Քարոզգիրք, որ կոչվում է Ամառան հատոր · 6/24

ԳԼՈՒԽ ԽԱ-ԽԵ

Դարձյալ ուրիշից քարոզ քահանայության կարգի մասին. այս խոսքի վրա.

(Քո քահանաները թող արդարություն հագնեն, և Քո սրբերը ցնծությամբ թող ցնծան։)

Սաղ. 131. 9. (Գլուխ ԽԱ)

Վարդապետներն ասում են, թե պատշաճ էր, որ սուրբ եկեղեցում լիներ քահանայության կարգը։

Եվ սա է պատճառը. որովհետև երեք են հոգևոր աստիճանները, այսինքն՝ բնությունը, շնորհը և փառքը։

Բնությունը ներքին աստիճանն է, և շնորհը՝ միջինը, և փառքը։

Բնությունը ներքին աստիճանն է, և շնորհը՝ միջինը, և փառքը՝ վերինը։

Որովհետև մարդկանց բնությունը հրեշտակների միջնորդությամբ բարձրանում է դեպի վերին փառքը։

Բայց այժմ սուրբ եկեղեցին միջին աստիճանում է, այսինքն՝ Սուրբ Հոգու շնորհի մեջ, դրա համար էլ այն այս կենցաղի բնության և երկնային փառքի միջև է։

Իսկ բնության մեջ կարգ է գտնվում, քանի որ երկնային մարմիններն իշխում են այս ստորին մարմինների վրա և լուսավորում նրանց։

Բայց և մարդու բնական մարմնի մեջ է կարգ գտնվում։

Որովհետև գլխավոր անդամներն իշխում են մյուս անդամների վրա, ինչպես գլուխը, սիրտը և լյարդն իշխում են մյուս անդամների վրա և նրանց մեջ բնական ջերմություն ու շարժում են առաջացնում։

Նաև երկնքի արքայության փառքի մեջ կարգ է գտնվում։

Որովհետև այնտեղ շատ են հրեշտակների և հրեշտականմանների կարգերն ու աստիճանները։

Ուրեմն ճիշտ էր, որ նաև եկեղեցում, որ բնության և փառքի միջև է, կարգ լինի, որովհետև անկարգությունն ամենուրեք չար է, իսկ կարգավորությունը՝ բարի։

Նաև պետք է, որ եկեղեցում ոչ թե մեկ կարգ լինի, այլ շատ կարգեր։

Եվ սա երեք պատճառով։

Նախ՝ որ ընդարձակ լինի այն ճանապարհը, որով մարդը հասնում է Աստծո ծառայությանը։

Որովհետև եթե միայն մեկ կարգ լիներ, փրկության ճանապարհը նեղ կլիներ, և ոչ բոլորը կկարողանային գնալ։

Երկրորդ՝ որովհետև մարդու բնությունը տկար է, դրա համար միայն մեկ կարգը չէր կարող կատարել Աստծո բոլոր ծառայությունները, ինչպես Մովսես մարգարեն մենակ չէր կարողանում կրել ժողովրդի ծանրությունը և նրանցից ընտրեց յոթանասուն ծերերի, որոնք կրեցին ժողովրդի ծանրությունը։

Ուրեմն ճիշտ էր, որ եկեղեցում շատ կարգեր լինեն։

Երրորդ՝ որպեսզի Աստծո իմաստությունը հայտնվի, որովհետև կարգավորելն իմաստունների գործն է, քանի որ արտաքին փիլիսոփաներն արարածների կարգից ճանաչեցին Արարչի իմաստությունը։

Եվ երբ հարավի թագուհին տեսավ Սողոմոնի ծառաների կարգավորությունը, ապշեց և ասաց. «Քո իմաստությունն ավելի մեծ է, քան այն, ինչ ես լսել էի»։

Եվ Սողոմոնը նշանակում է Քրիստոսին, իսկ հարավի թագուհին՝ հեթանոսների եկեղեցին. երբ տեսնում է Քրիստոսի ծառաների կարգը, այսինքն՝ եկեղեցու յոթ կարգերը, զարմանում և հիանում է Քրիստոսի իմաստությամբ։

Բայց եկեղեցու յոթ կարգերի մեջ վերին կարգն ավելի բարձր է, քան մյուսները, այսինքն՝ քահանայությունը, ինչպես և գրված է Թագավորությունների գրքում, թե Սողոմոնը փղոսկրյա աթոռ շինեց և ծածկեց այն ոսկով։

Եվ աթոռին վեց աստիճան շինեց. այսպես Քրիստոսը վեց աստիճան շինեց, որ վեց ստորին կարգերն են։

Եվ նրանց վրա դրեց ամենաբարձր աթոռը՝ յոթերորդ կարգը, որ քահանայությունն է։

Եվ այն պատեց ոսկով, այսինքն՝ արդարությամբ և առաքինությամբ, դրա համար Դավիթն ասում է. (Քո քահանաները թող արդարություն հագնեն։)

Արդ՝ քահանայության այս կարգի մասին պետք է ասել, որ Քրիստոսը երեք տեսակ պատվով պատվեց քահանաներին։

Առաջին՝ որ նրանց զանազան զգեստներ հագցրեց։

Երկրորդ՝ որ իր թագը դրեց նրանց գլխին։

Երրորդ՝ որ նրանց իր սեղանին բազմեցրեց։

Արդ՝ առաջին պատիվն այն է, որ քահանաներին զարդարեց զանազան զգեստներով, որոնք վեց տեսակ են։

Առաջին զգեստը խույրն է, և այն հոգևորապես ինչ-որ բան է նշանակում։

Նախ՝ ցույց է տալիս հոգևոր զորությունը, որովհետև ծածկում է ուսերը, որոնցով նա կրում է Քրիստոսի օրենքի բեռը։

Երկրորդ՝ խույրը ցույց է տալիս այն ծածկոցը, որով հրեաները ծածկեցին Քրիստոսի գլուխը և խփում էին՝ ասելով. (Մարգարեացիր մեզ, ո՞վ է, որ քեզ խփեց։)

Եվ դրա համար են խույրը հագցնում, որովհետև այնտեղ են հինգ զգայարանները։

Որովհետև պատարագող քահանան պետք է լինի ինչպես Քրիստոսը, որ գնում է չարչարանքների։

Փակել աչքերը անզուսպ նայելուց, և լսելիքն ու բերանը՝ դատարկ բաներից, ծածկելով կուրծքը սրտի վրա, որ բարի խորհուրդը սրտում հավաքի։

Երկրորդ զգեստը շապիկն է։

Եվ այն ցույց է տալիս այն սպիտակ հանդերձը, որ Հերովդեսը նախատինքի համար հագցրեց Քրիստոսին, նաև ցույց է տալիս սուրբ վարքը, որով քահանան պետք է զգեստավորվի։

Եվ պատարագի ժամին քահանաներին սպիտակ հանդերձ է պատշաճում, որովհետև քահանաների գործը հրեշտակների գործ է, և Ավետարանը, երբ խոսում է հրեշտակների հանդերձի մասին, նրանց հանդերձները սպիտակ է ցույց տալիս. (Տեսան հրեշտակին՝ սպիտակ պատմուճան հագած, և զարհուրեցին։)

Եվ Առաքյալների գործքում ասում է. (Ահա երկու այր երևացին սպիտակ հանդերձներով.) դրա համար պետք է, որ քահանայի կյանքը սուրբ լինի, ինչպես հրեշտակներինը։

Երրորդ զգեստը գոտին է, և այն ցույց է տալիս այն խարազանը, որով խփեցին սյանը կապված Քրիստոսին։

Դարձյալ գոտին ցույց է տալիս գարշելի ցանկության զսպումը և ողջախոհության մեջ կրթվելն ու զգաստանալը, ինչպես ասում է Ավետարանը. (Ձեր մեջքերը թող գոտեպնդված լինեն, և ճրագները՝ վառված։)

Որովհետև ով մեջքը գոտիով չի պնդում, ոչինչ չի կարող դնել իր ծոցը. այսպես էլ ով ողջախոհությունը չի պահում, բոլոր բարի գործերը թափվում են նրանից։

Բայց այստեղ պետք է իմանալ, որ հին օրենքում Եղիան իր մեջքը կաշվե գոտիով էր պնդում, իսկ նոր օրենքում Քրիստոսն ոսկե գոտի ուներ։

Քրիստոսի և Եղիայի միջև կրկնակի տարբերություն կա այսպես. որ Քրիստոսի գոտին ոսկե էր, իսկ Եղիայի գոտին՝ կաշվե։

Երկրորդ՝ որ Քրիստոսի գոտին կրծքի մոտ էր, իսկ Եղիայի գոտին՝ մեջքին։

Արդ՝ Եղիայի գոտին ցույց է տալիս հին օրենքի քահանաների ողջախոհությունը, որովհետև նրանք օրենքի երկյուղի համար էին ողջախոհ, իսկ նոր օրենքում ողջախոհությունը պետք է պահել ոչ թե երկյուղի, այլ Քրիստոսի սիրո համար, որովհետև ոսկին աստվածային սերն է նշանակում։

Դարձյալ՝ հին օրենքը պոռնկության գործն էր արգելում, դրա համար Եղիայի գոտին մեջքին էր։

Իսկ նոր օրենքն արգելում է շնության գործը և սրտի ցանկությունը, ինչպես ասում է Տերը. (Ով կնոջը նայում է ցանկանալու համար, արդեն իր սրտում շնացավ նրա հետ։)

Դրա համար Քրիստոսի գոտին կրծքի վրա էր՝ սրտին մոտ, որ ցույց է տալիս սրտի ցանկությունն իր մեջ զսպելը։

Չորրորդ զգեստը ձեռնուրարն ու բազպանն է, և սա ցույց է տալիս այն կապը, որով հրեաները կապեցին Քրիստոսի ձեռքը, երբ բռնեցին Քրիստոսին։

Նաև ցույց է տալիս կապված խրձերը, այսինքն՝ հավաքված բարի գործերը. դրա համար դրված է ձախ ձեռքին, որ այս կյանքն է ցույց տալիս, իսկ բազպանը երկու ձեռքին է, որովհետև այս կյանքում, որ ձախն է, պետք է սերմանել բարին, և հանդերձյալում, որ աջն է, հնձել։

Նախ՝ ձեռնուրարը ցույց է տալիս ներելի մեղքերից մաքրվելը, որովհետև նման է փոքրիկ վարշամակի, որով մաքրում են. որովհետև թեպետ այս ձախ կյանքում կարող են հեռու մնալ մահացու մեղքերից, բայց ներելի մեղքերից՝ ոչ, դրա համար պետք է հոգու երեսը մաքրել ներելի մեղքերից։

Հինգերորդ զգեստը՝ ուրարը, ցույց է տալիս այն կապերը, որոնցով Քրիստոսին կապեցին սյանը։

Նաև ցույց է տալիս Աստծո պատվիրանների լուծը, որ թեթև է և քաղցր, ինչպես ասում է Քրիստոսը. (Իմ լուծը քաղցր է։)

Վեցերորդ զգեստը շուրջառն է, որ ցույց է տալիս Քրիստոսի կարմիր քղամիդը, երբ տանում էին նրան չարչարանքների։

Նաև ցույց է տալիս աստվածային սերը, որովհետև ինչպես շուրջառը վերին զգեստ է և ամեն ինչ ծածկում է, նույնպես Աստծո սերը ծածկում է բոլոր մեղքերը, ինչպես ասում է առաքյալը. (Սերը ծածկում է մեղքերի բազմությունը։)

Եվ ինչպես շուրջառը բոլոր զգեստների վրա է, նույնպես սերը՝ բոլոր առաքինությունների վրա։

Եվ սա պետք է իմանալ, որ բոլոր զգեստները, որ ունեն քահանայից ցածր վեց կարգերը, քահանան կարող է հագնել և կատարել նրանց բոլոր գործերը։

Եվ սա ցույց է տալիս, որ բոլոր առաքինությունները, որ տարածված են ստորին կարգավորների մեջ, պետք է հավաքվեն քահանայի մեջ։

Սրանից երևում է, որ Քրիստոսը շատ պատվեց քահանաներին, որովհետև նրանց իր հանդերձը հագցրեց։

Որովհետև պատարագի բոլոր զգեստները նշանակում են Քրիստոսի չարչարանքների բոլոր զգեստները։

Եվ ոմանք կան, որ անգիտությամբ արհամարհում են պատարագի սուրբ զգեստները, որոնցով հին օրենքում հրամանով զգեստավորվում էին և ապա պատարագ մատուցում, ինչպես Ահարոնը և իր որդիները. որովհետև եթե անբան անասուններին պատարագելու համար այդպես պետք էր զգեստներով զարդարվել, որքա՜ն ավելի պետք է զարդարվի նա, որ պատարագում է Աստծո Գառանը, որ վերցնում է աշխարհի մեղքը։

Դրա համար Դավիթն ասում է. (Քո քահանաները թող արդարություն հագնեն։)

Սա է առաջին պատիվը, որով Քրիստոսը պատվեց քահանաներին։

Երկրորդ պատիվը՝ նրանց գլխին թագը դնելով, ինչպես Քրիստոսի գլխին դրվեց փշե պսակ՝ թագավորության նշան։

Այսպես և քահանան իր գլխին պսակ ունի, այսինքն՝ գլուխը մաքրում են և մազերը կազմում բոլորաձև թագի նման։

Որովհետև Քրիստոսին ծառայելը թագավորություն է, և կատարյալ խաչաձև է, որովհետև Քրիստոսին խաչակից եղավ։

Եվ այս բոլորաձև թագը պատշաճում է քահանային չորս պատճառով։

Նախ՝ իմաստուններն ասում են, թե բոլորաձևն ամենագեղեցիկն է բոլոր ձևերից, և քահանան պետք է աշխարհականներից ավելի գեղեցիկ վարք ունենա։

Երկրորդ՝ որովհետև բոլորաձևն ընդարձակ է և իր մեջ շատ բան է պարունակում, և պետք է, որ քահանայի սիրտն ընդարձակ լինի՝ սիրով լցված, որպեսզի ոչ միայն սիրելիներին սիրեն, այլև թշնամիներին։

Երրորդ՝ որովհետև բոլորաձևն ամենամաքուրն է, քանի որ անկյուն չունի, որտեղ ինչ-որ աղտ թաքնվի։

Նույնպես և քահանայի հոգին թող մեղքերից մաքուր լինի, որ նենգության կամ նախանձի անկյուն չունենա, որտեղ մեղքերի աղտեղությունը թաքնվի։

Չորրորդ՝ որովհետև այն մյուս ձևերից պարզ է, քանի որ մյուս ձևերը շատ գծերից են բաղկացած, իսկ բոլորաձևը՝ մեկ գծից, և չունի սկիզբ ու վախճան, այլ կատարյալ է. դրա համար այս աշխարհն այս ձևով դրվեց, ինչպես չորս տարրերը, աստղերը և երկինքները. այսպես պետք է, որ քահանայի միտքն ամենապարզը և միամիտ լինի աղավնու պես։

Նաև ծառայում են Աստծուն, որ անսկիզբ է և անվախճան, և ամբողջ աշխարհի համար բարեխոսում են Աստծո առաջ. դրա համար նրանց մազերը բոլորաձև թագի պես են։

Դարձյալ՝ առաքյալն ասում է. (Վարսերը ծածկոցի փոխարեն են տրված.) դրա համար պետք է, որ եկեղեցու սպասավորներն իրենց գագաթը մաքրեն բոլորաձև՝ թագի պես։

Դա նշանակում է, որ նրանց սրտերը թող բաց և առանց ծածկույթի լինեն Աստծո առաջ։

Նաև մազերը նշանակում են աշխարհի մեծությունն ու ունեցվածքը. ինչպես երկար մազերը ծածկում են զգայարանները՝ տեսողությունն ու լսողությունը, և խափանում նրանց գործը, նույնպես ով սիրում է աշխարհի մեծությունն ու ունեցվածքը, նրա միտքը ծածկվում է այս աշխարհի զբաղմունքով, և չի կարող տեսնել հանդերձյալի փառքը կամ լսել Աստծո խոսքը կամ ճաշակել աստվածային պատվիրանների քաղցրությունը։

Եվ ինչպես երբ գլխին խիտ մազեր ունի, գլուխը խիստ ցավում է, որովհետև մազերն արգելում են գլխի գոլորշուն, և այն դուրս չի ելնում։

Նույնպես ում միտքն այս աշխարհի հոգսով է զբաղված, նրա ցավը շատ է լինում, և ամեն ժամ վախենում է գողերից և ավազակներից. իսկ ով ունեցվածք չունի, ո՛չ ցավ ունի և ո՛չ երկյուղ։

Դրա համար քահանան պետք է գագաթը մաքրի և մազերը հարթի բոլորաձև՝ Քրիստոսի թագի նման, որ պսակ դրվեց նրա գլխին։

Սրանից հայտնի է, որ Քրիստոսը շատ պատվեց քահանաներին, որ նրանց իր հանդերձը հագցրեց և նրանց գլխին իր պսակը դրեց։

Երրորդ պատիվը, որ Քրիստոսն անում է քահանաներին, այն է, որ նրանց բազմեցնում է իր սեղանին, որ հրեշտակների սեղանն է, ինչպես ասում է սաղմոսը. (Հրեշտակների հացը կերան մարդիկ։)

Եվ ոչ միայն նրանց բազմեցնում է հրեշտակների սեղանին, այլև նրանց ավելի է պատվում, քան հրեշտակներին։

Որովհետև թեպետ հրեշտակները բազմում են այս սեղանին և կյանքի հացն ուտում իմանալի կերպով, քանի որ ուրախանում են պատարագի խորհրդով, բայց հրեշտակներին կարողություն տրված չէ, որ այս պատարագը մատուցեն և հացն ու գինին փոխեն Քրիստոսի մարմնի և արյան։

Նախ՝ այս կարողությունը տրված չէ թագավորներին և իշխաններին, ո՛չ նահապետներին կամ մարգարեներին, այլ միայն քահանաներին։

Եվ թեպետ մեծ պատիվ է մարդու համար թագավորի սեղանից ուտել, թեկուզ բազմողների վերջինը լինի, բայց ավելի պատվավոր է թագավորի մոտ անմիջապես նստելը։

Իսկ քահանան Քրիստոսի սեղանին նստում է Աստծուն մոտ՝ անմիջապես, ինչպես սաղմոսն է ասում. (Կմտնեմ Աստծո սեղանի առաջ։)

Դրա համար պետք է, որ քահանան, որ Քրիստոսի սեղանին նստում է Աստծուն մոտ, ավելի սուրբ լինի և իր ձեռքերը լուսավորի մեղքերից խոստովանությամբ, ինչպես ասում է Ղևտացոց գիրքը. (Քահանաները, որ պատարագ են մատուցում իրենց Աստծուն, պետք է սուրբ լինեն։)

Եվ սա չորս պատճառով։

Առաջին՝ որովհետև քահանաներն իրենց ձեռքերով շոշափում են Քրիստոսի մարմինը սեղանի վրա, որից հրեշտակները դողում են, դրա համար քահանաները պետք է սուրբ լինեն։

Օրինակ՝ հին օրենքում Աստծո տապանակն էր, որ իր մեջ կրում էր մանանայով լի ոսկե սափորը, ներսից և դրսից ոսկով պատված։

Մանանայով լի ոսկե սափորը Քրիստոսի մարմինն է՝ աստվածությամբ լի։

Եվ քահանան, որ այն վերցնում է իր ձեռքերում, Աստծո տապանակին է նման. դրա համար պետք է, որ ներսից և դրսից ոսկով պատված լինի՝ ներսից աստվածային սիրով, և դրսից՝ ընկերոջ սիրով։

Դարձյալ՝ ներսից՝ հոգու ողջախոհությամբ, և դրսից՝ մարմնի ողջախոհությամբ։

Երկրորդ՝ որովհետև քահանան երկնավոր թագավորի սպասավորն ու մատռվակն է. իսկ երկրի թագավորների սպասավորները, երբ խորտիկներ և գինի են մատուցում բաժակով, եթե նրա ձեռքն աղտոտված լինի, շատ է ամաչում թագավորից։

Նույնպես նա, ով պատարագում է Աստծո Գառան մարմինն ու արյունը հացի տեսակով և գինու տեսակով, մատուցում է Հայր Աստծո առաջ։

Դրա համար եթե նրա ձեռքը մեղքերով աղտոտված լինի, մեծ ամոթ է կրում Աստծո և նրա հրեշտակների առաջ։

Դրա համար քահանան, երբ մոտենում է պատարագի մատուցմանը, նախ լվանում է իր մատները ջրով՝ ասելով. (Սրբությամբ կլվանամ իմ ձեռքերը և կշրջեմ քո սեղանի շուրջը։)

Որպեսզի ցույց տա, որ փոշու նման մեղքերից էլ պետք է մաքրվել։

Երրորդ պատճառը՝ որովհետև թեպետ նրանք, ովքեր ուտում են թագավորի սեղանից, պետք է մաքուր ձեռքեր ունենան, մանավանդ նրանք, ովքեր թագավորի հետ ուտում են միևնույն պնակից։

Արդ՝ պատարագող քահանան միևնույն սկուտեղից և միևնույն բաժակով ուտում և խմում է Քրիստոսի հետ, ինչպես ինքը կերավ վերնատանը աշակերտների հետ. դրա համար պետք է, որ ձեռքերով մաքուր լինի մեղքերի գործից։

Դրա համար Մովսեսը կանանց հայելիներից լվացարան շինեց, որպեսզի այնտեղ քահանաները լվանան ձեռքերն ու ոտքերը, և նայեին հայելու մեջ և մաքրեին մտքի աղտը, և ապա մտնեին պատարագ մատուցելու։

Այս լվացարանը նշանակում է խոստովանության խորհուրդը, որովհետև այնտեղ պետք է նայել և տեսնել իր արատները և արցունքների ջրով լվանալ մեղքերը։

Եվ ապա մատուցել պատարագը՝ Քրիստոսի մարմինն ու արյունը։

Չորրորդ՝ որովհետև քահանայի բոլոր գործերն աստվածագործություն են, ինչպես պատարագով հացն ու գինին Աստծո մարմին և արյուն է դարձնում։

Նույնպես մկրտությամբ մարդկանց որդիներին Աստծո որդիներ է դարձնում, այսպես և մեղքերի թողություն է շնորհում, իսկ մեղքերը թողնելը միայն Աստծունն է, ասում է Ավետարանը։

Այսպես օտար տղամարդուն և կնոջը պսակելով՝ մեկ մարմին է դարձնում, և սա ևս Աստծո գործ է, ըստ այն խոսքի. (Ինչ Աստված զուգեց, մարդը թող չբաժանի։)

Արդ՝ այսպես քահանայի ամեն գործ Աստծո գործ է. դրա համար պետք է աստվածանալ և ապա Աստծուն մոտենալ և Աստծո գործերը կատարել, և աստվածանալ սրտի սրբությամբ, հոգու անմեղությամբ, ճշմարտախոս լեզվով, անկեղծ սիրով և բարի գործով. և մարդկային ու աստվածային առաքինության բարեգործության բոլոր մյուս մասերն իր մեջ բերելով՝ կարող է իր կարողության չափով Աստծուն նմանվող լինել։

Նաև գթալ ժողովրդի վրա, ինչպես հայրն՝ որդիների վրա, և Աստված գթում է արարածների վրա. և ինչպես քաջ հովիվ՝ իր անձը դնում է Քրիստոսի հոտի համար այնպես, որ պատասխան տա ժողովրդի և Քրիստոսի բանավոր հոտի համար։

Որով և քաջ Հովվապետ Քրիստոսի հետ։

Որով և քաջ Հովվապետ Քրիստոսի հետ կդասվի աջակողմյանների դասին՝ ասելով. (Ահա ես և իմ մանուկները, որ Աստված ինձ տվեց։)

Եվ կլսի երկնավոր ձայնը, թե՝ (Բարի՛ և հավատարիմ ծառա, մտի՛ր քո Տիրոջ ուրախության մեջ.) Ամենասուրբ Երրորդության փառքի համար հավիտյանս հավիտենից, ամեն։

Նույնի քարոզը Քահանաների մասին. մարգարեի խոսքի վրա.

