Քարոզգիրք, որ կոչվում է Ամառան հատոր · 8/24

ԳԼՈՒԽ ԿԱ-ԿԵ

Նույնի քարոզը ամբարտավանության և խոնարհության մասին. այն խոսքի վրա, որ ասում է առակը.

(Տերը ամբարտավանների դեմ է կանգնում, խոնարհներին շնորհ է տալիս։)

Առակ. 3. 34։

(Գլուխ ԿԱ)

Չարի սկիզբը՝ սատանան և ընկած արուսյակը, որ մայր և աղբյուր եղավ ամենայն ամբարտավանության մեղքի, առաջինը իր ազատ կամքով ախտացավ ամբարտավանությամբ, և հետո, խաբելով, ուրիշների մեջ սերմանեց իր ապականությունը։

Եվ սա եղավ պատճառը. որովհետև տեսավ, որ ինքն անմարմին է, անմահ և լուսավոր, ըմբոստացավ Արարչի դեմ, լռեց և Աստծուն փառք չտվեց, ինչպես ասում է Պողոսը կորնթացիներին երկրորդ թղթում. (Անօրեն իշխանը աստված դառնալ կամեցավ.) և սուրբ Լուսավորիչը նույնն է կրկնում։

Դրա համար ընկավ երկնքից, լուսեղեն կյանքից և հրեշտակների դասերից երկիր և անդունդների խորքը։

Եվ այս պատճառով Աստված մարդուն ստեղծեց հողից, թանձր մարմնով և բնական կրքերով՝ կարոտ պետքերի, որպեսզի իր մարմնին նայելով խոնարհության մեջ մնա և բարձրանա հպարտությամբ ընկածի տեղը՝ սատանայի ամոթի և նախատինքի համար, երբ այս հողեղեն տկարը բարձրանա և մտնի նրա փառքի մեջ, որից նա, որ փառավորն էր, ընկավ։

Իսկ չարը, տեսնելով Ադամի պատվի մեծությունը, նախանձեց նրան և խաբեց ամբարտավանության նույն ախտով, որով ինքը կորավ։

Որովհետև (Աստված կլինեք, ասաց, եթե պտղից ուտեք։)

Որով և նրանք հանցանք գործեցին և ընկան այս մահաբեր և անեծքի երկիրը, ըստ այն խոսքի. (Բանսարկուի նախանձով մահը մտավ աշխարհ։)

Եվ այսպես (Տերը ամբարտավանների դեմ է կանգնում.) որովհետև ամբարտավան սատանային երկնքից գցեց, և Ադամին էլ դրախտից հանեց։

Դարձյալ՝ այժմ մարդիկ, որ տեսնում են, թե ինչպես այս ախտով հպարտացավ սատանան և կորավ, և մարդը դրա համար դրախտից զրկվեց, և տեսնում են նաև իրենց մարմինները թանձր, ախտակիր և կրքերի տակ ընկած, որոնք բոլոր գարշությունները իրենց մեջ ունեն հպարտության ախտի պատճառով, սրա մասին չեն մտածում, այլ իրենց թերի և փոքր գիտությունը ճշմարիտ և մեծ են համարում և հակառակվում են իրենց մեծերին, ինչպես աշակերտները վարդապետներին, որդիները հայրերին, ծառաները տերերին, իշխվողները իշխաններին և այլն, այն ժամանակ Աստված նրանց չի ողորմում, այլ ինքն է նրանցից վրեժ պահանջում, պատերազմում և պատժում նրանց։

Ինչպես Դաթանին և Աբիրոնին, որ հակառակվեցին Մովսեսին. (Երկիրը բացվեց և կուլ տվեց նրանց.) որովհետև այսպես երկրի խորքում է պատժվում նա, ով մտքով բարձրացել է վեր։

Նույնպես և Կորխին, որ իր հիսունով հակառակվեց Ահարոնին. (Կրակ վառվեց նրանց ժողովի մեջ և այրեց։)

Եվ եթե մեկը հարցնի՝ ինչո՞ւ, քանի որ Կորխի և Դաթանի մարդիկ միևնույն մեղքը գործեցին՝ հակառակվելով Մովսեսին և Ահարոնին, ոմանք կրակով այրվեցի՞ն։

Սրա համար վարդապետները երեք պատճառ են ասում։

Նախ՝ քահանայությունը երկնային է, դրա համար Կորխը երկնքից եկած կրակով այրվեց, իսկ իշխանությունը երկրավոր է, դրա համար (երկիրը բացվեց և կուլ տվեց Դաթանին։)

Երկրորդ՝ ասում են, թե քահանաների մեղքը երկինքն է շարժում, ինչպես այնտեղ, և երկրավոր իշխաններինը՝ երկիրը, ինչպես ասում է առակը.

(Երեք բանով երկիրը շարժվում է, և չորրորդով չի հանդարտվում։

Առաջին՝ եթե ծառան թագավորի։

Երկրորդ՝ եթե անմիտը հացով կշտանա։

Երկրորդ՝ եթե աղախինը տիկնոջը դուրս հանի։

Չորրորդ՝ ատելի կին, եթե պատահի բարի մարդու։)

Երրորդ՝ ասում են, թե քահանայությունը հրեշտակների կարգ է և պետք է սրբությամբ պահել, ապա թե ոչ՝ հրեշտակները զայրանալով կրակով այրում են կամ մարմինը, կամ հոգին։

Իսկ Դաթանը քրեական մեղք գործեց, այսինքն՝ հանցանք թագավորի դեմ։

Որովհետև նրանք, ովքեր թագավորի դեմ են մեղանչում, անտանելի են պատժվում և ունեցվածքով ու տոհմով ջնջվում, որքա՞ն ավելի նրանք, ովքեր Աստծո և Մովսեսի դեմ մեղանչեցին, որ աստված էր կոչված և ժողովրդի իշխան։

Եվ ինչպես նրանց Աստված անհնազանդության համար պատժեց, այնպես էլ հեզ Մովսեսին պատվեց։

Որ ասում էր. (Արժանի չեմ, որովհետև նրբաձայն և ծանրալեզու եմ։)

Եվ այն ժամանակից և այսուհետև Աստծո սովորությունն է բոլոր մարդկանց հետ. երբ ինքնահաճությամբ փառք են խնդրում՝ հոգևոր կամ մարմնավոր, արգելում և հետ է քաշում, և նրանց, ովքեր չեն խնդրում, պարգևում է։

Օրինակ՝ մարդու ստվերը, երբ շտապում են նրան հասնել, փախչում է նրանցից, և երբ կանգնում են կամ հետ են դառնում, հետևից վազում է. նույնպես և այս աշխարհի փառքը։

Դրա համար ասում է. (Տերը ամբարտավանների դեմ է կանգնում, խոնարհներին շնորհ է տալիս։)

Եվ պետք է իմանալ, որ մնացած բոլոր հանցավորներին Աստված ողորմած է. ինչպես պոռնիկին և ավազակին ողորմեց, քանանացուն և մաքսավորին մեղքերը թողեց, ուրացողին և սպանողին և մնացած բոլոր մեղավորներին Աստված ողորմում և ներում է. (իսկ ամբարտավանի դեմ է կանգնում։)

Եվ սա տասը պատճառով։

Նախ՝ հպարտությունը բանական մասում է՝ խոհեմության մեջ, և կամքով ու գիտությամբ է մեղանչում, դրա համար Աստված չի ներում։

Իսկ մյուս մեղքերը սրտմտական կամ ցանկական մասում և մարմնում են, ակամա և անգիտությամբ են գործվում՝ թուլությունից կամ խաբեությունից, դրա համար ներում և թողություն են գտնում։

Երկրորդ՝ որովհետև ամբարտավանը հպարտությամբ իր սխալը չի տեսնում, դրա համար և իրեն ճշմարիտ է կարծում և խրատողների դեմ մրցում է, իսկ մյուս մեղավորները տեսնում են իրենց մեղքերը, խրատ են լսում և բժշկություն ընդունում։

Երրորդ՝ որովհետև մտքի խիղճը ամբարտավաններին չի դատում, դրա համար չեն զղջում և թողություն չեն գտնում, իսկ մարմնական մեղքերի մեջ եղածները ներսից դատվում են մտքի խղճից և տրտմում մեղքերի համար և սրտում զղջում են, դրա համար թողության են հանդիպում։

Չորրորդ՝ որովհետև հպարտությունը բոլոր մեղքերից ծանր է, քանզի մեղանչում է Աստծո փառքի և էության դեմ, ինչպես սատանան, իսկ մյուս մեղքերը հանցանք են Աստծո պատվիրանի դեմ, կամ ընկերոջ դեմ, կամ իր մարմնի դեմ, դրա համար դրանից փոքր են։

Օրինակ՝ ինչպես եթե մեկը լույսի ճառագայթից աչքը փակի և խավարի, խավարումը փոքր է, իսկ ով նայի արեգակի բոլորակին, կորցնում է լույսը և խավարում, խավարումը մեծ է. այսպես և հպարտության մեղքը մեծ և ավելի ծանր հանցանք է։

Հինգերորդ՝ որովհետև հպարտությունը բոլոր մեղքերի մեջ է գտնվում. որովհետև ինչպես առանց սիրո առաքինությունները ոչինչ են, նույնպես առանց հպարտության բոլոր մոլությունները ոչինչ են։

Եվ այսպես է հպարտությունը երևում բոլոր մեղքերի մեջ. որովհետև մյուս բոլոր մեղքերը Աստծո օրենքներից շեղում են և շեղում՝ մարմնի հեշտության հետևից, իսկ հպարտությունն այն է, որ մերժում և անարգում ենք ճշմարիտ բարին և հետո շեղվում ենք այս փոփոխական բարու հետևից. և այսպես է հպարտությունը երևում բոլոր մեղքերի մեջ։

Վեցերորդ՝ որովհետև ամբարտավանն իր հպարտությամբ անհնազանդ է լինում օրենքներին և կանոններին. որովհետև ոչ բնական օրենքն է կատարում, ոչ գրավորը, ոչ Ավետարանը, և ոչ կանոններին ու հայրերին է հնազանդվում, դրա համար անօրեն է կոչվում։

Որովհետև անօրենը երկու տեսակ է. մեկը, որ ամենևին օրենք չի ընդունել, անօրեն է, և մյուսը, որ օրենք է ընդունել և արհամարհել, ինչպես հպարտն է անօրեն. դրա համար անօրենի մեղքը չի թողնվում։

Իսկ մյուս մեղավորները օրինավոր են և մեղավոր, դրա համար օրենքի միջոցով նրանց մեղքը թողնվում է։

Յոթերորդ՝ հպարտը ամբարիշտ է կոչվում, և ամբարիշտը անաստվածն է, որ (անզգամն իր սրտում ասաց, թե Աստված չկա.) այսինքն՝ հպարտն է, որովհետև չի հավատում Աստծուն, թե այդ մեղքի համար դատապարտում է, և չի հավատում, թե դա մեղք է. դրա համար նրա թողության ճանապարհը կորած է, ըստ այն խոսքի. (Ամբարիշտների ճանապարհները կկորչեն։)

Իսկ մյուս մեղավորները ամբարիշտ չեն, այլ հանցավոր են Աստծո առաջ, և հավատում են և երկնչում Աստծուց։

Դրա համար հավատի միջոցով թողություն են ստանում, ըստ այն խոսքի. (Աբրահամը հավատաց Աստծուն, և դա նրան արդարություն համարվեց։)

Ութերորդ՝ որովհետև ախտերի մյուս տեսակները ինչ-որ բան են ցույց տալիս մեզ, ինչպես գողությունը՝ գանձեր, և պոռնկությունը՝ հեշտություններ, և այլն։

Իսկ հպարտության մեջ ամենևին ակնկալություն չկա, դրա համար միշտ անհանգիստ են մտքով և մարմնով։

Իններորդ՝ որովհետև մեր մեջ եղած բոլոր բարիքները դուրս է հանում. օրինակ՝ եկած խավարը հանում է լույսը. այսպես և հպարտության հանդիպելիս դուրս են ելնում մեր բոլոր բարությունները, որովհետև մեր հպարտությամբ կորցնում ենք գործածը և այլևս չենք գործում։

Իսկ մյուս մեղքերը, որը որ լինի, հանում են իրենց հակադիր բարին և ոչ մյուսները, ինչպես պոռնկությունը՝ ողջախոհությունը, ագահությունը՝ պարկեշտությունը, և այլն սրանց նման։

Տասներորդ՝ որովհետև բոլոր մեղքերը մեղսասերներն են գործում, իսկ հպարտությունը՝ սրբերը և ընտրյալները, ինչպես հրեշտակները երկնքում. նույնպես և բոլոր առաքինիները կարող են զգուշանալ մյուս մեղքերից, բայց ոչ հպարտությունից։

Որովհետև սա աջ կողմի շեղումն է, ինչպես մյուս մարմնականները՝ ձախ կողմի. որովհետև սատանան որսում է մարդկանց տեսակ-տեսակ որոգայթներով, ինչպես թռչնորսը պատրաստում է խայծ, օղակ և զանազան որոգայթներ՝ ըստ թռչունների զանազան բնույթի՝ հիմարների և ճարպիկների։

Եվ այս չորս բառերը, թեպետ տեսակով մեկ են, սակայն զանազան իմաստ ունեն, այսինքն՝ ամբարհավաճը, ամբարտավանը, հպարտը և սնափառը։

Որովհետև ամբարհավաճը ինքնահաճ է, որ ուրիշին հավանություն չի տալիս, այլ միայն իր կամքին և իր կարծիքին։

Իսկ հպարտը ինքն իր մեջ փքվածն ու մեծամիտն է, որ իրեն բոլորից գերագույն է համարում։

Իսկ ամբարտավանն այն է, որ ուրիշներին ոտնահարում է և կամենում, որ ամեն ոք իրենից փոքր և վերջին լինի։

Իսկ սնափառը և փառասերը մեկ են, որոնք ամեն մարդուց փառք, պատիվ և գովասանք են սիրում։

Սրանք են ամբարտավանների տեսակները և գործերը։

Դրա համար ասում է. (Տերը ամբարտավանների դեմ է կանգնում, խոնարհներին շնորհ է տալիս։)

Իսկ խոնարհությունը շատ գովասանք ունի, ինչպես ամբարտավանությունը՝ պարսավանք։

Որովհետև (գովելի են գեղեցիկները, ասում է իմաստունը, և պարսավելի են գարշելիները։)

Եվ քանի որ գարշելի հպարտությունը պարսավվեց, տեսնենք և խոնարհության գովասանքը։

Արդ՝ խոնարհության մասին պետք է իմանալ, ինչպես ասում է մեծն Անտոնը. ամեն չար խորհուրդ մարդու խոնարհությունից սպառվում է։

Եվ խոնարհության եղանակը երեք է, այսինքն՝ բնական, տեսական և գործնական։

Եվ բնական խոնարհություն է, երբ մտքովդ անցկացնում ես դրա վատթարությունը և ապականությունը, թե որտեղի՞ց սկսվեց և ո՞ւր է դադարում, այսինքն՝ հողից սկսվեց և հողի մեջ է լուծվում։

Եվ ապականելի ախտերից և գարշություններից դարձյալ ապականվում և գարշելի է դառնում։

Դրա համար ասում է մարգարեն.

(Քո խոնարհությունը քո մեջ է և քո մարմնի մոտ։)

Իսկ տեսական է, երբ անձդ խոնարհության մեջ ես պահում՝ ասելով. (ես բավական չեմ և արժանի չեմ այդ խորհրդին։)

Իսկ գործնական է, երբ մարմինդ չարչարում ես տքնությամբ, ծնրադրությամբ, այն ժամանակ չար խորհուրդը փախչում է քեզնից, ինչպես սրբերն ասում են, թե աշխատանքով անջրդի վայրերում փորձության գետը սպառվում է։

Եվ խոնարհության օգուտը շատ է, որ երևում է սուրբ գրքերում։

Եվ նախ առաջինն այն է, որ ասում է. (Տերը ամբարտավանների դեմ է կանգնում, խոնարհներին շնորհ է տալիս. որովհետև եթե մարմնավոր շնորհ է՝ արհեստների, խոնարհությամբ են սովորում, և եթե հոգևոր ուսում է՝ գիտության և իմաստության, խոնարհներինն է շնորհը, ինչպես առաքյալներինը վերնատանը։

Երկրորդ՝ խոնարհությամբ են կատարվում բոլոր օրենքները՝ առաքելական, մարգարեական և կանոնական, որովհետև հնազանդվում ենք, լսում և կատարում նրանց գրածը. և ինչպես հպարտը, որ ոչ մի օրենքի չի հնազանդվում, անօրեն է կոչվում, նույնպես և խոնարհը՝ օրինավոր։

Երրորդ՝ խոնարհությամբ արդարանում ենք մեղքերից, երբ ներսից մտքի խիղճը հանդիմանում է, տրտմում ենք և զղջում։

Եվ երբ դրսից խրատում են մեզ, լսում ենք և ապաշխարում մեղքերը։

Տես, որ բոլոր բարիքների պատճառը խոնարհությունն է. որովհետև խոնարհությամբ օրենքն ենք կատարում, և եթե գայթում ենք մարմնի տկարությունից կամ թշնամու խաբեությունից, դարձյալ խոնարհությամբ ապաշխարում ենք և արդարանում։

Չորրորդ՝ խոնարհությամբ պատվի և փառքի ենք հասնում, ինչպես Մովսեսի մասին է վկայում.

