվ խոզ արածեցնելը վավաշոտ ցանկությունն է։

Նախ՝ որովհետև խոզը գարշասեր է, և ապա, երբ լվանում է, դարձյալ թավալվում է ցեխի մեջ։

Եվ մեղքի ցանկությունն անհագ է. դրա համար ասում է. (Ցանկանում էր իր փորը լցնել եղջերենու պտուղներով։)

Եվ երբ կամեցավ գնալ հոր մոտ, նախ ուշքի եկավ և ճանաչեց իրեն, ասաց՝ (Ես սովամահ կորչում եմ։)

Եվ ապա մտքում պատրաստեց խոստովանության խոսքը և ապա ասաց. (Հա՛յր, մեղանչեցի երկնքի դեմ և քո առջև։)

Երկինք է կոչում դրախտը, որովհետև այնտեղ մեղանչեց և երկիր ընկավ։

Անառակ որդին նշանակում է մեղավորին. նախ պետք է, որ իրեն մեղավոր տեսնի և դառնա, և ապա զղջա և մտածի, և ապա խոստովանի քահանային։

(Եվ երկնավոր Հայրը ընթացավ նրան ընդառաջ, այսինքն՝ առաջ վազեց, և համբուրեց, և ընկավ նրա պարանոցով, և գրկախառն համբուրեց նրան։)

Նախ՝ անառակի դառնալու համար հայրը առաջ վազեց, և զղջման համար համբուրեց նրան, և խոստովանության համար զարդարեց նրան զգեստով և մյուսներով։

Նույնպես և բոլոր մեղավորներին է անում գթած երկնավոր Հայրը։

Երկրորդ իմաստը՝ որ համբույրը երեք տեսակ է, այսինքն՝ ոտքերի, ձեռքերի և երեսի։

Ոտքերինը՝ թշնամիներինն է, և ձեռքերինը՝ օտարներինը, իսկ երեսինը՝ սիրելիներինը. այսպես սիրով ընդունեց անառակին։

Երրորդ իմաստը՝ որ ընկավ նրա պարանոցով, նշանակում է Ավետարանի բանական լուծը, որ դրեց նրա վրա, որ պատվիրանի առաջին լուծը նետել էր իրենից։

Այսպես պետք է մենք, երբ խոստովանում ենք, ապաշխարության լուծը ստանանք։

Չորրորդ իմաստը՝ որ գրկախառնությունը խաչաձև է լինում, նշանակում է, որ անառակ որդուն ընդունեց Քրիստոսի խաչի միջնորդությամբ. այսպես խաչով է մեղավորը գտնում մեղքերի թողությունը։

Երկրորդ զարդը՝ որ հանեց պիղծ հագուստը և առաջին պատմուճանը հագցրեց նրան, այսինքն՝ անմեղությունը և լուսավորությունը, որ ուներ դրախտում։

Որովհետև անհնազանդությամբ մերկացավ, և երբ պտուղը կերավ, տեսավ մերկությունը։

Նույնպես և մեղավորը նախ անհնազանդ է լինում օրենքներին, և ապա մեղքեր գործելով՝ մերկանում է շնորհներից։

Եվ երբ խոստովանում է, դարձյալ հագնում է անմեղությունը։

Երրորդ՝ մատանին ձեռքին. ձեռքը գործի նշան է, և մատանին՝ իշխանության. մատը մեր իմացական միտքն է, բոլորակը նշանակում է հավատը, և նյութը՝ անապական և մաքուր հույսը, և լուսափայլ քարը՝ Աստծու պատկերը, որ գեղեցկանում է մեր մեջ։

Չորրորդ՝ կոշիկները ոտքերին հոգու և մարմնի ամրությունն են, որպեսզի անիծյալ օձը դարձյալ չխոցի, այլ Ավետարանով ամրացած՝ կոխի նրա գլուխը, ըստ այն խոսքի. (Ձեզ իշխանություն տվեցի կոխելու օձերին և կարիճներին, և ձեզ չեն վնասի։)