(Քահանայի շուրթերը գիտություն թող պահեն, և օրենքը նրա բերանից թող խնդրեն, որովհետև նա Ամենակալ Տիրոջ հրեշտակն է։)

Մաղաք. 2. 7. (Գլուխ ԽԲ)

Նախ և առաջ այս խոսքը պետք է այսպես իմանալ։

Որ երբ խոսքը պատրաստվում է կոկորդի միջով գալ բերան, շուրթերը պետք է արգելեն այն և գիտությամբ ու իմաստությամբ զարդարեն, և ապա խոսել։

Երկրորդ՝ որ նախ ինքը իմանա և հասկանա, և ապա խոսի ուրիշներին։

Երրորդ՝ որ նրա հոգու շուրթերը, այսինքն՝ իմացությունն ու միտքը, զգուշությամբ գիտություն և իմաստություն ընդունեն իր մեջ. դրա համար է երեց կոչվում, այսինքն՝ իմաստությամբ և բարի գործերով մեծացած։

Չորրորդ՝ Հոր գիտությունն ու իմաստությունը միածին Որդին է, և քահանան պետք է զգուշությամբ պահի նրան իր մոտ, որպեսզի նրա անարժան գործերի պատճառով չփախչի. որովհետև իզուր անիծելը և բամբասելը, հայհոյելը և որևէ մեկին մատնելը, սուտ խոսելը և այլն փախցնում և հեռացնում են Քրիստոսին մեզանից, որովհետև չարարվեստ անձի մեջ Աստծո իմաստությունը չի բնակվում։

(Եվ Սուրբ Հոգին փախչում է նենգությունից և մեղքերով վարված մարմնից, ասում է Սողոմոնը։)

Հինգերորդ՝ որ քահանայի միտքը զգուշությամբ հետևի ժողովրդի շուրթերին՝ իմանալու և ճանաչելու նրանց մեղքերը, որպեսզի կարողանա բժշկել նրանց դրանցից։

Վեցերորդ՝ որ գրքերը միայն շուրթերով չկարդա կամ միայն շուրթերով չաղոթի կամ սաղմոս չասի, այլ գիտությամբ և մտքով, ըստ առաքյալի. (Սաղմոս կասեմ մտքով, սաղմոս կասեմ հոգով, սաղմոս կասեմ և կհասկանամ.) որովհետև եթե աղոթողը չգիտի, Աստված էլ չգիտի կամ չի կատարում խնդրանքը։

Յոթերորդ՝ որ շուրթերով զգուշությամբ պահի աղոթքն ու պահքը և իմանա, որ սրանցով են հալածվում և վանվում դևերը և նրանց ներգործությունները նրանից, ինչպես ասում էր Տերը. (Այս ազգը ոչնչով դուրս չի գալիս, եթե ոչ աղոթքով և պահքով։)

Ութերորդ՝ շուրթերով զգուշանա բոլոր վնասակար խոսքերից և անմաքուր և անմաքուր կերակուրներից, որոնցով քահանաներին արժան չէ սնվել, խոզի մսից՝ ըստ հայրերի կանոնների, և գազանից գիշատվածից և այլազգիների զոհածից և խեղդվածից, և իմանա իր արժանավորությունը, և ապա մոտենա Տիրոջ մարմնին և արյանը, որպեսզի երկրորդ անգամ Քրիստոսին խաչ չհանի՝ իր անձի դատապարտության համար։

Նաև շուրթերով և մտքով զգուշանա սաղմոսը կրճատ չասել, որովհետև սատանան վերցնում է նրա սաղմոսի մնացորդը և վախճանին նրա հետ դատաստան է մտնում Աստծո առաջ՝ ասելով. «Մեզ մեկ անգամ օրհնաբանություններից լռելու համար մերժեցիր և մերկացրիր մեր փառքից. տե՛ս քո պատկերներին, թե որքան են գողացել և պակասեցրել քո օրհնություններից». և այս ամոթը բերում ենք Քրիստոսին և ամոթով հալածվում Տիրոջից։

Իսկ ասելը (Օրենքը թող պահանջեն նրա բերանից).

Նախ՝ որ քահանայի խոսքերը, որ խոսում է, օրինավոր լինեն և ոչ անօրեն՝ դատարկաբանել, խեղկատակել և այլ նման բաներ, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Իմ կոկորդը ճշմարտություն թող խորհի։)

Երկրորդ՝ որ ինչ օրենքն ու Ավետարանն են հրամայում, Աստված այն է խնդրում քահանաների բերանից, և պետք է զգուշանալ, որպեսզի չլսի, թե՝ (Քո բերանով կդատեմ քեզ, չա՛ր ծառա։)

Երրորդ՝ որ քահանան միշտ պետք է այնպես խոսի, որ ժողովրդի համար օրենքներ և կանոններ կարգի, և բամբասանքի և գայթակղության պատճառ չլինի, (որովհետև վա՜յ, ասում է Տերը, նրան, որ գայթակղեցնում է փոքրիկներից մեկին։)

Չորրորդ՝ որ քահանան իր բերանով ժողովրդին սովորեցնի օրենքի խոսքը և ուղղափառ հավատը, խոստովանությունը և այլն, որպեսզի սրանցով լուսավորված՝ ժողովուրդը վարժվի Աստծուն հաճելի բաներում։

Դրանից հետո ասում է, թե՝ (Ամենակալ Աստծո հրեշտակ է։)

Եվ քահանան հրեշտակին նման է բազում եղանակներով։

Նախ՝ հրեշտակը բարձր է տեղով, և քահանան բարձր է պատվով և աստիճանով։

Երկրորդ՝ որ առաջին կարգապետությունները.

Աթոռները, Սերովբեները և Քերովբեները համապատիվ են, այսինքն՝ Աթոռները՝ Հոր դեմքով, Սերովբեները՝ Որդու դեմքով, և Քերովբեները՝ Սուրբ Հոգու դեմքով։

Այսպես քահանան, եպիսկոպոսը և կաթողիկոսը համապատիվ են պատարագելիս, որովհետև պատարագող քահանային Տեր է կոչվում. կաթողիկոսը՝ Աթոռների և Հոր դեմքով, և եպիսկոպոսը՝ Սերովբեների և Որդու դեմքով, քահանան՝ Քերովբեների և Սուրբ Հոգու դեմքով։

Երրորդ՝ որ այդ երեքն անմիջապես են ընդունում Աստծո իմաստությունը. այսպես և այս երեք դասերն անմիջապես են ընդունում շնորհն ու իմաստությունը Աստծուց, դրա համար երեքն են, այսինքն՝ սարկավագը, դպիրը և այլն։

Չորրորդ՝ որ անմարմին են և մեզնից անտեսանելի. այսպես քահանան պետք է մարմնի մեջ անմարմին լինի, որպեսզի նրա մեջ ոչ մի բիծ և արատ չտեսնեն, ըստ այն խոսքի. (Թող աչքը նրա վրա տգեղություն չտեսնի։)

Հինգերորդ՝ որ անմահ են կենդանությամբ. այսպես քահանան պետք է անմահ լինի հոգով բարի գործերի մեջ և չմեռնի մեղքերով, ըստ իմաստասերների. (Քեզ համար մահը մահկանացու չէ, այլ չարն է անմահ։)

Վեցերորդ՝ որ հրեշտակներն անկիրք են և անկարոտ, այսպես քահանան պետք է անկիրք լինի մեղքերից և անկարոտ՝ աշխարհական ունեցվածքից։

Յոթերորդ՝ որ կրակի պես վեր են ձգտում իրենց դիտավորությամբ դեպի Աստված, ըստ այն խոսքի. (Ով իր հրեշտակներին հոգիներ արեց և իր պաշտոնյաներին՝ այրող կրակ։)

Այսպես քահանան պետք է (վերինը խորհի և մտածի, ուր Քրիստոսը նստած է Աստծո աջ կողմում, ըստ առաքյալի.) և ոչ թե երկրավորը։

Ութերորդ՝ որ անդադար են Աստծո փառաբանության մեջ. այսպես քահանան պետք է միշտ Աստծո օրհնության մեջ լինի՝ աղոթելու, սովորելու, սովորեցնելու մեջ, ինչպես ասում է Դավիթը. (Տիրոջը կօրհնեմ ամեն ժամ։)

Իններորդ՝ որ նրանք միշտ լույս են, ինչպես ասում է երգը. (Լույսից ստեղծեցիր հրեշտակներին։)

Այսպես քահանան պետք է մտքով լույս և իմաստուն լինի, և ապա լուսավորի ժողովրդին, որովհետև տգետ քահանան կույր է և կուրացնող, և Տերն ասում է. (Կույրը, երբ կույրին է առաջնորդում, սխալվում է, և երկուսն էլ փոսն են ընկնում։)

Տասներորդ՝ որ բնությամբ անապական են, և քահանան պետք է անարատ և անապական վարք ձեռք բերի, որ սրբությունն է, արդարությունը, մաքրությունը, խոհեմությունը և այլն, որպեսզի նրա հոգին աղտոտ գործերով չապականվի, որպեսզի անպիտան աղ չլինի, որ դուրս են նետում և կոխոտում, և չլսի, թե՝ (Քո մեջ եղած լույսը խավար է, իսկ խավարն ո՜րքան ավելի։)

Տասնմեկերորդ՝ որ ամեն օր ընդունում են իմաստությունը և չեն հագենում, այլ ավելի են փափագում. այսպես քահանան պետք է միշտ կրթի իր անձը ուսման և աստվածպաշտության մեջ, ինչպես ասում էր առաքյալը Տիմոթեոսին, թե՝ (Միշտ ուշադիր եղիր ընթերցվածներին և կրթիր քո անձը աստվածպաշտության մեջ։)

Տասներկուերորդ՝ որ Աստծուց պահապան և խնամող կարգվեցին մարդկային ազգի համար։

Այսպես քահանան խնամք է տանում ժողովրդի համար և պահում իմանալի գազանից՝ սատանայից, և հերձվածող գայլերից։

Տասներեքերորդ՝ որ հրեշտակները բարի մարդկանց բարի գործերը մատուցում են Աստծո առաջ և արժանացնում պարգևների և ողորմության, ինչպես Կոռնելիոսին, և չարերին պատժում են, ըստ այն խոսքի. (Չար հրեշտակի ձեռքով տանջանքներ ուղարկեց նրանց վրա։)

Այսպես քահանան պետք է բարիների համար աղոթի և նրանց տա Տիրոջ մարմինն ու արյունը, իսկ չարերին և չզղջացողներին վտարի եկեղեցուց, մինչև զղջան։

Տասնչորսերորդ՝ որ այրող և ջերմացնող են. այսպես քահանան պետք է սրբությամբ այրի և մաքրի և քավի ժողովրդի մեղքերը և իմաստությամբ ջերմացնի նրանց աստվածային սիրո մեջ։

Տասնհինգերորդ՝ որ դժվարաշարժ են դեպի չարը, մանավանդ թե անշարժ, և մշտաշարժ՝ դեպի բարին։

Այսպես քահանան պետք է բոլորովին անշարժ լինի դեպի չարը և մեղքերը, և մշտաշարժ՝ դեպի բարին։

Տասնվեցերորդ՝ որ ավելի մեծ պարզության և նրբության պատճառով ինչ որ կա մի հրեշտակի մեջ, մյուսները տեսնում են։

Նույնպես քահանաները պետք չէ իրենց մեղքերը միմյանցից ծածկեն, կամ խորհուրդները կամ խոսքը, այլ հայտնեն խոստովանությամբ և նույնը սովորեցնեն ժողովրդին, որպեսզի ուղիղ վարքով և ճշմարիտ հավատով կանգնենք այս աշխարհում և հանդերձյալ փառքին արժանի լինենք մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսով, որ օրհնյալ է հավիտյանս, ամեն։

Հարց.

Ինչո՞ւ այժմ աբեղաների և կրոնավորների դասերը բրդեղեն են հագնում, որ ոչխարների և գառների բուրդն է, և ոչ թե կտավեղեն, ինչպես հին օրենքում։

Պատ.

Նախ՝ քանի դեռ Աստված ծնված և մեր բնության հետ խառնված չէր, հրամայեց քահանայական զգեստը կտավից անել, իսկ երբ միացավ և խառնվեց ծնվող այս բնությանը և Գառ անվանվեց, հրամայեց քահանաների զգեստը գառների բրդից անել, և ապա պատարագել Գառանը, որ վերցնում է աշխարհի մեղքը։

Երկրորդ՝ որ բուրդը տեսնելով՝ հասկանանք, թե Քրիստոսին ենք հագել, որովհետև Հովհաննեսից Գառ կոչվեց, և բուրդը նրա զգեստն է. դրա համար անմեղ լինենք Գառան պես և չմեղանչենք։

Երրորդ՝ որ բուրդը կոշտ է և չարչարող. նաև քահանան պետք է կոշտ, խիստ և նեղող վարք ձեռք բերի և ծուլությամբ չհեշտանա։

Չորրորդ՝ որ բուրդը լվանալիս ավելի է մաքրվում կեղտից և մաքրում է ուրիշներին։

Նույնպես քահանան պետք է ավելի մաքրվի մեղքերից և մաքուր լինի, նաև ուրիշներին մաքրի մեղքերից խրատի ամեն խոսքով։

Հինգերորդ՝ որ բուրդն անգայտ է, այսինքն՝ կակուղ և թույլ. նույնպես քահանան և կրոնավորը պետք է հեզ և խոնարհ լինեն և Աստծո հանգստավայր, ըստ առաքյալի, թե՝ (Ո՞ւմ վրա հանգստանամ, եթե ոչ հեզերի և խոնարհների, և նրանց, որ դողում են իմ խոսքերից։)

Վեցերորդ՝ որ կենդանիների ծածկույթն ու զգեստն է. այսպես քահանան պետք է ծածկույթ լինի ժողովրդի բոլոր մեղքերի համար և պահի բոլոր վնասակարներից, և նախանձի ու կաշառքի համար չհայտնի ժողովրդի մեղքերը։

Յոթերորդ՝ որ ամեն տարի մկրատով կտրվում է. այսպես քահանան պետք է օրեցօր կտրի և մաքրի մեղքերի ավելորդը Աստծո խոսքի սրով։

Ութերորդ՝ որ բուրդը կենդանու բույս է, իսկ ինքն անկենդան. նույնպես քահանան, թեպետ բուսել է կենդանի ծնողներից, պետք է մեռցնի մարմինը և մեղքերի ախտը, ըստ առաքյալի. (Մեռցրեք ձեր երկրավոր անդամները։)

Իններորդ՝ պետք է անմեղ լինի Գառան պես, և ապա պատարագի Քրիստոսին՝ անարատ Գառանը, որովհետև հագել է նրա զգեստը։

Տասներորդ՝ որ բուրդը բնությամբ չոր է և ջերմ. նմանապես քահանան թող ցամաք և չոր լինի մարմնական ախտերի և հեշտությունների խոնավությունից, և ջերմ՝ Աստծո և եղբայրների սիրո և աղոթքների մեջ, և ապա կկարողանա արժանապես պատարագել Գառանը՝ Քրիստոսին։

Հարց.

Իսկ հին օրենքում ինչո՞ւ հրամայեց, որ քահանայական պատմուճանը կտավեղեն լինի։

Պատ.

Սա բազում պատճառով։

Նախ՝ որ կտավն անախտ ծնունդ ունի. այսպես քահանան թող ախտավոր ծնունդով չծնվի։

Եվ ով այդպես ծնվի, թող քահանայագործություն չանի, ինչպես ասում էր Մովսեսին. (Հանի՛ր կոշիկներդ ոտքերիցդ։)

Երկրորդ՝ որ անկենդան է և անզգա, և քահանան պետք է սպանի երկրավոր անդամները, որովհետև դրանք ցանկանում են հոգուն հակառակ։

Երրորդ՝ որ իր բույսը վեր է արձակում, և առաքյալը քահանային հրամայում է. (Վերինը խնդրել և խորհել, ուր Քրիստոսը նստած է Աստծո աջ կողմում.) և ոչ թե երկրավորը։

Չորրորդ՝ ծաղիկն ու պտուղը բարձրում է դնում, և քահանաներին հրամայված է երկնքում գանձել. (Ձեզ համար գանձեր դիզեք երկնքում։)

Հինգերորդ՝ պտուղը պարարտ է, և քահանան թող պարարտանա բազմապատիկ առաքինությամբ և բարի գործերով։

Վեցերորդ՝ լույսի նյութ է, և քահանան լուսավորում է իրեն իմաստությամբ, և ուրիշներին՝ Աստծո օրենքի քարոզությամբ, (որ լույս են տալիս աչքերին, ըստ մարգարեի։)

Յոթերորդ՝ և չարչարվելով է զգեստ դառնում, և քահանան պետք է մարմնի և մտքի չարչարանքներով Սուրբ Հոգու և նրա շնորհների տաճար դառնա, ըստ այն խոսքի. (Ովքեր Քրիստոսինն են, իրենց անձերը խաչ են հանել կրքերով և ցանկություններով հանդերձ։)

Ութերորդ՝ որ պտուղը կերակրելի է, և քահանան թե՛ խրատի խոսքով, թե՛ բարի գործերով կերակրում է ժողովրդին, որպեսզի լցվեն բարությամբ։

Իններորդ՝ ցավերի համար բժշկական է, և քահանան բժիշկ է մարդկանց հոգիների, որոնք հիվանդացել են զանազան մեղքերով։

Տասներորդ՝ որ կտավը, որ վուշից է լինում, պատվական է բոլոր մարդկանց մոտ. նույնպես պետք է պատվական գործերով զարդարի իրեն և սիրվի շատերից և պատվական լինի բոլորի մոտ, (որպեսզի տեսնեն ձեր բարի գործերը և փառավորեն երկնավոր Հորը։)

Եվ սա ընդունեցինք հներից՝ պատարագի քահանայական զգեստի և այլնի համար, իսկ բուրդը՝ հասարակ և ամենօրյա զգեստի համար, որովհետև Տերն ասաց. (Չեկա լուծելու, այլ լրացնելու.) և սրա մասին այսքանը։

Հարց.

Ի՞նչ է նշանակում եկեղեցու ժառանգավորների արձակ հանդերձը։

Պատ.

Նրանց անգոտի լինելը իշխանության նշան է։

Եվ սա վեց պատճառով։

Նախ՝ նշանակում է նրանց անամոթ և աներկյուղ լինելը, ինչպես թագավորներինը, որոնք ոչ ոքից չեն վախենում կամ ամաչում։

Երկրորդ՝ ցույց է տալիս նրանց ազատ, համարձակ և անարգել հրամանը ավելի նվաստների նկատմամբ, ինչպես տերերինը՝ ծառաների նկատմամբ։

Երրորդ՝ որ իրենց անձերի վրա մարմնական իշխանությունների կամ հարկերի կապ չունեն, ինչպես իշխաններինն՝ իշխվածների վրա։

Չորրորդ՝ որ ծառայական կապ և երկյուղ չունեն, այլ որդիական սեր, ինչպես ասում էր Տերը. (Ձեզ ծառաներ չեմ կոչում, այլ ձեզ բարեկամներ կկոչեմ, որովհետև ամեն ինչ ձեզ հայտնեցի.) և սրանք են, որ կամենում և սիրում են Քրիստոսին։

Հինգերորդ՝ ցույց է տալիս նրանց աննախանձ և ընդարձակ բարքը, որ անարգելորեն տալիս և բաշխում են միմյանց շնորհները, իշխանություններն ու իմաստությունները։

Վեցերորդ՝ ցույց է տալիս այն առատ և անպակաս պարգևներն ու շնորհները, որ ունեն, և տալիս են անարգել՝ նվազության կարծիք չտալով։

Հարց.

Ի՞նչ է նշանակում ասելը՝ եկեղեցու ժառանգավորներ։

Պատ.

Նախ՝ որ նրանք են ժառանգում եկեղեցու մարմնական եկամուտն ու իրավունքները, որ կարգված են սուրբ հայրերից։

Երկրորդ՝ նրանք են ժառանգում եկեղեցում եղած հոգևոր իշխանությունը։

Երրորդ՝ նրանք են ժառանգում ժողովուրդներից պատիվ և փառք։

Չորրորդ՝ նրանք են ժառանգում Աստծո պարգևն ու շնորհները, որ իջել են նրանց վրա։

Հինգերորդ՝ նրանք են ժառանգում վերին եկեղեցին, որ բոլորի մայրն է, և սա ըստ իրենց վարքի արժանավորության։

Հարց.

Ինչո՞ւ Քրիստոսը գնաց հարսանիքի։

Պատ.

Նախ՝ որպեսզի հայտնի դարձնի, թե նա է, որ օրհնեց և աճեցրեց Ադամի և մյուս նահապետների ամուսնությունը։

Երկրորդ՝ ամոթի համար նրանց, որոնք օրինավոր ամուսնությունը պիղծ են համարում։

Երրորդ՝ որ ինչպես հանցանքների պատճառով առաջին անեծքները եղան նախնիների վրա, նույնպես և նոր Ադամն իր հրաշքների առաջին գործով օրհնեց այս ամուսնությունը և առաջին անեծքները փոխեց օրհնության։

Հարց.

Ինչո՞ւ ջուրը գինի դարձրեց։

Պատ.