(Հեզ է իմ ծառա Մովսեսը.) տես, թե ինչպես փառավորվեց. Աստծուն տեսավ և օրենսդիր եղավ, ազատեց ժողովրդին և նրանց իշխան կարգվեց։

Նույնպես և Դավթի մասին ասում է. (Հիշիր, Տե՛ր, Դավթին և նրա ամբողջ հեզությունը.) որով մարգարեության շնորհին հասավ և նստեց թագավորության աթոռին, Քրիստոսի հայրը եղավ ըստ մարմնի և անվանի է երկնքում և երկրի վրա։

Հինգերորդ՝ Տերը հրամայում է. (Երանի հեզերին, որովհետև նրանք կժառանգեն երկիրը.) ո՞ր երկիրը. ոչ թե այս տրտմության և մեռելների երկիրը, այլ այն, որ լույս և արդարություն է կրում, այն, որ կենդանիների և սրբերի երկիրն է, այն, որ դրախտ և արքայություն է կոչվում։

Եվ իրավամբ, որովհետև ինչպես նրանք, որ հպարտության համար ընկան նրա ժառանգությունից, այնպես էլ նրանք, ովքեր հնազանդվում և խոնարհվում են, կմտնեն նրա մեջ։

Եվ մի այլ տեղ ասում էր. (Ինձնից սովորեք, որովհետև ես հեզ եմ և սրտով խոնարհ, և հանգիստ կգտնեք ձեր անձերի համար.) այսինքն՝ այստեղ հույսով և այնտեղ իրապես։

Վեցերորդ՝ նաև մարմնավոր կյանքում խոնարհներն ու հեզերը խաղաղությամբ են բնակվում, ինչպես ասում է մարգարեն. (Ո՛վ մարդ, որ կամենում ես քո կյանքը բարության մեջ տեսնել, լռեցրու քո լեզուն չարությունից, և քո շրթունքները թող նենգություն չխոսեն։)

Այն ժամանակ բոլորի հետ սիրով և խաղաղությամբ է բնակվում. կռիվ, անարգանք, զրպարտություն, սպանություն և այլ այդպիսի բաներ, որ կրում են չարերը, հեզն ու խոնարհը դրանցից հեռու են լինում։

Յոթերորդ՝ Տերը հրամայում է. (Ով իր անձը խոնարհեցնում է, կբարձրանա, և ով բարձրացնում է, կխոնարհվի։)

Ինչպես նրանք, որ խոնարհվեցին և չարչարվեցին Քրիստոսի սիրո համար, բարձրացան երկինք՝ հրեշտակների կարգերը, և նրանք, որ չխոնարհվեցին, այլ բարձրացան, երկիր կործանվեցին և կորան։

Այսպես փարիսեցին, որ բարձրացրեց իրեն, կորավ, և մաքսավորը խոնարհությամբ արդարացավ, ինչպես հայտնի է Ավետարանից։

Ութերորդ՝ խոնարհությամբ Աստված բնակվում է մարդու մեջ, ըստ այն խոսքի. (Ես ո՞ւմ մեջ հանգչեմ, եթե ոչ հեզերի և խոնարհների, և նրանց, ովքեր դողում են իմ խոսքերից։)

Նրան, ում երկինքն ու երկիրը չեն կարող տանել, խոնարհությամբ ընդունում է իր մեջ, ինչպես Աստվածածին կույս Մարիամը, երբ ասաց. (Ահա Տիրոջ աղախինը,) Բան Աստվածը բնակվեց նրա որովայնում, և մարմնով ծնվելիս ասում էր. (Նայեց իր աղախնի խոնարհությանը, այսուհետև ինձ երանի կտան բոլոր ազգերը։)

Իններորդ՝ Աստծո աչքը երկնքից երկիր՝ խոնարհին և հեզին է միշտ նայում, ըստ այն խոսքի. (Խոնարհներին տեսնում է երկնքից երկիր, բարձրացնում է տառապյալներին և նստեցնում իշխանների հետ.) այսինքն՝ թե որբ է, թե այրի, թե տառապյալ, թե զրկված, թե նեղված, թե գերված, միշտ նրանց վրա է Աստծո աչքը, նրանց է տեսնում և նրանց իրավունքն անում։

Տասներորդ՝ խոնարհների աղոթքները տեսնում է և լսում նրանց աղաչանքները, ըստ այն խոսքի. (Տերը նայեց խոնարհների աղոթքին և չարհամարհեց նրանց խնդրանքները.) երբ մարդն իր մտքում խոնարհվում է և բոլոր մեղքերը դնում աչքերի առաջ և խոնարհվում Աստծո առաջ, այդպիսու խնդրանքները անհապաղ կատարում է, (որովհետև սուրբ սիրտը և խոնարհ հոգին Աստված չի արհամարհում.) քանզի Աստծո պատարագն է խոնարհ հոգին և մաշված անձը։

Եվ ոչ միայն սա, այլև ամեն բարությամբ լցնում է խոնարհներին։

Եվ տես դաշտերի հովիտները. երբ ցածր է և խոնարհ, ամեն կողմից անձրևը նրա մեջ է հավաքվում։

Դրա համար ասում է. (Հովիտները շատ ցորեն կտան։)

Նույնպես և մարդու միտքը, երբ խոնարհ է լինում, առատանում է Աստծո շնորհներով և բազմանում իրապես և բարությամբ։

Տես և ծառերը. այն ճյուղը, որ պտուղ ունի, ցածր է և խոնարհ, և որ դատարկ է, ցցված է և անխոնարհ։

Նույնպես ամեն մարդ, որ բարի պտուղ ունի, խոնարհ է, թե գիտություն, թե ուսում, թե առաքինություն և այլն։

Տես և վարդենին. որ անուշահոտ ծաղիկն ունի, փոքր է, մոտ երկրին, և որ դաժան է և ունայն, երկարաճյուղ է, ինչպես բարդին։

Դրա համար Աստված մորենու մեջ իջավ և երևաց Մովսեսին, որովհետև փոքրիկ է և ցածր՝ ի օրինակ խոնարհների, որոնց մոտ իջնում է Աստված, ինչպես ասվեց։

Դրա համար ասում է Սողոմոնը Սուրբ Հոգով.

(Տերը ամբարտավանների դեմ է կանգնում, խոնարհներին շնորհ է տալիս։)

Եվ առաքյալն ասում է. (Խոնարհվեցեք Աստծո հզոր ձեռքի տակ, որպեսզի ձեզ բարձրացնի ժամանակին։)

Այսինքն՝ գալստյան ժամանակին. երբ այս կյանքում խոնարհվում ենք և հնազանդվում նրա պատվիրաններին, այն կյանքում բարձրացնում է տիեզերական հրապարակում և ասում. (Եկեք, իմ Հոր օրհնյալներ, ժառանգեցեք հավիտենական կյանքը։)

Որի մասն ու ժառանգությունը թող լինի մեզ բոլորիս մեր Աստծո արքայության մեջ, որ օրհնյալ է հավիտյանս, ամեն։

Նույնի քարոզը նախանձի մասին. Դավիթ մարգարեի խոսքի վրա.

(Մի՛ նախանձիր չարերին և ոչ էլ նրանց, ովքեր անօրենություն են գործում։)

Սաղ. 36. 1։

(Գլուխ ԿԲ)

Ինչպես դայակը, որ կրթում է կաթնակեր մանկանը և խրատում սովորել բարին և հեռանալ չարից։

Նույնպես շնորհով Աստված մեզ հայր է, (որ ծնեց մեզ կենդանի հույսի համար.) և հոգևոր մայր է սուրբ եկեղեցին, որ ծնեց մեզ ավազանով՝ Սուրբ Հոգուց։

Իսկ դաստիարակ և դայակ են մեզ մարգարեները և առաքյալները, որ խրատում են մեզ և սովորեցնում հեռանալ չարից և անել բարին, և այդպես ժառանգ լինել և Քրիստոսի ժառանգակից երկնքի արքայության մեջ։

Դրա համար Աստծո նախահայր Դավիթ մարգարեն քաղցրությամբ խրատում և սովորեցնում է մեզ.

(Մի՛ նախանձիր չարերին։

և ոչ էլ նրանց, ովքեր անօրենություն են գործում։)

Այսինքն թե՝ ո՛վ իմ սիրելի որդյակ, որ ականջ ես դնում իմ բերանի խոսքերին, ամբողջ աշխարհը չարի մեջ է, և աշխարհասերները չարերին են սիրում, և չարը գործելիս չարերն իսկույն կորչում են, ինչպես խոտը, որ շուտ չորանում և կորչում է. նույնպես և նրանք։

Դրա համար քեզ պատվիրում եմ, որ բարիների մասին ու բաժնին վիճակվեցիր։

Դու մի՛ նախանձիր չարերին և նրանց, ովքեր անօրենություն են գործում, որպեսզի իսկույն նրանց հետ չկորչես և հավիտենական գեհենի վառելիք չլինես։

Բայց չարագործների գործը շատ է, որ ատելի է բարեգործներին և հավատացյալներին, այսինքն՝ շնություն, պոռնկություն, ագահություն, գողություն, ստախոսություն, ծուլություն, հպարտություն և այլն, որոնցից բոլոր քրիստոնյաները պետք է փախչեն։

Եվ գլխավոր և մեծամեծ մեղքերի մեջ մեկը նախանձն է. որովհետև վարդապետներն այսպես են ասում, թե յոթ մահացու մեղք կա, որոնք են՝ հպարտություն, նախանձ, բարկություն, ծուլություն, ագահություն, որկրամոլություն և բղջախոհ ցանկություն։

Եվ այս յոթ մեղքերից երկուսն ավելի մեծ մեղքեր են, քան մյուսները, այսինքն՝ հպարտությունը և նախանձը. որովհետև մյուս մեղքերը մարդը՝ Ադամը և Եվան գործեցին, իսկ հպարտությունը և նախանձը սատանան գործեց։

Որովհետև հպարտացավ և հակառակվեց Աստծո փառքի դեմ, և զրկվեց պատվից և հրեշտակների դասից և ընկավ երկիր, և հետո նախանձեց Ադամի փառքին։

Հաղթեց նրան և հանեց փառազարդ և անմահ դրախտից, մահ և փշաբեր ու անեծքի երկիր ժառանգեցրեց։

Դրա համար նախանձը մեծ է և բոլոր մեղքերից չար, որովհետև մարդուն սատանայի գործակից և նման է անում, ինչպես ասում է իմաստունը. (Աստված մահ չստեղծեց, բայց բանսարկուի նախանձով մահը մտավ աշխարհ. ով նրա հետևից է գնում, նրա բաժնի մեջ է նրա բաժինը։

Բայց պետք է իմանալ, որ նախանձը երկու տեսակ է՝ չար և բարի. չար նախանձ է, երբ մարդու բարին տեսնում են, աչք են դնում և ցավում, թե ինչո՞ւ ունի այդ բարին, այդ փառքը, այդ ապրանքը և այլն, կամ չարն են տեսնում և ուրախանում, թե այդպիսի չար դիպվածի հանդիպեց. սա չար նախանձ է։

Դարձյալ՝ չար նախանձ է, երբ մարդը չարագործին տեսնում է և ցանկանում նմանվել նրա գործերին, կամ շնացողին, կամ հարբեցողին, կամ գողին և այլն. սրանց մասին է ասում.

(Մի՛ նախանձիր չարերին։)

Իսկ բարի նախանձն այն է, որ մարդը բարի գործն է տեսնում և ցանկանում նմանվել, այսինքն՝ պահքին, աղոթքին, ողորմությանը, հավատին, հույսին, սիրուն։

Սրանց մասին է ասում առաքյալը. (Նախանձախնդիր եղեք այն շնորհներին, որ լավագույններն են.) այսպիսի նախանձը բարի է և հաճելի Աստծուն և բարի մարդկանց մոտ է երևում։

Իսկ չար նախանձը, որ սատանայի սերմն է և մարդկանցից չարերի մոտ է գտնվում, հինգ հատկություն ունի, որ բոլոր մեղքերից չարագույն է և բարուց հեռացած։

Առաջինն այն է, որ նախանձի ախտը, ում մոտ որ լինի, միշտ չարչարում է միտքը, մաշում է մարմինը, հյուծում և տոչորում, ինչպես իր անունն է թարգմանում, այսինքն՝ նախ իր անձին է վնասում, և հետո ուրիշներին։

Եվ նախանձոտը նախանձաբեկ է կոչվում, որովհետև նախանձը միշտ բեկում և խորտակում է նրա սիրտը։

Դրա համար նախանձոտի երեսը դեղնած և մաշված է լինում սրտի դառը տրտմությունից. բայց այս հատկությունը մյուս մեղքերի մեջ չենք գտնում՝ ոչ հպարտի, ոչ բարկացողի, և ոչ մյուսների։

Որովհետև նրանք գործելիս մի փոքր ուրախանում և հեշտանում են, թեպետ հետո տրտմում են, բայց նախանձոտը միշտ դառնության և տրտմության մեջ է մեղքից առաջ և հետո, որովհետև հառաչում և թառանչում է՝ հոգոց հանելով, և ամենևին չի փարատվում և չի մխիթարվում։

Երկրորդ հատկությունն այն է, որ նախանձը իր նմանի և մերձավորի նկատմամբ է լինում և ոչ օտարի և հեռավորի, ինչպես ասում է Սողոմոնը.

(Մարդու նախանձը իր մերձավորից է.) որովհետև քաղաքացին չի նախանձում զինվորին, և ոչ իշխանը՝ հողագործին, այլ իր համանունի և գործակցի նկատմամբ է առաջանում. որովհետև թագավորը նախանձում է թագավորին, իշխանը՝ իշխանին, աղքատը՝ աղքատին, հարուստը՝ հարուստին, երեցը՝ իր նմանին, և արհեստավորը՝ իր գործակցին։

Եվ մարդու դեմքը երեք է, այսինքն՝ վերին, ներքին և հավասար։

Արդ՝ հպարտությունը լինում է ներքինների և հավասարների նկատմամբ, և վերինի նկատմամբ չի լինում։

Սրա հակառակ՝ նախանձը ներքինների նկատմամբ չի լինում, այլ հավասարների և վերինների նկատմամբ է առաջանում. մի փոքր լինում է հավասարի նկատմամբ, որ նրան չնմանվի, և ավելին լինում է իրենից վերինների նկատմամբ, և ավելին լինում է իրենից վերինների նկատմամբ՝ աչք դնելով նրանց բարիքներին։

Երրորդ հատկությունն այն է, որ բոլոր ջանքերն ու վաստակները նախանձի համար է աշխատում և գործում, ինչպես ասում է Սողոմոնը.

(Տեսա մարդկանց բոլոր վաստակները մարդու նախանձի համար.) որովհետև ընկերոջ նախանձի համար են շինում, տնկում, հավաքում, մեծանում, ծովագնաց լինում, հեռավոր երկիր գնում, շահում, վաստակում, չարչարվում, և ամեն ինչ ունայն է, և վաստակն իզուր է երկու պատճառով։

Նախ՝ նա, ով մեծամեծ և շատ գանձեր է հավաքում, շինում և տնկում, ոչինչ ավելի չի լցնում մարմնի պետքերը, քան նա, ով քիչ ունի և հանգստությամբ վայելում է. և թե ի՞նչ են մարմնի պետքերը. այն է, ինչ վկայում է Պողոս առաքյալը. (Ունենք կերակուր և հագուստ, և դրանով բավականանանք։)

Կերակուրը պետք է, որ սովից չմեռնենք, և հագուստը պահում է ցրտից և մերկությունից, և մնացած ամեն ինչ ավելորդ է, անպետք և հոգու սուտ ցանկություն։

Երկրորդ՝ ունայն է և սնոտի, որովհետև մահով ամեն ինչ կորչում և ունայնանում է, և միայն մեղքն ու չարչարանքներն են մնում, և ունեցվածքը ուրիշներինն է դառնում, ինչպես ասում է մարգարեն. (Իզուր է խռովվում, գանձ է դիզում և չգիտի, թե ում համար է հավաքում.) թե արդյոք բարինե՞րը կժառանգեն, թե՞ չարերը, յուրայիննե՞րը, թե՞ օտարները, սիրելինե՞րը, թե՞ թշնամիները, այդ չգիտի։

Չորրորդ հատկությունը. որովհետև նախանձը նյութն ու արմատն է լինում բոլոր չարագործությունների, որովհետև նախանձի համար զրկում են միմյանց, հափշտակում, հայհոյում, բամբասում, նախանձում, կռվում, հակառակվում, սպանում, ներխուժում և շատ չարիքներ են անում նախանձի համար. որովհետև եթե նախանձը չլիներ, այս երկիրը բավական էր այս թագավորին, բայց նախանձից իրենն ունի և նրանն էլ է հափշտակում, կռիվ և արյան շատ հեղումներ են լինում։

Նախանձի համար երկրագործը մյուսի արտն է զրկում, և ոչ բնական կարիքների համար, ինչպես ասում է Եսային. (Տունը տանն են մոտեցնում և արտը արտին, որպեսզի ընկերոջը հանեն։)

Նախանձի համար հրեաները շարժվեցին Քրիստոսի դեմ՝ նրա նշանները Բեելզեբուղով համբավելու, և ոչ թե նրանց բռնություն էր անում՝ հիվանդներին, կաղերին և կույրերին բժշկելով։

Նախանձի համար Կորխը և Դաթանը ելան Մովսեսի դեմ և հակառակվում էին նրան, և ոչ թե նրանից զրկվեցին։

Եվ տես, թե ինչպես կորան նախանձաբեկները. (որովհետև երկիրը բացվեց և կուլ տվեց Դաթանին, և կրակ վառվեց նրանց ժողովում, և բոցը մաշեց նրանց.) այսպես կրակ է բորբոքվում բոլոր նախանձոտների հոգիներում՝ այժմ նախանձի կրակը, և հետո գեհենի կրակը։

Հինգերորդ հատկությունն այն է, որ ասում է Սողոմոնը. (Անզգամը բռունցքով խփեց իր բազուկներին և կերավ իր մարմինը։)

Ոչ թե բառացի է հաստատում այս խոսքը, թե մարդն իր մարմինն է ուտում, այլ օրինակով ցույց է տալիս խոսքը, թե ինչպես դևից բռնվածը կատաղում և իր մարմինն է ուտում, նույնպես նախանձոտը ախտի դառնությունից անզգամանում և ուտում է իր բազուկն ու մարմինը։