Պարարտ եզը Միածնի զոհաբերումն է, որ մեզ համար է պատարագվում. որովհետև մեղավորը խոստովանությունից հետո պետք է հաղորդվի, այն էլ ուրիշ քահանաների ձեռքով։

Որովհետև ուրիշներին հրամայեց. «Բերե՛ք պարարտ եզը»։

Այսպես (Հա՛յր, մեղանչեցի երկնքի դեմ և քո առջև) ասելը խոստովանություն է։

Եվ (Հայր մեր, որ երկնքում ես) ասելը աղոթք է։

Որովհետև եթե աղոթքին արժանավորներն արժանավոր չլինեն, խոստովանությամբ թող ասեն անառակ որդու հետ. (Հա՛յր, մեղանչեցի երկնքի դեմ և քո առջև։)

Եվ Ինքը՝ երկնավոր Հայրը, Իր մարդասեր գթությամբ թող արժանի անի բոլոր մեղավորներին Իր սիրո համբույրին և թող դարձնի երկինք՝ մեր հայրենի ժառանգությունը, Քրիստոս Հիսուսով՝ մեր Տիրոջով, որին փառք և զորություն հավիտյանս, ամեն։

Նույնի դարձյալ քարոզը նույն խոսքի վրա. (Հայր մեր, որ երկնքում ես։)

Ղուկ. 11. 2։

(Գլուխ Ժ)

Քահանայության եղանակները երեքն են, այսինքն՝ օրինականը և խորհրդականը. օրինականը հին քահանայությունն է՝ Մովսեսի միջոցով տրված։

Եվ ճշմարտությունը՝ նոր շնորհներով Քրիստոսից մեզ ավանդված, ըստ որի. (Օրենքը Մովսեսի միջոցով տրվեց, շնորհը և ճշմարտությունը Հիսուս Քրիստոսի միջոցով եղան։)

Արդ՝ չորս կերպով մեր Տերը ստվերը լույսի և օրինակը ճշմարտության փոխեց։

Նախ՝ որովհետև նրանց քահանան մեկն էր, և մի տեղում, և տարին մեկ անգամ էր մատուցում։

Իսկ մեր Տերը հրամայեց ամեն տեղ, ամեն ժամ և ամեն մարդու աղոթքը մատուցել։

Երկրորդ՝ նրանք օտար ջրով էին մաքրում իրենց, իսկ մենք զղջումով, խոստովանությամբ և արցունքների ջրով ենք մաքրում մեզ։

Երրորդ՝ նրանք չորս նյութի գույնով պատմուճաններ էին հագնում, իսկ մեզ համար զգեստ են հոգու չորս առաքինությունները, որ մեր մեջ գեղեցկացել են։

Ոսկին մեր մեջ անապական խորհուրդն է, և արծաթը՝ պարզ խոսքը, և զանազան քարերի փոխարեն՝ Աստծու պատվիրանը, որ զարդարում է մեզ. իսկ պատվական յուղը, որ գլխին էր թափվում, և մենք իմաստությամբ օծում ենք միտքը, որ հավատն է, և հույսը, և սերը առ Աստված։

Չորրորդ՝ որովհետև նրանք անասունների արյուն, խունկ և ողջակեզ էին մատուցում։

Իսկ մենք պատարագ ենք մատուցում Աստծուն. խունկի փոխարեն՝ մեր անուշահոտ աղոթքները, և արյան փոխարեն՝ կենդանի գործերը, և մեր մարմինն ու հոգին՝ որպես ողջակեզ պատարագ։

Այսպես մենք բոլորս խորհրդական քահանաներ ենք լինում։

Դրա համար մեր Տերն ուսուցանեց աղոթել և ասել.