Նախ՝ ջուրը գինու փոխելով՝ ցույց տվեց, թե աշխարհական ցանկությունների սառը սերը փոխելու էր իր աստվածային բաղձանքների ջերմության՝ այն կրակով, որ եկավ երկրի վրա գցելու։

Երկրորդ՝ որովհետև մարդիկ ջրի պես սառել էին աստվածային սիրուց և չէին շարժվում դեպի բարի գործեր, ըստ այն խոսքի. (Ջրի պես մի՛ եռա.) իսկ Տերը ջուրը գինու փոխեց, այսինքն՝ որպեսզի նրանց հարբեցնի Հոգու սիրով, ինչպես ասում էին. (Ո՞վ կարող է մեզ բաժանել Քրիստոսի սիրուց. նեղությո՞ւնը, թե՞ անձկությունը, ո՛չ այս կյանքը և ո՛չ հանդերձյալը։)

Երրորդ՝ որ ջուրը գինու փոխելով, այսինքն՝ երկրավոր և շնչավոր իմաստությունը փոխեց երկնավոր և հոգևոր իմաստության։

Չորրորդ՝ ջուրը նշանակում է հին օրենքը, որ մարմնական էր և Քրիստոսով լցվեց, ինչպես ինքն ասում էր. (Չեկա լուծելու, այլ լրացնելու.) նաև ասում էր. (Լցրե՛ք մինչև վերև.) և Քրիստոսի գալստյամբ փոխվեց հոգևոր Ավետարանի։

Հինգերորդ՝ որ ջրի գույնը երևում էր, իսկ բնությունն ու համը փոխվեց գինու, որպեսզի ցույց տա, թե Տիրոջ առած մարդը մնաց թանձրությամբ և գույնով, բայց բնությունն աստվածացավ՝ Աստծո հետ միավորվելով, առանց միմյանց կորցնելու կամ շփոթվելու, այլ անբաժանելի միավորված։

Վեցերորդ՝ Ադամի անհնազանդությունը վերացրեց մոր հանդեպ հնազանդությամբ, ինչպես ասում է Ղուկասը. (Եվ հնազանդ էր ծնողներին։

Յոթերորդ՝ որ ինչպես հին Ադամը լսեց և կերավ և դուրս ելավ դրախտից, այսպես այժմ նոր Ադամը լսեց Եվայի դստերը՝ Մարիամին, և դրախտ մտցրեց գինու ճաշակմամբ՝ Տիրոջ հրամանով, որ տերունական արյունն էր նշանակում։

Ութերորդ՝ որ ջուրը գինու փոխելով՝ լուծեց Եվայի տրտմությունը՝ «տրտմությամբ կծնես»-ը, (որովհետև գինին ուրախացնում է, ասում է Դավիթը։)

Իններորդ՝ որ նախնիների հանցանքների պատճառով Աստված հեռացավ նրանցից և մերժեց իրենից, (որովհետև ձեր մեղքերը բաժանում են իմ և ձեր միջև, ասում է Աստված.) իսկ այստեղ քանդեց ցանկապատի միջնորմը և մոտեցավ մեզ և հայտնվեց հրաշքներով։

Իսկ Տիրոջ ասելը մորը. (Ի՞նչ կա իմ և քո միջև.) այսինքն՝ աստվածային այս բնության և մարդկայինի միջև, որ քեզնից է, երկվություն և բաժանում չկա, այլ միավորված են մեկ՝ անբաժանելի։

Եվ երկրորդ՝ այլ կերպ. (Ի՞նչ կա իմ և քո միջև.) այսինքն՝ թեպետ միավորված, բայց ոչ շփոթված և այլայլված, որ ո՛չ Աստված մնա և ո՛չ մարդ, ինչպես ասաց և Եվտիքեսը, այլ կատարյալ Աստված և կատարյալ մարդ, ոչ թե երկու կատարյալ, այլ մեկ կատարյալ՝ անբաժանելի և անշփոթ միությամբ։

Իսկ ջրով լի վեց կարասները, մեկ՝ նշանակում են այն վեց դարերը, որոնցում մարդիկ լցվեցին այս աշխարհի գարշելի ցանկությամբ, որ Տերը եկավ և փախցրեց և փոխեց երկնքի արքայության ջերմ ցանկության. երկրորդ՝ նշանակում են հին Ադամին, որ վեց օրից հետո ստեղծվեց և վեց շարժումով ապականվեց, իսկ նոր Ադամը վերստին նորոգեց և կենդանացրեց։

Դարձյալ տասներորդ՝ ջուրը գինի դարձրեց, որպեսզի տղամարդն ու կինն անձով մնան հատուկ և առանձին, իսկ խոսքով, սրտով, կամքով և սիրով՝ մեկ և նույն։

Դարձյալ՝ դրա համար համը գինի դարձրեց, բայց գույնը չփոխեց, որովհետև ջուրն ունի երեք հատկություն, այսինքն՝ սառնություն, խոնավություն և հագեցում, իսկ գինին սրա հակառակ ունի երեք հատկություն, այսինքն՝ ջերմություն, չորություն և անհագություն։

Եվ սա ամուսնացածների խրատի համար է, որպեսզի ջերմեռանդ սիրով չմոլեգնեն դեպի չար ցանկությունը, որովհետև այդպիսիների մասին իմաստունն ասում է. (Մեղքերի մեջ բռնված հոգիները մտքից էլ են ընկնում։)

Այլ թող սառը լինեն ցանկության հանդեպ, և չորացած չպնդանան սուրբ գրքերի և առաջնորդների խրատի դեմ, այլ կակուղ լինեն և լսող ու ընդունող խրատների։

Եվ թող անհագ չլինեն ամուսնության գործերում, այլ չափավոր և կանոնների հրամանով, ինչպես ասում է առաքյալը. (Կանայք թող ունենան, բայց այնպես, ասես թե չունեն։)

Այլ թող ջերմ լինեն սիրով դեպի Աստված և դեպի ընկերները, և չոր ու պինդ՝ սատանայի խրատի դեմ, և անհագ ու անդադար՝ բարի գործերում։

Դարձյալ, որ աշխարհական և ապարանքների սերը ջրի սառնության պես համարեն, իսկ հոգևորը, աստվածայինը և երկնային կյանքինը՝ գինու պես ջերմ, ուրախարար և հոգին զովացնող։

Դարձյալ՝ որ ջուրը մտնում է որթի մեջ և խաղող դառնում, և քաղված՝ հավաքվում հնձանում, և կոխված ու պարզված՝ գինի դառնում. նույնպես և տղամարդն ու կինը թող կրթեն միմյանց Աստծո ուրախության գինու մեջ, ըստ այն խոսքի. (Թող ուրախ լինի Տերն իր արարածներով.) և այդպես հաճելի լինեն Աստծուն, հրեշտակներին և մարդկանց, և ժառանգեն հավիտենական կյանքը Քրիստոս Աստծուց, որ օրհնյալ է հավիտյանս, ամեն։

Ուրիշից քարոզ խոստովանահայրերի մասին։

Մաղաք. 2. 7. (Գլուխ ԽԳ)

Արդ՝ չորս պատճառով պետք է զգուշանա։

Նախ՝ որ Աստծո սպասավոր է, ըստ որի և հրեշտակ է կոչում, և Աստծո սպասավորները պետք է իմաստուն լինեն, որպեսզի կարողանան Աստծո հավատարմությամբ սպասավորել, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Իմաստուն սպասավորն ընդունելի է թագավորին։)

Երկրորդ՝ որ քահանան միջնորդ է Աստծո և մարդկանց միջև, դրա համար պետք է, որ գիտուն և իմաստուն լինի, որպեսզի Աստծո կամքի համաձայն միջնորդի։

Երրորդ՝ որ մարգարեն ասում է. (Ով անարգը հանում է պատվականից, Աստծո բերան կկոչվի։)

Դրա համար պետք է շատ հմուտ լինի իմաստության մեջ, որպեսզի կարողանա ճարտար թովչի պես մեղքերը հանել մեղանչողի սրտից, որպեսզի Աստծո բերան լինի։

Չորրորդ՝ որ մարդկանց մեղքերի անհայտ և ծածուկ գործերի հայտնության տեղն է, և խոստովանահայրը պետք է զգուշությամբ պահի գիտությունը, որպեսզի կարողանա ճանաչել զանազան մեղքերը և անսխալորեն բժշկել մեղանչած մեղավորի հոգին։

Դրա համար քիչ առ քիչ ճանաչենք խոստովանահայրության գիտության եղանակը, որպեսզի զգուշությամբ պահի այս փրկալից գիտությունը, ինչպես ասում է մարգարեն, և իմաստությամբ փրկի իր և շատերի հոգիները։

Նախ և առաջ՝ որ խոստովանահայրը, որ հոգևոր բժիշկ է, պետք է գիտուն լինի և պատրաստ՝ ձեռնարկելու խոստովանություն լսելուն, իսկ եթե ոչ՝ շատերին է սպանում։

Որովհետև երբ չի կարող ճանաչել զանազան մեղքերը և չի կարող նրանց դեղը գտնել, եթե դեղ էլ դնի, առողջարարը չի դնում. ինչպես մեկը, որ հպարտություն ունի և խոստովանում է, կամ բարկություն, և նա լուծ է դնում, թե՝ կերակուրից զգուշությամբ պահիր քեզ, սա հպարտության և բարկության առողջարար դեղ չէ, որովհետև հպարտության դեղը խոնարհությունն է, և բարկությանը՝ համբերությունը, իսկ կերակուրներից զգուշանալը որկրամոլության և բղջախոհության դեղ է։

Երկրորդ՝ պետք է, որ խոստովանահայրը քննի մարդկանց բարքը, թե ինչպե՞ս պատրաստի նրանց սիրտը՝ ապաշխարության լուծն ընդունելու, և որ իմանա ժամանակների, մարդկանց և իրերի զանազանությունը։

Որովհետև այլ կերպ պետք է կանոններ դնել խոստովանորդիների վրա նեղության ժամանակ, և այլ կերպ՝ խաղաղության, այլ կերպ՝ նեղված աղքատների վրա, և այլ կերպ՝ հեշտացած փարթամների վրա, այլ կերպ՝ հեշտացած փարթամների վրա, այլ կերպ պետք է կանոն դնել սկզբում, երբ նոր է սկսել մեղքը, և այլ կերպ՝ մեջտեղում, երբ մեկը սովորել է մեղքին, այլ կերպ՝ երեխային, և այլ կերպ՝ ծերին, այլ կերպ՝ տղամարդուն, և այլ կերպ՝ կնոջը, այլ կերպ՝ առաջնորդներին, որ աչքերի տեղում են, և այլ կերպ՝ խառնիճաղանջ ժողովրդին, որ ոտքերի տեղում են։

Երրորդ՝ որ մարմնական բժիշկն այն հիվանդին, որ մահվան դուռն է հասել, դեղ չի տալիս, որպեսզի բնությունն ավելի չտկարանա և չմեռնի. այսպես հոգևոր բժիշկը, երբ տեսնում է մեղավորին մարմնավոր ցավերով հիվանդացած, պետք է լսի նրա մեղքերը, բայց կանոն չդնի նրա վրա, այլ նրա հոգին Աստծուն հանձնի և ցույց տա նրան այն մեղքերի համար պատշաճ կանոնը, որպեսզի եթե վեր կենա հիվանդությունից, կատարի։

Չորրորդ՝ պետք է, որ խոստովանահայրը ճանաչի բոլոր ցավերի դեղը, որպեսզի մեղքերին հակառակ դեղ տա։

Ինչպես ամբարտավանության դեմ՝ խոնարհություն գործել, նախանձի և ատելության դեմ՝ սերը, բարկության դեմ՝ հեզությունը, ծուլության դեմ՝ ժրությունը, ագահության և արծաթսիրության դեմ՝ տուրք և ողորմություն անել, որկրամոլության դեմ՝ պարկեշտությունը, որ պետք չէ գինով հարբել և մսով հագենալ, բղջախոհության դեմ՝ պահք, աղոթք և մարմնի տանջանք, հայհոյանքի և անարգանքի դեմ՝ «մեղա»-ն և փառաբանությունը, ծիծաղի և կատակերգության դեմ՝ լացը և միշտ հոգևորի մասին խոսելը, բամբասանքի դեմ՝ լռությունը. նույնպես և մյուսներին կանոն է տալիս ըստ հիվանդության չափի, այսինքն՝ ներելի մեղքերին քիչ կանոն է դնում, և մահու չափ մեղքերին՝ ծանր։

Եվ մեղքերի այն հիվանդությանը, որ վաղուց է, տասը կամ քսան տարի նույն մեղքի մեջ է մնացել, պետք է ավելի ծանր կանոն դնել, իսկ ով նոր է ընկել մեղքի մեջ՝ ավելի թեթև։

Հինգերորդ՝ պետք է իմանալ, թե մեղքերի հիվանդությունը բաղադրյալ է, թե պարզ. եթե ամեն տեսակ մեղքեր է գործել, պետք է, որ դեղն էլ զանազան լինի, ինչպես պահք, աղոթք և ողորմություն, և ամեն տեսակ ապաշխարությունից։

Եվ եթե մեղքը պարզ է, ապաշխարությունն էլ թող պարզ լինի. ինչպես եթե ուրբաթ օրը կերել է, այլ բան չանի, այլ իր կարողության չափով, որքան կարող է, հանձն առնի ուրբաթ օրը հաց և ջուր ուտել. բայց եթե պարզ մեղքի դեղը բաղադրյալ լինի, ավելի լավ է։

Վեցերորդ՝ եթե քահանան խոստովանության դրամ է վերցնում, դա սուրբ եկեղեցուն հակառակ է և սիմոնական ախտ, դրա համար պետք չէ վաճառել Սուրբ Հոգու շնորհները, որովհետև կանոններով փակված է, քանի որ Քրիստոսն այսպես է ասում, թե՝ (Ձրի առաք, ձրի տվեք։)

Յոթերորդ՝ որ քահանան պետք է խոստովանությունը չհայտնի, թեկուզ նրան մաս-մաս անեն, որովհետև շատերը վախենում են և այլևս չեն խոստովանում, և այդպես մեռնում են և գնում դժոխք, և նրանց արյունն Աստված պահանջում է այնպիսի քահանաներից, որոնք հայտնում են խոստովանությունը. որովհետև քահանայի սիրտը կողպված սնդուկի պես է, պետք է այնպես պահել, որ սնդուկը կոտրվի, բայց կողպեքները չբացվեն։

Ութերորդ՝ հոգևոր բժիշկը, եթե մեղքը սրտում թաքցված է, պետք է նրան խոստովանության դեղը տա բազում խրատով, որ բերանով և խոստովանելով նրա սրտից դուրս քաշի հոգու ցավերը։

Իններորդ՝ եթե մեկը մեղքերով պնդացել և քարացել է, պետք է նրան խոստովանության հասցնել և կակղեցնել Աստծո ողորմության հույսով և ասել. «Մի՛ վախեցիր. որքան էլ շատ մեղքեր ունենաս, երբ բոլորը ճշմարիտ ասես և չծածկես ամոթի կամ երկյուղի համար, նրանք կրակի մի կայծի պես են, որ գցում են օվկիանոս ծովը և իսկույն անցնում է, որովհետև ծովն անչափ է»։

Այսպես Աստծո ողորմությունն անչափ է, և քո շատ մեղքը՝ չափավոր. երբ քահանայի ճշմարիտ խոստովանության միջոցով այն գցես Աստծո ողորմության ծովը, կրակի մի կայծի պես իսկույն անցնում է։

Տասներորդ՝ և եթե մեկի հոգևոր փորը կապված է, որ չի ուզում իրենից դուրս հանել մեղքերը, պետք է նրան դեղ տալ, որ դուրս հանի, այսինքն՝ վախեցնել նրան դժոխքի տանջանքներով՝ ասելով, թե՝ (Մեղավորների կրակն անշեջ է, և որդն՝ անքուն, ըստ Եսայու, որովհետև կսկիծն անդադար է, չարչարանքն՝ անսահման, ցավն՝ անբժշկելի, կապն՝ անարձակելի, բանտն՝ անազատելի, սուգն՝ անմխիթարելի, խավարն՝ անփարատելի։

Եվ սա լսելով՝ փորն արձակվում է, և նա հայտնում է իր բոլոր անօրենությունները։

Տասնմեկերորդ՝ տե՛ս, եթե զգայարանները թուլացել են, այսինքն՝ աչքը՝ անզուսպ նայելու մեջ, ականջը՝ չարը լսելու, բերանը՝ դատարկաբանության, նույնպես և մյուսները, պետք է այնպիսի դեղ տալ, որ կապող է, այսինքն՝ Աստծո դատաստանի երկյուղով, որ մեղքերի մեջ չթուլանա, որովհետև մեծ երկյուղ է լինելու դատաստանին, քանի որ առակն ասում է. (Եթե արդարը հազիվ ապրի, ապա ամբարիշտն ու մեղավորն ո՞ւր կերևա։)

Եվ Պողոսն ասում է. (Մեծ ահ է Տիրոջ ձեռքն ընկնելը.) որովհետև բոլոր դատարկ խոսքերի համար հաշիվ է պահանջվելու, և անզուսպ նայելու համար՝ շնություն և պոռնկություն է պահանջվելու, նույնպես և մյուսների համար։

Տասներկուերորդ՝ որ եթե մեկը հիվանդացել է մեղքերով, պետք է նրան առողջացնի ապաշխարությամբ, և երբ հոգով առողջանա և ուժեղանա, պետք է նրան դեղ տալ, որ առողջությունը պահի։

Եվ ինչպես նրանք, ովքեր ուզում են մարմնի առողջությունը պահել, գնում են բաղնիք, ամեն տեսակ դեղամածուկ են առնում և օծվում և առողջությունը պահում։

Այսպես պետք է հոգևոր առողջությունը պահել բաղնիքով, այսինքն՝ արցունքների ջրով, և առնել դեղամածուկը՝ խոստովանությունը, որ պահում է հոգևոր առողջությունը։

Տասներեքերորդ՝ խոստովանահոր գործն է գնալ մեղավորներին տեսնելու և հարցնել նրանց հոգու հիվանդության մասին և մխիթարել ու հաստատել նրանց փրկության հույսով, որովհետև եթե հուսահատվի, ապաշխարանքը չի կարող քավել նրան։

Որովհետև Հուդան ոչ թե մեղքերի ծանրության պատճառով մեռավ, այլ անհուսության։

Բայց եթե նրա հույսը հաստատված լինի և մի քիչ զղջացած, ապաշխարությունը կարող է քավել նրան։

Տասնչորսերորդ՝ որ երբ մեկը ծանր մեղանչում է, պետք չէ, որ նույն ժամին նրան կտրի եկեղեցու անդամներից՝ անիծելով կամ բանադրելով կամ երեսը նրանից դարձնելով, այլ պետք է խնամել և խրատել նրան և դարձնել մեղքերից։

Եվ եթե չի դառնում, այլ դարձյալ անզղջ կամքով քաշվում է դեպի մեղքը, այն ժամանակ պետք է նրան հանել եկեղեցուց բանադրանքով և անեծքներով, որպեսզի ուրիշներին չապականի, ինչպես ասում է Մովսեսը, թե՝ (Վերացրո՛ւ չարը ձեր միջից։)

Տասնհինգերորդ՝ պետք է, որ խոստովանահայրը փորձի, եթե կարող է քաղցր խոսքերով և թեթև կանոններով դարձնել մեղավորին, թող դարձնի, իսկ եթե չի կարող դարձնել մեղքերից, ապա պետք է սաստիկ և կոշտ խոսքով վախեցնել նրան և ծանր ապաշխարություն դնել նրա վրա, որպեսզի ծանր ապաշխարանքի երկյուղի պատճառով թողնի մեղքերի հեշտությունը։

Տասնվեցերորդ՝ խոստովանահայրը սկզբում պետք է ասի. «Աստծո առաջ ես խոստովանում և ոչ թե մարդու առաջ, և Աստված ողորմած է և մեղավորների համար եկավ. Պետրոսին, Պողոսին, Մարիամ Մագդաղենացուն և այլ մեղավորների Աստված ողորմություն արեց, երբ զղջացին. այն ժամանակ քեզ էլ կանի, երբ ճշմարիտ խոստովանես». ապա եթե այս քաղցր դեղով վերքը չբացվի, այն ժամանակ պետք է նշտարով կամ շանթով պատռել, այսինքն՝ ահարկու և վախեցնող խոսքով և տանջանքների ահով նրան զարհուրեցնել, որպեսզի դրանով դառնա մեղքերից և զղջա։

Տասնյոթերորդ՝ պետք է իմանալ, որ եթե մեկը բազում մեղքեր է գործել և շատերին մեղքի է հորդորել և բազում հոգիներ է կորցրել՝ կա՛մ չար օրինակ տալով, կա՛մ չար խրատ տալով, կա՛մ առաջնորդ լինելով ծուլացել է իր գործում, նրան բավական չէ միայն զղջալ և խոստովանել նրանց համար, որոնց մեղքի մեջ է գցել, և բազում հոգիների համար, որոնց կորցրել է, որովհետև Աստված նրանց պահանջում է նրա ձեռքից։

Որովհետև այստեղ հարց է առաջանում. ի՞նչ կանոն պետք է դնի խոստովանահայրն այնպիսիի վրա, որ շատերին է կորցրել. բավակա՞ն է նրան պահքն ու ողորմությունը։

Վարդապետները պատասխանում են և ասում, թե բավական չէ, քանի որ եթե մեկը գլխացավ ունի և դեղը ոտքերի վրա դնի, այդպիսին հիմար է, որովհետև ուր ցավն է, այնտեղ պետք է դնել դեղը. ուրեմն ում մեղքերով կորցրեց, պետք է նրանց էլ զղջման բերի։

Դարձյալ պետք է իմանալ, որ գողությունը երկու տեսակ է՝ հոգևոր և մարմնավոր, և հոգևոր գողությունն ավելի ծանր է։

Արդ՝ ով մարդկանց մեղքի է հորդորել, գողություն է, որովհետև մարդկանց հափշտակում է Աստծո գանձատնից։

Դրա համար նրան բավական չէ պահքով, աղոթքով և ողորմությամբ քավել իր մեղքերը, այլ պետք է դարձյալ գտնի կորած հոգիները՝ բարիքի հորդորելով, և դարձնի նրանց Աստծո գանձերին։

Դարձյալ՝ եթե մեկը կողոպտում է մեկին և մերկացնում, և խոստովանահայրը հրամայում է նրան պահքի մեջ ապրել, դրանով չի կարող առողջացնել նրան, որովհետև հիվանդությունը թիկունքի վրա է, քանի որ մարդկանց թիկունքը մերկ թողեց, իսկ նա մելհեմը դնում է կրծքի վրա, այսինքն՝ պահքը, որ թուլացնում է սիրտը. բայց ուր ցավն է, այնտեղ պետք է դնել դեղը. և քանի որ մարդկանց մերկ թողեց, դարձյալ պետք է հագցնի նրանց և ինչ հափշտակել է, հետ դարձնի։

Եվ Քրիստոսին փառք Հոր և Սուրբ Հոգու հետ, այժմ և միշտ և հավիտյանս հավիտենից, ամեն։

Նույնի քարոզը Պսակի մասին. այս խոսքի վրա. (Աստված ստեղծեց մարդուն իր պատկերով, արու և էգ ստեղծեց նրանց, օրհնեց նրանց և ասաց. «Աճեցե՛ք և լցրե՛ք երկիրը»։)

Ծննդ. 1. 27. (Գլուխ ԽԴ)

Արարչագործ Աստված, երբ ստեղծեց Ադամին, ասաց. (Լավ չէ, որ այդ մարդը միայնակ լինի, այլ նրան նման օգնական ստեղծենք։)

Նախ՝ սա ցույց է տալիս, թե մարդն է մարդու օգնականը. որովհետև թեպետ կային այլ կենդանիներ՝ մարդու օգնական բեռի, լծի և այլ կարիքների համար, բայց առաքինության և հոգու սրբության մեջ մարդն է մարդու օգնականը։

Եվ որդեծնության և տան այլ շինության մեջ կինն է օգնական. դրա համար ասում է. (Լավ չէ, որ այդ մարդը միայնակ լինի։)

Դարձյալ՝ միայնակ լինելը միայն Աստծո համար է բարի, որովհետև նա անկարոտ և անեղ բնություն է։

Իսկ մյուս արարածները եղական են և միմյանց կարոտ։

Ինչպես հրեշտակների ինը դասերը երկնքում Աստծո փառաբանիչներ են՝ հազարներ հազարաց և բյուրեր բյուրուց, նույնպես երկրի վրա բարի է մարդկանց բազմությունը։

Նախ՝ ցույց են տալիս Աստծո առատ մարդասիրությունը։

Եվ երկրորդ՝ որ միմյանց օգնական են լինում շինելու, տնկելու, արվեստի, մարմնի կարիքների և հոգու ուսման մեջ, և միմյանց ուրախության համար։

Եվ այլ բազում բարիքներ ենք գտնում միմյանցից. դրա համար ասում է.