Բազուկը մարդու հարազատ եղբայրն է և հայրը, և մյուս ընտանիքը՝ ամբողջ մարմինը։

Արդ՝ նախանձի ախտից մարդը հիմարանում և ուտում է իր եղբոր բազուկը, ինչպես պատարագի ընդունվելու համար նախանձելով՝ Կայենը սպանեց իր եղբորը՝ Աբելին։

Նույնպես նախանձի համար Աբիսողոմը բռնացավ հոր վրա և հափշտակեց նրանից թագավորությունը։

Այսպես է անզգամ նախանձոտն ուտում իր մարմինը։

Սա և Եսայի մարգարեն է գրում. (Մարդը քաղցից կդառնա և կուտի իր անձի կեսը.) իր անձի կեսն ուտելն այն է, որ նախանձն ավելի շատ ընտանիքի նկատմամբ է լինում, քան օտարի, և նախանձոտը չարը գլուխ է հանում։

Կամ սպանելով, ինչպես Կայենը՝ եղբորը։

Կամ բամբասելով, ինչպես Մարիամն ու Ահարոնը Մովսեսին բամբասեցին։

Կամ իշխանությունն է հափշտակում, ինչպես Աբիսողոմը՝ իր հոր՝ Դավթի։

Կամ նախատելով մահվան են մատնում, ինչպես հրեաները Քրիստոսին, ինչպես առաջ ասվեց։

Եվ դու տես նախանձոտի դատաստանը. երբ ուրիշներին չար է կամենում և անում, ինքն էլ նույն չարով կորչում է. որովհետև ասում է Սողոմոնը. (Ով իր ընկերոջ համար փոս է փորում, ինքն իրենով կլցնի այն.) և Դավիթն ասում է. (Փոսը, որ փորեց և պեղեց, ինքը կընկնի այն խորխորատը, որ գործեց։)

Եվ սա հայտնի է նույն ասված խոսքերից. երբ Կայենը սպանեց եղբորը նախանձի համար, Աստծուց անեծք ստացավ և մարմնի դողդոջում, և հետո սպանվեց Ղամեքից։

Մարիամը, որ բամբասեց Մովսեսին, բորոտվեց։

Աբիսողոմը սպանվեց պատերազմում։

Համանը, որ փայտը կանգնեցրեց Մուրթքեի համար, ինքը նրա փոխարեն իր փայտից կախվեց։

Հրեաները, որ մահվան մատնեցին Քրիստոսին, Տիտոսից և Վեսպասիանոսից ցրվեցին ամբողջ աշխարհով։

Այսպես դառն, դաժան և չարախտ է նախանձը. որովհետև ինչպես կատաղած շունը յուրայինին և օտարին չի ճանաչում, այլ բոլորին կծում է։

Նույնպես նախանձոտը չի զատում յուրայինին և օտարին, բարուն կամ չարին, այլ ամեն մեկին վնասում է չար նախանձով՝ ագահության համար, փառքի համար, իշխանության համար և այլ բաների համար, և ինքն էլ դրա հետ վնասվում և կորչում է։

Եվ վարդապետներն ասում են, թե մախացող և նախանձոտ մարդը նման է երեք բանի։

Նախ՝ նման է գաղտագողի շան. որովհետև շները երկու տեսակ են՝ չար և բարի։

Այն, որ դիմացից է գալիս և հաչում, բարի է, որովհետև ցույց է տալիս իր թշնամությունը, և մարդը զգուշանում է։

Իսկ չար շունը լուռ մնալով՝ հետևից բռնում է ջիլը։

Այսպես և բարկացողը խոսքով է հայտնում բարկությունը, իսկ նախանձոտը երեսին ծածկում է, և հետո բամբասելով կծում է ընթացքը։

Երկրորդ՝ մախացողը նման է հարդի տակ ծածկված կրակի, և հատկությունը չորս է։

Նախ՝ կրակը ծածկված է։

Երկրորդ՝ ներսից այրում և ուտում է հարդը։

Երրորդ՝ դառը ծուխ է ելնում։

Չորրորդ՝ եթե քամի պատահի, հետո բորբոքվում է։

Այսպես նախանձոտը սիրալիր երեսով և խոսքերով ծածկում է մախանքը, և ներսում սիրտն ու հոգին է այրում և ուտում։

Դրա համար սրտից հառաչում է, և դառը ծուխը, որ քթանցքներով է ելնում, տեսանելի է դարձնում, և երբ ընկերակցում և մի քիչ փչում են բամբասելով, հայտնապես բորբոքվում և վառվում է չար նախանձը։

Երրորդ՝ մախացողը նման է նրանց, ովքեր հոգեվարքի մեջ են մտնում, կամ նրանց, ովքեր վզից են կախվում։

Նախ՝ նրանց աչքերը լույսից ցամաքում են. այսպես և նախանձոտի աչքը չի կարող տեսնել։

Երկրորդ՝ որովհետև նրանց աչքերը խորն են ընկնում, և կոպերը փակվում են. այսպես և նախանձոտինը։

Երրորդ՝ որովհետև նրանց հոնքերը ցած են ընկնում և չեն թողնում տեսնել. նույնպես և մախացողինը։

Չորրորդ՝ նրանց ոսկորները ցցվում են, և քիթը սրվում, և գույնը դեղնում. այսպես և մախացողի մարմինը մաշվում է, և ոսկորները մաշկից ցցվում են, և քիթը սրվում, և գույնը դեղնում դառը մաղձից, որ երեսին է տալիս։

Եվ մի ուրիշ նշան էլ. նախանձոտը ափերը իրար է խփում, և մատները կցում ու երերում, և մտքում տարակուսում, և սրտից հառաչում. ատելի է երևում նրա դեմքը, ով նախանձն ունի։

Սեղանը դառն է թվում, և ուրախությունը՝ տրտմություն, և այնպես, որ ցավերի և չարչարանքների մեջ է մարմնով և հոգով։

Եվ պետք է իմանալ, որ նախանձն ավելի չար է, քան բարկությունը և սրտմտությունը։

Նախ՝ բարկությունը չարերի վրա է, իսկ նախանձը՝ բարիների վրա, այսպես, որ բարկանում ենք, երբ մարդը հավատի մեջ ծռվում է, կամ գործերում անկարգ է, կամ մեզ թշնամի է։

Իսկ նախանձում ենք, երբ մարդուն տեսնում ենք հավատի մեջ ուղիղ և սուրբ, և գործերում փառավոր, և մեզ բարեկամ. և դա է նախանձոտի նշանը. երբ ուրիշները գովում են, նա բամբասում է, եթե ուղիղ է, նա ծաղրում է, նախատում, որպեսզի այն գովասանքը, որ մարդիկ ասում են, նրանից վերցնի։

Երկրորդ դարձյալ՝ եթե մարդը մեզ չարիք է գործել անցյալում, կամ չար է խորհում անել, կամ չար է խոսում ներկայում, բարկանում ենք այդպիսիների վրա։

Իսկ նախանձում ենք նրան, ով մեզ չարիք չի արել, և չար չի խորհում, և չար չի ասում մեզ։

Եվ սրանից է երևում նախանձի ախտը. բարկանալիս չարչարվում է և փոխարենն է հատուցում, իսկ նախանձոտը բարու փոխարեն է հատուցում։

Երրորդ դարձյալ՝ բարկացողը և սրտմտողը երբեմն զղջում է, հանդարտվում և հաշտվում, իսկ նախանձոտը չի հանդարտվում և չի զղջում, մինչև վնասի նախանձելիին, և հետո է հանգստանում. ինչպես հրեաները նախանձ ունեին Քրիստոսի նկատմամբ. թեպետ բոլոր ցավերի բժշկությունը նրանից էին վայելում, նախանձից չէին դադարում, այլ ատում էին. (Այդ մարդը Աստծուց չէ, որովհետև շաբաթը չի պահում.) և նրանց նախանձն այնքան ավելացավ, մինչև որ խաչեցին Քրիստոսին։

Չորրորդ դարձյալ՝ այն մարդը, որ բարկացող է, ուրիշներին է վնաս անում, կամ բարկությամբ մերժում է, կամ սրտմտությամբ խփում, իսկ նախանձոտը նախ իր անձին է վնասում, և ուրիշներին կամ վնաս է անում, կամ ոչ։

Դրա համար է նախանձ կոչվում, այսինքն՝ նախ իր անձին է չարանում. ինչպես փայտը կրակով այրվում է և հետո ուրիշներին այրում կամ ոչ, նույնպես նախանձոտը նախանձից ինքն է այրվում և տոչորվում, և հետո նրա չարությունը հասնում է կամ ոչ։

Օրինակ՝ կրակը, որ հարդի մեջ ծածկված է լինում, ինքն իր մեջ մխում և ծխում է, և հետո բորբոքվում. նույնպես և նախանձոտը ինքն իր մեջ մխում է, ոխ պահում և նենգում, և նախանձի ծուխը քթանցքներով է ելնում, և եթե տեղ պատահի, ապա բորբոքվում է։

Հինգերորդ դարձյալ՝ բարկությունը հայտնի է, որովհետև տեսնում ենք սրտմտածին և բարկացածին, կամ ինքն է ամաչում, կամ ուրիշից խրատվում և հանդարտվում, իսկ նախանձը սրտում ծածուկ է, և ոչ ոք չի տեսնում, և չի ամաչում։

Օրինակ՝ վերքը, որ մաշկի երեսին է, տեսնում են, և դեղ դնելով շուտ առողջանում է, իսկ վերքը, որ ներսում է, չի երևում և դժվարությամբ է բժշկվում. նույնպես և նախանձը ծածուկ է և դժվարությամբ է բժշկվում։

Վեցերորդ դարձյալ՝ բարկացողը նման է շան, որ հեռվից աղաղակում է. մարդիկ գիտեն և զգուշանում են։

Իսկ նախանձոտը նման է գաղտագողի շան, որ մարդն անգիտակցաբար վրայով անցնում է, և նա հանկարծ հետևի կողմից կծում է ջիլը։

Նա այն բարեբարո շունն է, որ ձայնով աղաղակում է, թե՝ մի՛ եկեք, զգո՛ւյշ եղեք, ես ձեզ թշնամի եմ։

Այսպես և բարկացողը բարի է, որովհետև ճանաչում ենք նրա չարությունը և պահում ենք մեզ։

Իսկ նախանձոտը ամենևին չար է, ինչպես գաղտագողը, որ անգիտակից տեղը բռնում է և բարի ընթացքը բամբասում և չարախոսում։

Յոթերորդ դարձյալ՝ բարկությունը փոքրերի կամ հավասարների վրա է, իսկ նախանձը՝ բարձրագույնների և մեծամեծների նկատմամբ. նա, ով բարկանում է փոքրերի կամ հավասարների վրա, գործը կատարվում է, և հանգստանում է, իսկ ով գերագույնին է նախանձում և հակառակվում, կամքը չի կատարվում, և նախանձից չի հանգստանում, այլ միշտ դառնության և մախանքի մեջ է ապրում. դրա համար նախանձն ավելի չար է, քան բարկությունը։

Ութերորդ դարձյալ, ինչպես ասացինք, բարկությունը բարու մեջ հանգստանում է և չարի վրա զայրանում, իսկ նախանձը, դրա հակառակ, չարի մեջ է հանգստանում և բարու վրա զայրանում։

Մարդիկ երկրի վրա կամ հոգևոր բարիքներ ունեն, կամ մարմնավոր. և նախանձոտը միշտ դրանք տեսնելով անհանգիստ է ապրում։

Եվ չարի պատճառ չկա, որով նա հանգստանա։

Դրա համար վարդապետներն ասում են, թե նախանձոտին պետք էր ամեն կողմից աչքեր և ականջներ ունենալ, որ մարդու բոլոր բարիքները տեսներ և լսեր և միշտ չարչարանքների մեջ լիներ։

Իններորդ դարձյալ՝ նախանձոտն այնպես է մախանում ուրիշների բարիքներին, որ իր բարին էլ է կորցնում նրանց պատճառով, ինչպես առակն է ասում, թե երկու մարդ իրար նախանձող էին, և թագավորը նրանցից մեկին խոստացավ, թե՝ ինձնից պարգև խնդրիր, և ինչ որ դու ուզես, մեկի փոխարեն երկուսը կտամ քո ընկերոջը, որ քեզ թշնամի է. նա իր մտքում ասում է, թե եթե ես գյուղ ուզեմ, կամ ձի, կամ հագուստ, կամ ոսկի և արծաթ, նույնպես կրկնակին իմ թշնամուն կտա. և նախանձի պատճառով ասում է թագավորին. այն եմ քեզնից խնդրում, որ իմ մի աչքը հանես, որպեսզի թշնամուս երկուսը հանես։

Տասներորդ դարձյալ՝ նախանձն ավելի մեծ է, քան բարկությունը, որովհետև բարկության պատճառով շատ մարդիկ ուղղության են գալիս, թողնում են չարը և անում բարին, իսկ նախանձից ամենևին ոչ։

Ոչ նախանձոտն է ուղղվում, և ոչ նախանձելին, այլ ամեն տեղ և ամեն կողմից չար է և վնասակար հոգուն, մարմնին և ունեցվածքին, և իր և ուրիշների հանգստին, ինչպես ցույց տրվեց։

Եվ նախանձն այնպիսի չար ախտ է, որ եթե նախանձելիի բարի համբավը տեսնում է, թե լսում է, թե մտածում, միտքը խայթվում և ցավում է, և հոգին մաշվում և հալվում, և սիրտը նեղվում և չարչարվում. դրա համար է նախանձ կոչվում, որ նախ իր անձին և իր հոգուն է վնասում, և հետո ուրիշների նկատմամբ մախանում և նախանձում։

Եվ թե ի՞նչ են նախանձը, մախանքը և չարակնությունը։

Ասում ենք, թե մի չարաբարություն են նշանակում, սակայն զանազանվում են։

Որովհետև չարակնությունն այն է, երբ մեկի բարին լսում կամ տեսնում է, նախ մտքում չարակնում է։

Եվ նախանձն այն է, որ ախտը հոգու մեջ շարժվում է դեպի նախանձի գործը. իբր չարակնելը սկիզբն է, և նախանձը՝ դրա կատարումը։

Իսկ մախանքը նախանձի մնացորդն է. ինչպես ոխը և քենը բարկության մնացորդն են, նույնպես և մախանքը՝ նախանձի։

Որովհետև ինչպես հեղեղը, որ անցնում է, և տիղմը մնում է, նույնպես նախանձը և բարկությունը ախտերի հեղեղներ են. երբ շարժվում են դեպի գործը, լինում է բարկություն կամ նախանձ, և երբ դադարում են, տիղմը և մնացորդը կոչվում են մախանք, ոխ և քեն։

Ավելի հայտնի. չարակնությունն այն է, երբ պարողներն երգեցին՝ Սավուղը հաղթեց հազարներին, և Դավիթը՝ բյուրերին, Սավուղը ցավեց և չարակնեց նրան։

Եվ նախանձը, երբ շատ անգամ շարժվեց և կամենում էր սպանել Դավթին, և մախանքը, երբ լեռներում էր գնում և Դավթին էր փնտրում նախանձի մախանքով։

Բայց եթե մեկը կամենում է իր ժամանակը հանգիստ ապրել, թող հեռանա նախանձի ախտից և քիչ բաներով բավականանա։

Ինչպես խրատում է իմաստուն Սողոմոնը.

(Լավ է մի բուռը հանգստությամբ, քան երկու բուռը՝ լի ջանքով և ցանկությամբ։)

Սա է բարի խրատը. լավ է, ասում է, մի բուռը. մի քիչ ունեցվածք և մի փոքր իշխանություն լավ է մարդու համար առանց նախանձի, առանց զրկելու և առանց աղաղակի, քան եթե մարդը մեծ իշխանություն ունենա նախանձով և աղաղակով, և շատ ունեցվածք՝ հափշտակությամբ և զրկանքներով։

Որովհետև մարմնի պետքերը, որոնք կերակուրն ու հագուստն են, փոքր ունեցվածքն է լցնում, և շատը ոչինչ չի ավելացնում, բացի ցավից և փորձությունից։

Դրա համար աշխարհականներն ասում են, թե՝ մեծացավ, այսինքն թե՝ ցավն ու չարչարանքները շատ եղան և մեծ՝ ըստ մեծության։

Դրա համար ասում է մարգարեն. (Եթե մեծությունը առատորեն գա, թող ձեր սրտերը չհակվեն։)

Եվ առաքյալը խրատում է. (Մեծության մի՛ ցանկացիր, որպեսզի փորձությունների և որոգայթների մեջ չընկնես։)

Որովհետև մեծությունից մարդու համար շատ և զանազան որոգայթներ կան։

Սա է խրատում Սողոմոնը. (Լավ է մի բուռը հանգստությամբ։)

Մի բուռը չափավոր և անհրաժեշտ պետքերն ունենալ է հրամայում, և դա բավական է, քան ավելորդը նախանձով և դառնությամբ, որ չարի մեջ է քաշում և չափավորից զրկում։

Եվ տես առաջինների օրինակներից. որքա՞ն ավելի լավ էր Հուդայի համար անհրաժեշտների լիությունը Քրիստոսի աշակերտության մեջ, քան այն, որ արծաթասիրությամբ լցրեց երկու բուռը. մատնեց Քրիստոսին և զրկվեց նրանից, ինչ ուտում էր, ելավ կյանքից և խեղդվեց, կորցրեց արծաթը և մնաց անեծքի և տանջանքների տակ, և սա՝ ագահությունից և փառքից։

Նույնպես Գիեզին չափավոր կյանք ուներ Եղիսե մարգարեի մոտ, և երբ ագահացավ և Նեեմանից արծաթը վերցրեց, ազգից ազգ բորոտության վիճակվեց։

Նույնպես Աքաաբը լի բուռով ուներ թագավորությունը. երբ նախանձեց Նաբովթի այգուն և հափշտակեց նրանից, դրա համար կործանվեց նրա թագավորությունը, և յոթանասուն զավակները սրի ընկան, և նրա հիշատակը վերացավ երկրից։

Դրա համար սրանք մտքներս առնենք, եղբայրնե՛ր, և իմաստունի խրատը կատարենք, նախանձի և ագահության ախտից հեռու փախչենք, բավական համարենք այն, ինչ մեր ձեռքում է, որպեսզի հանգստությամբ վայելենք մեր քիչ ունեցվածքը։

Թող չնախանձենք ուրիշի մեծությանը։

Թող չչարակնենք ուրիշի փառքը։

Թող չբամբասենք ուրիշի պատիվը։

Թող աչք չդնենք ուրիշի գովասանքին։

Թող չատենք եղբայրներին չար նախանձով, այլ սիրենք նրանց սուրբ սրտից, (որովհետև սերը Աստծուց է, և ով սիրում է եղբորը, սիրում է Աստծուն։)

Իսկ նախանձը և ատելությունը սատանայից են։

(Եվ ով ատում է իր եղբորը, մարդասպան է, և ոչ մի մարդասպան իր մեջ կյանք չունի։)

Դրա համար խրատում է մարգարեն. (Մի՛ նախանձիր չարերին և ոչ էլ նրանց, ովքեր անօրենություն են գործում, որովհետև նրանք կանաչ խոտի պես իսկույն կանցնեն.) և հավիտենական կրակի վառելիք կդառնան։

Որից թող փրկի մեզ Քրիստոս Աստված՝ մեր Փրկիչը, և իր անվան բոլոր երկրպագուներին՝ հավիտենական կրակից և մեղավորների դառը տանջանքներից, և նրան փառք հավիտյանս, ամեն։

Նույնի քարոզը ագահության մասին. առակի այն խոսքի վրա, որ ասում է.