(Հայր մեր, որ երկնքում ես։)

Արդ՝ «Հայր» ասելը կրկնակի նշանակություն ունի։

Նախ՝ ցույց է տալիս բնությամբ Աստծու Որդուն, որ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսն է։

Երկրորդ՝ նշանակում է շնորհով որդիներին, որ մենք ենք՝ հավատացյալներս և ավազանով մկրտվածներս։

Բայց երբ մենք Քրիստոսի եղբայրներ ենք կոչվում և երկնավոր Հոր որդիներ, պետք է ըստ անվան էլ արժանավոր գործեր ձեռք բերենք, որպեսզի նմանվենք Քրիստոսին։

Եվ սա ցույց ենք տալիս տասը գլխով։

Առաջին՝ պետք է սիրենք մեր Հորը՝ Աստծուն, և պահենք նրա պատվիրանները, ինչպես ասում էր Որդին. (Ես իմ Հոր պատվիրանները պահեցի և մնում եմ նրա սիրո մեջ։

Երկրորդ՝ որ ընկերոջը սիրենք մեր անձի պես, ինչպես ասում էր՝ (Սրանից ավելի մեծ սեր ոչ ոք չունի, որ իր անձը դնի իր բարեկամների համար, ինչպես ես դրեցի։)

Երրորդ՝ որ խոնարհվենք աղքատների և կարոտյալների առջև։

Ինչպես մեծատուն Որդին խոնարհվեց մեր նվաստությանը և լրացրեց մեր կարոտությունը։

Չորրորդ՝ որ սրտով հեզ լինենք, ինչպես և Ինքը՝ Քրիստոս՝ մեր նախատիպը, հեզ էր և խոնարհ, ըստ այն խոսքի. (Սովորեցե՛ք ինձանից, որ հեզ եմ և սրտով խոնարհ։)

Եվ Դավիթն ասում է. (Իսկ ովքեր հեզ են, նրանք կժառանգեն երկիրը։)

Հինգերորդ՝ որ թողնենք մարմնի համար կարևորները, այսինքն՝ հորը, մորը և ագարակը, և ինչ որ կարգի մեջ է՝ ըստ նրա հրամանների, և ապա արժանանանք նրա որդիությանը։

Վեցերորդ՝ որ անձն էլ ուրանանք և վերցնենք խաչը և չարչարանքները, և կորցնենք նրա որդիության համար, որպեսզի գտնենք այն, ինչպես ասաց։

Յոթերորդ՝ որ միմյանց հանդեպ խաղաղարար և հաշտարար լինենք, ինչպես Հոր Որդին միջնորդ եղավ մարդկանց և Աստծու միջև և հաշտեցրեց մեզ հետ։

Իրավամբ, ուրեմն, այնպիսին Աստծու որդի է կոչվում, ըստ այն խոսքի. (Երանի՜ խաղաղարարներին, որովհետև նրանք Աստծու որդիներ կկոչվեն։)

Ութերորդ՝ որ միմյանց ներենք պարտքերն ու հանցանքները, ինչպես Աստծու Որդին մեզ շնորհեց այն շատը, որ պարտք էինք. ապա իրավամբ խոստանում է որդիության անունը, թե՝ (Ձեր երկնավոր Հայրը կների ձեր հանցանքները։)

Իններորդ՝ որ թեև նեղեն, նախատեն, հալածեն և ամեն սուտ խոսքով բամբասեն նրա համար, ընդունենք և ուրախությամբ տանենք և համբերենք, ինչպես Աստծու Որդին, որ ներում էր հալածանքներին, գահավեժ անելուն, նախատելուն և բամբասելուն։

Տասներորդ՝ այս ամենից վեր, որ եթե արյան հեղում հասնի, հնազանդ լինենք մինչև մահ և մինչև խաչի մահ՝ նրա անվան համար, ինչպես մեր անդրանիկը՝ Քրիստոս։

Ապա, ուրեմն, իրավամբ նրանք են կոչվում երկնավոր Հոր որդիներ, և նրանք են արժանի համարձակվելու և ասելու.

(Հայր մեր, որ երկնքում ես։)

Սա է աղոթքի առաջին խոսքը։

Երկրորդ խոսքը, որ ասում է.