(Լավ չէ, որ այդ մարդը միայնակ լինի։)

Եվ եթե մեկն ասի՝ կինը մարդու հանցանքի պատճառ եղավ, ինչպե՞ս է բարի։

Նախ պատասխանում ենք, թե Աստված կանխագետ է. գիտեր, որ մարդն անմեղությամբ չէր կարող աճել հրեշտակների պես, դրա համար մարմին ստեղծեց և կնոջն օգնական տվեց, որպեսզի մարդիկ անասնական ծնունդով աճեն և բազմանան, ինչպես օրհնեց և ասաց. (Աճեցե՛ք, բազմացե՛ք և լցրե՛ք երկիրը։)

Դարձյալ ասում ենք, թե Աստված բնությամբ բարի է և առատ ու բարերար. մեկ մարդու մեղքը չի կարող Աստծո ամբողջ բարությունը խափանել և արգելել, այլ միայն մեղավորն ինքն է զրկվում Աստծո բարությունից։

Օրինակ՝ արեգակն իր ամբողջ լույսն է ծագեցնում, բայց եթե մի մարդ իր աչքը փակի, արևի լույսը չի կարող արգելել, այլ միայն ինքն է զրկվում։

Նույնպես թեպետ կինը մեղանչեց, բայց Աստված մարդկային ազգից չարգելեց բազում բարիքները։

Եվ դարձյալ ասում ենք. թեպետ կինը մեղանչեց, բայց նրանից ծնվեցին բազում ընտիր և արդար և արդար մարդիկ, ինչպես նահապետները, մարգարեները և բոլոր ընտրյալները մինչև աշխարհի վախճանը, և նրա բարի ծնունդների համար Աստված խնայեց և պահեց կնոջը, թեպետ նա հանցանքի պատճառ եղավ։

Նաև այժմ երկրի վրա շատ մարդիկ կան չար և մեղավոր, և Աստված թույլ է տալիս նրանց մնալ երկրի վրա բազում պատճառներով։

Նախ՝ որ թեպետ իրենք չար և մեղավոր են, նրանց ծնունդներից բարի մարդ է լինելու, դրա համար բարի զավակի համար Աստված պահում է չար ծնողներին։

Երկրորդ՝ եթե նրանց ծնողները բարի են եղել, բարի ծնողների համար ներում է չար զավակներին, ինչպես բարի նահապետների՝ Աբրահամի, Իսահակի, Հակոբի և մյուսների համար Աստված ներում էր հրեաների ազգին։

Երրորդ՝ եթե այդ չար մարդը ծածուկ ինչ-որ բարի մաս ունի, որ մենք չգիտենք, դրա համար հատուցում է նրանց այս կյանքում։

Չորրորդ՝ եթե իրենք չար են, ուրիշների բարիքի պատճառ են լինում՝ երկրի, գավառի, շինության և խաղաղության։

Օրինակ՝ փուշը պտուղ չունի, բայց պտղաբերներին պահում է, դրա համար էլ խնամում ենք նրանց։

Հինգերորդ՝ նրանց ձեռքով հոգևոր բարիք է լինում, ինչպես չար բռնավորները նեղում են քրիստոնյաներին և աղքատներին, և դրանով նրանց պսակներն ու վարձերը բազմանում են։

Վեցերորդ՝ որ Աստված չի կամենում մեղավորի մահը, ըստ այն խոսքի. (Չեմ կամենում մեղավորի մահը, այլ նրա դառնալն ու ապրելը։)

Դրա համար պահում է նրանց երկրի վրա, որպեսզի զղջան և դառնան մեղքերից։

Սա, որ ասացինք. և բազում այլ պատճառներ կան, որ Աստված ներում է մեղավորին՝ կամ իր իսկ համար, կամ ուրիշների բարության համար։

Նույնպես և նախամայրը, թեպետ հանցավորվեց, հետո ապաշխարեց, և նրանից բազում զավակներ էին ծնվելու, դրա համար Աստված ներեց։

Դարձյալ, և բոլորից գլխավորը՝ եթե կինը հանցավորված չլիներ, Բանն Աստված մարդ դարձած չէր լինի, և այս բարությունը, որ եղավ, խափանված կլիներ։

Որովհետև թեպետ արդարներն անմեղությամբ կմտնեին երկնքի արքայություն՝ ընկած հրեշտակների տեղը, բայց ոչ Քրիստոսի շնորհներով։

Եվ մեր բնությունն Աստծո հետ միավորված չէր լինի, և ոչ էլ հրեշտակներից երկրպագված, և չէինք տեսնի մարդուն՝ մարդկանց Արարիչ, ինչպես այժմ։

Նաև առատ մարդասիրությունը չէր երևա, և մարդու պատվականությունը ցույց տրված չէր լինի, ինչպես այժմ, երբ Աստծո Բանը եկավ որոնելու, և չարչարանքներով, խաչով և մահով հրավիրելով՝ մեծարեց մեզ երկնքում։

Նաև եթե Աստված մարդ դարձած չլիներ, մենք Աստծո որդիներ չէինք լինի, ո՛չ Քրիստոսի եղբայր և ժառանգակից, ո՛չ Սուրբ Հոգով կծնվեինք, և ո՛չ Աստծո Որդու մարմինն ու արյունը կճաշակեինք։

Իսկ եթե դրախտից վերափոխված լինեինք, ոչ ոք չէր ստանա մարտիրոսական պսակը և ճգնության մյուս պսակը, ո՛չ առաքելության, ո՛չ մարգարեության, ո՛չ առաքելության, ո՛չ մարգարեության, ո՛չ նահապետության, որոնք Քրիստոսի հայրերը եղան ըստ մարմնի։

Այլև երկրի վրա խափանված կլինեին բոլոր գործերն ու արվեստները՝ շինելը, տնկելը, երկիրը վարելը, հանճարը, ուսումը, միմյանց կարեկցելը և մյուս բոլոր բարիքները, որոնց վրա չեմ երկարում, որ Եվայի հանցանքին հետևեցին։

Եվ եթե մեկն անհանճար մտքով ասի. «Երբ այս ամբողջ բարության պատճառը Եվայի մեղքը եղավ, ինչո՞ւ ինքը պատժվեց»։

Ասում ենք, թե մեղքն ինքնին չար է և բարու և արդարության պակասություն։

Նախ՝ Եվան ինքը ոչ թե այն պատճառով մեղանչեց, որ այս բոլոր բարիքները մեզ հետևեն, այլ Աստծո մարդասիրությունը և ամենիմաստ գիտությունը հնարեց մեր փրկությունը։

Որ չկամեցավ մարդկային ազգի կորուստը, այլ չարից բարի արեց մեզ համար և փոխեց մեղքերից արդարության, մահից կյանքի, երկրից երկինք։

Եվ սրանից երևում է Աստծո բարությունն ու նախախնամությունը, որովհետև չարից հանեց մեզ դեպի բարին, և մեզ՝ անարժաններիս և մեղավորներիս, շնորհեց փրկություն և պարգև։

Ուրեմն մեր փրկության պատճառը Քրիստոսն է և ոչ թե Եվան, և նրա շնորհներն արդարացրին մեզ և ոչ թե մեր գործերը։

Եվ եթե մեկն ասի. «Եթե Եվան և Ադամն անմեղ մնացած լինեին, մարդկային այս բնությունն ինչպե՞ս կաճեր»։

Ասում ենք, թե ոմանք ասում են, որ դրախտն ապականացու էր, և արուի և էգի խառնակցություն կար, և ավելի մեծ ցանկություն և զավակների ծնունդ։

Եվ շատերը մտացածին խոսքեր են շարում, որ հակառակ է սուրբ գրքերին և ուղղափառ հայրերին։

Նախ՝ որ աստվածային հրամանն ասում է. (Աճեցե՛ք, բազմացե՛ք և լցրե՛ք երկիրը.) երկրի վրա տվեց աճելու հրամանը և ոչ թե դրախտում։

Երկրորդ՝ որ դրախտն անապական տեղ է, և ոչ մարդուց աղտեղության որևէ հոսում կար, ո՛չ էլ տունկերից։

Արդ՝ եթե հոսում չկար, չկար նաև մարմնական ապականություն, և ոչ էլ ախտական ծնունդ։

Երրորդ՝ սուրբ եկեղեցին դրախտի օրինակն է. արդ՝ եկեղեցում օրհնության պսակ է դրվում, իսկ մանկաբերություն՝ ոչ։

Նույնպես և դրախտում օրհնության պսակ եղավ, իսկ մանկաբերություն՝ ոչ։

Չորրորդ՝ որ եթե ախտական ծնունդ լիներ, ինչպես երկրի վրա, մարդը կկարոտեր զավակի բոլոր կարիքներին՝ սննդի, աճելու, խնամելու և մյուսներին, և սրանք դրախտում չկան, ո՛չ էլ մարմնական զգեստ։

Հինգերորդ՝ հանցանքից առաջ Ադամն ու կինը մերկ էին և չէին ամաչում, որովհետև միմյանց հանդեպ տռփանքի ցանկություն չունեին. արդ՝ եթե անմեղության մեջ միշտ այդպես մնային, ապա հեշտությունների ցանկություն չէին ունենա։

Վեցերորդ՝ ավելի ևս հայտնի է. որովհետև եթե ապականացու էր, ապականված Ադամին ինչո՞ւ դուրս հաներ դրախտից. հայտնի է, որ դրախտն ապականացու չէ և ապականացու բնակիչներ չի ընդունում։

Յոթերորդ՝ որ սուրբ Գրիգոր Նյուսացին Կազմության գրքում ասում է, թե դրախտի առաջին կյանքը կուսություն և անապականություն էր և հրեշտակների նմանություն, որ և հարությունից հետո վերստին դառնում ենք դրախտի առաջին կյանքին՝ անապականության, և հրեշտակներին հավասար։

Արդ՝ եթե Ադամի առաջին կյանքն ամուսնությամբ և որդեծնությամբ էր, ինչպես նրանք են ասում, ապա վերջին հարության ժամանակ նույնպես է լինելու, և դա կլինի մահմեդականների աղանդը՝ մարմնավոր արքայություն և կերակուր և ամուսնություն և այլ աղճատանքներ, որոնց ասողներին և խորհողներին սուրբ եկեղեցին նզովում է, և թող նզովյալ լինեն։

Իսկ եթե մեկը հարցնի. «Ապա ինչո՞ւ ստեղծվեցին ծննդական անդամները, երբ դրախտում չէին ծնում»։

Ասում ենք, թե Աստված առաջագետ է և նախապես գիտեր, թե դրախտում չէին կարող անմեղությամբ աճել հրեշտակների պես, դրա համար կազմեց մարմինը, որպեսզի երկրի վրա անասնաբար աճեն։

Եվ եթե մեկը պնդի անմեղության ծննդի օրինակի և որպիսության մասին.

Սուրբ վարդապետներն այս են ասում, թե ինչպես հրեշտակներն աճեցին այս երկրի վրա, նույնպես և մարդկային ազգը դրախտում կաճեր։

Եվ եթե ասի. «Հրեշտակները ոչնչից գոյացան և ոչ թե միմյանցից, իսկ մարդկային ազգը պետք է մեկից ծնվեր»։

Սրբերն ասում են. «Ինչպես մեկից շատ լույսեր են վառվում»։

Եվ եթե ասեն. «Այս ծնունդն անկատար է»։

Սուրբ վարդապետներն ասում են, թե ինչպես աստվածային Կույս Մարիամը կուսությամբ ծնեց առանց սերմի՝ կատարյալ և ճշմարիտ։

Նույնպես և դրախտում կարող էին կուսությամբ և առանց սերմի կատարյալ մարդ ծնել Ադամի բնությունից։

Կամ էլ Ադամի կողերից, կամ այլ եղանակով, ինչպես ինքը՝ ամենագետ Արարիչը գիտի։

Բայց մենք ոչ միայն լինելիքները չգիտենք, որովհետև չեղածները Աստծուն են հայտնի։

Այլ այն, ինչ եղել է և մեզ մոտ ներկա է, բազում աշխատությամբ կկարողանանք գտնել, որովհետև սա է մեզ քննելու, այսինքն՝ արուի և էգի այս օրինավոր ամուսնությունը։

Որովհետև պսակը այսպես են սահմանում։

Թե պսակը արուի և էգի արդար զուգակցություն է՝ անբաժանելի կենցաղավարություն ունենալով։

Արդ՝ պսակը սկսվում է նշանդրեքով, հաստատվում է սրտերի հավանությամբ, երբ խոսքով են հայտնում, որովհետև երկու կողմի հավանությունն է հաստատում պսակը։

Իսկ պսակը կատարվում է քահանայի օրհնությամբ և մարմնական զուգավորությամբ։

Իսկ ինչո՞ւ է նշան դրվում. սա է. ինչպես ծառը, որ նախ ծաղկում է և ապա պտղաբերում, նույնպես նշանը պսակի ծաղիկն է։

Որովհետև դրանից հետո հարսը փեսայի համար նշանված է լինում, և փեսան հարսի համար հատկացված է։

Եվ օրենքով սահմանվեց այն խոսքով, երբ օգնական չգտնվեց այն խոսքով, երբ մարդու համար օգնական չգտնվեց, Աստված ասաց. (Լավ չէ, որ այդ մարդը միայնակ լինի, նրան նման օգնական ստեղծենք։)

Որովհետև ծնող և Արարիչ Աստված խորհեց Ադամի հարսանիքի մասին և նշանեց Եվային՝ կազմելով նրան օգնական։

Այսպես փեսայի ծնողները հոգ են տանում և նշանում հարսին իրենց որդու համար։

Եվ ինչպես Գաբրիել հրեշտակապետը նախ ավետիս տվեց սուրբ Կույսին՝ ասելով. (Ուրա՛խ եղիր, բերկրյա՛լ, Տերը քեզ հետ է։

Եվ նա մտքում խորհում էր, թե՝ ի՞նչ է այս ողջույնը.) և երբ լսեց, թե՝ (Սուրբ Հոգին կգա քեզ վրա.) հասկացավ խոսքի ճշմարտությունը, ապա հավանեց և ասաց. (Ահա Տիրոջ աղախինն եմ, թող ինձ լինի քո խոսքի համաձայն.) և ապա հղացավ և ծնեց Աստծո Բանին՝ մարմնացած և մարդացած։

Նույնպես և նախ հարսին նշան է դրվում, իսկ երկու կամքերի հավանությունը պսակի հաստատությունն է, որովհետև բռնությամբ և առանց փեսայի և հարսի միմյանց հավանելու պսակ չի հաստատվում։

Եվ սա երևաց այն խոսքում, որ ասում է Գիրքը. (Թե կողը, որ կին շինեց, բերեց Ադամի մոտ։)

Ադամի մոտ բերելը սա էր, որ տեսնելով՝ միմյանց հավանեն։

Նաև անդամը պետք է գլխին մոտ լինի, նաև միասին ընդունեն օրհնության պսակը։

Այս մտքով պսակից առաջ պետք է, որ հարսն ու փեսան միմյանց տեսնեն և կամքով հավանեն, և ապա միասին պսակվեն։

Սա խորհուրդ ունի, որ նախապես միմյանց տեսնում և սրտով ու կամքով հավանում են, և ապա պսակվում։

Իսկ պսակի կատարումը նախ քահանայի օրհնությունն է, և ապա մարմնական զուգավորությունը։

Ինչպես Քրիստոսը նախ օրհնում է՝ ասելով. (Եկե՛ք, իմ Հոր օրհնյալներ.) և ապա միավորվում է սուրբ եկեղեցու հետ՝ արքայության ժառանգության համար։

Դրա համար այժմ նախ քահանայի օրհնությունն է, և ապա մարմնավոր զուգավորությունը, որովհետև նախ օրհնեց նրանց և ասաց. (Աճեցե՛ք, բազմացե՛ք և լցրե՛ք երկիրը։)

Եվ ապա ասաց. (Երկուսը մեկ մարմին կլինեն։)

Որովհետև աստվածային խոսքն է, որ կատարում է հաղորդությունը, որ ասում է. (Սա է իմ մարմինը, և սա է իմ արյունը։)

Նույնպես Աստծո խոսքն է, որ երկուսին՝ տղամարդուն և կնոջը, մեկ մարմին է դարձնում։

Իսկ եթե մեկն ասի, թե Ադամն ասաց սա, թե՝ (Երկուսը մեկ մարմին կլինեն։)

Ասում ենք, թե Աստված է այն խոսքը, որ հայտնապես ասաց, թե՝ (Աստված օրհնեց։)

Իսկ ծածուկ օրհնությունն այն էր, թե՝ (Երկուսը մեկ մարմին կլինեն.) որ սա մարգարեական հոգով հայտնեց Ադամին։

Եվ եթե մեկն ասի, թե խոսքի ձևը պետք է ներկա լինի, ինչպես այն՝ (Սա է իմ մարմինը.) իսկ սա ապառնի է, որ ասում է. (Երկուսը մեկ մարմին կլինեն։)

Ասում ենք, թե «օրհնեց»-ը և «աճեցե՛ք»-ը ներկա են, իսկ «կլինեն»-ը՝ ապառնի. սա ցույց է տալիս, թե պսակի կատարումը կրկնակի է. կա ներկայում՝ օրհնության խոսքով, և կա ապառնիում՝ մարմնավոր զուգավորությամբ. դրա համար ասում է «օրհնեց» և «կլինեն»։

Դարձյալ «կլինեն»-ը նշանակում է նրանց, որոնք մինչև աշխարհի վախճանը պսակվում են մարմնական զուգավորությամբ։

Դարձյալ պսակը սահմանում են՝ ասելով. պսակը երկու պատշաճավոր անձերի արդար հատուցումն է մեկ զուգավորության մեջ։

Եվ դարձյալ՝ պսակը տղամարդու և կնոջ արդար զուգավորությունն է՝ կենցաղավարությունն անբաժանելի պահելով։

Արդար զուգավորություն է կոչվում այն պատճառով, որ պետք չէ, որ լինի, եթե ոչ Աստծո պաշտոնի համար զավակներ ծնելու համար։

Որովհետև վարդապետներն ասում են, թե ով կնոջը սաստիկ է սիրում, շնացող է։

Արդ՝ բարի պսակը եռակի է, այսինքն՝ հավատը, զավակը և խորհուրդը։

Հավատն այն է, որ երկուսից ոչ մեկը օտար անկողնով չպղծվի, ինչպես նա, ով թողնում է հավատը և ուրանում խոսքով, կտրում է հավատի շաղկապը և հավատով պղծվում։

Նույնպես ով օտար անկողնով պղծում է պսակի շաղկապը, բաժանվում է օրհնությունից, և սուրբ անկողինը պղծվում է, ինչպես գրում է առաքյալը. (Պատվական է ամուսնությունը և սուրբ՝ անկողինը, բայց շներին և պոռնիկներին Աստված կդատի։)

Իսկ զավակն այն է, որ ծնվի և սնվի Աստծո պաշտոնի համար, որովհետև պսակի հրամանը զավակի ծննդի համար է։

Իսկ խորհուրդն այն է, որ չբաժանվի, թեպետ և եկեղեցին կարող է բաժանել արգելքի պատճառով։

Որովհետև պսակի համար բազում արգելքներ կան, ինչպես հոգևոր կամ մարմնավոր ազգակցությունը, կամ բնության տկարությունը, կամ պոռնկությունը, կամ դիվահարությունը, կամ ծառայությունը, կամ բռնությամբ լինելը, կամ այլ նման պատճառ, որոնցով տղամարդն ու կինը բաժանվում են։

Բայց պետք չէ բաժանել այն պսակը, որ օրենքով է պսակված, ըստ այն խոսքի. (Ինչ Աստված զուգեց, մարդը թող չբաժանի։)

Սակայն մահով արձակվում և քանդվում է պսակի շաղկապը։

Եվ պսակի շաղկապը կրկնակի է, և կրկնակի է մահը, որ նրանց համապատասխանում է։

Այսպես, որ կա հոգևոր շաղկապ, այսինքն՝ սրտերի, սրտերի, և մարմնավոր շաղկապ՝ սերմերի խառնման։

Իսկ մահը կրկնակի է՝ հոգևոր և մարմնավոր. հոգևոր մահով արձակվում է հոգևոր շաղկապը, երբ մարդը մեռնում է աշխարհի համար՝ մտնելով կրոնավորության։

Եվ մարմնավոր շաղկապն արձակվում և քանդվում է մարմնավոր մահով. դրա համար պետք չէ բաժանել օրինավոր պսակը, քանի դեռ կենդանի են։

Եվ ամուսնությունը լինում է երեք բանի համար։

Կա՛մ պոռնկությունից խուսափելու, կա՛մ զավակ ծնելու համար։

Արդ՝ այս երկուսն էլ պատվական և սուրբ են։

Իսկ երրորդը միշտ վավաշոտ ցանկության համար է, և սա մեղք է։

Դրա համար պետք է իմանալ և ընտրել ամուսնության ժամանակը, տեղը, որպիսությունը և կերպը, որպեսզի պատվական և սուրբ լինի և Աստծո օրհնություններին արժանի։

Եվ առանց այս ընտրության լավը լավ չի լինում, և պատվականը՝ պիղծ և խոտան, և զազրելի մեղք է համարվում։

Եվ սա անում է սատանայի խաբեությունն ու հնարքը, որովհետև նա բոլոր բարիքներին հակառակ և խափանող և խափանող է։

Որովհետև կա՛մ հաճախակի սիրով և ցանկությամբ մեղքի է տանում, կա՛մ ատելությամբ բաժանել և քանդել է տալիս, որպեսզի թե՛ այսպես, թե՛ այնպես Աստծո օրենքը կոխոտել և արհամարհել տա։

Որոնցից՝ սատանայի այնպիսի հնարքներից, թող Քրիստոս Աստված փրկի առհասարակ իր անվան բոլոր հավատացյալներին և օրհնի սուրբ ամուսնացածների ողջախոհության պսակը, ամեն։

Նույնի քարոզը դարձյալ Պսակի մասին. այս խոսքի վրա. (Եվ Տեր Աստված թմրություն գցեց Ադամի վրա, և նա քնեց, և վերցրեց նրա կողերից մեկը և Ադամի համար կին շինեց և այլն։)

Ծննդ. 2. 21. (Գլուխ ԽԵ)

ԳԼՈՒԽ ԽԶ-Ծ

Նույնի քարոզը դարձյալ պսակի մասին. այս խոսքի վրա. (Այս խորհուրդը մեծ է, բայց ես ասում եմ Քրիստոսի և եկեղեցու մասին։)

Եփես. 5. 32. (Գլուխ ԽԶ)

Խորհուրդը ծածկված բաների հայտնությունն է։

Եվ յոթն են եկեղեցու խորհուրդները, այսինքն՝ Մկրտությունը, Դրոշմը, Պատարագը, Ապաշխարությունը, Օծումը, Քահանայության կարգը և Պսակը։

Եվ խորհուրդներից յուրաքանչյուրն անցյալ չարի դեմ է։

Իսկ պսակը գալիք չարի դեմ է։

Նաև ցանկության զսպումն է, որովհետև ողջախոհությունն ավանդ է մեզ։

Նաև մահվան դեմ է, որովհետև ինչ որ մահն ապականում է այս բնությունից, սա զավակների ծնունդով վերստին աճեցնում է և լցնում տեղերը։

Դրա համար առաջին արարչության ժամանակ օրհնեց պսակը և ասաց. (Աճեցե՛ք, բազմացե՛ք և լցրե՛ք երկիրը։)

Իսկ երկրորդ արարչության ժամանակ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը մտավ Կանայի հարսանիքը և օրհնեց նրանց և ջուրը գինի դարձրեց. դրա համար ասում է.

(Այս խորհուրդը մեծ է, բայց ես ասում եմ Քրիստոսի և եկեղեցու մասին։)

Որովհետև պետք է մեզ ընթանալ և կարգով հայտնել խորհրդի մեծությունը։

Եվ պսակի առաջին սկիզբը նշանն է, որ կատարվում է երկու բանով, այսինքն՝ հավանության խոսքերով և մատանու ու այլ բաների նշանով։

Որովհետև եթե երկու կամքերը չհավասարվեն և չհավանեն, պսակն անհաստատ է, ինչպես բռնությամբ և ակամա։

Եվ կամքերի հավանությունը երևում է աչքերով տեսնելով, լեզվով խոսելով և նշանի արդյունքով՝ լինի մատանի կամ այլ նյութ։

Եվ այն՝ քահանաների, տղամարդկանց և կանանց միջնորդությամբ։

Եվ սա երկու պատճառով։

Նախ՝ որ երկու և երեք վկաներով հաստատ լինի նշանի խոսքը։

Եվ երկրորդ՝ քահանան է նշանն ու պսակն օրհնողը, և առանց նրա չի կարող լինել։

Եվ տղամարդիկ ու կանայք՝ փեսաբերներ և հարսնառուներ՝ փեսայի և հարսի կողմից։

Եվ մատանին ցույց է տալիս հարսի և փեսայի միակ, բոլորական և կատարյալ սերը։

Որովհետև ինչպես մատանին մեկ մատի վրա է, նույնպես հարսը մեկ փեսայինն է, և փեսան՝ մեկ հարսինը։

Եվ ինչպես մատանին բոլորաձև է և այն մատի վրա է, որ սրտի երակն ունի, նույնպես փեսան և հարսը պետք է բոլորական և կատարյալ սեր ունենան։

Եվ սա երևաց սկզբում՝ նախահայր Ադամի վրա, որին Աստված ասաց. (Լավ չէ, որ այդ մարդը միայնակ լինի, նրան նման օգնական ստեղծենք։

Եվ վերցրեց նրա կողերից մեկը և կին շինեց, և բերեց Ադամի մոտ՝ նրան տեսնելու։)

Այդ տեսնելը միմյանց հավանելն էր։

Եվ Աստված՝ պսակի ներգործողն ու օրհնողը։

Իսկ փեսաբերներն ու հարսնառուներն այն ժամանակ հրեշտակներն էին։

Որտեղի՞ց է հայտնի։

Նախ՝ որ այն գործին, որի քահանայագործողն Աստված է, հրեշտակները պետք է սպասավորեն. նաև այն ժամանակ նախաստեղծներն անմեղության մեջ էին և հրեշտակների ընկերակիցներ։

Եվ այդ ժամանակից մարդիկ սկսեցին նախ հավանության խոսքերը խոսել միջնորդով և անմիջապես, և ապա նշան դնել հարսին և փեսային՝ քահանաների և տղամարդկանց ու կանանց միջնորդությամբ, ինչպես ասվեց։

Նաև երբ Բանն Աստված կամեցավ մեր այս բնությունն առնել և մարդ լինել, նախ ուղարկեց Գաբրիել հրեշտակապետին Կույսին ավետելու։

Որ գալով նրա մոտ՝ ասաց. (Ուրա՛խ եղիր, բերկրյա՛լ, Տերը քեզ հետ է. և նա ողջույնի խոսքից խռովվեց.) և երբ հրեշտակից ստուգեց, թե՝ (Սուրբ Հոգին կգա քեզ վրա, և Բարձրյալի զորությունը հովանի կլինի քեզ վրա։)

Ապա հավանեց և ասաց. (Ահա Տիրոջ աղախինն եմ, թող ինձ լինի քո խոսքի համաձայն։)

Եվ ապա Աստծո Բանը գալով՝ մարդ եղավ սուրբ Կույսից։

Այս մտքով նախ փեսայից նշան է դրվում հարսին, և ապա հարսից՝ փեսային։

Եվ այս մարմնավոր հարսանիքը հոգևոր հարսանիքի և այս հոգու Աստծո հետ միավորության խորհուրդն է, ինչպես ասում է առաքյալը.