(Դժոխքը և կորուստը չեն կշտանում, նույնպես անկուշտ է ագահի աչքը։)

Առակ. 27. 20։

(Գլուխ ԿԳ)

Հինգ զգայարան է կազմված մարմնում, այսինքն՝ տեսողություն, լսողություն, հոտառություն, ճաշակելիք և շոշափելիք։

Որովհետև բոլոր զգալիները հինգ են. կամ գույն է, որ աչքն է տեսնում, կամ ձայն, որ ականջն է լսում, հոտը քիթն է առնում, և համը ճաշակում է, և մարմինը ձեռքն է շոշափում։

Եվ որովհետև այս հինգից դուրս աշխարհում ուրիշ զգալի բան չկա։

Դրա համար հինգ են զգայությունները, որոնցով ճանաչում ենք դրանք։

Դարձյալ՝ աշխարհի տարրերը և բոլոր մարմինների հիմքը չորս են, այսինքն՝ կրակ, ջուր, օդ և հող։

Եվ չորս զգայարան ունենք, որ նմանով նմանն ենք ճաշակում. որովհետև աչքերով կրակն ու լույսն ենք տեսնում, և ականջով օդն ու ձայնն ենք ըմբռնում, և բերանով համն ու ջուրն ենք ճաշակում, և ձեռքերով ծանրն ու թեթևն ենք իմանում։

Իսկ ջրի նոսրությունը և օդի թանձրությունը խառնվելով՝ հոտ է լինում, որ քթով ենք ընդունում։

Եվ այս հինգ զգայություններից աչքն ու ականջն անկուշտ են, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Աչքը տեսնելուց չի կշտանում, և ականջը՝ լսելուց։)

Եվ սա է պատճառը. որովհետև մյուս զգայությունները թանձր մարմին են և թանձր մարմինն են զգում, դրա համար կշտանում և դադարում են հոտից, համից և շոշափելուց։

Իսկ աչքը և ականջը նուրբ տեսողություն և լսողություն են և ուրվական նմանություններ են տեսնում և լսում, դրա համար երբեք չեն կշտանում, որովհետև որքան ավելի են տեսնում և լսում, այնքան ավելի են կարոտում։

Եվ սրանք ագահ մարդկանց նմանությունն ու օրինակն են. որովհետև ինչպես աչքը և ականջը միայն տեսնելով և լսելով են հեշտանում, նույնպես ագահ մարդը ունեցվածքի գույնով և ձայնով է ուրախանում և հեշտանում։

Եվ ինչպես աչքն ու ականջն անկուշտ են տեսնելուց և լսելուց, այսպես և ագահը անկուշտ է ունեցվածքը տեսնելուց և լսելուց, և որքան շատ են տեսնում և լսում իրենց մեծության և ունեցվածքի հաշիվը, այնքան ավելի են կարոտում և ծարավում։

Եվ դրա համար այս բնավորության կարոտությունը իմաստուն Սողոմոնը համեմատում է դժոխքի հետ՝ ասելով.

(Դժոխքը և կորուստը չեն կշտանում, նույնպես անկուշտ է ագահի աչքը։)

Դժոխքը, որ գերեզմանն է և ապականությունը, և մահը երբեք չեն կշտանում, որովհետև ամեն մարմին մահն է ապականում, և գերեզմանն է կրում. նույնպես ագահ մարդու աչքն ու միտքը երբեք չեն լցվում՝ ոչ ոսկով և արծաթով, և ոչ մթերված այլ ունեցվածքով։

Բայց ագահությունը համանուն է, որովհետև կա, որ սրտով և աչքերով է ագահ, ինչպես ասում է Դավիթը. (Ով աչքերով ամբարտավան էր և սրտով ագահ, նրա հետ հաց անգամ չէի ուտում։)

Եվ կա, որ բերանով և մարմնով է ագահ, և որկրամոլ է կոչվում. և երկուսն էլ մահացու և մեծամեծ մեղքեր են, սակայն զանազանվում են։

Նախ՝ ագահությունը հոգու ախտ է, և որկրամոլությունը՝ մարմնի։

Երկրորդ՝ որկրամոլությունը միայն կերակրի և ըմպելիքների մասին է, իսկ ագահությունը՝ այլ արտաքին ունեցվածքի։

Երրորդ՝ որկրամոլությունը մանուկներինն է, իսկ ագահությունը՝ ծերերինը։

Չորրորդ՝ որկրամոլությունը մարմնասերներինն է, իսկ ագահությունը ընչասիրություն է և հոգևորականներին էլ է պատահում։

Հինգերորդ՝ ով մարմնով և որկորով է ագահ, քչով կշտանում և հագենում է, իսկ ով սրտով է ագահ, չի լցվում, և միշտ քաղցի մեջ է և թերի. այսպես են զանազանվում բերանով անկուշտը և սրտով անկուշտը, որովհետև սրտով ագահը անկուշտն է, որ չի կշտանում։

Բայց ագահությունը երեք բանի մեջ է երևում։

Նախ՝ առևտրի մեջ, որ զրկում է ընկերոջը։

Երկրորդ՝ սահմանների կամ ունեցվածքի բաժանման մեջ, որ ավելին է խնդրում։

Երրորդ՝ պատվի մեջ, որ մեծանալ է կամենում։

Եվ եթե տեսնում է, որ առևտրում զրկվեց, կամ բաժնում կամ պատվում ընկերն ավելացավ, նեղվում և չարչարվում է, կռվում և հակառակվում, ինչպես ասում է առակը.

(Ով ագահ է, միշտ հակառակվում է, և ով Տիրոջն է հուսացել, նրանով պարսպվում է.) այսինքն՝ ով Տիրոջն է հուսում, չի հակառակվում և նրա ունեցվածքը չի պահում, այլ իր մեջ է դառնում, մտքով անցկացնում է, թե ունեցվածքը անցավոր է, հիշում է, թե մեր չափը գերեզմանն է, և զրկվելը լավ է, քան զրկելը։

Նախ՝ որ ով զրկվում է, մարմինն է կորչում, իսկ ով զրկում է, հոգին։

Դարձյալ՝ ով զրկում է, Աստծուն վրեժխնդիր ունի, և ով զրկվում է, օգնական. լավ է համարում խաղաղությունը սիրով, քան ունեցվածքը։

Եվ ագահությունը երեք աստիճան ունի։

Նախ՝ որ մտքով կարոտ է և դատարկ աչքեր ունի։

Երկրորդ՝ բնավորության բուն ագահությունը, որ խնդրում է հավաքել։

Երրորդ՝ հափշտակությունը, որ անխտիր հավաքում է ամեն կողմից։

Եվ այսպես են զանազանվում սրանք։

Կարոտությունը նայում է պակասությանը. օրինակ՝ մարմնի քաղցը, և ագահությունը նպատակ ունի լցնել պակասը, ինչպես ուտելը, և հափշտակությունը գործի մեջ է, որ զրկում և հավաքում է։

Դարձյալ՝ կարոտությունը ախտի սկիզբն է, և ագահությունը՝ մեջտեղը, որի մեջ շարժվում է ախտը, և հափշտակությունը՝ ախտի կատարումը։

Եվ ագահությունը երկու բանից է պատճառվում։

Մեկը՝ ունեցվածքի կարոտությունից, որ աղքատ է լինում, և մյուսը՝ բնավորության կարոտությունից, որ դատարկ և նեղ է լինում. և այս երկու ագահությունների մասին խոսում ենք հետագայում։

Առաջինը, որ աղքատ է և ագահ, ինչպես նրանք, ովքեր պատահմամբ են աղքատ՝ ծնողներից կամ զրկողներից աղքատացած, բայց իրենց բնավորության մեջ ագահություն ունեն։

Դրա համար միշտ աշխատում են, ուրիշից խնդրում և անդադար մուրում։

Կամ զրկում են և հափշտակում, կամ գողանում. այսպիսիները, թեպետ մարմնով աղքատ են, բայց բնավորությամբ անազատ են և ցանկությամբ ծառայում են ագահությանը։

Նրանց մասին է ասում առաքյալը. (Աղքատներ, որ բարեմիտ չեն։)

Այսպիսիները չար են և վատթար՝ շատ պատճառներով։

Նախ՝ միշտ մարմնով չարչարվում են և կորստական վաստակն են գործում։

Երկրորդ՝ միտքը միշտ զբաղմունքի մեջ է, թե ումի՞ց խնդրեմ, ո՞ւմ զրկեմ, որտեղի՞ց գողանամ։

Երրորդ՝ եթե չի գտնում, տրտմում է, թախծում և հուսահատվում։

Չորրորդ՝ աղքատության մեջ ամայի է, և միտքը ծառայում է ունեցվածքին։

Հինգերորդ՝ միշտ ցանկանում է ստրուկ մեծությունը. ամեն մարմնավոր մեծություն ստրուկ է, որովհետև անցավոր է, բայց ագահությունն ավելի, որովհետև ունեցվածքով աղքատ է և միայն ցանկությամբ է մեծանում։

Վեցերորդ՝ որովհետև աղքատության մեջ անբան և անմիտ է, և ոչ կամավոր և մտավոր։

Յոթերորդ՝ որովհետև ուրիշների դեմ կռվի, բամբասանքի և նախանձի մեջ է։

Ութերորդ՝ որովհետև իր մտքում միշտ խորհում և կամենում է ուրիշների իշխան լինել, պատվական հագուստ հագնել, ունեցվածք հավաքել, կերակուրներով փափկանալ և այլն։

Իններորդ՝ չի հավատում նրան, ով ասում է. (Եթե մեծությունը առատորեն գա, թող ձեր սրտերը չհակվեն.) և ոչ առաքյալին, որ ասում է. (Մեծության մի՛ ցանկացիր, որպեսզի վնասակար որոգայթների մեջ չընկնես։)

Այն է որոգայթը, որ ունեցվածքի համար իշխանները տուգանում են, ավազակը թալանում է, և գողը տանում, և եթե իրեն սպանում և չարչարում են, ոչ թե Աստծո համար, այլ ունեցվածքի համար է սատկում։

Տասներորդ՝ որ ունեցվածքի սերն ավելի շատ ունի, քան Քրիստոսի սերը, (առավել արծաթասեր, քան աստվածասեր։)

Սրանք են չարախորհուրդ աղքատները, որոնք մարմնով ունեցվածքից պակաս են, և մտքով ագահ և անազատ։

Իսկ երկրորդ ագահը նա է, որ թեպետ ունեցվածքով հարուստ է, բայց մտքով դատարկ է, աղքատ և ծակ աչքով։

Նախ՝ նրանք նման են ջրգողով հիվանդին, որ միշտ խմում է և չի կշտանում. նույնպես ում աչքը դատարկ է, հավաքելով չի կշտանում։

Երկրորդ՝ նման են ծակ կարասի, որ չի լցվում. նույնպես և ագահը բնավորությամբ ծակ է և չի լցվում։

Երրորդ՝ նման է կրակի, որ ամեն նյութ է բռնում և չի կշտանում. նույնպես և ագահը բնավորությամբ չի կշտանում։

Չորրորդ՝ նման է դատարկ հողի, որ ամեն ջուր կլանում է և չի կանաչում. նույնպես և ագահը, թեպետ շատ ունեցվածք է դիզում, թաքցնում և ծածկում է խավարի մեջ։

Հինգերորդ՝ նման է քաղցած գայլի, որ չի կշտանում, ինչպես ասում է առակը. (քաղցած առյուծ և ծարավ գայլ.) նույնպես և ագահը միշտ հափշտակում է գայլի պես, և առյուծի պես զորանում է փոքրերի վրա։

Վեցերորդ՝ անմիտ է, որովհետև ոչ թե պետքերի, այլ ավելորդների համար է անդադար չարչարվում և տառապում։

Յոթերորդ՝ ագահը կռապաշտ է, ինչպես ասում է առաքյալը. (ագահությունը, որ կռապաշտություն է.) և ճշմարիտ է, որովհետև Աստծո պաշտամունքը և աղոթքները թողած՝ գիշեր և ցերեկ ծառայում է ունեցվածքին։

Ութերորդ՝ որովհետև մոռացել է մահվան և դատաստանի օրը և շահերով է զբաղված, ինչպես այն հարուստը, որի արտերը առատ բերք տվեցին, և ասաց՝ իմ ամբարները մեծ կշինեմ, որին ասաց. (Անմի՛տ, այս գիշեր քո հոգին քեզնից կպահանջեն, և ինչ որ հավաքեցիր, ո՞ւմ կլինի։)

Իններորդ՝ ագահն անմիտ է և ուրիշների համար է վաստակում, հավաքում և պահում, որպեսզի ուրիշները ցրեն, ինչպես ասում է Ժողովողը. (Տեսա չարություն արեգակի տակ. Աստված մարդուն ունեցվածք և արծաթ տվեց, և Տերը նրան չթողեց ուտել իր ունեցվածքից։)

Եվ ինչպես մարգարեն է ասում. (Իրենց մեծությունը օտարներին կթողնեն, որովհետև գանձ է դիզում և չգիտի, թե ում համար է հավաքում։)

Այդպիսին ողորմելի է, որովհետև կորցնում է մարմինը և չի գտնում հոգին. ապա հայտնի է, որ ագահը ոչ մարմնինն է, ոչ էլ հոգունը։

Տասներորդ՝ ագահը բոլոր մարդկանցից շահել է ձգտում և անխտիր է չարից և բարուց՝ արծաթից, գործից, առևտրից, ստախոսությամբ, անիրավությամբ և այլն. միակ միտքը և սերը շահերից հավաքելն է։

Թեպետ անարգվի, թեպետ չարչարվի, թեպետ սովի մատնվի, ոչինչ չի զգում ագահության ախտի պատճառով։

Դրա համար խրատում է առաքյալը. (Անարծաթասեր բնավորություն ունեցեք՝ բավական համարելով միայն այն, ինչ ձեռքում է.) որովհետև այս բնությունը չափավորով է բավականանում. և ո՞րն է չափավորը. այն է, ինչ ասում է առաքյալը. (բավականանանք և այլն.) սրանից ավելին ամբողջը չարից է։

Իսկ ագահության պատճառը ամեն մարդու համար երկու տեսակ է։

Առաջինն այն է, որ Աստված բնականորեն մարդուն՝ Ադամին, ստեղծեց փառքով և իշխանությամբ և դրախտում դրեց ամեն ինչի տեր և թագավոր, որովհետև Գիրքն ասում է. (Ամեն ինչ հնազանդեցրեց նրա ոտքերի տակ՝ ոչխարներին, արջառներին և ամեն ինչ։)

Իսկ հանցանքից հետո արտաքսվեց փառավոր դրախտից և զրկվեց մեծությունից. հարուստն աղքատ եղավ, և տերը՝ մեղքի ծառա, և նա, ով իշխան էր, (անասուններին և անբաններին հավասարվեց, ըստ Դավթի.) այժմ մեզ այս աղքատության մեջ տեսնելով՝ չենք համբերում, այլ բնական հարստությունը մտքներիս բերելով՝ ագահանում ենք, զրկում, գողանում, անհնազանդ ենք լինում տերերին և ապստամբում իրարից։

Իբր թե բնությամբ այսպես ստեղծվեցինք սկզբում և մեղքերի պատճառով դրանից զրկվեցինք, դարձյալ ջանք ենք թափում, թե մեղքերով և անիրավությամբ նույնին կհասնենք, և այդպես ագահություն է լինում։

Երկրորդ՝ ագահություն է լինում անհրաժեշտների և պետքերի բնական կարոտությունից, ինչպես կարոտ ենք կերակրի, ըմպելիքի, հագուստի, բնակության և այլ այսպիսի բաների, ինչպես ասում է իմաստունը.