(Սուրբ լինի քո անունը։)

Այսինքն՝ սուրբ և փառավոր լինի քո անունը։

Նախ՝ երբ մենք բարին ենք գործում, Աստծու անունը փառավորվում է։

Որովհետև մարդիկ, որ տեսնում են մեր բարի գործը, փառավորում են Աստծուն, ըստ այն խոսքի. (Թող տեսնեն ձեր բարի գործերը, և այլն։)

Ապա եթե բարին չենք գործում, հեթանոսներն անարգում են Աստծու անունը. երբ մեզ տեսնում են ծույլ՝ աղոթքում, պահքում, ողորմության մեջ, անիրավ, հարբեցող, շնացող, պոռնիկ, անհնազանդ և հայհոյիչ, այն ժամանակ չեն ասում, թե այն մարդն է չար, այլ մեր օրենքն ու հավատն են հայհոյում։

Դրա համար սաստում էր մարգարեի միջոցով.

(Վա՜յ ձեզ, որովհետև ձեր պատճառով իմ անունը հայհոյվում է հեթանոսների մեջ։)

Երկրորդ՝ սա պետք է հասկանալ. մենք, որ քրիստոնյայի հավատն ունենք, պետք է սուրբ գործեր ձեռք բերենք, որպեսզի քրիստոնեության անունը սուրբ և ճշմարիտ լինի. այլապես սուտ ենք կոչվում քրիստոնյաներ. որովհետև եթե սուտ գործ ունենք, սուտ է լինում անունն ու հավատը։

Նախ և առաջ սա ենք խնդրում Աստծուց. ինչպես սուրբ է քրիստոնյայի անունը, և սուրբ է հավատը, թող սուրբ լինեն և մեր գործերը։

Դարձյալ՝ երբ մեր բերանը սուրբ ենք պահում պղծությունից, հայհոյանքից, սուտ խոսելուց և մյուսներից, այն ժամանակ սուրբ լեզվով ենք կոչում Աստծու անունը։

Այլապես՝ ո՞վ է համարձակվում պիղծ լեզվով հիշատակել և կոչել Աստծու ահեղ անունը։

Սա է աղոթքի երկրորդ խոսքը։

Երրորդ խոսքը, որ ասում է.

(Գա քո արքայությունը։)

Այսինքն՝ քո թագավորությունը թող գա մեր վրա։

Եվ ե՞րբ կամ ո՞ր ժամանակ է, որ Աստված թագավոր չէ։

Սա է՝ թեև միշտ էլ արարածների Տերն ու Թագավորը միայն Աստված է, բայց բռնությամբ և հարկադրանքով թագավոր չէ, ինչպես աշխարհի թագավորներն են բռնությամբ տիրում, այլ ովքեր կամենում և սիրում են Նրան, նրանց է Թագավոր։

Եվ սա ասում ենք չորս պատճառով։

Նախ՝ որովհետև սատանան բռնությամբ թագավոր և իշխան դարձավ մարդկանց վրա. դրա համար կոչվում է աշխարհի իշխան և բոլոր մարդկանց իր կամքի ետևից տանում է կորստյան։

Եվ երբ աղաչում ենք Աստծուն, և Նա մեզ թագավոր է լինում, այն ժամանակ փրկում է մեզ սատանայից և տանում կյանքի, ըստ այն խոսքի. (Մեզ փրկեց սատանայի խավարի իշխանությունից և փոխադրեց իր սիրելի Որդու արքայությունը։)

Երկրորդ՝ որովհետև մեղքերը և չար գործը մեզ ծառա են դարձնում և տիրում են մեզ, և կարծես պարանով են կապում, ըստ այն խոսքի. (Ով մեղք է գործում, մեղքին է ծառայում։)

Եվ մարգարեն ասում է. (Մեղավորները կկապվեն իրենց ձեռքի գործերով։)

Եվ երբ Աստված թագավորում է մեր վրա, ազատում է մեզ մեղքի ամեն ծառայությունից և արձակում մեղքի կապանքներից և տանջանքներից։