*(Այս խորհուրդը մեծ է, բայց ես ասում եմ Քրիստոսի և եկեղեցու մասին։)

Որովհետև այն առաջին խնամախոսները մարգարեներն էին, որոնք ժամանակից առաջ պատմեցին Բանի մարդեղությունը և մեր փրկությունը՝ ծածկաբար և միայն հրեաների ազգին։

Եվ դրանից հետո, երբ Բանը մարմնացավ և երևաց մարդկանց, առաքյալները և հետևողները փեսաբերներ և հարսնառուներ եղան, ինչպես Հովհաննեսն էր նախընթացն ու հրավիրողը, որովհետև ասում էր. (Ով հարսն ունի, նա է փեսան, իսկ ես փեսայի բարեկամն եմ։)

Եվ առաքյալն ասում է. (Ձեզ նշանեցի իբրև մի սուրբ կույս՝ Աստծո երեսի առաջ կանգնեցնելու։)

Իսկ մատանու նշանը հավատն է, որ դրվում է մատի վրա, որ գործը զանազանողն է։

Նույնպես և Աստված հավատը դնում է մարդու բանականության մեջ, որովհետև նա է որոշում և զանազանում բարին ու չարը։

Երկրորդ՝ ինչպես մատանին դրվում է հինգ մատներից մեկի վրա, նույնպես հավատը դրվում է մեր իմացության մեջ, որ ներքին հինգ զգայարաններից մեկն է։

Երրորդ՝ մատանին այն մատի վրա է, որ սրտի երակն ունի. նույնպես և մեր հավատը Քրիստոսի հանդեպ սրտի ջերմ սիրով է հաստատված, ինչպես ասում է առաքյալը. (Ո՛չ թլփատությունն է ինչ-որ բան, և ո՛չ անթլփատությունը, այլ սիրով գործող հավատը։)

Չորրորդ՝ ինչպես մատանին պետք չէ, որ լինի լայն կամ նեղ, նույնպես և մեր հավատը Քրիստոսի հանդեպ պետք չէ, որ ավելի կամ պակաս լինի, այսինքն՝ դնել այն, ինչ չունի, կամ ուրանալ այն, ինչ ունի։

Հինգերորդ՝ և ինչպես մատանին պատում է մատն ամեն կողմից, նույնպես բոլորական և ամբողջական հավատը պահում է մեր հոգին ու մարմինը բոլոր մոլություններից և չարիքներից։

Վեցերորդ՝ և ինչպես մատանին բոլորաձև է, նույնպես և մեր հավատը Քրիստոսի հանդեպ պետք է բոլորական լինի՝ առանց թերության և երկմտության։

Յոթերորդ՝ ինչպես մատանու նյութը պատվական է՝ ոսկի կամ արծաթ, նույնպես պատվական և անբիծ է մեր հավատը Քրիստոսի հանդեպ։

Ութերորդ՝ գույնը դեղին է կամ սպիտակ, որ ցույց է տալիս մեր հավատի պայծառությունը. սպիտակը՝ այս հոգու անմեղությունը, և դեղինը՝ ահն ու երկյուղը այս մարմնի առաքինությամբ։

Իններորդ՝ նյութը ձայնեղ է, և հավատը պետք է հայտնի լինի և բոլորի լսելի, ինչպես ճրագը դրվում է աշտանակի վրա և ոչ թե գրվանի տակ։

Տասներորդ՝ ինչպես մատանու կնիքը մեկ է բազում կնքված մոմերի մեջ, նույնպես և մեր մեջ, շատերի մեջ, հավատը մեկ և նույն տպավորությունն է մեր և Քրիստոսի միջև՝ նրանից մեր հոգիներում գրված և պատկերված. սրա մասին ասում էր իմաստուն Պորփյուրը.

Շատերից առաջ, շատերի մեջ, շատերի մեջ, շատերի մեջ և շատերի վրա՝ հավատի մեկ և նույն կնիքը հաստատված։

Դարձյալ՝ հավատը քրիստոնյայի նշան է դրվում այս կյանքում, և մահվան ժամանակ հույսով տեսնում է Փեսային՝ Քրիստոսին, որովհետև հույսը հավատի աչքն է, և հարությունից հետո սիրով միանում է Փեսային։

Որովհետև այստեղ հավատն է մեր մեջ կատարյալ, և մահից հետո՝ հույսը, (որովհետև նրանց հույսը լի է անմահությամբ, ասում է Սողոմոնը.) և հարության ժամանակ սիրով ենք կատարյալ լինում, ինչպես ասում է առաքյալը. (Այս երեքը՝ հավատ, հույս, սեր, և սրանցից ավելին սերն է։)

Որովհետև այնտեղ հավատը աղոտ տեսության հետ է, և հույսը, ավելի հեռու, վերացած և նվազած է լինում, բայց սերն աճած է, որ միավորում է, որ միավորում է Փեսա Քրիստոսի հետ, ինչպես իմաստուն կույսերը պատրաստեցին լապտերները և մտան Փեսայի առագաստը։

Եվ հարսանիքի առակում կարելի է տեսնել, որ մեծատուն մարդը հարսանիք արեց իր որդու համար և եկավ բազմականներին շուրջանակի նայելու և այլն։

Որ ցույց է տալիս, թե այստեղ հավատալն է և հավանելը, և այնտեղ՝ Փեսա Քրիստոսի հետ միավորվելը. սա խորհուրդ ունի. իսկ հարսի և փեսայի օրինակը նշանակում է այն կատարյալ սերը, որ Քրիստոսն ունի եկեղեցու հետ, որովհետև ամբողջ մարմնական սիրո մեջ փեսայի և հարսի սերն է կատարյալ և ամենամեծը, ինչպես եկեղեցու մասին ասում է Երգերում. (Քո սերն իմ հանդեպ ինչպես հարսի սերը և այլն։)

Սա է նշանի խորհուրդը։

Իսկ դրանից հետո պսակի կարգավորությունն է։

Որ նախ փեսան գնում է հարսի տուն և վերցնում է հարսին և տանում եկեղեցի ու պսակվում, ինչպես ասում է Գիրքը. (Տղամարդը թող թողնի իր հորն ու մորը և գնա իր կնոջ հետևից, և երկուսը մեկ մարմին կլինեն։)

Եվ այս խորհուրդը կրկնակի է։

Նախ՝ Բանի մարդեղությունն է։

Եվ երկրորդ՝ հարսնացած եկեղեցու միավորությունը։

Եվ նախ՝ առաջինը. որովհետև Աստծո Բանը, Հորից և Հոգուց անբաժանելի միավորությամբ երկնքից իջնելով սրբուհի Կույսի արգանդը, Կույսի արյունից վերցրեց, ինչպես կողն Ադամից, և միավորեց իր աստվածության հետ և կատարյալ մարդ եղավ։

Եվ սա կողի բազում հատկությունների պատճառով։

Նախ՝ ինչպես այնտեղ կողը վերցրեց և կին շինեց, նույնպես և այստեղ Բանն Աստված Կույսից արյունը վերցրեց և մարդ եղավ՝ իր մեջ խառնելով։

Երկրորդ՝ ինչպես այն կողը զորությամբ ուներ անդամների մյուս մասերը, նույնպես և Կույսի արյունը զորությամբ իր մեջ ուներ մարմնի բոլոր անդամները՝ ոսկոր, միս, արյուն, երակներ, մորթ և այլն։

Երրորդ՝ ինչպես այն կողը աննման էր Ադամին՝ անկերպ, անկենդան և անպատիվ, և կազմվելով՝ կերպարանք առավ և կենդանացավ՝ Ադամին հավասար։

Նույնպես և Կույսի արյունն աննման էր Աստծուն, և միավորությամբ Աստծունը եղավ կենդանությամբ և կերպարանքով, և Աստծուն հավասար, ըստ այն խոսքի. (Որ Աստծո կերպարանքով էր, հափշտակություն չհամարեց Աստծուն հավասար լինելը.) այսինքն՝ այս մարդկային բնությունը։

Չորրորդ՝ այնտեղ մեկ կող վերցրեց և կազմեց. նույնպես և Բանը Կույսից մեկ անհատ բնությունն առնելով՝ միավորեց իր հետ, և ոչ թե ընդհանուրը, որ մեր մտքի վերացման մեջ է։

Հինգերորդ՝ և ինչպես այն մեկ կողը ենթակա և հիմք եղավ, և ամբողջ մարմինն ու դեմքը շինվեց նրա վրա։

Նույնպես Աստծո Բանի մեկ անձը հիմք եղավ և ամբողջ մարդկության ներքո դրված, և իր մեջ խառնելով՝ անձնավորեց այս բնությունը մեկ անձի, մեկ դեմքի և մարմնացած Բանի մեկ բնության մեջ՝ ըստ սուրբ հայրերի։

Վեցերորդ՝ ինչպես Աստծո աջը վերցրեց Ադամի ձախ կողը և կին շինեց, նույնպես Աստծո աջը, որ միածին Բանն է, վերցրեց ձախ կողը, որ Ադամի հանցավոր այս բնությունն է, և իր մեջ միավորելով՝ ծնվեց անմեղ և անապական մարմնով՝ հանելով Ադամի առաջին աջ և անխոտոր բնությանը, որ հանցանքից առաջ էր։

Յոթերորդ՝ ինչպես կողը մեջտեղում է՝ ոտքերին մոտ, նույնպես Աստծո Բանը մարդ եղավ այս կենցաղի վերջին դարերին մոտ ժամանակում. ինչպես կողը զորություն է, որովհետև ըմբիշներին հաստակող ենք ասում, Բանը մարմնով զորացավ և հաղթեց թշնամուն, ըստ այն խոսքի. (Տերը զորություն հագավ, մեջքին գոտի կապեց։)

Իններորդ՝ կողը ցանկության տեղն է, և մարմին լինելը Բանի սերն է, որովհետև մարդեղությամբ Աստծո սերը հայտնվեց մեզ, ըստ այն խոսքի. (Աստված այնքան սիրեց այս աշխարհը, որ իր միածին Որդուն տվեց։)

Տասներորդ՝ ինչպես կողը առնվելուց առաջ Ադամի մեջ էր, և հետո նրա հետ միացավ անբաժանելի, նույնպես և այս մարդկությունը Բանի ստեղծածն է, Բանը վերցրեց, և վերցնելով այն միավորվեց նույն ինքը Բանի հետ անբաժանելի։

Որովհետև ինչպես նրա աստվածությունը սկիզբ չունի, նույնպես և նրա մարդկությունը վախճան չունի։

Դրա համար ասում է. (Երկուսը մեկ մարմին կլինեն.) այսինքն՝ երկու բնություններից անբաժանելի միությամբ մեկ դեմք, մեկ անձ և մեկ բնություն՝ միավորությամբ։

Բայց սա օրինակ է, խորհուրդ և ստվեր, իսկ նա՝ ճշմարտություն և իրողություն, ըստ այն խոսքի. (Մարմինը Քրիստոսն է։)

Այսքանը Բանի մարդեղության առաջին խորհրդի մասին, իսկ Բանի և մարմնի միավորության ավելի մեծ և բազմազան տեսությունը թող անճառ մնա և լռությամբ պատվվի։

Իսկ երկրորդ միավորությունը հարսնացած եկեղեցունն է Փեսա Քրիստոսի հետ։

Եվ սա ևս կողի հատկությամբ։

Առաջին՝ որ ինչպես նախ Ադամն էր, և հետո կողից շինվեց կինը, նույնպես և նախ Փեսա Քրիստոսն է, և հետո հարսնացան քրիստոնյաների եկեղեցիները։

Երկրորդ՝ Ադամի քնելիս վերցվեց կողը և շինվեց կինը. նույնպես և Քրիստոսի խաչի վրա ննջելիս բացվեց կողը, և եկեղեցին շինվեց արյան և ջրի կրկին վտակներից, որովհետև ջրով ենք մաքրվում և արյունն ենք ճաշակում։

Երրորդ՝ կողը գլխի և ոտքերի միջև է, և Քրիստոսը միավորվում է եկեղեցու հետ միջին սիրով, եկեղեցու հետ միջին սիրով՝ իր իսկական մարմնից ցածր և հասարակ մարմնակիցներից վեր։

Որովհետև իր մարմնի հետ միավորվեց անձով և բնությամբ, և հավատացյալների հետ՝ շնորհներով և սիրով, իսկ անհավատների և չարերի հետ՝ միայն նախախնամությամբ և արդար քննությամբ, որոնք նրա մարմնի վերջին ոտքերն ու կցորդներն են։

Չորրորդ՝ կողը գոգ է և հավաքող. նույնպես և Քրիստոսը հավաքում է հավատացյալներին իր մոտ (ինչպես հավը ձագերին, և իր թևերի տակ պահպանում։)

Հինգերորդ՝ ինչպես կողը ցանկության տեղն է, և եկեղեցին Քրիստոսին սիրելի է, ինչպես հարսը՝ փեսային։

Վեցերորդ՝ կողը և Ադամը մեկ մարմին եղան, և Քրիստոսն ու հավատացյալները մեկ մարմին են լինում, ըստ այն խոսքի. (Մարմին ենք նրա մարմնից և անդամներ՝ նրա անդամներից։)

Յոթերորդ՝ ինչպես Ադամի կողից կինը զորացավ, և մարմնով լցրեց այն տեղը, այսինքն՝ հանգիստ, և սա սրբությամբ հետևում է ամեն տղամարդու և կնոջ։

Այսպես և

Մեր Տեր Քրիստոսը եկեղեցու զորությունն ու օգնականն է և հանգչում է իր հավատացյալների մեջ։

Ութերորդ՝ ինչպես Եվայի և կողի սկիզբն Ադամն է, նույնպես և եկեղեցու սկիզբը Քրիստոսն է, (որ բոլոր արարածների անդրանիկն է,) և շնորհների և արդարության, և մեռելների հարության անդրանիկը։

Իններորդ՝ ինչպես Եվայից և Ադամից լինում է ցավերի և դատապարտության մարմնական ծնունդ։

Այսպես եկեղեցու մեջ լինում է հոգևոր ծնունդ և օրհնության զավակ, ըստ մարգարեի, թե՝ (Զավակներն Աստծուց օրհնված են, և նրանց ծնունդները՝ նրանց հետ։)

Տասներորդ՝ կողը կոչվեց Եվա, մարմնի կես, որ մեկ կող է, կամ կողածին, կամ կողաբույս։

Նույնպես և եկեղեցին կոչվում է կողածին և կողաբույս և Քրիստոսի մարմնի կես, որովհետև Քրիստոսի կողից ծնվեցինք և բուսանք, և մենք անդամներ ենք, և Քրիստոսը՝ մեր գլուխը։

Որովհետև ինչպես գլխից անդամներին են իջնում կենդանական շարժումներն ու զգայությունները, այսպես Քրիստոսից մեզ են իջնում հավատի միջոցով կենդանության շարժումներն ու հոգևոր զգայությունները։

Եվ ինչպես տղամարդն իր կնոջ գեղեցկությունն ու համեստությունն իրենն է համարում, և կինն՝ իր ամուսնու ունեցվածքն ու փառքը, այսպես և մեր առաքինության սրբությունը վերագրվում է մեր գլխին՝ Քրիստոսին, և Քրիստոսի փառքը, ունեցվածքը և ժառանգությունը՝ իր հարսին՝ եկեղեցուն։

Իսկ այն, որ փեսան գնում է հարսի տուն և բերում պսակի, այն է, որ ասում է. (Տղամարդը թող թողնի իր հորն ու մորը և գնա իր կնոջ հետևից։)

Որովհետև ինչպես փեսան թողնում է իր հորն ու մորը և գնում հարսի հետևից, նույնպես Քրիստոսը, Հորից անբաժանելի աստվածությամբ գալով, թողնում է և մորը տրտմության մեջ և գալիս է խաչի՝ եկեղեցու սիրո համար։

Եվ դարձյալ վախճանին Փեսա Քրիստոսը գալիս է և մտնում աշխարհի տունը և տանում իր հայրենի ժառանգությանը, ըստ այն խոսքի. (Եկե՛ք, իմ Հոր օրհնյալներ. և ապա երկնքի արքայության մեջ կբազմեցնի։

Իսկ այն, որ փեսան իր աջ ձեռքով բռնում է հարսի ձախ ձեռքը, մինչև եկեղեցի են տանում։

Այսպես Աստծո աջը՝ միածին Որդին, իր աջով բռնած ունի եկեղեցիները, որոնք դեռևս աշխարհի ձախ կողմում են. մինչև մտնեն անդրանիկների վերին եկեղեցին, բռնած ունի նրանց աջ ձեռքը, այն ժամանակ փոխվում են և աջակողմյաններ լինում, ըստ այն խոսքի. (Բռնեցիր իմ աջ ձեռքից, քո խորհուրդներով առաջնորդեցիր ինձ և փառքով ընդունեցիր ինձ։)

Իսկ երբ եկեղեցուց դուրս են ելնում, հարսը փեսայի ձախ կողմում է լինում, և երբ նստում են բարձր տեղում, որ թախտ կամ հաճլեք են կոչում, փոխում է և հարսին աջ կողմում նստեցնում։

Այն է, որ Ադամը դրախտում կնոջն իր աջ կողմում ուներ, և երբ դուրս եկան, կինը եղավ Ադամի ձախ կողմում և անկման պատճառ։

Իսկ երբ Բանն Աստված կամեցավ մարդ լինել, մեր ձախողակի բնությունն աջի փոխեց. դրա համար Կույսի արգանդի աջ կողմում բնակվեց, ինչպես կարգ է ամեն արու մանկան մոր աջ կողմում գոյավորվել, իսկ էգինը՝ ձախում։

Նույնպես խաչի վրա կամեցավ մեզ որդիներ ծնել, դրա համար կողի աջ կողմը բացեց և եկեղեցին շինեց իր աջ կողմում։

Ինչպես և այժմ ավազանը եկեղեցու աջ կողմում է։

Եվ դարձյալ երկրորդ գալստյան ժամանակ (սուրբ եկեղեցին իր աջ կողմում կդասի, ինչպես ասում է Ավետարանը։)

Եվ առաքյալն ասում է. (Այնպես ամեն ժամ Տիրոջ հետ կլինենք։)

Իսկ հարսի և փեսայի նոր հանդերձն ու զարդերի զգեստը յոթն են թվով՝ չորսը ամբողջ անձի, և երեքը՝ գլխի։

Սա նշանակում է այն, որ Ադամն ու Եվան փառակենցաղ դրախտում էին՝ անապական մարմնով և լուսազարդ փառքով, որտեղից հայտնի է, որ միմյանց մերկությունը չէին տեսնում։

Եվ յոթը թվով, որովհետև պատվիրանը հանցանելուց առաջ յոթնյակ շնորհներով էին զարդարված, այսինքն՝ չորսը մարմնի մեջ և երեքը հոգու, որոնց՝ այս յոթ զարդերը, հարության ժամանակ վերստին ստանալու ենք։

Եվ երբ յոթնյակ մեղքերով հանցանեցին, մերկացան յոթ շնորհներից և յոթ պատիժ կրեցին։

Դրա համար ասում է. (Եվ երկուսի աչքերը բացվեցին, և տեսան, որ մերկ էին։)

Նույնպես մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը մարդեղության տնօրինությամբ՝ իբրև մեր գլուխ, ստացավ յոթնարփյան շնորհները և տվեց իր Ադամներին, որոնք ծնվում են հոգևոր ավազանի ծնունդով, կամ երբ նորոգվում են մաքրությամբ, ինչպես անառակի առակում ասում է. (Հանե՛ք սրանից մեղքերի հնությունը և առաջին պատմուճանը հագցրե՛ք սրան։)

Իսկ այս կյանքից հետո՝ հարության օրը, երբ գա Փեսա Քրիստոսը, սուրբ եկեղեցին կզարդարի յոթ զարդերով, որոնցից երեքը ըստ մարմնի են, և երեքը՝ ըստ հոգու։

Որովհետև սրբերի մարմինները չորսով են զարդարվում։

Նախ՝ մարմնի պայծառությունը, (որովհետև արդարները երկնքի արքայության մեջ արեգակի պես կծագեն։)

Երկրորդ՝ անչարչարությունը, որովհետև անկրելի և անմահ են լինում։

Երրորդ՝ թեթևությունը, որովհետև նուրբ և թեթև են լինում և ոչ թե թանձր և ծանր։

Չորրորդ՝ արագությունը, այնպես որ ոչինչ չի լինում ընդդիմացող և արգելել կարող։

Եվ այնքան արագ և սուր են լինում, որ ուր միտքը կամենա, մարմինն էլ այնտեղ կհասնի։

Նաև Քրիստոսը չարչարանքներից առաջ այս չորսը ցույց տվեց իր սուրբ մարմնի վրա։

Պայծառությունը՝ այլակերպվելիս։

Արագությունը՝ երբ գնաց ծովի վրայով։

Նրբությունը՝ որ մարմնով ծնվեց՝ կուսությունն անխախտ մնալով։

Եվ անչարչարությունը՝ վերնատանը՝ ընթրիքի ժամին, երբ իր սուրբ մարմինը տվեց աշակերտներին ուտելու, որովհետև պետք է հասկանալ, թե անչարչարելի էր ներգործությամբ, և ոչ թե զորությամբ։

Այս չորսը մարմնի զարդերն են։

Իսկ հոգու զարդերը երեքն են։

Նախ՝ իմացության ճանաչումը՝ առանց տգիտության, որովհետև Աստծուն տեսնում են դեմ առ դեմ։

Երկրորդ՝ աստվածային ուրախության և սիրո զմայլանքը, որովհետև ցնծությունը լինում է առանց տրտմության, ըստ այն խոսքի. (Դարձյալ կտեսնեմ ձեզ և կուրախացնեմ, և ձեր ուրախությունը ոչ ոք ձեզնից չի խլի։)

Երրորդ՝ ըմբռնումն ու ուսումը՝ առանց մոռացման, որովհետև այստեղ շատ բան ենք սովորում և մոռանում, իսկ այնտեղ անմոռաց ենք պահում։

Սրանք են այն յոթ զարդերը, որ տեսնված են լինում հարսի՝ եկեղեցու վրա, դրա համար Եսային ասում է.

(Իմ անձը թող ցնծա Տիրոջով, որովհետև ինձ փրկության հանդերձ և ուրախության պատմուճան հագցրեց, փեսայի պես ինձ պսակ դրեց և հարսի պես զարդով զարդարեց ինձ։)

Եվ դարձյալ՝ ինչպես մարմնավոր հարսին երեք բան է տրվում, այսինքն՝ բաժին, օժիտ և պարգևներ։

Բաժինը տրվում է հարսի հորից՝ պսակի կարիքների համար։

Եվ օժիտը փեսայից է տրվում։

Իսկ պարգևները բարեկամներից են տրվում։

Այսպես հոգևոր հարսին՝ եկեղեցուն, բաժին է տրվում երկնքի արքայությունը՝ հարսի ստացվածքի համար։

Իսկ օժիտը այն խնդությունն է, որ ունեն Քրիստոսին տեսնելուց։

Իսկ պարգևները ուրախությունն է սրբերի ընկերակցությունից և հրեշտակների դասերից։

Իսկ հարսի երեսին գցած քողը և երկուսի նոր հանդերձը.