(Չար զբաղմունքը Աստված տվեց մարդկանց՝ դրանով զբաղվելու.) զբաղմունք է ասում պետքերի կարոտությունը։

Եվ սա չար չէ, այլ բարի է՝ վեց պատճառով։

Նախ՝ Աստված մեզ կարոտ ստեղծեց, որպեսզի մեզ համար խոնարհության պատճառ լինի, և ոչ թե ինչպես նախահայրը, որ երբ դրախտում կարոտ չէր կերակրի, հագուստի, հարկի և այլնի, դրա համար հպարտացավ և կործանվեց։

Մեզ կարոտ ստեղծեց, որպեսզի խոնարհության մեջ մնանք, ինչպես ասում է մարգարեն. (Քո խոնարհությունը քո մեջ է.) այսինքն՝ պակասությունը, որ մեր մեջ է։

Երկրորդ՝ Աստված մեզ պետքերի կարոտ ստեղծեց, որպեսզի անհրաժեշտի համար միշտ աշխատենք, (և քրտինքով ուտենք հացը՝ ըստ Աստծո հրամանի.) և ոչ թե գործից պարապ մնալով՝ անզբաղ միշտ մեղքեր գործենք, ինչպես իշխաններն ու բռնավորները միշտ գործից պարապ են և մեղքերի մեջ անզբաղ։

Երրորդ՝ մեզ ամեն բանով կարոտ ստեղծեց՝ հոգով և մարմնով պակաս և տկար, որպեսզի մեր հոգու և մարմնի կարոտությունը տեսնելով՝ Աստծուն սիրենք և նրանից խնդրենք բարության լրումը։

Չորրորդ՝ մեզ կարոտ ստեղծեց, որպեսզի միմյանց օգնությամբ գտնենք մեր կարոտության լրումը և սիրենք միմյանց, և եղբայրասիրություն լինի. որովհետև այժմ միմյանց կարոտ ենք հոգով և մարմնով, որովհետև մեկից սովորում ենք և ուրիշներին սովորեցնում, գնում և վաճառում ենք, շինելով, տնկելով և այլ բաներով, և դեռ ատում ենք միմյանց. որքա՞ն ավելի կատեինք, եթե միմյանց կարոտ չլինեինք։

Հինգերորդ՝ կարոտ ենք կերակրի և հագուստի, որպեսզի անասուններին խնամենք և նրանցից հոգանք մեր պետքերը՝ կերակուրների, հագուստների, լծի, բեռների և այլ բաների համար։

Վեցերորդ՝ մեզ կարոտ և մերկ ստեղծեց բնական հագուստից, զենքից, կերակրից և բնակության տներից, որովհետև մեզ տվեց բան և իմաստություն, որ արհեստով հնարում և գտնում ենք մեր պակասը՝ թե հագուստ է, թե զենք, թե կերակուր, թե բնակություն և մնացած ամեն ինչ։

Արդ՝ սրանք չար չեն, այլ բարի և բարու պատճառ՝ Արարչից մեզ տրված։

Բայց սատանայի խաբեությունը և մեր ազատ կամքը, որ հետևում ենք նրան և բարին փոխում չարի, ագահությունը չարիքների պատճառ ենք դարձնում այսպես. որովհետև երբ անհրաժեշտ պետքերի համար զբաղվում ենք և հոգում կերակուրը, հագուստը և այլ բաներ, հանկարծ թաքուն ներս է մտնում ավելորդը և անչափը, և դա մեզ համար չար է լինում, և ավելին հոգալով՝ զրկում ենք միմյանց վաստակներում, հողերում և ջրերում, և դա անիրավություն է լինում, և երբ չենք կարողանում, լինում է նախանձ, թշնամություն, պատերազմ և սպանություն. այսպես կարոտությունը մեզ տանում է ագահության, և ագահությունից շատ չարիքներ են առաջ գալիս և կորցնում մեզ։

Եվ տես առաջին սուրբ հայրերին և ճգնավորներին, որոնք ձեռք բերեցին չափավոր կերակուր, հագուստ և հարկ, և դրանով հաճելի եղան Աստծուն։

Իսկ ովքեր ավելորդը խառնեցին ներս, դա նրանց համար չար զբաղմունք եղավ։

Որովհետև մեղքի և արդարության գործերը երեք բանով են զանազանվում։

Նախ՝ չափավորությամբ։

Երկրորդ՝ ժամանակով։

Երրորդ՝ հրամանով։

Նախ՝ ամեն ինչ, որ չափավոր է և կարոտության պետքի համար, բարի է և արդարություն, ինչպես քիչ կերակուրը և ըմպելիքը, և ողջախոհ ամուսնությունը և այլն։

Իսկ անչափ կերակուրը ագահություն է լինում, և անչափ ըմպելիքը՝ հարբեցողություն, և հաճախակի բղջախոհությունը՝ պոռնկություն։

Երկրորդ՝ ժամանակն է անում մեղքը և արդարությունը. ինչպես քեզ օրինակ՝ ուտիքի օրերին միսը, գինին և այլ կերակուրը բարի էր, և այսօր՝ պահքին, չար է։

Նույնպես ամուսնությունը հրամայված ժամանակին բարի է և հալալ, իսկ արգելված ժամանակին, ինչպես պահքին, կիրակի օրը և այլն, պոռնկություն և շնություն է լինում։

Երրորդ՝ հրամանն է անում մեղքը և արդարությունը. որովհետև երբ հրամանով և Աստծո կամքով է լինում, չարը բարի է լինում. ինչպես Ովսեի պոռնկությունը. որովհետև Աստծո հրամանով էր, մեղք չէր. և Եղիայի սպանությունը, որ Աստծո կամքով ութ հարյուր հիսուն մարգարեներին կոտորեց, մեղք չէր. այսպես և Սամուել մարգարեն սպանեց Ամաղեկի Ագագ թագավորին, և Փենեհեսը սպանեց Զամբրիին և Քասբիին, և Աստված հաշտվեց և մահը վերացրեց Իսրայելից, ինչպես ասում է Դավիթը. (Հաշտեցրեց, և մահն արգելվեց, և դա նրան արդարություն համարվեց ազգից ազգ։)

Իսկ Սավուղի պատարագը, որ առանց հրամանի արեց, նրան մեղք համարվեց, և թագավորությունը վերցվեց։

Ոզիայի խունկը, որ մատուցեց տաճարում, որովհետև հրաման չկար, բորոտվեց և ընկավ թագավորությունից. այսպես և ամեն գործ, որ Աստծո հրամանով և առաջնորդների կանոններով է լինում, բարի է և արդարություն, իսկ որ հրամաններից դուրս է լինում, մեղք է և չարիք. այսպես և սա. այն, որ չափավոր է և հրամանով, բարի է և պիտանի, և որ առանց հրամանների է և անչափ, ագահություն է և չար։

Եվ ագահությունը շատ չարիքներ է անում։

Նախ՝ ինչպես ասում է առաքյալը. (ագահությունը, որ կռապաշտություն է։)

Որովհետև սա է կռապաշտների գործը, որոնք ճշմարիտ Աստծո պաշտամունքը խափանում էին և մատուցում կուռքերին, որոնք ոսկու և արծաթի պատկերներ էին։

Նմանապես և ագահությունը Աստծո պաշտամունքը, ծնրադրությունը և աղոթքները խափանում է և տալիս ունեցվածքին՝ ոսկուն և արծաթին. որովհետև ախտով

Նույնի քարոզը արծաթսիրության մասին. Ժողովողի խոսքի վրա.

(Ով արծաթ է սիրում, արծաթով չի կշտանա, և ով շատ արդյունք է սիրում, ունայնություն է։)

Ժող. 5. 9։

(Գլուխ ԿԴ)

Արարիչ Աստված մարդկանց հոգիները եռամաս է ստեղծել, ասում է իմաստուն Պլատոնը, այսինքն՝ բան, ցասում և ցանկություն։

Բանը մեզ տրված է, որով ճանաչում ենք Աստծուն՝ մեր երախտավորին և ստեղծողին։

Ցասումը, որով բարկանում ենք չարի դեմ և հակառակվում։

Եվ ցանկությունը, որպեսզի ամեն ինչ, որ բարի է, ցանկանանք, սիրենք և գործենք։

Եվ այս ցանկալի բաների մեջ կա այն, որ առնում ենք, ցանկանում և կշտանում, ինչպես մարմնավոր կերակուրը և ըմպելիքը, որովհետև մի փոքր առնում ենք մեր պետքը և կշտանում։

Եվ կա մի բան, որ կշտացում չունի, ինչպես այն, որ աչքերով ենք տեսնում և ականջներով լսում, չենք կշտանում, ինչպես ասում է իմաստունը մի այլ տեղ. (Աչքը տեսնելուց չի կշտանա, և ականջը՝ լսելուց.) և այսպես է արծաթսիրությունը, որ ասում է.

(Ով արծաթ է սիրում, արծաթով չի կշտանա։)

Եվ սա է պատճառը. որովհետև ամեն կերակուր և ըմպելիք ներս է մտնում, և մարմինը լցվում և ծանրանում է, դրա համար կշտանում ենք։

Իսկ արծաթի տեսքը դրսից է կերակրում աչքերը և գույնը մտքին է տալիս և մոլորեցնում նրան և չի կշտանում. որովհետև մարդու միտքը Աստված անկուշտ է ստեղծել, որ միշտ տենչում է երկնավորներին և չի կշտանում։

Իսկ մարմինը կշտացող է ստեղծել, որովհետև քիչ բաներով պետքերի կարոտությունը լցվում և դադարում է։

Արդ՝ տես արծաթսիրության մոլությունը երկու կերպով։

Նախ՝ միտքը և հոգին, որ անկուշտ է երկնավորների սիրո մեջ, փոխում և կապում է երկրավոր և հողեղեն այս արծաթի սիրուն։

Եվ երկրորդ՝ մարմինը, որ կշտացող է և չափավոր պետքերով, անկուշտ է դարձնում արծաթի սիրո մեջ, ինչպես ասում է.

(Ով արծաթ է սիրում, չի կշտանա։)

Նաև սա պետք է իմանալ, որ արծաթը, ոսկին և նրանց նմանները մարմնի այն պետքերից չեն, որ Արարիչը մարդու օգտի համար է սահմանել, ինչպես կերակուրն է, ըմպելիքը և հագուստը, և քունը և արթնությունը, որովհետև սրանք են մարդու անհրաժեշտ պետքերը. իսկ արծաթը, ոսկին և այլն օտար են այս բնության պետքերից, որովհետև ոչ կերակուր են, ոչ ըմպելիք, ոչ մերկության հագուստ և ոչ այլ բան։

Բայց մարդիկ իրենց զվարճության և հեշտության համար գտան դրանք՝ իրենց անձերի վայելքի, և ոչ անհրաժեշտ պետքերի համար։

Եվ երբ անհրաժեշտ պետքերը նվազում են, ոսկին և արծաթը արհամարհելի և անարգ են, և երբ անհրաժեշտ պետքերը լցվում են, ապա դրանք ցանկալի են դառնում՝ վայելչության զարդերի համար. և անհրաժեշտ պետքն այն է, որ եթե լինի, մարդն ապրում է, և եթե չլինի, մեռնում է, ինչպես կրակը, ջուրը և այլն։

Իսկ վայելչականն այն է, որ եթե լինի, մարդուն չի կենդանացնում, և եթե չլինի, չի մեռնում, ինչպես արծաթը, ոսկին, թանկագին քարը, մարգարիտը և այլն, որովհետև ավելորդ են մարդկային կյանքում, ապարդյուն և իզուր։

Դրա համար ասում է. (Ով արծաթ է սիրում, արծաթով չի կշտանա, և ով շատ արդյունք է սիրում, ունայնություն է։)

Իսկ առաքյալն ասում է.

(Ագահությունը, որ կռապաշտություն է։)

Արդ՝ կռապաշտությունը երկու տեսակ է։

Նախ՝ որ կուռքերն է պաշտում։

Երկրորդ՝ որ արծաթ և ոսկի է հավաքում։

Եվ այս երկուսը մեկ և նույն կռապաշտությունն են՝ տասը կերպով։

Նախ՝ ըստ նյութի. (Հեթանոսների կուռքերը ոսկի և արծաթ են, ասում է մարգարեն։)

Երկրորդ՝ ըստ սիրո. ինչպես նրանք կուռքերն էին սիրում, և սա՝ ոսկին և արծաթը. (Որտեղ ձեր գանձերն են, այնտեղ էլ ձեր սրտերը կլինեն, ասում է։)

Երրորդ՝ ըստ պաշտամունքի. ինչպես նա, Աստծուն թողած, կուռքերն է պաշտում և երկրպագում, և սա, Աստծո պաշտամունքը և աղոթքները թողած, խափանում է արծաթի համար։

Չորրորդ՝ սպանության համար. նրանք զոհում էին իրենց որդիներին և դուստրերին, և սրանք սպանում են միմյանց արծաթի համար։

Հինգերորդ՝ ըստ հավաքելու. նրանք շատ կուռքեր էին հավաքում, և սա՝ շատ արծաթ, և չի կշտանում։

Վեցերորդ՝ ըստ պահպանության. նրանք կուռքերն էին պահում, որ չկորչեն, և սրանք՝ ունեցվածքը։

Յոթերորդ՝ ըստ տրտմության. կուռքերի կորստի համար նրանք տրտմում էին, և սա՝ ունեցվածքի պակասելու համար։

Ութերորդ՝ երկուսն էլ անպետք են. կուռքերը, որովհետև (աչքեր ունեն և չեն տեսնում, և չեն լսում, և չեն խոսում, և չեն օգնում.) այսպես և արծաթը՝ ոչ կերակրի համար է, ոչ ըմպելիքի, ոչ հագուստի, ոչ բնակության, և մարդուն չարից չի փրկում, ըստ այն խոսքի. (Ունեցվածքը չի օգնում բարկության օրը, այլ արդարությունն է փրկում մահից։)

Իններորդ՝ երկուսն էլ անպտուղ են. և արծաթը չի ծաղկում և պտուղ չի բերում, և չի ծնում, ինչպես երկիրը, ինչպես երկիրը, ինչպես անասունը, ինչպես ծառը և տունկը։

Բայց եթե արծաթը շահով տա, հոգին է տուժում, և եթե պահի, սիրտը սևանում և ժանգոտում է, ինչպես արծաթի աման։

Տասներորդ՝ ըստ գործի. կռապաշտների գործը շնություն, հարբեցողություն և պոռնկություն է, և արծաթի գործը նույնն է անում, և նույնից էլ դառն է, որովհետև մարդն արծաթով բոլոր մեղքերն է գործում, և հետո կռապաշտների հետ դժոխքում է տանջվում։

Սա է վկայում նա, ով մտքով իմաստուն է, թե արծաթի սերը և շատ արդյունքները, շահը և բոլոր վաստակները ունայն են, սուտ և ոչինչ։

Եվ ճշմարտությամբ է ասում շատ պատճառներով, թե ունայն և սնոտի է արծաթի սերը։

Նախ՝ արծաթի սերը մարմնին չի մխիթարում, որովհետև ոչ կերակուր է, ոչ ըմպելիք և ոչ հագուստ ինքնին, թեպետ վաճառելով արծաթով կերակուր, ըմպելիք և այլն ենք գտնում, և դա մարդկանց ճարպկությունից և հնարքներից է, սակայն ինքն ըստ ինքյան ոչինչ չի մխիթարում մարդու մարմինը, ինչպես ասվեց։

Երկրորդ՝ որովհետև մարդուն Աստծո սիրուց է օտարացնում, ինչպես ասում է Տերը. (Ոչ ոք չի կարող երկու տիրոջ ծառայել.) այսինքն՝ Աստծուն և մամոնային, որովհետև եթե մեկին սիրում է, մյուսին արհամարհում է։

Երրորդ՝ որովհետև արծաթասերին բոլոր եղբայրներին զրկող է դարձնում. նախ՝ հավաքելիս զրկում է, հափշտակում, գողանում և ամփոփում, և հետո պահում է և զրկում եղբայրներին և ընկերներին, և չի տալիս աղքատներին և կարոտյալներին։

Չորրորդ՝ այս խոսքը, որ ասում է. (Ով արծաթ է սիրում, արծաթով չի կշտանա.) այն է, որ միշտ անկուշտ ցանկությամբ մաշվում է և հյուծվում և չի լցվում, ինչպես ասում է առաքյալը. (Ցանկանում եք և չեք ստանում, որպեսզի ձեր ցանկությունների մեջ մաշվեք։)

Որովհետև արծաթասեր բնավորությունը ծակ է և աղքատ. որքան հավաքում է, այնքան ավելի է կարոտում, որովհետև արծաթասերը նման է ջրգողության ախտին. որքան խմում է, ավելի է ծարավում։

Հինգերորդ՝ որովհետև արծաթասերի միտքը միշտ կապված է երկրին և արծաթին և չի կարող հեռանալ և երկինք չի բարձրանում, ինչպես հրամայում է Տերը. (Որտեղ ձեր գանձերն են, այնտեղ էլ ձեր սրտերը կլինեն.) որովհետև հաշիվների թիվն է մտքում և արծաթի ավելանալն ու պակասելը։

Վեցերորդ՝ որովհետև արծաթասերի սիրտն այնպես է սևացած և ժանգոտած, ինչպես արծաթը. որովհետև երբ արծաթը մի տեղ ես կապում, ամանը սևացնում է, և ինքն էլ ժանգոտում։

Նույնպես և մարդու սիրտն է սևանում և ժանգոտում, որ միշտ կապված է արծաթի սիրուն, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Արծաթասերի բոլոր օրերը խավարի և սգի մեջ են, սրտմտության և հիվանդության մեջ.) այն է խավարը, որ արծաթի հոգսը միտքը միշտ խավարած է պահում, և աստվածային խոսքով չի լուսավորվում, ինչպես Տերն է հրամայում. (Մեծության պատրանքները խեղդում են խոսքը.) և սգի մեջ է, երբ ցանկությունը չի կատարվում, տրտմում և դեմքով տխրում է, և սրտմտությամբ ծառաներին և մշակներին քշում է գործի, որ այստեղից և այնտեղից արծաթը պատրաստեն, և երբ պակաս են հավաքում, սրտմտում է նրանց վրա և զայրանում, և չափազանց տրտմությունից և բարկություններից հիվանդանում է, և նրա դեմքը գունատվում է։