Երրորդ՝ երբ չար բռնավորները տիրում են մեզ և ամեն բանով նեղում, և սա Աստված թույլ է տալիս մեր մեղքերի համար. ինչպես փարավոնը չարչարում էր իսրայելացիներին, երբ աղաղակեցին Աստծուն, լսեց նրանց և Մովսեսին փրկիչ տվեց նրանց։

Նույնպես և մենք, երբ խնդրում ենք Աստծու տերությունը, փրկում է մեզ չար բռնավորներից, կամ փոխում է նրանց, կամ նրանց սրտերը դարձնում է դեպի բարին։

Չորրորդ՝ սա ասում ենք, որովհետև աղոթքի ժամին դևերի բազմություններ են հավաքվում և պատելով պաշարում են մեզ և զանազան ախտերով մոլորեցնում միտքը՝ հպարտությամբ, բարկությամբ և այլն, ինչպես ասում էր Դավիթը. (Տե՛ր, որովհետև շատացան իմ նեղիչները, և այլն։)

Եվ երբ Աստծու թագավորությունը գալիս է կառքերով և հրեշտակների բազում զորքերով, հալածում է դևերի և ախտերի ամբողջ բազմությունը։

(Որովհետև Աստծու կառքերը բյուրապատիկ են, ասում է Դավիթը, և կողքիդ կընկնեն դևերի հազարներ, և հրեշտակների բյուրեր աջ կողմում կլինեն։)

Եվ ինչպես կրակը մոմն է այրում, և քամին ծուխը ցրում, այնպես մեղքերն ու դևերը պակասում են և կորչում, ըստ այն խոսքի. (Թող Աստված հարություն առնի, և նրանք կցրվեն. ինչպես ծուխն է պակասում, կպակասեն։)

Այս չորս պատճառի համար ասում ենք.

(Գա քո արքայությունը։)

Դարձյալ՝ Ավետարանի մեկ այլ օրինակում գրված է. (Գա քո Սուրբ Հոգին և սրբի մեզ։)

Նախ՝ սա ցույց է տալիս, թե Սուրբ Հոգին թագավոր է և Տեր, և սուրբ է և մեզ սրբող. ուրեմն Սուրբ Հոգին էլ Աստված է Հոր և Որդու հետ։

Երկրորդ՝ ցույց է տրվում, որ այս աղոթքի դեմքը ուղղված է Սուրբ Երրորդությանը։

Հորը, երբ ասում ենք (Հայր մեր, որ երկնքում ես։)

Որդուն՝ (Սուրբ լինի քո անունը։)

Սուրբ Հոգուն՝ (Թող գա մեզ մոտ և սրբի չարիքների ամեն պղծությունից։)

Դարձյալ՝ մի այլ ծածուկ իմաստություն էլ կա։

«Հայր մեր» ասելը ցույց է տալիս մեր պատիվը, որ լինելու է սրբերինը հանդերձյալ հարության ժամանակ, որովհետև Աստծու և հարության որդիներ են կոչվում։

Քանզի այն ժամանակ ենք իսկապես երկնավոր Հոր որդիներ լինում, երբ մեզ հարություն է տալիս հողից, և մեզ բարձրացնում է երկինք, և արքայությունը ժառանգություն է տալիս։

Նաև այն ժամանակ Աստծու Սուրբ անունը կոչվում է Իր սրբերի վրա, ըստ այն խոսքի. (Աստված կանգնեց աստվածացածների մեջ։)

Եվ Ավետարանն ասում է. (Այն ժամանակ արդարները կփայլեն արեգակի պես.) և այն ժամանակ Քրիստոսի թագավորակից են լինում և ժառանգում են արքայությունը, ըստ այն խոսքի. (Եթե համբերենք, Նրա հետ էլ կթագավորենք՝ Քրիստոս Հիսուսով՝ մեր Տիրոջով, որին փառք և զորություն հավիտյանս, ամեն։)