Որովհետև քանի դեռ նախաստեղծները դրախտում էին, անապականությունն էր նրանց զգեստը և լուսեղեն փառքը, և չէին կարող ցանկությամբ նայել միմյանց։

Նույն օրինակով երեսին քող է գցվում, որպեսզի փեսան ցանկությամբ չնայի հարսին։

Դարձյալ՝ քանի դեռ այստեղ մարմնի մեջ ենք, այս ժամանակներում մասամբ, ծածուկ և աղոտ ենք տեսնում Փեսա Քրիստոսին, բայց այն ժամանակ՝ հայտնապես և բաց երեսով, դեմ առ դեմ, ինչպես ասում է առաքյալը. (Այժմ տեսնում ենք հայելու մեջ՝ օրինակով, բայց այն ժամանակ դեմ առ դեմ կտեսնենք նրան, ինչպես որ է։

Եվ այն ժամանակ կնորոգվի մեր խոնարհության մարմինը՝ իր փառքի մարմնի նմանությամբ։

Որովհետև արդարները արեգակի պես կծագեն երկնքի թագավորության մեջ։)

Սա են ցույց տալիս նոր հանդերձը և երեսին գցած քողը։

Իսկ գլխին դրված թագը Ադամի թագավորության նշանն է, որ բոլոր կենդանիների Տերն ու իշխանը եղավ, նաև կնոջ գլուխն ու Տերը և թագավորը, և հարսը՝ թագուհին. դրա համար երկուսին էլ պսակի թագ է դրվում, որովհետև պսակով մեկ մարմին եղան։

Դրա համար պսակ է կոչվում, որ բոլորական և կատարյալ է, որովհետև տղամարդն ու կինը պսակի միջոցով բոլորովին ընդունեցին կատարելությունը։

Իսկ նարոտի գույները՝ կարմիրն ու սպիտակը, արյան և ջրի խորհուրդն ունեն, որ բխեցին Քրիստոսի կենարար կողից, որով միացած՝ պսակվեց սուրբ եկեղեցին։

Եվ թագը՝ այն փշե պսակինն է, որ երկնավոր Փեսան ընդունեց իր գլխին, ինչպես ասում է Երգում. (Տեսանք Սողոմոն արքային, որին պսակեց իր մայրը իր սրտի ուրախության օրը։)

Իսկ ինչպես հարսանիքին բոլոր բարեկամները երեք զգայարանով են հաղորդվում, այսինքն՝ տեսողությամբ, լսողությամբ և ճաշակելիքով, իսկ մեկը հատուկ է, որ շոշափելիքի միավորությունն է, և միայն հարսինն ու փեսայինն է։

Այսպես և հրեշտակները մարդկանց խնդակից են լինում տեսողությամբ, լսողությամբ և այլն, բայց միայն եկեղեցին է հարս կոչվում և միանում Փեսա Քրիստոսի հետ։

Որովհետև հարսանիքին բնությունների միավորություն է լինում, և սա հրեշտակները չունեն, որովհետև Քրիստոսի բնակից չեն։

Եվ այն, որ երկրորդ պսակին թագ չի դրվում և ոչ էլ բեմի մոտ, այլ եկեղեցու մեջտեղում են պսակվում։

Եվ ցույց է տալիս, որ ամուսնացածները կույսերի պսակը չունեն և ոչ էլ նույն տեղը։

Որովհետև վարդապետներն ասում են, թե հրեշտակների դասերի մեջ ընկածների տեղը միայն կույսերն են խառնվում։

Իսկ ողջախոհ ամուսնացածների համար այլ որոշումներ և դասեր են լինում՝ հրեշտակների ինը դասերի նման։

Իսկ հարսանիքի երեք օրն այն է, որ Ադամն ու Եվան երեք ժամ ուրախությամբ միասին եղան դրախտում, դրանից հետո՝ ծառի ստվերների տակ։

Իսկ մարմնական ուրախությունը երեք ժամանակում է, այսինքն՝ անցյալում, ներկայում և ապառնիում, ինչպես երեկ, այսօր և վաղը. դրա համար հարսանիքը երեք օր է լինում։

Եվ դարձյալ՝ մեկ օրը փեսայի համար, և մեկ օրը՝ հարսի համար, և մեկը՝ միավորության համար, որ մեկ մարմին են լինում. այդպես հարսանիքի ուրախությունը երեք օր է լինում։

Իսկ յոթ օրից հետո՝ ութերորդին, թագը վերցվում է, և ապա մարմնական զուգավորության հրաման է լինում։

Այն է, որ նախաստեղծները յոթ ժամ մնացին դրախտում և ապա վտարվեցին. որովհետև ուրբաթ օրվա առաջին ժամին Ադամը ստեղծվեց, և երկրորդ ժամին՝ կինը կողից, և երրորդ ժամին օձը խաբեց Եվային, և վեցերորդ ժամին կերան պտղից, և իններորդ ժամին՝ երեկոյան, վտարվեցին դրախտից։

Որոնց համար Ադամի ուրախությունը Եվայի հետ միասին եղավ երեք ժամ, և չորս ժամ՝ տրտմությամբ։

Դրա համար հարսանիքի երեք օրից հետո չորս օր էլ մնում են տանը, որ յոթ օրը լրանա, և ութերորդ օրը գնում են եկեղեցի և հանում թագը։

Դարձյալ՝ կա մի այլ խորհուրդ, որ յոթ օրը այս կենցաղի յոթ դարերի նշանն է, և այս կյանքում մարմնավոր թագ և պսակ է։

Իսկ հանդերձյալում՝ ութերորդ դարում, բոլոր թագերն ու պսակները վերանում են։

Իսկ այն, որ ութ օրից հետո քահանան հրամայում է նրանց մարմնով զուգավորվել, Հոգու յոթ շնորհների և եկեղեցու յոթ խորհուրդների համար պետք է անկողինն անարատ սրբությամբ պահել։

Եվ դարձյալ՝ արարչության օրերը յոթն են. պետք է յոթ թիվն անարատ պահել։

Եվ մեր շինվածքը չորս տարրերից է, և հոգու զորությունները երեքն են՝ բանականությունը, ցասումը և ցանկությունը։

Նաև ունենք չորս ստացական առաքինություն, որ են խոհեմությունը, արիությունը, ողջախոհությունը և արդարությունը։

Եվ երեք աստվածային առաքինություն, որ են հավատը, հույսը և սերը, որ լինում են յոթ. Աստծո համար պետք է յոթ օր պահել սրբությամբ։

Իսկ ըստ հոգևորի, որովհետև եկեղեցին Քրիստոսի հարսն է, և այս կենցաղի յոթ դարում միավորություն չկա, այլ ութերորդում է լինում եկեղեցու իսկական միությունը Փեսա Քրիստոսի հետ, և նրանով՝ Հոր և Սուրբ Հոգու հետ, ըստ որի ասաց. (Ինչպես դու, Հա՛յր, իմ մեջ ես, և ես՝ քո մեջ, և սրանք էլ մեր մեջ լինեն, որպեսզի տեսնեն իմ փառքը։)

Որոնց թող մենք էլ բոլորս արժանանանք անմահ Փեսային տեսնելուն և սիրով միանալուն նրա հետ, որ օրհնյալ է հավիտյանս հավիտենից, ամեն։

պատվով ե

Նույնի քարոզը Մեղքերի մասին. Հովհաննեսի խոսքի վրա.

(Եվ կան մեղքեր, որ մեղքեր են, և կան, որ մահու չափ են։)

Հովհ. 5. 16։

(Գլուխ ԽԷ)

Ամեն բանական Աստծուց ստեղծվեց բնական ընտրողությամբ։

Եվ բնական ընտրողությունը մտքի մեջ է։

Նախ՝ որ ճանաչում և ընտրում է բարին ու չարը և որոշում միմյանցից, ինչպես աչքը տեսնում և որոշում է սև և սպիտակ գույնը։

Դրանից հետո երկրորդ ընտրելն այն է, որ բարին անում և պահում է, և չարը խոտում։

Առաջին ընտրելն իմացականինն է, որ բանական լույսով է ճանաչում դրանք։

Երկրորդ ընտրելը՝ կամքինը, որ կամքով անում է բարին և չարը դեն գցում, որովհետև չարն ինքնին բոլորի համար փախչելի է, իսկ բարին՝ բոլորի համար բաղձալի։

Արդ՝ ովքեր մտքով իմաստուն են, այսպես են ընտրում բարին ու չարը. խոտում են չարը և ընտրում բարին։

Իսկ ով անմիտ է և անզգամ, չի ճանաչում և չի խոտում չարը, ինչպես կույր աչքը գույնը չի տեսնում, այլ անխտիր չարաչար գործում է բոլոր մեղքերը։

Բայց հանցավորները երեք եղանակով են զանազանվում։

Կան ոմանք, որ ակամա և անգիտությամբ են հանցանում, ինչպես մանուկները։

Նրանց համար ներելի է և թողություն կա, ինչպես ասում է Դավիթը. (Իմ մանկության և անգիտության մեղքերը մի՛ հիշիր։)

Եվ կան ոմանք, որ ակամա կամքով են հանցանում, թեպետ գիտեն մեղքերը։

Եվ կան, որ կամովին և գիտությամբ են հանցանում մեղքերի մեջ։

Արդ՝ այն, որ անգիտությամբ և ակամա է, ինչպես փոքր մանուկներինը, այժմ չենք հիշում, այլ կատարյալներինն ենք քարոզում։

Որովհետև կատարյալների բոլոր մեղքերը երկու կերպով են որոշվում։

Նախ՝ որ ակամա մեղանչում է մարմնով և գայթակղվում, այն երկրորդը՝ կամքով է գործում։

Իսկ ով առաջինը կամքով և կամակոր մտքով է մեղանչում, այն ավելի չար է և ամբարշտություն, ինչպես մարդկանցից չարերը, որոնք հեշտացել են մեղքերի մեջ և անզղջ կամքով են մեղանչում, ինչպես կռապաշտները և այլազգիները, և անկիրթ ու անխրատ երիտասարդները, որոնք խստացել են մեղքերի մեջ և չարն իբրև բարի են գործում։

Նրանց մեղքերը զանազանում է, թե՝ (Կան մեղքեր, որ մեղքեր են, և կան, որ մահու չափ են։)

Եվ այս երկու մեղքերն այսպես են որոշվում։

Առաջին՝ այն, որ ակամա է, մեղքի մեջ գայթակղվել է, ինչպես մեկը ճանապարհին սայթաքում է և դարձյալ կանգնում։

Իսկ կամավորը գլորվել է մեղքի մեջ և ընկել փոսը և չի կարող վեր կենալ։

Երկրորդ՝ ով ակամա է, ինքը ճանապարհից է մոլորվել և դարձյալ գալիս է ուղղության։

Իսկ կամավորի ճանապարհը ծուռ է, որ չի կարող ուղղվել, և որքան ընթանում է, մոլորվում է։

Երրորդ՝ ով ակամա մեղքով է մեղանչում, հիվանդ է, որ կարող է հոգու ցավը զգալ։

Իսկ կամավորը մեռած է, որ բոլորովին չի ցավում մեղքերի համար. դրա համար ասում է. (Կան մեղքեր, որ մահու չափ են։)

Չորրորդ՝ ով հիվանդ է, առողջանում է հոգևոր դեղով, իսկ ով մեռած է, չի կարող առողջանալ. դրա համար Դավիթն աղաչում է. (Ողորմի՛ր ինձ, Տե՛ր, որովհետև ես հիվանդ եմ, բժշկի՛ր իմ անձը, որովհետև ես մեղանչեցի քո դեմ։)

Հինգերորդ՝ ով հիվանդ է, կողքի վրա է ընկած, և աչքը տեսնում է, և ցավն ասում է։

Այսպես ակամա մեղանչողը մտքով տեսնում է և խոսում մեղքերի մասին, որովհետև խղճի մտքի լույսը վառ է, ինչպես ասում է Դավիթը. (Լուսավոր ես անում իմ ճրագը և այլն։)

Իսկ կամավորը ննջել և մեռել է մեղքի մեջ, որ խոսել չի կարող, որովհետև միտքը խավարել և կուրացել է։

Դրա համար Դավիթն աղաչում էր. (Լույս տո՛ւր, Տե՛ր, իմ աչքերին, որպեսզի երբեք մահվան մեջ չննջեմ.) որովհետև նրա խավարը չարի համար նրա լույսի պես է։)

Վեցերորդ՝ նա տրտմությամբ է գործում մեղքը և գիտի, որ մեղք է, ըստ մարգարեի. (Տրտմություն բռնեց ինձ մեղավորների պատճառով և այլն։)

Իսկ կամավորն ուրախացել է մեղքերի հեշտությամբ և ծիծաղելով է գործում, ինչպես ասում է առակը. (Ծիծաղելով է ամբարիշտը գործում մեղքերը։)

Եվ այս երկու մեղքերի օրինակը. ով տրտմությամբ է գործում, մեղքը խավարի պես է տեսնում, ըստ որի Դավիթն ասում է. (Ասացի. «Խավարն ինձ ծածկեց, և գիշերը՝ լույսի փոխարեն»։)

Խավարն այն է, որ աչքերի լույսը պակասում է, և գիշերը՝ որ արտաքին լույսն է պակասում։

Նույնպես ակամա մեղքը խավար է և գիշեր և մտքի լույսն է խավարեցնում։

Իսկ կամավոր մեղքը, որ ուրախությամբ է գործում, հեշտացած լույսի պես է, (որովհետև ամբարիշտների ճրագը մեղքն է, ասում է առակը.) որովհետև մտքի բնական լույսը մեղքի լույսով հեշտանում և հավանում է, և այդպես ուրախությամբ է մեղքը գործում։

Յոթերորդ՝ ով ակամա է, միայն մարմինն է մեղքը գործում, բայց ներսում կամքն ու իմացությունը մեղքին չեն հաճում և հաճում են Աստծո օրենքին, և ներսից ընդդիմանում ու խայթվում են։

Իսկ կամավորի մարմինը հեշտացել է մեղքի մեջ, և կամքը հետևել ու ամրացել է, և խիղճը թեպետ քիչ է դատում, բայց մարմինն ու կամքը մեղքերի հեշտությամբ ծածկում են նրա լույսը և խավարեցնում, և դրանից հետո նա էլ է շրջվում և բոլորովին խավարում։

Ութերորդ՝ ով ակամա է, եթե մեկը քաղցրությամբ խրատի, լսում է և դառնում մեղքերից, իսկ կամավորը բոլորովին ականջ չի դնում խրատին։

Ասում է դառը խոսքը՝ ըստ Հոբի. (Քո ճանապարհները ճանաչել չեմ ուզում։)

Նաև ատում է խրատը և խրատողին, ըստ այն խոսքի. (Ատեցին իրենց դռներում հանդիմանողներին։)

Իններորդ՝ ով ակամա է, ուրիշին չի քաշում մեղքի, այլ միայն իր մեղքերն է զգում, իսկ կամավորը ուրիշներին էլ է իր հետ քաշում խոսքով և գործով, խաբելով և բռնությամբ, որովհետև ոչ միայն իրեն է կորցնում, այլև ուրիշներին, ինչպես կռապաշտ և այլազգի չար թագավորները, որոնք օրենքից հանում և իրենց կորստյան խավարն են գցում։

Տասներորդ՝ ով ակամա է, տանջանքներից երկյուղ ունի և ահով է մեղքը գործում, և անձնատանջ է լինում պատվիրանների երկյուղից, մահից և Աստծո դատաստանից։

Իսկ կամավորը չունի օրենքի երկյուղը, ո՛չ մահվան և ո՛չ դատաստանի, կամ դրա պատիժների։

Որովհետև (անզգամն իր սրտում ասում է, թե Աստված չկա.) և ոչ էլ հատուցում. դրա համար առանց ահի է գործում մեղքը։

Տասնմեկերորդ՝ ով ակամա է մեղքի մեջ, դեռևս դառնալու և մեղքերի թողության հույս ունի, թեպետ այսօր թուլությունից կամ սատանայից մեղք է գործում։

Իսկ կամավորը հուսահատվել է թողությունից և ընկղմվել մեղքերի պտույտների մեջ, ո՛չ դառնալու ակնկալիք ունի, ո՛չ թողության։

Որի մասին աղոթում էր մարգարեն. (Թող ջրերի պտույտներն ինձ չկլանեն, և ջրհորն իր բերանն իմ վրա չփակի։)

Եվ այս երկու մեղքերի օրինակը հնոցի կրակն է և տաքացած ջուրը. ինչպես տաքացած ջուրը կարող է զովանալ և սառչել, նույնպես և ակամա մեղքը կարող է փոխվել։

Իսկ հնոցի կրակն իր ջերմությունը չի փոխում. այսպես ով կամովին և գիտությամբ տաքացել է մեղքի մեջ, անզովանալի է մեղքի մեջ և չի փոփոխվում։

Նաև այս երկու մեղքերից այն, որ պատահմամբ է և զղջմամբ, օգնական ունի Աստծուն և հրեշտակներին, պատվիրաններին և քահանաներին։

Այս չորսն օգնում են մեղավորին, որ զղջում ունի, և հանում մեղքերից։

Իսկ ով ինքնահոժար կամքով է մեղքի մեջ, ոչ մի տեղից օգնություն չունի, որովհետև ո՛չ քահանաներն են օգնում, ո՛չ պատվիրանները, ո՛չ հրեշտակներն են հորդորում բարիքի, և ո՛չ Աստված է նրան դարձնում, այլ լքում է և թողնում նրան գնալ իր կամքի հետևից, ըստ այն խոսքի. (Թողեցի նրանց գնալ իրենց սրտերի կամքի հետևից, որովհետև նրանք գնացին իրենց անձերի կամքով։)

Եվ եթե մեկն ասի. «Ինչո՞ւ բռնությամբ չի քաշում մարդուն մեղքերից և բերում արդարության»։

Ասում ենք, թե երկու պատճառով։

Նախ՝ եթե բռնությամբ քաշեր, կվերացներ մեր անձնիշխան կամքը, դրա համար թողնում է, որ մեր կամքով գանք ուղղության։

Երկրորդ՝ եթե բռնությամբ բերեր, իր արդարության ծռություն կլիներ. դրա համար Աստված արդար է և ոչ թե անիրավ, բռնությամբ չի քաշում արդարության։

Տասներկուերորդ՝ ով ակամա է, զղջում ունի և փոշմանում է մեղքի գործից, իսկ կամավորն անզղջ կամքով է գործում, ինչպես սատանան, որովհետև զղջում չունի, դրա համար թողություն չի գտնվում, ինչպես ասում է առաքյալը. (Կամակոր մտքով հանցավորվածների համար մեղքերի պատարագ պետք չէ, այլ դատաստանի ահեղ ակնկալություն և կրակի նախանձ, որ ուտելու է հակառակորդներին։)

Այս մեղքերի մասին Ավետարանն ասում է. (Տիրոջից ողորմություն ընդունելով՝ եթե դարձյալ կամակոր մտքով մեղքի մեջ ընկնի, նրանից առաջինն էլ կպահանջի։)

Եվ այս մեղքերի մասին մարգարեն ասում է. (Երբ մեղավորն ամբարշտանում է, առաջին արդարությունները, որ գործեց, չեն հիշվի.) այսինքն՝ կամակոր մեղանչելը կորցնում է առաջին բարությունները, և թողված մեղքերի պատիժը վերստին է կրում։

Օրինակ՝ կատարյալ արդարությունը կորցնում է առաջին գործած մեղքերը և պատիժը, այսպես և կամակոր մեղքը (ինչպես շունը դառնում է իր փսխածին, և լվացված խոզը տիղմի մեջ է թավալվում։)

Այսպես է կամավոր և ակամա մեղքերի զանազանությունը։

Որի մասին ասում է առաքյալը. (Կան մեղքեր, որ մեղքեր են, և կան, որ մահու չափ են։)

Եվ պետք է իմանալ, որ երբ մարդը հասնում է չարիքների խորքը, Աստծուն է դնում մեղքերի պատճառ, իբր թե մեզ ցանկացող արեց, դրա համար պոռնկանում ենք։

Եվ բարկացող՝ դրա համար սպանում ենք։

Եվ կերակրի կարոտ՝ դրա համար ագահանում ենք։

Ասում ենք, թե այս պատճառը սուտ է։

Նախ՝ ինչ Աստված դրել է մարդու մեջ, բարու համար է դրել, մենք ենք չարի փոխում. որովհետև մեր մեջ բանականություն է դրել, որ բարին՝ Աստծուն, ճանաչենք և ընտրենք, իսկ մենք չարն ենք ընտրում։

Բարկությունն է տվել, որ չարի դեմ բարկանանք, իսկ մենք այն փոխելով՝ օրենքի դեմ ենք բարկանում։

Նույնպես ցանկությունը բարու համար է տվել, իսկ մենք չարն ենք ցանկանում. նույնպես կերակրի և զգեստի կարոտ է արել, որ ամեն օր աշխատելով գտնենք, որպեսզի պարապ մնալով չարը չգործենք։

Այսպես Աստված ամեն բարի է դրել մեր մեջ։

Եվ դարձյալ՝ ամեն ինչ չափավոր է տվել մեզ, իսկ մենք դեպի անչափն ու ավելորդն ենք տանում. ինչպես չափավոր կերակրով մեր կարիքները լրանում են, և այս բնությունն այն է խնդրում, իսկ որկրամոլությամբ շատացնելը մենք ենք կամքով ստանում։

Նույնպես մարդու համար մեկ հանդերձ բավական է, շատը ավելորդ է։

Մեկ ձի ենք հեծնում, շատը ավելորդ է. թեպետ ջուրը շատ է, քիչն է մեր ծարավն անցկացնում, և այս օդից քիչ ենք ծծում, եթե ավելի առնենք, սատկում ենք։

Այսպես և բոլոր մեղքերը տե՛ս, որ ցանկությունը չափավոր է, բարկությունը չափավոր է, իմացությունը չափ ունի՝ ճշմարտությունը, իսկ նենգելը, սպանելը և շատ շնանալը մեր կամքից են լինում։

Ուրեմն Աստված անմեղադրելի է, որովհետև մենք ենք մեր մեղքերի պատճառը։

Դարձյալ՝ ով այսպես հասել է մեղքերի խորքը, անհավատությունն է տիրում մարդուն, և անհավատությամբ չորս բան է արհամարհում։

Նախ՝ Աստծուն, որովհետև (անզգամն իր սրտում ասաց, թե Աստված չկա։)

Որովհետև թեպետ լեզվով ասում է, թե Աստված կա, բայց սրտում ուրանում է. դրա համար (ապականվեցին և պղծվեցին իրենց անօրենությամբ։)

Երկրորդ՝ արհամարհում է Աստծո դատաստանը և մեղավորների հատուցումը։

Երրորդ՝ արհամարհում է Աստծո պատվիրանները, («մի՛ շնանա»-ն և «մի՛ գողանա»-ն և այլն։)

Չորրորդ՝ արհամարհում է բարի գործերն իր մեջ, որովհետև ո՛չ մտքում, ո՛չ լեզվում, ո՛չ մարմնում չի կամենում բարին, այլ ծռում է միտքն ու խորհուրդը դեպի չարը և անհավատությունը։

Լեզուն՝ դեպի սուտն ու հայհոյանքը, մարմինը՝ դեպի զանազան չար գործեր։

Այսպես ամբարիշտն արհամարհում է այս չորսը։

Եվ այն ժամանակ մեղավորն ինքն է սրանցից արհամարհվում և անարգվում, ինչպես ասում է առակը. (Ով արհամարհում է իրերը, նրանցից կարհամարհվի։)

Նախ՝ այդպիսին արհամարհվում է Աստծուց և նրա հրամանով՝ մարդկանցից, մարմնավոր և հոգևոր իշխաններից և առաջնորդներից, որոնք Աստծո հրամանով պատժում են չարերին և անօրեններին՝ կա՛մ սրով, կա՛մ գերությամբ, կա՛մ սովով. այստեղ է տանջում, կամ այնտեղ՝ հավիտենական կրակում։