Դրա համար արծաթասերի դեմքը դեղնած և սևակերպ է լինում, և դրանով իմաստուն մարդիկ ճանաչում են նրան, թե արծաթ է հավաքել։

Յոթերորդ՝ արծաթասերը չի կարող քաղցր քուն մտնել, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Ով մեծությամբ է կշտացած, համարձակ չի քնում, իսկ ծառան քաղցրությամբ է քնում.) այսինքն՝ աղքատ մարդը, որ արծաթսիրության ցավը չունի, հեշտությամբ հոգում է անհրաժեշտ պետքերը և ոչ ավելորդը, և թե շատ, թե քիչ ուտի, որովայնի քաղցն է լցնում և հեշտությամբ ու անհոգ քնում։

Իսկ հարուստը՝ զանազան հոգսերի համար, որովհետև գերված է ունեցվածքի սիրուն, չի համարձակվում քնել գողերի և ավազակների վախից, արթնության մեջ է լինում, և եթե քնում է, դռներով է ամրանում, և զենքերը ձեռքում և մեջքին է կապում, և ծառաները շրջապատում են, և հետո քնում է, որ թշնամիները գալով չսպանեն նրան և ունեցվածքին չտիրանան, ինչպես Հուդիթն արեց Հողոփեռնեսին. գիշերը նրա գլուխը կտրելով՝ ելավ նրանց միջից, և ցերեկը ամբողջ ունեցվածքը ավար առան. և շատերին է սա պատահում։

Ութերորդ՝ որովհետև արծաթը և մեծությունը չարի և կործանման պատճառ են լինում այն ձեռք բերողին, որ շատերին է պատահում. երբ մարդը մեծությամբ չարն է գործում և հոգին կորցնում, Աստված թույլ է տալիս, և հափշտակում են նրա ունեցվածքը կամ իշխանները, կամ ավազակները, կամ գողերը, որպեսզի ունեցվածքից զրկվի և հոգին գտնի. բայց նա դրա և հոգևորի մասին չի խորհում, այլ դեռ հավաքելու և մեծանալու, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Տեսա չարիք արեգակի տակ, որ մեկի համար մեծություն էր պահված, և նրա մեծությունը կկորչի, և նա չար զբաղմունքի մեջ է.) սա է չար զբաղմունքը, որ հոգում է կրկին մեծանալ՝ փոխով և շահով, գնելով և վաճառելով, որ դարձյալ առաջվա չարի մեջ ընկնի։

Որովհետև բոլոր ունեցվածքը և արծաթը կորստյան բաներ են. կամ միայն ինքն է կորչում և գնում մարդուց, կամ իր տիրոջն իր հետ կորցնում է։

Եվ որ ունեցվածքը կորստական է, Տերը խրատում է մեզ. (Ձեզ համար գանձեր մի՛ դիզեք երկրի վրա, որտեղ ցեցն ապականում է, և գողերը պատ են ծակում և գողանում։)

Եվ որ իր տիրոջն իր հետ կորցնում է, հայտնի է Սենեքերիմից, որի դեմ որդիները թագավորությունը հափշտակելու համար ելան և սպանեցին իրենց հորը, և երբ չկարողացան տիրել, Ադրամելեքը և Սանասարը փախստական եղան Հայաստան։

Նույնպես և մեծությունը հափշտակելու համար մարաց Կյուրոս թագավորը սպանեց բաբելացիների Բաղդասար թագավորին, ինչպես Դանիելը մեկնեց գիրը։

Եվ այսպես մարդկանցից շատերն են, որոնց ունեցվածքն ու մեծությունը չարի և կորստյան պատճառ եղան։

Իններորդ՝ մահը պատահելիս, երբ մարդը մեռնում է, իր մեծությունը թողնում է օտարներին՝ նախատինքի և անեծքի մեջ, ինչպես ասում է Դավիթը. (Երբ տեսնես, որ իմաստունները մեռնում են, միասին անզգամներն ու անմիտները կկորչեն և իրենց մեծությունը օտարներին կթողնեն։)

Եվ այդ օտարներին չգիտենք, թե չա՞ր են, թե բարի, սիրելի՞, թե թշնամի, արժանի՞, թե անարժան. դրա համար ասում է Դավիթը.

(Իզուր է խռովվում, գանձ է դիզում և չգիտի, թե ում համար է հավաքում։)

Տասներորդ՝ որովհետև արծաթը և այլ ունեցվածքը մեզ չեն մնում, և մեզ մահվան որոգայթից չեն փրկում, և մեռնելիս մեզ հետ չենք տանում. մեզ է մնում այս աշխարհի փառքն ու մեծությունը, որովհետև չենք կարող մեր ունեցվածքը մեր որդիներին ժառանգություն տալ. որովհետև շատ հարուստների և թագավորների որդիներ աղքատ և ստրուկ եղան և չկարողացան հայրենիքը ժառանգել, ինչպես Սավուղի որդին՝ կաղ Մեմփիբոսթեն, Դավթի օրոք չկարողացավ ժառանգել հոր թագավորությունը, այլև ծառա և ստրուկ եղավ Դավթի տանը։

Նաև մեզ մահվան որոգայթից չեն փրկում, որովհետև եթե ունեցվածքը կարող էր փրկել, հարուստները չէին մեռնի։

Դրա համար ասում է իմաստունը. (Ունեցվածքը չի օգնի բարկության օրը և այլն։)

Նաև մեզ հետ գերեզման չեն գնում, որովհետև ասում է առաքյալը. (Ոչինչ չբերեցինք աշխարհ, և ոչինչ չենք կարող տանել.) այլ ինչպես մերկ ելանք մոր որովայնից, և մերկ պիտի դառնանք գերեզմանի մոր մեջ. որովհետև ինչպես նա, ով քամի է արածեցնում, անկարող է քամին բռնել։

Նույնպես անկարող է ունեցվածքն իր հետ տանել. և ինչպես ջրի մեջ դրված կողովը ջրից հանելիս թափուր և դատարկ է դուրս գալիս, նույնպես և մարդիկ այս կյանքից ունեցվածքից դատարկ և ունայն են ելնում, և ամբողջ մեծությունը և փառքը՝ թե շենքեր, թե հայրենիքներ, թե ունեցվածք, թե գանձեր, թե ծառաներ և աղախիններ, ամբողջը տեղում ենք թողնում, ինչպես ասում է Դավիթը. (Ոչ թե իր մեռնելիս ամեն ինչ իր հետ կառնի, և ոչ էլ նրա տան փառքը նրա հետ կիջնի։)

Բայց չարիքի ախտ է, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (որ միշտ ճգնում և վաստակում ենք այն, ինչը մեռնելիս օտարանում է մեզնից։)

Եվ տեսեք, եղբայրնե՛ր, մի ուրիշ չարություն և ողորմելի գործ, որ ունեցվածքը մեզ հետ չի գալիս, այլ ունեցվածքի դատապարտությունը և խիղճն ու մեղքը մեզ հետ են գալիս այն կյանքը և տանջում մեզ։

Օրինակ՝ սատկած, մեռած կենդանու դիակը, կամ գարշահոտ աղբը, կամ այլ բան, որ ինքը մի կողմ է նետված, և գարշ հոտը մեզ մոտ է բուրում։

Նույնպես և այս աշխարհի գարշելի ունեցվածքը այստեղ է մնում, և դատապարտությունը մեզ հետ է գալիս, ինչպես այն հարուստին, որ մի կաթիլ ջրի կարոտ էր տանջվում, և ողորմած Աբրահամը նրան արժանի չհամարեց. նույնպես և ամեն մարդու հետ է լինելու։

Եվ սա է պատճառը, որ մարմնական ունեցվածքը մարմնի հետ է մնում, իսկ գործված մեղքերը, որ անմարմին են, անմարմին հոգու հետ այնտեղ են գնում և չարչարում հոգին և մարմինը, ինչպես ասում է սրբերից մեկը.

(Վա՜յ հարուստներին, որովհետև ունեցվածքը և մեծությունը թողնում են նրանց, և հավիտենական կրակն է ընդունում նրանց։)

Բայց սա ոչ բոլոր հարուստներին է պատահում, այլ միայն չարերին, որոնք մեծություն են ձեռք բերում և գործածում մարմնի համար և կորցնում հոգիները։

Իսկ բարեպաշտ մարդիկ, որոնց Աստված մեծություն է տալիս, տալիս է և այն շնորհը, որ գիտեն դրանով գտնել հոգին և մարմինը, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Աստված մարդուն մեծություն տվեց և նրան իշխան դարձրեց դրանից ուտելու, և իր բաժինն է առնում իր վաստակից. դա Աստծուց պարգև է.) սա է խոսքը, որ լսում ենք Գրքից, որովհետև բարի մարդկանց մեծությունը և ունեցվածքը Աստծուց են, ինչպես Հոբի մասին սատանան ասաց Աստծուն.

(Դու ամրացրիր նրա ներքինը և արտաքինը։)

Ներքին է ասում մարմնի առողջությունը, և արտաքին՝ ունեցվածքը և մեծությունը։

Եվ Աննան ասում է. (Տերն աղքատացնում է, և Տերն է մեծացնում.) և հայտնի է, որ բարեպաշտների մեծությունը Աստծուց է. և թեպետ չարերի մեծությունն էլ է Աստծուց, թեպետ պատահմամբ է հանդիպում, կամ չարից է հաջողվում, կամ ինքն իր անձով է վաստակում և ձեռք բերում, և սա էլ է Աստծուց, բայց սա Աստծո ներողությամբ և թույլ տալով է, իսկ բարիների մեծությունը Աստծո կամենալով է։

Արդ՝ ինչպես Աստված ունեցվածք է տալիս բարիներին, նույնպես և նրանց իշխանություն է տալիս բաժին առնել մարմնի համար և բաժին տալ հոգու համար։

Մարմնի բաժինն այն է, որ մարմինը պետքերից անկարոտ է պահում, և հոգու բաժինն այն է, որ աղքատներին տալիս է և հոգին անկարոտ է պահում և երկնքում գանձ դիզում, ինչպես հրամայեց մեր Տերը. (Ձեզ համար գանձեր դիզեք երկրում.) և դարձյալ. (Ձեզ համար բարեկամներ արեք անիրավության մամոնայից.) այդպիսի մարդը մեծ պարգև առավ Աստծուց, այդպիսին ուրախ է իր վաստակով. թե ունեցվածքը կորչի, թե մնա, չի ցավում, որովհետև իր բաժինը երկնքում գանձեց։

Եվ թե շուտ մեռնի, թե ուշ, չի հոգում, որովհետև հույսով ուրախ է հավիտենական կյանքի համար, ինչպես ասում է Դավիթը. (Թող ուրախ լինեն բոլոր նրանք, ովքեր քեզ են հուսացել, հավիտյան կցնծան և այլն։)

Եվ Պողոսն ասում է. (Ինձ համար կյանքը Քրիստոսն է, և մեռնելը՝ շահ։)

Բայց դարձյալ խեղճ և ողորմելի մարդ կա աշխարհի վրա, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Տեսա չարություն արեգակի տակ, որ Աստված մարդուն ունեցվածք և մեծություն տվեց, և Տերը նրան չթողեց ուտել դրանից և այլն։)

Որովհետև արծաթասեր երեք տեսակ մարդկանց է նախատում իմաստուն Սողոմոնը։

Նախ՝ այն մարդը, որ միայնակ է, որ ամուսնության մեջ չի հաջողվել և զավակ չունի, կամ որդի և դուստր չի ծնել, կամ մեռել են, և ազգական չունի՝ ոչ եղբայր, ոչ քույր, կամ ինքն իր գավառից հեռացավ և օտարացավ, և որդիներ չունի, որոնց համար գանձ դիզի, ըստ առաքյալի. (Հայրերն են գանձ դիզում որդիների համար.) և ոչ ազգական, որոնց հետ վայելի, և նա միշտ առանց դանդաղելու վաստակի և ջանքի մեջ է, հավաքում է, ամփոփում և չի ծախսում, և չի կշտանում, ոչ մարմնով է հանգստանում, ոչ էլ հոգով անզբաղ կյանք է ձեռք բերում, որովհետև հոգու բարությունն անզբաղությունն է։

Եվ սա էլ չար զբաղմունք է, ասում է, որովհետև եթե հայրը որդու համար է վաստակում և չարչարվում, դա բնական գութն է, որ ունի որդիների նկատմամբ։

Իսկ նա իզուր ագահության համար է չարչարվում, դրա համար զբաղմունքը չար է։

Երկրորդ՝ նախատելի են արծաթասերները, որոնց ունեցվածքը կործանման և չարի պատճառ եղավ՝ կամ ավազակներից, կամ գողերից, կամ իշխաններից, և նա դարձյալ կամենում է առաջին մեծությունը ձեռք բերել, որ դարձյալ նրա համար չարիքների և տանջանքների պատճառ լինի։

Երրորդ՝ նախատելի են ագահ արծաթասերները, ինչպես ասում է. (Աստված նրան ունեցվածք և մեծություն տվեց՝ արծաթ, ոսկի և մնացած ամեն ինչ.) և նա ագահության համար ծրարում և թաքցնում է, ոչ ինքն է վայելում, և ոչ ուրիշներին է հաղորդակից անում աստվածային պարգևներին։

Բայց ասում է այն հարուստի մասին, որ Ավետարանում է գրված. (Որի արտերը առատ բերք տվեցին, քանդեց շտեմարանները և մեծամեծներ շինեց, և այնտեղ հավաքեց ցորենը և բոլոր բարիքները։)

Այսպիսի ժլատ և ագահ էր չար Նաբաղը. չէր վայելում իր ունեցվածքը և չկարողացավ առատաձեռն լինել Դավթի հանդեպ։

Դրա համար Դավթի սպառնալիքներից հետո Աստծուց սատկեց, և նրան օտար Դավիթը արժանապես ժառանգեց նրա կնոջը՝ Աբիգեային, և վայելեց նրա ունեցվածքը։

Այդպիսի ագահի մասին է ասում Սողոմոնը. (Եթե հարյուր որդի ծնի, և նրա կյանքի տարիները բազմանան երկրի վրա, սակայն գերեզման չի գտնի։)

Որովհետև Աստված այդպիսի ժլատ մարդուն շատ որդիներ և երկար կյանք է տալիս. և սա է պատճառը. որովհետև եթե որդիներ չունենար, կասեին՝ օտարներին չի տալիս, որովհետև իր որդիների համար է պահում. ահա որդիներ ունի, և որդիներին էլ չի տալիս իր ունեցվածքը։

Եվ եթե երկարակյաց չլիներ, կասեին՝ երիտասարդ էր և կատարելության չհասավ. դրա համար Աստված շատ ժամանակ է տալիս, և նա այն չար կամքից չի փոխվում և ձեռքը չի բացում՝ ոչ իր մարմնի համար, և ոչ ընտանիքի համար, այլ ձեռքը կապած է և միայն ունեցվածքի պահապան է և ոչ բաշխող։

Եվ ունեցվածքն իր փրկանքը չի դարձնում, որովհետև ապրանքը փրկանք է թարգմանվում, որ մարդը տալիս է և իր մարմինն է փրկում, կամ հոգին. և նա, որ ժլատ է, ոչ մարմնին է տալիս, ոչ հոգուն, հանկարծակի թշնամիները գալիս են նրա վրա և հափշտակում նրա ունեցվածքը և հանում նրան կյանքից, որովհետև իր գերեզմանին արժանի չի լինում։

Ինչպես չար Աքաաբ թագավորը և Հեզաբելը, որ ագահության համար հափշտակեցին Նաբովթի այգին. Աստված հարուցեց Հեուին, որ եկավ նրա վրա և հափշտակեց նրանից թագավորությունը. ինքը՝ Աքաաբը, սպանվեց պատերազմում, ինչպես մարգարեացել էին Եղիան և Միքիան, և կնոջը՝ Հեզաբելին, պարսպից դուրս գցեց, և սատկեց, և շները լափեցին նրա մարմինը, և խոզերը լողացան նրա արյան մեջ, և գերեզման չգտնվեց նրանց համար։

Այսպես և արծաթասեր Հուդան, որ Քրիստոսի մատնիչ եղավ, գերեզմանի անարժան եղավ, այլ կախվելով խեղդվեց, և նրա գարշ հոտը հայտնի եղավ ամբողջ քաղաքին։

Նույնպես և շատերի, որ արծաթասեր են և ընչասեր, մարմինները անթաղ են նետված լինում, որոնց մասին ասում է Երեմիա մարգարեն. (Գրեցեք այդ մարդուն տարագիր, որովհետև նրա համար գերեզման չի գտնվի։)

Դարձյալ՝ մի ուրիշ առակով է Սողոմոնը նշավակում ագահ արծաթասերին. (Ասացի, թե վիժածն ավելի լավ է, քան նա։)

Սա և Տերն է հրամայում Ավետարանում. (Լավ կլիներ նրա համար, եթե այն մարդը ծնված չլիներ։)

Ոչ թե չծնվելը լավ է, քան ծնվելը, այլ երբ այսպես է լինում, ինչպես Հուդայի հետ, որ մարմնավոր այս կյանքը նրա համար հավիտենական կրակի պատճառ է լինում, ապա չծնվելն է լավ։

Նույնպես և Սողոմոնն ասում է, թե այնպիսի մարդը, որ իշխանություն չունի իր ունեցվածքի վրա, որ ինքը վայելի կամ իր որդիները, կամ օտարներին տա, այդպիսին սեղանի վրա քաղցած է և ջրի մեջ ծարավ. լավ կլիներ, եթե ծնված և աճած չլիներ, այլ վիժածի պես ծնունդի մեջ ապականված լիներ։

Որովհետև այդպիսի ժլատ մարդուն վեց բանով է հավասարեցնում վիժածին։

Նախ՝ վիժածի հղանալը և ծնվելը ունայն եղավ. նույնպես և այդպիսի մարդու ծնվելը և աշխարհից գնալը ունայն է և իզուր, և աշխարհից գնալը, որովհետև ոչ մի օգուտ չեղավ աշխարհին կամ մարդկանց։