Երկրորդ՝ դատաստանով վրեժ է խնդրում հանցանքների չափով և պատժում նրանց, որովհետև ովքեր բարի գործի մեջ դատաստանը չհիշեցին, վրեժ խնդրելիս թող հիշեն և մտածեն, թե արդար դատաստան կա։

Երրորդ՝ պատժում է օրենքներով՝ լինի բնական, լինի գրավոր, լինի Ավետարանով։

Սրանք են լինում մարդկանց տանջողները, որոնք օրենքն առան և չպահեցին, (որովհետև ովքեր օրենքով են մեղանչում, օրենքով են դատապարտվում, և ովքեր օրենքից դուրս մեղանչեցին, օրենքից դուրս էլ կորչում են։)

Չորրորդ՝ նրանց պատժում են բարի գործերը, որ անարգում են իրենցից և չարն են գործում, լինի մտքում, լինի լեզվում, լինի գործերում, որովհետև ինչ մասով որ մեկը չարն է գործում, հոգով թե մարմնով, նույն մասով էլ կրում է տանջանքները՝ հոգով թե մարմնով։

Արդ՝ եթե մարդը մարդուն մի բանում վնաս և պակասություն է հասցնում, նրան ատում և թշնամի են համարում, որ կա՛մ ունեցվածքին է վնաս բերում, կա՛մ փառքին, կա՛մ խոսքերով, կա՛մ ինչ-որ գործով։

Բայց արդ՝ մեղքն այնպիսի թշնամություն է մեզ համար, որ ոչ թե մեկ բանի, այլ ամեն ինչի և ամբողջի վնաս և պակասություն է՝ ունեցվածքի և կյանքի, և փառքի, և հոգու, և մարմնի։

Ունեցվածքի և հարստության վնաս և կորստաբեր է, որ չարիքների գործակիցների հետ վատնում և կորցնում են։

Փառքն անարգող է, որովհետև աչքից ընկնում և մարդկանց ատելի են լինում։

Կյանքի կորուստ է, որովհետև այստեղ այս մարմնավոր կյանքը կարճացնում է, և այնտեղ՝ հավիտենական, հոգու և մարմնի պակասություն և վնաս է։

Ուրեմն այդպիսին ատելի է և թշնամի համարելի։

Որովհետև մեղքը ոչ միայն հոգուն, այլև մարմնին բազում վնաս է անում։

Նախ՝ մտքի խիղճը ամեն օր դատում է մեղավորին և չարչարում ներսից։

Երկրորդ՝ որ երեսին տխրություն և պատկառանք է բերում, ինչպես Կայենի երեսը խոնարհվեց և ընկավ Աբելի սպանությունից հետո։

Երրորդ՝ որ պատժի ահ, երկյուղ և կասկած է ընկնում մտքի մեջ, ինչպես Եվան և Ադամը, երբ մերկացան և թաքնվեցին։

Չորրորդ՝ որ բոլոր մարդկանց ատելի և նախատելի են լինում, ըստ այն խոսքի. (Աստծո աչքից ընկան և բոլոր մարդկանց ատելի եղան։)

Հինգերորդ՝ որ մեղավորի միտքը մոլորվում է, և չի կարող ուղղել խորհուրդը, որովհետև ցրված է զանազան մեղքերի մեջ, և տեսողությունը խավարել է։

Վեցերորդ՝ կորցնում է համարձակությունը և սառեցնում ջերմ սերը, որ դեպի Աստված է։

Յոթերորդ՝ որ ամեն օր մաշվում է ցանկությամբ, որովհետև մեղքերի գործն անհագ է և միշտ տոչորվում է, ըստ այն խոսքի. (Հենց ձեր ցանկությունների մեջ կմաշվեք։)

Ութերորդ՝ որ մարմինը ծույլ, անարի և թուլամորթ է դառնում։

Իններորդ՝ որ զանազան մեղքերի համար դատապարտվում և տանջվում են մարմնավոր իշխաններից։

Տուգանք՝ զրկանքների համար, քարկոծում՝ շնության համար, արյուն՝ արյան փոխարեն, անդամների կտրում և այլն։

Տասներորդ՝ մարմնավոր պատուհաս, ինչպես սով և տարաժամ մահ, հիվանդություն, սիրելիների մահ, անասունների մահ, անասունների սատկում, երաշտություն, խռովություն, գերություն, որոգայթ և այլ պատուհաս, ինչպես ջրհեղեղի ժամանակ և սոդոմացիների վրա։

Արդ՝ սրանք մեղքերի համար մարմնական պատիժներ են։

Իսկ հոգևորի համար մեղքը շատ բաներում է վնասակար։

Նախ՝ որ Աստծո առաջ հանցավոր և նրա պատուհասին պարտական է դարձնում։

Երկրորդ՝ որ արհամարհում է Աստծո օրենքը և օրինազանց լինում։

Երրորդ՝ իր մեջ կորցնում է Աստծո պատկերը և շաղախում մեղքերով։

Չորրորդ՝ Աստծո տաճարն է ապականում մեղքերով, (դուք կենդանի Աստծո տաճար եք, ասում է առաքյալը։)

Հինգերորդ՝ սատանայի հանգստի տեղ և բնակարան է լինում։

Վեցերորդ՝ շնորհների լույսը հեռացնում է մարդուց։

Յոթերորդ՝ կորցնում է այն ճանապարհը, որ դեպի Աստված է տանում։

Ութերորդ՝ հոգին կապում է մահվան։

Իններորդ՝ խայտառակ և ամոթով դատաստանին, ինչպես հիմար կույսերը, գլուխը խոնարհած, սիրտը տրտմած, հալածվում է Քրիստոսի ձայնից։

Տասներորդ՝ ահագին դատաստանը, (և հավիտենական տանջանքը, որ պատրաստված է սատանայի և նրա հրեշտակների համար։)

Երբ մեղքն այդքան վնասակար է մարդու հոգուն և մարմնին, ինչո՞ւ է մարդը գործում։

Պետք է իմանալ, որ Աստված մարդուն բարի և ուղիղ է ստեղծել, որովհետև մարմնով, հոգով և մտքով բարի է ստեղծել։

Եվ ինչպես Աստված ինքը բարի է, և նրանից ստեղծվածներն էլ բարի են, բայց Աստված անփոփոխ բարի է, իսկ մարդը փոփոխական է. փոփոխելի կյանքում կարող ենք բարուց չարի փոխվել մարմնով և հոգով, և ուղիղ խորհուրդներից՝ ծուռի։

Եվ սա երկու պատճառից է լինում։

Նախ՝ սատանայից է, որ մեր թշնամին է և ամեն օր կամենում է խաբել, որ բարուց չարի փոխի։

Երկրորդ՝ սատանան խաբում է մեր անձնիշխան կամքը, որ չարը բարու կերպարանք է տալիս և գործել տալիս։

Որովհետև եթե չար ցույց տար, չէինք գործի, որովհետև ամեն մարդ չարից փախչում է, այլ չարը բարիով է զարդարում և պաճուճում, և դրանով մեզ խաբում։

Իսկ մենք անձնիշխան կամքով խաբվում ենք մեր ընտրության մեջ և այն, ինչ չար է, գործում ենք, և որքան գործի մեջ ենք, մարմինն ու հոգին հեշտանում են և չեն հասկանում։

Եվ այս մեղքը, որ մինչև խորհուրդն է և գործված չէ, դյուրությամբ է առողջանում. ապա եթե մարդը երկար մնում է մեղքի մեջ, մարմինը հեշտանում է, և զգայարանները թմրում են մեղքի մեջ և չգիտեն նրա ծանրությունը։

Օրինակ՝ ձուկը, որ կարթն է կուլ տալիս, ջրի մեջ խաղում է և չգիտի, մինչև ջրից դուրս է ընկնում։

Նույնպես և մարդը մեղքերի չարը չգիտի, մինչև զղջման է գալիս և ելնում մեղքերից, կամ մեռնում է և ելնում կյանքից։

Ապա այն ժամանակ հեծում, հառաչում և զղջում է և թողություն չի գտնում, որովհետև ամեն մեղավոր այն կյանքում տանջանքների հարկից է փոշմանում և չի բժշկվում։

Եվ եթե մեկն ասի. «Եթե նույն ողորմած Աստվածն է և նույն մեղավորը, երբ զղջում է, ինչո՞ւ թողություն չի ստանում»։

Ասում ենք, թե երեք պատճառով։

Նախ՝ որ այնտեղ մարմին չկա, որով ապաշխարի՝ պահքով, աղոթքով, ողորմությամբ կամ այլ կերպ, և թողություն գտնի։

Երկրորդ՝ որ այն կյանքի զղջումն ակամա է և ոչ կամավոր, դրա համար թողություն չի ստանում։

Երրորդ՝ որ աշխատելու ժամանակն անցել է և դուռը փակվել, ինչպես հիմար կույսերի համար փակվեց, և թեպետ ողորմություն խնդրեցին, իմաստուններից չընդունեցին։

Ապա այս կյանքում է պիտանի զղջումը, որ ունի մարմնի գործիքները, և կամովին ենք զղջում, և ընդունելի ժամանակ է, ըստ առաքյալի.

(Ահա ընդունելի ժամանակ, ահա փրկության օր և այլն։)

Եվ եթե մեկն ասի. «Թեպետ ես չեմ ապաշխարում, բայց մեկն իմ փոխարեն ապաշխարում է»։

Ասում ենք, թե արդարի աղոթքը բարի է, և պաշտամունքը, պատարագը և աղքատներին տուրքը, բայց դրանք օգուտ են նրանց, ովքեր մեղքերից զղջացել և խոստովանել են. մենք աղոթքներով օգնում ենք նրանց և պարտքերը վճարում, իսկ անզղջ մեռելներին ոչ մի օգուտ չկա։

Օրինակ՝ կենդանության ժամանակ սրբերի աղոթքներն անհավատներին օգուտ չեն, այլ հավատացյալներին. նույնպես և անզղջ մեռելներին ոչ մի օգուտ չկա, այլ զղջացածներին։

Եվ օրինակ՝ մարմնավոր հիվանդը կարող է դեղերով առողջանալ, իսկ մեռածը՝ ոչ, ինչպես վերևում ասացինք. նույնպես և ով մեղքերով հիվանդ է, եթե մեղքերից զղջացել է, օգուտ է, իսկ եթե մեկն անզղջ մեռնում է մեղքի մեջ, օգուտ չէ։

Եվ ինչպես չորացած ծառին շատ ջուրն օգուտ չէ, և կուրացած աչքերին՝ շատ լույսը, նույնպես շատ աղոթքներն օգուտ չեն նրանց, որոնք անհավատությամբ են կորել կամ մեղքերով չորացել։

Եվ ոչ միայն օգուտ չեն, այլև ավելի վնասակար են, ինչպես մերկ ձեռքերին՝ շիկացած երկաթը, կամ ինչպես արևի պայծառ լույսը տկար աչքերի քիչ լույսն է խավարեցնում, նույնպես անհավատին և մեղքերով մեռածներին անօգուտ է հետո մնացածների հիշատակությունը։

Դրա համար այսօր պետք է մեզ դառնալ մեղքերից և արժանանալ Աստծո ողորմությանը մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսով, որ օրհնյալ է հավիտյանս, ամեն։

Նույնի քարոզը դարձյալ մեղքերի մասին. Մովսես մարգարեն ասում է, թե՝

(Աստված ողորմություն է անում հազար ազգերի, և հայրերի մեղքերը հատուցում է որդիներին, երեք և չորս ազգի։)

Ելից 34. 7։

(Գլուխ ԽԸ)

Հազար ազգերի ողորմություն անելը կրկնակի իմաստ ունի։

Նախ՝ ցույց է տալիս Աստծո պարգևների առատությունը, որ ոչ թե գործերին հավասար և կշռով է հատուցում, այլ բազմապատիկ և հազարավոր, որ անվախճան հավիտենական կյանքն է։

Երկրորդ՝ այն է ցույց տալիս, թե հազար ազգերի մեջ առաքինի հայրերի համար բարիք է անում բարի զավակներին և թեթևացնում մեղքերի պարտքերը, ինչպես միածին Բանն Աստված ողորմություն արեց՝ հիշելով առաջին արդարներին՝ մեր նախահայրերին, ըստ այն խոսքի. (Հիշեց իր ուխտը հավիտյան և այն խոսքը, որ պատվիրեց մինչև հազար ամ։)

Իսկ ասելը, թե հայրերի մեղքերը բերում է որդիների վրա, երեք և չորս ազգի, բազում տեսություն ունի։

Եվ ասում եմ վեց մտքով։

Առաջին՝ երեք և չորս ազգը, որ յոթ է լինում, նշանակում է այս կենցաղի յոթ դարերը՝ Ադամի դրախտից ելնելուց մինչև վերջին ծնունդը, որ աշխարհի վախճանն է։

Եվ այն ութերորդ դարն է, որում բոլոր մարդկանց դատաստանն է և հատուցումն ըստ գործերի՝ թե՛ բարիների, թե՛ չարերի։

Այս խոսքի երկրորդ միտքը. որ չորս ազգը նշանակում է բոլոր մեղավորների չորս ծնունդները, որոնց հատուցվում է ըստ գործերի։

Առաջին ծնունդն այն է, երբ բնական մեղքերի համար հանցավորներին Աստված ջրհեղեղով ջնջեց։

Երկրորդ ծննդում, երբ կռապաշտության մեջ հանցավորներին Կարմիր ծովով ընկղմեց։

Երրորդ ծննդում, երբ Մովսեսի գրավոր օրենքի հանցավորներին պատերազմներով սատկեցրեց։

Չորրորդ ծննդում, երբ Ավետարանի հանցավորներին վերջին կրակով կդատի հավիտենական տանջանքների։

Այս խոսքի երրորդ միտքը վերաբերում է չար ազգերին և թագավորներին չորս դարում, այսինքն՝ չորս հարյուր տարում, որովհետև հարյուր տարին մեկ դար է կոչվում, ըստ որի՝ այն ժամանակից, երբ Աստված Քանանի երկիրը տվեց մեծ Աբրահամին, անցավ առաջին դարը, և չկոտորեց նրանց։

Նույնպես և երրորդը և երրորդը։

Ապա չորրորդ դարում կանչեց եբրայեցիներին, և նրանք ելան և կոտորեցին նրանցից երեսուներկու թագավոր, որովհետև չորրորդ դարում նրանք վերադարձան Եգիպտոսից, այսինքն՝ չորս հարյուր տարի հետո։

Այս խոսքի չորրորդ միտքն այն է ասում, թե անիրավ հայրերի մեղքերը ներում եմ մինչև երրորդ ազգը, և չորրորդում հայրերի մեղքերը հատուցում եմ որդիներին։

Ոչ թե հայրերի մեղքերը պահանջում է որդիներից, այլ հայրերի մեղքերը ներում է և երկայնամիտ է, հայրերին ներում է և երկայնամիտ է լինում մինչև որդիների որդիները, որպեսզի դառնան մեղքերից։

Ապա եթե որդիներն ու թոռներն օգուտ չքաղեն ներելուց, այն ժամանակ պատժում է և ջնջում չար ազգի հիշատակը, ինչպես ասում է Դավիթը.

(Տիրոջ երեսը չարագործների վրա է՝ երկրից նրանց հիշատակը կորցնելու։)

Հինգերորդ միտքը. որ մարդը չորս կերպ է մեղանչում, այսինքն՝ խորհրդով, խոսքով, գործով և մեղքի մեջ համառելով, և սա է երեք և չորս ազգի հատուցելը, երբ գործերի համար տանջում է մեղքի մեջ համառածին։

Այս խոսքի վեցերորդ միտքը. որ մարդու հասակը չորս անգամ է փոխվում, այսինքն՝ մանուկ, երիտասարդ, կատարյալ հասակ և ծերություն։

Երբ երեք հասակների մեղքերը Աստված ներում է, և եթե չորրորդում չի զղջում, այն ժամանակ պատժվում է։

Սա առաջին խոսքի մասին։

Տեսնենք երկրորդը. ինչո՞ւ է Աստված պատժում մեղավորներին։

Ասում ենք, թե բազում պատճառով։

Նախ՝ որպեսզի վշտանան և աղաչեն, որպեսզի չկրեն անապական ցասման հավիտենական պատիժը։

Երկրորդ՝ որ այստեղ մարմնի տանջանքներն ապաշխարության պտուղն ունեն, որով մեղքերի թողություն է լինում. ինչպես բովը՝ ժանգի համար, և խարտոցը՝ երկաթի, նույնպես տանջանքները մաքրում են մեղավորներին։

Երրորդ՝ երևելի տանջանքները ապացույց են դառնում հանդերձյալի համար, որով Աստված խնայում է նրանց և մարմնավոր տանջանքներով խրատում, ըստ այն խոսքի. (Եթե դատվում ենք, Տիրոջից ենք խրատվում, որպեսզի այս աշխարհի հետ չդատապարտվենք։)

Չորրորդ՝ որ սա միայն մարմնի նեղություն է և ոչ թե հոգու. այստեղ մարմնավոր է տանջում, որպեսզի այնտեղ ամբողջից ազատի, ինչպես բժիշկը մարմնի մասն այրում և կտրում է, որպեսզի ամբողջ մարմինն առողջանա։

Հինգերորդ՝ որ այստեղի տանջանքներով կարճանում և թեթևանում են հավիտենական տանջանքները, ինչպես սոդոմացիներինը, ըստ այն խոսքի. (Դատաստանի օրը սոդոմացիների համար ավելի դյուրին կլինի.) որովհետև կրակի մասնավոր պատիժը կրեցին։

Վեցերորդ՝ որ արթնացնի մեղավորներին, որոնք ննջել են և կապված են աշխարհի սիրով, որպեսզի այստեղի նեղությամբ խնդրեն այնտեղի կյանքը, ինչպես իսրայելացիներին տանջեց Եգիպտոսում, որպեսզի դուրս ելնեն նրանից։

Եվ մայրը դառը դեղով կտրում է մանկանը կրծքի կաթից։

Եվ մարգարեն ասում է. (Սանձով և երասանով կճմլես նրանց ծնոտները։)

Եվ մի այլ տեղ. (Լցրո՛ւ նրանց երեսներն անարգանքով։)

Սա երկրորդն է։

Երրորդ հարցը, եթե մեկը տարակուսի, թե անհավատ մարդը կամ նա, ով հավատացյալ է և մահու չափ մեղքի մեջ է, և ինչ-որ բարի է գործում, կամ նա, ով հետո ընկնում է մեղքի մեջ և բարի է գործում, ի՞նչ է լինում։

Վարդապետներն ասում են, թե անհավատի բարի գործերը և նրանը, ով մեղքերի մեջ է, երկուսն էլ մեռած են, և նրանց գործերն Աստծուն անընդունելի են։

Որովհետև մեկն անհավատությամբ է մեռած, և մյուսը՝ մեղքերով։

Իսկ նա, ով նախ բարիք է գործում և հետո ընկնում մեղքի մեջ, նրանց միջև զանազանություն կա։

Որովհետև նա, ով հավատացյալ է և բարիք է գործում, և հետո ընկնում է մեղքի մեջ և դարձյալ զղջում, նրա բարի գործերը, որ անմեղության մեջ գործեց, զղջալուց հետո հիշվում են։

Բայց ով անհավատության մեջ կամ մահու չափ մեղքերի մեջ բարիք է գործում, թեպետ հետո զղջում է, այն չի հիշվում։

Ինչպես երբ դու երկու տունկ տնկես, մեկն արմատ ունենա, և մյուսը՝ ոչ, և երկուսն էլ առանց ջրի թողնես, բայց հետո ջրես. նա, որ արմատ ուներ, կանաչում է, իսկ որ չուներ, չորանում է։

Այսպես ով մահացու մեղք չունի և ինչ-որ բարի արեց, թեպետ մի ժամանակ ընկավ մեղքի մեջ, երբ զղջում է, դարձյալ կենդանանում է, որովհետև արմատ ուներ։

Իսկ ով անհավատության կամ մեղքի մեջ ինչ-որ բարի արեց, եթե հետո էլ զղջա, չի կենդանանում, որովհետև արմատ չունի, ինչպես ասում է մարգարեն. (Չեն հիշվի այն բարիքները, որ արեց։)

Բայց թեպետ այսպես է, սակայն բարի գործերն առանց օգուտի չեն, թե՛ անհավատը գործի, թե՛ մահու չափ մեղավորը, որովհետև Աստված արդար է. թեպետ անհավատ է և անզղջ մեռնում և իջնում է դժոխք, բայց բարի գործերից բազում օգուտ կա։

Առաջին՝ որ դժոխքի տանջանքները բարեգործների համար թեթև են լինում։

Երկրորդ՝ որ այստեղ Աստված փոխարենը տալիս է մարմնի մեծություն, ինչպես մեծատանը, որին ասվեց. (Դու ընդունեցիր քո բարիքները կյանքում։)

Երրորդ՝ որ այն բարի գործերի համար Աստված նրա սրտում ծագեցնում է աստվածային գիտության լույսը, ինչպես Կոռնելիոսին։

Չորրորդ՝ Աստված փրկում է մարմնավոր որոգայթներից, ինչպես եղավ Աքաաբին՝ իր զղջալու համար, որովհետև պատուհասը, որ գալու էր իր վրա, չեկավ իր օրերում, այլ նրանից հետո։

Հինգերորդ՝ որ այս աշխարհը շեն չէր մնա, եթե մարդիկ բարի չգործեին։

Դրա համար պետք է, որ ամեն ոք բարի անի՝ թե՛ արդար է, թե՛ մեղավոր, որպեսզի այս աշխարհը շեն մնա։

Վեցերորդ՝ որ թեպետ ինքը մահու չափ մեղքի կամ անհավատության մեջ է և ինչ-որ բարի է գործում, այնքան օգուտ է, որ սովորում և կրթվում է բարի գործերի մեջ։

Եվ երբ հավատի կամ զղջման է գալիս, բարեգործությունը դժվար չի թվում, որովհետև առաջուց սովոր էր։

Յոթերորդ՝ որ ով մեղքի կամ անհավատության մեջ է, հոգով հիվանդ է, իսկ մարմնավոր հիվանդին կերակուր է պետք. թեպետ հիվանդին չի սնում, բայց պահում է նրան, որպեսզի ուժից պակասելով չմեռնի։

Այսպես բարեգործության կերակուրը ոչ միայն արդարներին, այլև մեղավորներին է պետք, որովհետև թեպետ նրան երկնքի արքայությանն արժանի չի անում, բայց պահում է նրա հոգին, որպեսզի բոլորովին չթուլանա։

Ութերորդ՝ որ ամեն ոք, որ մահու չափ մեղքի և անհավատության մեջ է, սատանայի իշխանությունն է վարվում նրա վրա, ինչպես ասաց Քրիստոսը. (Ամեն ոք, որ մեղք է գործում, ծառայում է մեղքին.) իսկ ով ինչ-որ բարի է գործում, սատանայի իշխանությունը նրա վրա բոլորովին չի լինում, այլ քիչ։

Իսկ եթե ինչո՞ւ անհավատը և նա, ով մահու չափ մեղքի մեջ է, իրենց բարի գործերից կատարյալ վարձը չեն ստանում։

Սա է պատճառը. որովհետև ինչպես չորացած և կտրված անդամները մարդուց կենդանական զորությունը չեն ստանում, նույնպես այդպիսիները կտրված են Քրիստոսից և կատարյալ փոխարենը չեն ստանում։

Եվ սա պետք է իմանալ, որ քանի դեռ մարդն այս աշխարհում է, չի կարող ստույգ իմանալ, թե Աստծո սիրո՞ մեջ է, թե՞ խռովության, մինչև մարմնից ելնի։

Բայց վարդապետներն ասում են, թե հնարավոր է, որ մարդը չորս կերպով իմանա իր մասին, թե Աստծո սիրո՞ մեջ է, թե՞ խռովության։

Նախ՝ երբ մեկը գործած և անցյալ մեղքերից զղջալով զղջում է, բարու նշան է։

Երկրորդ՝ երբ մտքի մեջ ընկնող մեղքը չի գործում։

Երրորդ՝ երբ Աստծո խոսքն ու խրատները լսում է, և հեշտալի են թվում։

Չորրորդ՝ երբ փութում է ամեն բարեգործության։

Եվ սրան հակառակ՝ երբ չորս նշանները չերևան, իմացի՛ր, որ Աստծո հետ խռովության մեջ ես։

Մեկ՝ երբ գործած մեղքերից չես զղջում։

Երկրորդ՝ որ առաջիկա մեղքերից քեզ չես պահում։

Երրորդ՝ երբ Աստծո պատվիրանը և մարդկանց խրատը դժվար են թվում։

Չորրորդ՝ չի փութում որևէ բարիք գործել։

Սա երրորդ հարցի մասին։

Չորրորդ խոսքը. տեսնենք մեղքերի զանազանությունը։

Եվ պետք է իմանալ, որ մեղքերի զանազանությունը չորս բաժանումից է երևում։

Նախ՝ որ մեղքերի քանակն ու որակն ավելի են լինում, բոլորովին չար է, որովհետև մեղքերի որակը կամովին, գիտությամբ և կարողությամբ մեղանչելն է. այսպիսին մահու չափ մեղք է և կամակոր մտքով մեղանչել։

Երկրորդ մեղքը, որի քանակն ու որակը նվազ են լինում, քիչ չար է, և սա ներելի մեղք է, որ անգիտությամբ, ակամա, տկարությամբ և քիչ է մեղանչում։

Երրորդ՝ որ մեղքերի քանակն ավելի է, և որակը՝ նվազ, այն է, որ անգիտությամբ է մեղանչում, ինչպես մի աշխարհական։

Եվ չորրորդ՝ որ մեղքերի քանակը քիչ է, և որակն՝ ավելի, այն է, որ գիտությամբ է մեղանչում, ինչպես մի քահանա. սրանց պատիժը հավասար է, որ մեկ մեղքը գիտությամբ լինի, և բազում մեղքերն անգիտությամբ, միաչափ են կրում պատիժը, ինչպես քահանայապետը մեկ զվարակ էր մատուցում, և ամբողջ ժողովուրդը՝ մեկ։

Եվ ինչպես Իսրայելը մեկ անգամ մեղանչեց կռապաշտությամբ, և հեթանոսները՝ բազում անգամ, հավասարապես մատնվեցին գերության, որովհետև նրանցը գիտությամբ էր, իսկ հեթանոսներինը՝ անգիտությամբ։

Դրա համար առաքյալն ասում է. (Բարկություն ամեն մարդու վրա, որ չարն է գործում՝ նախ հրեայի, և ապա հեթանոսի։)

Այսպես և հակառակից հասկացի՛ր բարին։

Որովհետև որի քանակն ու որակն ավելի բարի է, բոլորովին բարի է և կատարյալ։

Եվ որի քանակն ու որակը նվազ է, քիչ բարի է և անկատար։

Եվ կա, որ քանակն ավելի է, և որակը՝ նվազ, ինչպես աշխարհականներինը, որոնք անգիտությամբ են բարիք գործում։

Եվ կա, որ քանակը նվազ է, և որակն ավելի, ինչպես քահանաներինը, որոնք գիտությամբ են բարիք գործում. հավասար և միաչափ են վարձի մեջ։

Որովհետև քահանայի մեկ գործը և աշխարհականի բազում գործերը նույն արդյունքն ունեն, որովհետև քահանաներինը գիտությամբ է, իսկ աշխարհականներինը՝ անգիտությամբ։

Դրա համար առաքյալն ասում է. (Փառք, պատիվ և գովություն ամեն մարդու, որ բարիք է անում՝ նախ հրեայի և ապա հեթանոսի։)

Եվ սրա դեմ եթե մեկը բերի Ավետարանի խոսքը. (Ում շատ տրվեց, նրանից շատ կպահանջվի։)

Ասում ենք, թե Տերն այն չի ասում, թե քահանաների և աշխարհականների պատիվն ու վարձը հավասար են, որովհետև ահա ով երկու քանքարն առավ, կրկնակի պատիվ շահեց. սա աշխարհականներինն է։

Եվ ով հինգն առավ, տասը շահեց և կանգնեց տասը քաղաքի իշխանության վրա. սա քահանաներինն է։

Այլ Տերն այն է հրամայում, թե քահանան յոթ աստիճան ավելի ունի, քան աշխարհականը, պետք է, որ յոթնապատիկ ավելի բարիք գործի։

Եվ եպիսկոպոսը ութ աստիճան ավելի ունի, և կաթողիկոսը՝ ինը աստիճան։

Նմանապես պետք է, որ նրանք էլ ըստ ավելի աստիճանների ավելի բարիք գործեն։

Իսկ վարդապետը քահանաների հետ յոթ աստիճան ունի և հինգ պատիվ ավելի. այն է, որ առաքյալն ասում է. (Կամենում եմ եկեղեցու մեջ հինգ խոսք խոսել մտքով։)

Դրանք վարդապետների աստիճաններն են. ապա ուրեմն վարդապետը պետք է ավելի բարիք գործի, քան աշխարհականը, քան եպիսկոպոսը և քան կաթողիկոսը։

Եվ ըստ բարի գործերի՝ զանազանապես և ավելի են ունենում վարձերի հատուցման պատիվն ու փառքը մեր Քրիստոս Աստծուց, որ օրհնյալ է հավիտյանս, ամեն։

Նույնի քարոզը դարձյալ մեղքերի մասին. այս խոսքի վրա. (Ցանկությունը հղանալով՝ մեղք է ծնում, և մեղքը կատարվելով՝ մահ։)

Հակոբոս. 1. 15։

(Գլուխ ԽԹ)

Օձը, որ խոսեց Եվայի հետ և խաբեց, նշանակում է հեշտ ցանկությունը, որ մեզ խաբում է։

Եվ սա տասնչորս պատճառով։

Նախ՝ օձը թունավոր գազան է, (որովհետև ցանկությունը հղանալով՝ մեղք է ծնում, և մեղքը կատարվելով՝ մահ։)

Երկրորդ՝ օձը ծածուկ է ընթանում, և ցանկությունը ծածուկ է բռնում։

Երրորդ՝ երկրի վրա է քարշ գալիս, և ցանկությունը մարդուն երկրի վրա է քարշ տալիս։

Չորրորդ՝ կրծքի և որովայնի վրա է սողում, և ցանկությունը նախ սրտով է կապում հեշտությանը և ապա մարմնով գործել տալիս։

Հինգերորդ՝ հող է ուտում, և ցանկությունը երկրից է վայելում։

Վեցերորդ՝ օձը հինգ օղակ է կազմում, և ցանկությունը հինգ զգայարանների մեջ է։

Յոթերորդ՝ խայտաբղետ է, և ցանկությունը զանազան է զգայարաններից։

Ութերորդ՝ գլուխը թույլ է, և ցանկությունը տկար է։

Իններորդ՝ ուր գլուխը մտնում է, մարմինն էլ է քաշում, և հեշտ ցանկությանը գործն է հետևում։

Տասներորդ՝ դժվարությամբ է դուրս քաշվում իր թեփուկների պատճառով, և ցանկությունը դժվարությամբ է դուրս գալիս մարմնից հեշտության պատճառով։

Տասնմեկերորդ՝ բազում ձագեր է ծնում, և ցանկության դուստրերը բազմածին են։

Տասներկուերորդ՝ առավել բերանից է մտնում, և ցանկությունն առավել ճաշակելիքով է տիրում։

Տասներեքերորդ՝ գարշապարներին է սպասում, և ցանկությունը մարմնավոր ընթացքների մեջ է բռնում։

Տասնչորսերորդ՝ գլուխն ենք ջախջախում, և պետք է մեր մեջ սպանել ցանկության սկիզբը, և ապա կկարողանանք հաղթել կրքերին, ըստ Տիրոջ խրատի. (Դու կսպասես նրա գլխին, և նա՝ քո գարշապարին։)

Եվ նախ տեսնենք, թե ինչպե՞ս են զանազանվում ցանկությունն ու հեշտությունը։

Պետք է իմանալ, որ ցանկությունն ու հեշտությունը չորս բանով են զանազանվում։

Նախ՝ որ ցանկությունը հոգու մաս է, և հեշտությունը՝ մարմնի։

Երկրորդ՝ որ ցանկությունն իրենից է, և հեշտությունը՝ ուրիշից։

Երրորդ՝ որ ցանկությունը հեշտությունից առաջ է։

Չորրորդ՝ որ ցանկությունն անել է, և հեշտությունը՝ կրել։

Այսպես այս չորսով են զանազանվում։

Դարձյալ՝ փափագը ապագայի համար է, և փափկությունը՝ անցյալի, և հեշտությունը՝ ներկայի։

Այսպես էլ զանազանվում են ախտն ու աղտեղությունը։

Որովհետև ախտը ներսից է՝ մեջտեղում, և աղտեղությունը՝ դրսից։

Նույնպես և բիծը հոգու մասերի մեջ է, և արատը՝ մարմնի զգայարանների։

Այսպես չարությունն այն է, որ սրտից է առաջ գալիս և պղծում մեզ։

Եվ մեղքը՝ որ ուրիշից ենք կրում և մեղկանում։

Երկրորդ՝ տեսնենք, թե ինչո՞վ են զանազանվում մեղքերն ու անօրենությունները։

Ասում ենք, թե վեց բանով են որոշվում։

Նախ՝ որ մեղքը օրենքից առաջ մեղանչելն էր, և անօրենությունը՝ օրենքից հետո։

Երկրորդ՝ մեղքը ընկերոջ դեմ է, և անօրենությունը՝ Աստծո դեմ հանցանք։

Երրորդ՝ մեղքը անգիտությամբ է, և անօրենությունը՝ գիտությամբ մեղանչելը։

Չորրորդ՝ մեղքը ներելին է, և անօրենությունը՝ մահու չափը։

Հինգերորդ՝ մեղքը մարմնինն է, և անօրենությունը՝ հոգու մեղանչելը։

Վեցերորդ՝ մեղքը խոստովանվելուց առաջ է, և անօրենությունը՝ խոստովանությունից հետո դարձյալ մեղանչելը, (և ինչպես շունը՝ դառնալ իր փսխածին։

Երրորդ՝ տեսնենք, թե ի՞նչ է մեղքը, մահը և մահու չափը։

Ասում ենք. մեղքն այն է, երբ մեկը ինչ-որ կրոնի մեջ է, սայթաքում է մեղքերով և դարձյալ ապաշխարում։

Իսկ մահն այն է, որ անգիտությամբ է մեղանչում. թեպետ չգիտի, հոգին մահանում է։

Իսկ մահու չափն այն է, որ գիտությամբ է մեղանչում. սա է դառը հավիտենական մահը։

Եվ եթե մեկը հարցնի. «Ո՞րն է գիտությամբ մեղանչելը»։

Ասում ենք. այն է, որ գիտի ճշմարիտը և անում է սուտը։

Եվ սա երեք կերպով է։

Նախ՝ գործի և պատժի մեջ. երբ մեկը գիտի, թե այն գործը մեղք է, և գործում է, և գիտի այն մեղքի պատիժը, որ ծանր է։

Երկրորդ՝ գործողի մեջ, որ ինչ-որ կարգի ճշմարտություն ունի, և թողնում է այն և մեղք գործում։

Երրորդ՝ աստվածգիտության մեջ, որ եկել է ճշմարիտ հավատի, թողնում է և մեղք գործում։

Արդ՝ գիտությամբ մեղանչելը երեք է. դրա համար Հովհաննեսն ասում է. (Եթե անգիտությամբ մեղանչեք, Աստված ձեզ կների, բայց եթե նրան ճանաչելով այդպես մեղանչեք, առաջինն էլ կպահանջի։)

Եվ թեպետ մարդը բոլոր մեղքերը գործում է չարի խաբեությունից և իր թույլ ու հեշտասեր կամքից, բայց կան մեղքեր, որ պատահում են մարմնի խառնվածքներից՝ չորս տարրերից, ինչպես բարկությունը, ցոփությունը, ծուլությունը և հպարտությունը։

Ինչպես ասում է Նյուսացին. բարկացողները դառնամաղձոտներն են, և սա կրակից է։

Ցանկասերներն արյունոտներն են, օդից է։

Տրտմակյացները սևամաղձոտներն են, հողից է։

Ծույլ և հեղգ են նրանք, որոնք ջրի խլինքն ունեն։

Իսկ օդը կրկնակի մաս ունի. մեկը չոր է և զով, և մյուսը՝ խոնավ և ջերմ։

Խոնավ մասը մեր մեջ արյունն է, իսկ չորը, որ քամունն է, մեր մեջ սրընթաց, թեթևամիտ և հպարտ լինելն է առաջ բերում։

Եվ զարմանալի գործ է լինում, որովհետև մարդն իր մեջ ունի չար և բարի, և մարդը հաղորդակից կենդանի է ստեղծված։

Որովհետև ինչ որ ունի իր մեջ, բաժին է հանում ուրիշներին, ինչպես արեգակը՝ լույսը, և ծառը՝ պտուղը։

Արդ՝ եթե բարին պահում է իր մեջ և չի հաղորդում ուրիշներին, չար է։

Իսկ եթե հաղորդում է, բարի է՝ լինի գիտություն, լինի գիտություն, լինի առաքինություն, լինի ունեցվածք։

Նույնպես չարը եթե բաժանում է ուրիշներին, չար է, եթե իր մոտ է պահում, բարի է, որովհետև իր մեջ է կորչում։

Եվ օրինակ՝ օձի թույնը և կարիճի խայթոցն իրենց մոտ բարի են, և ուրիշների վրա թափվելով՝ չար են լինում։

Այսպես և մեր մեջ ծածկված ամեն չարություն չար չէ, ինչպես ցանկությունը, բարկությունը, իսկ ուրիշների վրա տարածված՝ չար է լինում և ուրիշներին, և իրեն։

Չորրորդ՝ տեսնենք, թե ի՞նչ է, որ ասում է Հոբը.

(Համրեցիր իմ ընթացքները և իմ անօրենությունները կնքեցիր քսակի մեջ։)

Ասում ենք. ոչ թե Աստված համրելով է իմանում մեր գործերը, այլ «համրել» է ասում չորս բանի համար։

Նախ՝ ով համրում է, գիտի, թե որն է առաջինը և որը՝ երկրորդը և այլն։

Այսպես Աստված մեր բոլոր գործերը կարգով գիտի՝ մանկության, երիտասարդության և ծերության, և կարգով է հատուցում։

Երկրորդ՝ թվով ամեն ինչ անմոռաց ենք պահում. նշանակում է, թե Աստված մեր գործերը չի մոռացել. թեպետ մենք գործում ենք և մոռանում, բայց նա գիտի խորհուրդները, խոսքերը և գործերը։

Եվ այն էլ, թե ակամա ենք գործում, գիտությամբ, թե անգիտությամբ։

Երրորդ՝ թվով ստույգ ենք իմանում քանակը, թե տասն է, թե ավելի կամ պակաս։

Այսպես Աստված մեր գործը ստույգ գիտի և ոչ ավելի կամ պակաս։

Չորրորդ՝ ինչպես համրված բանը շարժական է, եթե համրելիս ավելացնում ենք, թիվն ավելանում է, և եթե պակասեցնում ենք, պակասում է։

Այսպես մեր մեղքերի թիվը կարող ենք գործով ավելացնել և պակասեցնել, որովհետև մեր ձեռքում է ավելին ու պակասը։

Իսկ ասելը. (Անօրենություններս կնքեցիր քսակի մեջ։)

Նախ՝ ինչպես կնքում և պահում է քսակի մեջ և հարմար ժամին հանում, այսպես և Աստված՝ մեր գործերը, խոսքերը և խորհուրդները, որովհետև երբ մեղքերից չենք դառնում, առաջ է բերում և դատաստանի բերում։

Երկրորդ՝ երբ գիտենք, թե մեր բոլոր գործերն իր քսակում է պահել, մեր մեղքերի զղջման ենք գալիս, և նա հանում է քսակից և կորցնում։

Նաև Մովսեսն ասում է.

(Մի՞թե այս բոլորը հավաքված և կնքված չեն պահվում իմ գանձարանում. վրեժի օրը կհատուցեմ նրանց։)

Դրա համար պետք է մտածել, և մեզ համար զարհուրելի է, թե բոլոր մեղքերը, որ գործում ենք, թեպետ մենք մոռանում ենք, Աստված մտքում պահում է և հատուցում։

Եվ երբ խոստովանում ենք և հիշում մեղքերը, Աստված մոռանում է և անհիշաչար է լինում, որովհետև մարդասեր և ողորմած է։

Եվ նրան փառք հավիտյանս, ամեն։

Ուրիշից քարոզ, և ուղիղ, սկզբնական մեղքի մասին. այս խոսքի վրա. (Անօրենությամբ հղացավ, և մեղքերով ծնեց ինձ մայրս։

Սաղ. 50. 6։)

(Գլուխ Ծ)

Մեղք անունը երեքի է բաժանվում։

Սկզբնականի, մահացուի և ներելիի։

Եվ այս բաժանումները ո՛չ սեռի բաժանումն են տեսակների, ո՛չ էլ տեսակինը՝ անհատների, և ո՛չ էլ ըստ մյուսների, այլ ինչպես ամբողջը՝ իր իմաստների։

Եվ սկզբնականը չորս բանով է բաժանվում մյուս երկուսից, այսինքն՝ մահացուից և ներելիից։

Ըստ միության, ըստ հասարակության, ըստ հավասարության և ըստ որակի տարբերության։

Ըստ միության, որովհետև սկզբնական մեղքը մեկ է և չի բաժանվում, ինչպես մահացուն՝ յոթի, և ներելին՝ երեքի։

Իսկ ըստ հասարակության, որովհետև ով հասարակաբար հաղորդվում է այս բնությանը, հաղորդվում է նաև դրան, այսինքն՝ սկզբնականին։

Որովհետև մահացուն չկար Երեմիայի և Հովհաննեսի մեջ, որոնք որովայնից սրբվեցին, թեպետ ներելիից չէին ազատվում։

Բայց Կույս Մարիամ Աստվածածինը մահացուից և ներելիից ազատ էր, իսկ սկզբնականից՝ հոգևորվելու պահին, Սուրբ Հոգով մաքրվեց։

Բայց միայն մեր Փրկիչ Քրիստոսն էր ազատ սկզբնականից, որի պատճառն այն է, որ սերմից չէր, այլ Կույսի մաքուր արյունից մարմին առավ։

Իսկ ըստ հավասարության, որովհետև սկզբնականը հավասարապես է բոլոր մարդկանց մեջ և չէ, ինչպես մահացուն, մեծ և փոքր, ինչպես շնությունն ավելի մեծ մեղք է, քան պոռնկությունը, և մարդասպանությունն ավելի մեծ է, քան գողությունը։

Իսկ ըստ որակների տարբերության.

Նախ՝ որ սկզբնականը հարկադրաբար և ակամա է տիրում, իսկ սրանք՝ ըստ կամքի։

Երկրորդ՝ որ սկզբնականը բնությանն է հետևում, իսկ սրանք անձինն են. դրա համար այն մեղքը, որ ըստ բնության է, ըստ բնության էլ անցնում է որդիներին, իսկ անձնականը՝ ոչ, որովհետև դրանք ներգործությամբ է ստացել։

Սա այն մասին, թե ինչպես է սկզբնականը զանազանվում մյուսներից։

Իսկ մահացու և ներելի մեղքերը զանազանվում են ըստ ավելիության և նվազության։

Ինչպես օձի հարվածն ավելի է, քան լվինը, և նետինը՝ քան փշինը, և սարսամի կամ նկարիսի ցավը՝ քան առանձին անդամներինը, այսպես և մահացուն ավելի է, քան ներելին։

Դարձյալ՝ զանազանվում են ըստ թվի, որովհետև մահացուն յոթի է բաժանվում, որոնք ամենագլխավորներն են, ինչպես հպարտությունը, բարկությունը և այլն։

Իսկ ներելին թեպետ երեք տեսակի է որոշվում՝ ըստ մեծության և նվազության, իբրև (փայտի, եղեգի և խոտի, ըստ առաքյալի։)

Բայց մանրամասնաբար անթիվ է ելնում, ինչպես ծիծաղելը, իզուր խոսելը և այլն։

Եվ պետք է իմանալ, որ սկզբնական մեղքից չորս վերք ու հարված է պատահում մեր հոգիներին։

Ինչպես մարմնի ծանր հիվանդությունից թողնվում են հիվանդության մնացորդներ, կամ զորության տկարություն, կամ ճաշակելիքներին բաղձալ։

Այսպես մեր մեջ սկզբնական մեղքից հոգիներում մնացորդներ են թողնվում, որոնք վերքեր և հարվածներ են կոչվում, այսինքն՝ ցանկության և ցասման մասի, իմացության և կամքի։

Առաջինը ցանկությունն է, որ անբժշկելի վերք է, որ ծածկաբար հոգու թշնամին է։

Օրինակ՝ այն կենդանին, որ հիդրոս է կոչվում, որ կոկորդիլոսի թշնամին է, կպչում է խոտին, և կոկորդիլոսը, խոտն ուտելով, կուլ է տալիս հիդրոսին և նրա թույնից սատկում։

Այսպես ցանկությունը կպչում է փափկալի բաներին, և գործելով՝ հոգին մահանում է, ինչպես Դանիելն ասաց ծերերին, որոնք վառվել էին Շուշանի ցանկությամբ. (Դրա գեղեցկությունը խաբեց քեզ, և քո ցանկությունը շրջեց քո սիրտը։)

Դրա համար է անբժշկելի, որ երբ շրջում է սիրտը, նրա հետ շրջում է բոլոր զգայարանները։

Երկրորդ հարվածը տգիտությունն է, որ վիրավորում է իմացությունը, ինչպես ասում է սաղմոսը. (Իմ աչքերի լույսը, և այն էլ ինձ հետ չեղավ։)

Իսկ տեսողությունը կորչելով՝ կորչում են բոլոր տեսանելիները։

Դրա համար ասում էր Տոբիթը. (Որտեղի՞ց ինձ ուրախություն, որ խավարի մեջ եմ նստում և երկնքի լույսը չեմ տեսնում։)

Եվ բոլոր զգայարանների մեջ տեսողությունն է ամենափափկալին։

Եվ այս հոգու տեսողությունն ավելի մեծ է, քան այս մարմնի տեսողությունը։

Եվ այս հարվածը մեղքերից եղավ, որ բոլորս շրջում ենք մտքի խավարի մեջ։

Երրորդ հարվածը բարկությունն է, որ վիրավորում է հոգին, ինչպես հիվանդությունը՝ մարմինը, և բարկությունը փոխում է իր կարգը. որ պետք է չարի դեմ բարկանար, բարկանում է բարու դեմ։

Եվ սա համեմատվում է անդամալույծի հետ, որ շարժվում է դեպի հակառակ կողմը, քան ինքն է ուզում։

Դրա համար առաքյալն ասում է. (Ոչ թե այն բարին եմ գործում, որ կամենում եմ, այլ այն չարն եմ անում, որ չեմ կամենում։)

Չորրորդ հարվածը չարությունն է, որ վիրավորում է կամքը, բայց թեպետ կամքն իր չարությամբ ոչ մի մեղք չի գործում, ինչպես ասում է սուրբ Դիոնիսիոսը Աստվածային անունների մասին գրքում.

Ոչ ոք չարին նայելով չի ներգործում, որովհետև չարն ինքնին չի կարող կամեցված լինել։

Ինչպես վաշխառուն կամ հափշտակողը չի փութում Աստծո մոտ գթություն գտնելուն, այլ փութում է արծաթը բազմացնել։

Եվ բղջախոհը կամենում է մարմնի հեշտությունն առանց Աստծո գթությունը կորցնելու, բայց մեղանչելով ավելի շուտ է կամենում Աստծո գթությունը կորցնել, քան թողնել մարմնի հեշտությունը։

Այս չորս վերքերն ու հարվածները սկզբնականից պատահեցին մեր հոգուն, որ առաջին մարդը չուներ դրախտում հանցանելուց առաջ։

Այսքանը սրա մասին։