Երկրորդ՝ ինչպես վիժածը խավարից խավար գնաց, այսինքն՝ արգանդի խավարից մահվան խավարի մեջ վախճանվեց, նույնպես և ագահը այս կյանքի խավարից հավիտենական խավարն ընթացավ. ոչ մարմինը մխիթարեց ուտելով և խմելով, ոչ էլ հոգին մխիթարեց բարի գործերով, այլ մնաց մարմնով խավար, և մտքով նսեմ և խավար։

Երրորդ՝ ասում է. (Նրա անունը խավարում կծածկվի.) այսինքն՝ որ գերեզմանի արժանի չեղավ՝ ոչ վիժածը, ոչ էլ ժլատը, որովհետև մահից հետո մարդը գերեզմանում է հիշվում, ինչպես ասում է Դավիթը. (Նրանց անունները կկարդան իրենց հողերում.) իսկ սրանք գերեզման չմտան և անհիշատակ ելան աշխարհից։

Չորրորդ՝ որովհետև ինչպես վիժածը արեգակը չի տեսել, նույնպես և նա չճանաչեց իմանալի արեգակին, որ միտքն է լուսավորում՝ Սուրբ Հոգին, ըստ այն խոսքի. (Իմ երկյուղածների համար արդարության արեգակը կծագեցնեմ։)

Հինգերորդ՝ որովհետև ինչպես վիժածը այս կյանքից անհույս գնաց, նույնպես և նա հանդերձյալ կյանքի համար անհույս է, որովհետև ոչ մի բարի բան չի գործել, որ հանգիստը գտնի, և առանց բարի գործերի կյանքը չեն ժառանգում։

Վեցերորդ՝ որովհետև ինչպես վիժածը խավարն է գնում Ադամի սկզբնական մեղքի համար, որովհետև եթե Աստծուց բնական հոգին է առել, անմահություն ունի և հարություն ունի, բայց քանի որ մկրտության շնորհին և բարի գործերին չհասավ, արքայություն չի մտնում և փառք չի ստանում, բայց քանի որ ներգործական մեղք չունի, կրակով չի տանջվում, այլ նախահոր սկզբնական մեղքի համար խավարում է մնում։

Նույնպես և ագահ հարուստը, որ երկնքի հանգստի հույս ունի, քանի որ բարիք չի գործել, այլ չար գործերի և անողորմ բնավորության համար, մատնվում է կրակի տանջանքների։

Ինչպես այն հարուստը, (որ բեհեզ և ծիրանի էր հագնում և ամեն օր առատորեն ուրախանում էր և Ղազարոսին չէր ողորմում, մեռավ և իջավ դժոխք, և ծարավում էր կրակի մեջ, և մի կաթիլ ջրի կարոտ էր, և ոչ ոք չէր տալիս նրան։)

Նույնպես և ամեն անողորմ և անբարի մարդ ողորմություն չի ստանում բարերար Աստծուց, (որովհետև անողորմ դատաստան կլինի նրան, ով ողորմություն չի անում, ասում է առաքյալը։)

Եվ Տերը հրամայում է մեղավորների դասին. (Գնացեք ինձնից, անիծյալնե՛ր, դեպի հավիտենական կրակը, որ պատրաստված է սատանայի և նրա հրեշտակների համար, որովհետև քաղցած էի, և ինձ ուտելու չտվեցիք և այլն։)

Որովհետև ինչպես մարմինը հողում է թաղվում, նույնպես մեղավորի հոգին դժոխք և տանջանքների մեջ է մտնում, ինչպես հարուստը։

Եվ ինչպես Ղազարոսի հոգին հանգստացավ Աբրահամի գոգում, նույնպես և արդարի հոգին հասնում է արքայության հանգստին և սրբերի օթևաններին և այնտեղ ուրախանում է հրեշտակների դասի և սրբերի պարահամբույր ընտրյալների հետ. (որովհետև արդարների հոգիները Աստծո ձեռքում են, և չարը նրանց չի մոտենում.) այլ խաղաղության մեջ են մինչև վերջին օրը, երբ մարմնով և հոգով կընդունեն անվախճան կյանքի պսակը և փառքը մեր Քրիստոս Աստծուց։

Ինչպես ասում է առաքյալը. (Գործերը կատարեցի, հավատը պահեցի, այսուհետև ինձ համար պահված է արդարության պսակը, որ կհատուցի ինձ, և նաև բոլոր նրանց, ովքեր սիրեցին նրա հայտնությունը։)

Որին և մեզ բոլորիս միասին արժանի անի հարության, փառքի և անթառամ պսակների Քրիստոս Հիսուս՝ մեր Տերը, որ օրհնյալ է հավիտյանս, ամեն։

Ուրիշից քարոզ որկրամոլության մասին. այս խոսքի վրա. (Որոնց աստվածը իրենց որովայնն է և այլն։)

Փիլիպ. 3. 19։

Կամ (Գուցե ձեր սրտերը ծանրանան շվայտությամբ և հարբեցողությամբ։)

կամ այլ բան։

Ղուկ. 21. 34։

(Գլուխ ԿԵ)

Վարդապետներն ասում են, թե որովայնամոլությունը բոլոր մեղքերի բերանն ու դուռն է։

Դրա համար սրա դեմ Աստված դրեց առաջին պատվիրանը՝ պտղից չուտել, երբ ասաց. (Աստծո ծառերից կուտես, բայց այն ծառից, որ դրախտի մեջտեղում է, մի՛ կեր։)

Եվ քանի որ բոլոր չարիքների դուռն է, սատանան նախ կամեցավ այս դուռը բացել, երբ Եվային փորձեց այս մեղքով։

Եվ պետք է իմանալ, թե ի՞նչ է որովայնամոլությունը։

Որովայնամոլությունը բաց բերանի տռփանքն է, որ որովայնն է անկշտորեն լցնում. և սահմանը իմանալու համար՝ որովայնամոլությունը բերանի անկուշտ տռփանքի փափագն է։

Եվ սա բնության դեմ է, և եղբոր դեմ, և Աստծո դեմ, և հոգու և մարմնի պակասություն, և սատանայի ուրախություն։

Եվ որ բնության դեմ է, որովհետև բնության գրքերում գրված է, թե այն կենդանիները, որոնք ավելի լայն բերան ունեն, ավելի շատ պետք է ուտեն իրենց մարմնի մեծության համար, բայց մարդը, որ բոլոր կենդանիների գլուխն է, նեղ բերան ունի, որովհետև Արարիչ Աստված այդպես սահմանեց, որպեսզի կերակրի համար անասուններից քիչ հոգա։

Դարձյալ՝ եղբոր դեմ է, ինչպես ասում է Դավիթը. (Բաց գերեզմանների պես են նրանց կոկորդները.) որովհետև ինչպես բաց գերեզմանը գարշելի է ամեն մարդու, նույնպես հարբեցողներն ու որովայնամոլները գարշելի են ամեն մարդու, որովհետև չար տան օրինակ են։

Դարձյալ՝ մեկ հարբեցող և շռայլ մարդն ավելի ծախս է անում, քան տասը մարդ։

Դարձյալ՝ պակասություն է ընտանիքի, սիրելիների, բարեկամների, դրացիների համար, որովհետև միշտ աղմուկ, կռիվ և բարկություն է նրանց մեջ, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Հարբեցող մարդը վիճախնդիր է։)

Դարձյալ ասում է. (Գինին անառակ է, և հարբեցողությունը՝ թշնամացնող։)

Դարձյալ՝ Աստծո դեմ է շատ կերպով։

Նախ՝ որովհետև Աստծո գարշելի արարածը պաշտում է, ինչպես ասում է Պողոսը փիլիպեցիներին. (Որոնց աստվածը իրենց որովայնն է։)

Եվ այս խոսքի վրա վարդապետներն ասում են, թե մարդիկ այն բանն են պաշտում, որ ավելի շատ են սիրում։

Երկրորդ պակասությունը. որովհետև Աստծո տաճարը որովայնի խոհանոց է շինում, որովհետև Աստծո տաճարը քրիստոնյայի սիրտն է, ինչպես ասում է Պողոսը. (Դուք բոլորդ Աստծո տաճար եք.) ապա ուրեմն ովքեր թողնում են աղոթքները և հոգում որովայնի մասին, և Աստծո մասին խորհելը թողնում են ուտելիքների և ըմպելիքի համար, երևում է, թե որովայնն են պաշտում, և խնկի ծուխը կերակուրների և գինու գոլորշին է։

Երրորդ պակասությունը. որովհետև Աստծո պատկերն ավերում և ապականում է, ինչպես Երեմիան Ողբում. (Նրանց տեսքը ածուխից ավելի սևացավ, և ոչ ոք չէր ճանաչում նրանց.) և սուրբ Հերոնիմոսն ասում է, թե աշխարհում ոչ մի բան այնպես չի շլացնում մարդու իմացությունը, ինչպես կշտանալու չափ ուտելը և խմելը։

Չորրորդ պակասությունը. որովհետև հարբեցողները և որկրամոլները ատում են Աստծուն։

Ինչպես Եսավը վաճառեց անդրանկությունը, և երբ խորհում էր, թե իմ անդրանկությունը վաճառեցի, իր սրտում Աստծուն ծաղր և նախատինք էր համարում։

Նույնպես հարբեցողները և որովայնամոլները, երբ տեսնում են, որ նախատինք և ծաղր են, արհամարհում են Աստծուն և հայհոյում։

Հինգերորդ պակասությունը. որովհետև շղթա է և ճանապարհ, որովհետև մեր ոտքերն է բռնում, որովհետև մեր կարիքների տակ է թաքնվում, ինչպես ասում է Գրիգորը Սողոմոնի խոսքի վրա. (Իմ կարիքներից հանիր ինձ, Տե՛ր. թե այս խոսքի տակ ավելորդության շղթա կա։

Դարձյալ՝ վարդապետն ասում է. ձեր կերակուրը դեղի նման կերեք՝ փորձանքներից հանգստանալու և մարմնի առողջության համար, ինչպես հիվանդներին կերակուր են տալիս չափավորությամբ, որովհետև եթե շատ ուտի, ստամոքսը կապականվի շատ կերակրի ջերմությունից։

Դրա համար կերակուրը քիչ են տալիս, ինչպես ասում է Սիրաքը. (Պատվիր քո բժիշկներին քո կարիքների համար.) այսինքն թե՝ որ տա քո պետքը և ոչ ավելին։

Դարձյալ՝ առողջության համար պետք է զգույշ լինել, որովհետև բժիշկներն ասում են, թե հիվանդները տիկնանց պես են, և ստամոքսի ջերմությունը՝ աղախինների պես, որոնք իրենց տիկնանց մեծարում են զանազան կերպով։

Նույնպես հիվանդի ստամոքսը, երբ կերակրից ուտում է, ուտելու ցանկությունները գալիս են աղախինների պես և ասում են՝ կեր ամեն տեսակ կերակրից. և շատ անգամ, երբ աղախինները գալիս են, հոգու և մարմնի մահադեղն է թաքնվում նրա մեջ, և մոլորված հոգին ուրախանում է այն բանով, որ շահ է կարծում, և կորչում է այդ բանով։

Վեցերորդ պակասությունը. որ որովայնամոլությունից մեծամեծ ցավ է գալիս՝ բորոտության նման։

Եվ այստեղ պետք է իմանալ, որ որկրամոլությունից վեց վնաս և պակասություն է գալիս, որ նման է վեց տեսակ ցավերի։

Առաջին՝ որովհետև մարդկանց հանկարծակի սպանում է։

Երկրորդ՝ շատ է վշտացնում, որքան էլ տևի։

Երրորդ՝ որովհետև քչերը կարող են առողջանալ։

Չորրորդ՝ որովհետև շատ ծախս է պահանջում այն բաների համար, որոնք ավելի շատ վնասում են, քան շահ տալիս։

Հինգերորդ՝ որովհետև հոգու և մարմնի բոլոր հիվանդություններն իր հետ կապված ունի։

Վեցերորդ՝ մարդուն թուլության մեջ է գցում և վատ առողջ պահում։

Առաջինը, որ շուտ և հանկարծակի սպանում է, նման է խեղդուկին, որ հանկարծ բռնում է կոկորդը և սպանում մարդուն, ինչպես Պողոսը գաղատացիներին. (Մարմինը ցանկանում է հոգու դեմ, և հոգին՝ մարմնի դեմ.) որովհետև միմյանց թշնամի են, որովհետև երբ մեկը նվազ է, և մյուսը գեր, միմյանց հակառակ են և սպանում են իրար։

Բայց ի՞նչ է դեղը նրա համար, որ հանկարծակի բռնում է կոկորդը։

Բժիշկներն ասում են, թե զգուշությամբ երակ են բացում ծնոտի տակից, որ շատ արյուն ելնի, և հետո օշինդրի ջուր է առնում բերանը և ողողում։

Այսպես և հոգևորապես ցույց է տալիս մեզ, թե եթե մեկն ընկած է որկրամոլության հիվանդության մեջ, սա է հնարը, որ խորհենք Քրիստոսի մահվան մասին, որ մեր գլուխն է, և Հիսուսի մարմնի արյան մասին, որ թափվեց չարչարանքների օրը փշե պսակից, կողից, ձեռքերից և ոտքերից, ինչպես ասում է Մակաբայեցիներում, թե (երբ Հուդան գնաց պատերազմի, և նրանք շատ փղեր ունեին, և վրան շինված աշտարակ, այն ժամանակ ցույց տվեցին փղերին արյունը.) այսինքն՝ թթի արյունը, և արիացան պատերազմի համար։

Նույնպես նրանք, ովքեր նեղվում են բոլոր փորձություններից, շատ խորհելով Քրիստոսի չարչարանքների և արյան մասին, հաստատապես առողջանում են և փրկվում դիվական փորձությունից։

Դարձյալ՝ բերանը ողողելն այն է՝ խորհել այն դառնության մասին, որ կրեց Քրիստոսը՝ լեղին և քացախը, ինչպես ասում է Երեմիան Ողբում. (Հիշիր իմ աղքատությունը, իմ օշինդրը և իմ քացախը։)

Որովհետև եթե մեկն առնում է այս աշխարհի ճաշակը, չի կարող ապրել, եթե չխորհի Քրիստոսի մահվան մասին, ինչպես ասում է Պողոսը կորնթացիներին երկրորդում. (Ինչպես չարչարանքների կցորդ ենք, նույնպես և մխիթարության.) և այսպիսի հնարներով կարող ենք ազատվել այս մեղքից։

Դարձյալ՝ բժիշկներն ասում են, թե եթե մեկն առնի խոզի կաթը, շան աղբը և շուշանի ջուրը և կոկորդը ողողի, շատ օգուտ է ցավին, որ կոկորդն է բռնում։

Հոգևորապես խոզի կաթը նշանակում է այս աշխարհի ցանկությունը, և շան աղբը նշանակում է այս աշխարհի ցանկությունը, և շան աղբը՝ դժոխքի չարչարանքները, և շուշանը՝ արքայությունը. եթե մեկը խորհի, թե խոզի կաթի և շան աղբի համար կորցնում ենք արքայության շուշանը, մտածելով Քրիստոսի չարչարանքների մասին, այս աշխարհի ցանկության համար չի կորցնի երկնքի արքայությունը։

Երկրորդի մասին, որ շատ է վշտացնում. նման է այն հիվանդությանը, որ նաժ է կոչվում, որ թարգմանվում է՝ շան ստամոքս, որ բնավ չի լցվում կերակրով, ինչպես ասում է Դավիթը. (Շների պես կսովեն և կշրջեն քաղաքում.) և Հերոնիմոսն ասում է, թե կշտությունը քաղց է բերում, և ոչ թե կշտություն. որովհետև որկրամոլ մարդը կամ շատ ունեցվածք ունի, կամ քիչ. եթե քիչ ունի, շատ ունեցվածքի է ցանկանում, որ իր որովայնը լցնի, և եթե շատ ունի, ստամոքսների է ցանկանում, որ շատ ուտի և խմի, որ փսխի և դարձյալ ուտի որովայնի ցանկության համար, ինչպես ասում է Ովսեն. (Կուտեն և հոգով չեն կշտանա, բայց ամբարիշտների որովայնը անկուշտ է։)

Երրորդի մասին, որ քիչ է բժշկվում։

Որովհետև այս մեղքը բնության պես արմատանում է և այնպես կապվում նրա հետ, որ ամենևին չի կարող անվնաս բժշկվել դրանից. ինչպես եթե սովորի հարբեցողության և կշտանալու չափ ուտելու, չի կարող թողնել գինին, որովհետև կամ կմեռնի, կամ դարձյալ կընկնի հարբեցողության մեջ, ինչպես ասում է Առակներում. (Եթե մեկն իր որդիներին փափկությամբ սնուցի, հետո ամբարիշտ կգտնի նրանց.) բայց ի՞նչ պետք է անել այդպիսիների համար. Պողոսը խրատում է նրանց կորնթացիներին ուղղված թղթում՝ ասելով. (Եթե քո կերակրով եղբայրդ գայթակղվում է, լավ է միս չուտել և գինի չխմել.) հոգևորապես մարդու պատվական սիրելին հոգին է և մարմինը։

Եթե ուտելով կամ խմելով հոգին գայթում և տկարանում է, լավ է զգուշանալ ուտելուց և խմելուց, որ նրա հոգին չկորչի։

Չորրորդի մասին, որ շատ ծախս է պահանջում, ասում է Ժողովողը. (Մարդու ամբողջ հիվանդությունը իր բերանում է.) և սա շատ զզվելի է և գարշելի. զզվելի է, որովհետև որովայնը լցնելով է զբաղված, և նրա զզվելիությունը երևում է որովայնը դատարկելիս։

Դարձյալ՝ իզուր է ծախսել մարդու ունեցվածքը, որ սպանվելու է զոհի պես, որ վաղը հաստատապես կամենում են սպանել. ամեն մարդու վրա հրաման է, որ մեռնի գողի պես. ապա ուրեմն ով ամեն ինչ որովայնի համար է ծախսում, վաղը մեռնում է և որդերի կերակուր դառնում, և իզուր է, ինչպես ասում է Պողոսը կորնթացիներին. (Կերակուրը որովայնի համար է, և որովայնը՝ կերակրի համար. Աստված և՛ սա, և՛ նա կխափանի։)

Դարձյալ՝ վատթար է այնպիսի տիկնոջ կշտացնել, որ բնավ չի բավարարվում և չի կշտանում։

Նույնպես մարդու ստամոքսը, որ պատրաստված է ուտելու, մարդու բոլոր վաստակներն ուտում է և չի կշտանում, ինչպես ասում է Ովսեն. (Ուտելով կուտեն և չեն կշտանա.) սա է անեծքը և պատիժը, որ մնացել է մեզ վրա որովայնամոլության համար, և աշխարհում ոչ ոք չի գտնվում, որ իր կամքը բավարարի՝ թագավոր կամ իշխան, մուրացկան կամ հարուստ, մեծ կամ փոքր, և ուտելով չի կշտանում։

Հինգերորդի մասին, որ ասում է, թե բոլոր մեղքերի դուռն է. եթե փակ է, բոլոր մեղքերից փակ է մնում, և եթե բաց է, բոլոր մեղքերի տեղ է. որովհետև ինչպես գիրացած ձին, որ չի կարող սանձվել և հանդարտությամբ նվաճվել, և հեծյալին գցում է պոռնկության տիղմն ու ճահիճը։

Վեցերորդ՝ որ որովայնամոլությունից շատ վնաս և պակասություն է լինում մարմնի կողմից։

Նախ՝ որ քաղց է բերում, ինչպես ասում է Ղուկասը անառակ որդու մասին. (որ իր բաժինն առավ և կերավ պոռնիկների և հարբեցողների հետ, և հետո սովամահ կորչում էր.) և այս մեծ հիմարությունը կոկորդն է գնում, և մի տարում սովամահ է լինում։

Երկրորդ՝ որովհետև որկրամոլությունից զանազան աղքատություն է գալիս, ինչպես ասում է Առակներում. (Ամեն ոք, որ կերակուրներ է սիրում, պանդխտության մեջ կմնա.) ինչո՞ւ է իր ունեցվածքը դնում ծակոտ քսակների մեջ. որովհետև շատերը երկար ժամանակ շատ են աշխատում և վաստակ անում, և մի օրում ամբողջը շռայլությամբ իզուր ծախսում են, ինչպես ասում է Անգեոսը. (Իր վարձը հավաքեց և դրեց ծակոտ քսակների մեջ.) և մնում է դատարկ, աղքատ և անօրենների պարտապան, և հավատից ելնում։

Երրորդ՝ որովայնամոլությունից շատ և զանազան ցավեր են ընկնում մարմնի վրա, որովհետև շատ անգամ բորոտվում են, խլանում, կուրանում, հիվանդանում, ջերմում, ինչպես ասում է Սիրաքը. (Շատ կերակուրներից հիվանդություններ են ելնում, և շատերը մեռնում են որկրամոլությունից. ինչպես Առակներում. (Ովքեր հաճախ են ուտում և խմում իրար պարգևների մեջ, նրանք կապականվեն հոգով և մարմնով։)

Արդ՝ որկրամոլությունը երկու կերպով է ասվում։

Նախ՝ ուտելով, որ կոչվում է շվայտություն։

Երկրորդ՝ խմելով, որ կոչվում է հարբեցողություն։

Սրանց մասին ասում է Ղուկասը. (Զգույշ եղեք ձեր անձերի համար, գուցե ձեր սրտերը ծանրանան շվայտությամբ, հարբեցողությամբ և աշխարհային հոգսերով։)

Արդ՝ շվայտության մասին այս է, որ ասվեց։

Եվ հարբեցողության մասին այժմ պետք է ասել։

ԳԼՈՒԽ ԿԶ-Հ

Նույնի քարոզը հարբեցողության մասին. այն խոսքի վրա, որ ասում է Պողոսը եփեսացիներին.

(Գինի մի՛ խմիր, որի մեջ զեղխություն կա։

Եփես. 5. 18։

(Գլուխ ԿԶ)

Արդ՝ Աստվածաշունչ գրքերում հարբելը չորս կերպով ենք իմանում։

Առաջինը՝ իմաստությամբ հարբելը, ինչպես մարգարեները, առաքյալները և սուրբ վարդապետները հարբեցին աստվածային գինով, այսինքն՝ իմաստության հարբեցողությամբ։

Ինչպես ասում է Երեմիան. (Կզմայլեցնեմ և կհարբեցնեմ քահանաների՝ Ղևիի որդի իսրայելացիների անձերը, և իմ ժողովուրդը կլցվի իմ բարիքներով, ասում է Տերը։)

Որովհետև ինչպես գինուց հարբածը ամեն ինչ մի կողմ է նետում և տալիս ուրիշներին, նույնպես իմաստությամբ հարբածը աշխարհը ոչինչ չի համարում, այլ մի կողմ է նետում, ինչպես արեցին առաքյալները. որովհետև երբ Հոր իմաստությունը՝ Քրիստոսը, կանչեց նրանց, թողեցին աշխարհը և գնացին նրա հետևից, և երբ Սուրբ Հոգին ստացան, այնպես կատարելապես հարբեցին իմաստությամբ և այնպես համարձակ էին իրենց խոսքերում, որ կարծում էին, թե նրանք հարբած են, ինչպես ասում է Սիրաքը. (Ով իմաստուն է, եթե ամբողջ ոսկին և արծաթը համեմատվեն իմաստության հետ, նվազ են, ասում է։)

Աշխարհի հարբածները այս հարբեցողությունը չեն ընդունում, ինչպես ասում է Սիրաքը. (Անզգամների սիրտը կոտրված անոթի պես իմաստությունը չի պահում։)

Եվ ոչ միայն Աստծո իմաստության համար աշխարհը ոչինչ համարեցին, այլև փիլիսոփաները աշխարհը ոչինչ համարեցին իմաստության համար, ինչպես կարդում ենք Պլատոնի և ուրիշների մասին, որոնք աշխարհը և իրենց ոչինչ համարեցին, որպեսզի կարողանան իմաստության հասնել։

Երկրորդ հարբեցողությունը Աստծո ողորմության հարբեցողությունն է, ինչպես ասում է սաղմոսը. (Յուղով օծեցիր իմ գլուխը, քո բաժակն անապակ գինու պես հարբեցրեց ինձ։)

Բաժակ է ասում Աստծո ողորմությունը. որովհետև ինչպես գինուց հարբած մարդը արի է և վստահ, նույնպես և սրբերը, որ հարբած էին իմաստության աստվածային գինով, արիացան, ինչպես Պետրոսը և մյուս առաքյալներն այնպես արիացան, որ ամբողջ աշխարհին հաղթեցին։

Երրորդ հարբեցողությունը արքայության ուրախությունն է, ցնծությունը և փառքը. որովհետև ինչպես գինով հարբած մարդն անչափ ուրախանում և ծիծաղում է, նույնպես և սրբերն արքայության մեջ անթիվ և անսահման ուրախանում են, ինչպես ասում է Դավիթը. (Նրանք կհարբեն քո տան պարարտությունից, և քո փափկության հեղեղից խմելու կտաս նրանց.) և այս երեք տեսակ հարբեցողությունը շատ բարի է և ընդունելի Աստծուն և նրա սրբերին։

Բայց չորրորդ հարբեցողությունը այս աշխարհի գինով է։

Եվ այս հարբեցողության մասին ասում է Սիրաքը. (Գինին ստեղծվեց ուրախության համար և ոչ հարբեցողության.) որովհետև այս հարբեցողությունը շատ չար է և մեղք, և բոլոր մեղքերի մայրը, և ամեն բարության մահվան թույնը, ինչպես ասում է Գրիգորը. հարբեցողությունը փափուկ դև է, քաղցր թույն, անուշ մեղր, և ով սա ունի, իրենից զրկված է և իրեն չունի, և ով այս մեղքը գործում է, ինքն ամբողջովին մեղք է։

Եվ այլ վարդապետներ ասում են. որովհետև ինչպես երկար երաշտը շատ մեծ վնաս և պակասություն է երկրի համար, նույնպես սաստիկ անձրևներն ու խոնավությունը վնասակար են երկրին, բայց չափավորը բարի է։

Ինչպես մարդը, որ ոռոգում է երկիրը, նույնպես մարդկանց հոգիների համար չափավորը կարիքների համար բարի է։

Բայց հարբեցողությունը նման է հեղեղների հորձանքին, որ ապականում է երկիրը և բոլոր պտուղները արմատից քանդում։

Դարձյալ՝ ասում են, թե հարբեցողությունը մտքից զրկում է, և ապականում է զգայությունը, ցրում է իմացականը, շարժում է պոռնկականը, թերի է դարձնում լեզուն, խառնում է արյունը և բոլոր անդամները թուլացնում, մարդու կյանքը կարճացնում է և հոգու և մարմնի փրկությունը կորցնում. դրա համար ասում է Պողոսը.

(Գինով մի՛ հարբեք, որի մեջ զեղխություն կա.) այսինքն՝ գինի մի՛ խմիր, որի մեջ է ամեն չարություն և պոռնկություն։

Եվ ովքեր հարբում են, ոչ միայն պոռնիկի հետ են զեղխությամբ գնում, այլ Աստծո բոլոր արարածների հետ զեղխությամբ են գնում, և հարբեցողությունից բնավ բարիք չի լինում, այլ բոլոր արարածների առաջ խայտառակ է։

Ինչպես օրինակ ունենք Արարածոցից. երբ Նոյը գինի խմեց և հարբեց, մերկացավ առանց ամոթի, և նրա որդին ծաղրեց նրան։

Եվ մարդն անզգա է դառնում, ինչպես նույն տեղում ասում է, որովհետև Ղովտը, որ փրկվեց Սոդոմից, գինի խմեց և հարբեց և պառկեց իր դուստրերի հետ։

Որովհետև գինին ծծումբ է պոռնկական մեղքերի ջերմությամբ և նավթ պոռնկական կրակի համար, որովհետև որ տեղ լինի, պոռնկության կրակն է բորբոքվում, ինչպես Առակներում. (Գինին պոռնկության արմատն է։)

Դարձյալ ասում է. (Գինեմոլների պատվի մեջ մի՛ լինիր, որովհետև ովքեր գինով են հաղթվում, ապականվում են։)

Մի՛ նայիր գինուն, երբ բաժակի մեջ է, նրա փայլուն գույնին, և քաղցր է մտնում, բայց հետո օձի պես կծում է, որովհետև գինեմոլների աչքերն օտար կանանց են տեսնում, և սրտերը չար են խորհում, և դառնում է նավում առանց ղեկավարի քնած մարդու պես. դրա համար ասում է Պողոսը.

(Գինի մի՛ խմիր, որի մեջ զեղխություն կա։)

Ճշմարիտ է, որովհետև բոլոր հարբեցողներն ապականվում են և ամոթի մեջ են լինում Աստծուց և մարդուց։

Բայց ավելի մեծ վնաս է երեք տեսակ մարդկանց համար։

Նախ՝ եկեղեցու բոլոր սպասավորների համար։

Երկրորդ՝ եկեղեցու առաջնորդների և եպիսկոպոսների համար։

Երրորդ՝ թագավորների և իշխանների համար։

Եկեղեցու սպասավորների մասին ասում է Ղևտացոցում. (Գինի և արբեցնող խմիչք մի՛ խմիր դու և քո որդիները, երբ գնաս Տիրոջ տաճարը, որպեսզի չմեռնեք։)

Եվ եթե Աստված հինի համար վրեժխնդիր եղավ և այդպես մեծամեծ հրամաններ կարգեց նրանց, որքա՞ն ավելի նորում պետք է զգուշանան քահանաները և եպիսկոպոսները, որ ճշմարտության և այս օրենքի լույսի մեջ ենք։

Դարձյալ՝ հարբեցողությունը մեծ նախատինք է թագավորների և իշխանների համար, ինչպես Առակներում. (Թագավորներին գինի մի՛ տուր, որպեսզի չհարբեն և չմոռանան Աստծո դատաստանը։)

Եվ ոչ միայն քահանաների, թագավորների և իշխանների մասին է ասում, այլ բոլորի, ովքեր իրենց անձերը տալիս են Աստծուն՝ կրոնավորների, քարոզողների, սարկավագների և այլոց, ինչպես ասում է Թվերում. (Ամեն տղամարդ և ամեն կին, որ ուխտով իր անձը տալիս է Աստծուն, թող զգուշանա գինուց և ամեն արբեցնող խմիչքից.) չի ասում, թե նոր օրենքում բնավ հրաման չկա գինի խմելու, որովհետև Պողոսն ասում է. (Միայն ջուր մի՛ խմիր, այլ մի քիչ գինի խառնիր քո հիվանդության համար։)

Դարձյալ՝ պետք է իմանալ, որ գինին կարգավորների համար ամենևին արգելված է, իսկ աշխարհականների համար չափավորն է հրամայված, ինչպես ասում է մեծն Եվագրիոսը.

Գինի ամենևին մի՛ խմիր. սա կրոնավորների համար է ասում. ապա եթե խմես, քո Արարչին օրհնիր. սա աշխարհականների և հասարակ մարդկանց համար է ասում։

Որովհետև գինի ամենևին չխմելը սուրբ կուսության պես է, իսկ չափավոր խմելը՝ հալալ ամուսնության պես, և անչափ հարբեցողությունը՝ շնության և պոռնկության պես։

Դրա համար ասում է առաքյալը. (Ոչ շնացողները, ոչ պոռնիկները, ոչ հարբեցողները Աստծո արքայությունը չեն ժառանգի։)

Եվ գինու մեջ երկու զորություն է բնավորված, այսինքն՝ այլայլելը և շարժելը։

Այլայլելն այն է, երբ մարդը գինին խմում է, ծուխը ելնում է գլուխը և այլայլում է միտքը. եթե ուրախ է, տրտմության և լացի է փոխում, և եթե տրտում է, ուրախության է փոխում։

Նույնպես իմաստությունից անգիտության, և անգիտությունից իմաստության, զորությունից տկարության, և եթե տկար է՝ զորության։

Սա է գինու առաջին գործը։

Երկրորդ գործն այն է, որ հարբեցողին շարժում է բարկության, ցանկության, խաղի, ծափի, ոտքերով պարի և այլնի, ինչպես ասում է Գիրքը. (Ժողովուրդը նստեց ուտելու և խմելու և վեր կացավ խաղալու։)

Եվ այս երկու զորությունը գինու համար բնական են։

Առաջինը, որ այլայլելն է, դրանից է, որ ինքը միշտ այլայլվում է։

Ցորենի և այլ պտղի պես չէ, որոնք միշտ նույնն են մնում, այլ գինին այլայլվում է, որովհետև խաղող էր, և դարձավ քաղցու, և մաճառ, և գինի, և քացախ. դրա համար ինչի մեջ էլ մտնի, այլայլում է այն։

Երկրորդ շարժումը դրանից է, որ գինին շարժվում և եռում է եփվելով, որի ընթացքում տարրերը բաժանում և զտվում է. դրա համար ամեն մարդ շարժում է գործում, որովհետև դա նրան բռնադատում է։

Նաև սա պետք է իմանալ, որ իմաստունը չորս տեսակ մարդկանց է հրաման տալիս գինի խմել։

Նախ՝ աղքատներին և տնանկներին, որ մոռանան իրենց թշվառությունները։

Երկրորդ՝ տրտմածներին և սգավորներին, որ մխիթարվեն և ուրախանան։

Երրորդ՝ տկարներին և հիվանդներին, որ ցավերից առողջանան։

Չորրորդ՝ ծերերին, որովհետև դա նրանց համար զորություն և գավազան է։

Իսկ մեծամեծները բարկասիրտ են, գինի թող չխմեն, ասում է, որ միտքը չցրվի և աղքատների դատաստանը չծռեն։

Նույնպես և ոչ ուրախները, որ չտրտմեն, և ոչ առողջները, որ չտկարանան, ինչպես ցույց տրվեց վերևում։

Նաև մանուկները, որ միտքը չայլայլի և չշարժի ցանկության և բարկության։

Նույնպես և հոգևոր գինին, որ սուրբ գրքերի իմաստությունն է. նրանց, ովքեր առաքինություններից աղքատ և տնանկ են, և մեղքերով ցավոտ, տրտում և տկար, որոնք միշտ ցավում և տրտմում են մտքի խղճից, նրանց տուր այն գինին, որ ասում է. (Չեկա արդարներին կանչելու, այլ մեղավորներին.) և թե՝ (Եկեք, բոլոր աշխատածներ, և ես ձեզ կհանգստացնեմ.) և թե՝ (Հիսուս Քրիստոս աշխարհ եկավ մեղավորների համար, և նրանց գլուխը ես եմ.) այսպիսիները նրանց համար հույս և մխիթարություն են և ուղղության գավազան։

Իսկ ովքեր մեծացել են առաքինությամբ և ուրախ են գործերով, և արի և առողջ են, խնայիր իմաստության գինին, որպեսզի գործնականով և տեսականով կշտացած և զմայլված չլինեն և ուրիշ՝ գործերով աղքատների և իմաստությամբ տգետների նկատմամբ անողորմ չլինեն և նրանց ողորմությամբ և ուղղությամբ չդատեն, ինչպես ասում է. (Մեծամեծները բարկասիրտ են, գինի թող չխմեն.) ինչպես Եղիան էր բարկասիրտ և գործնականով լցված և իմաստություններով զմայլված, երկինքը փակեց Իսրայելի վրա և պատժեց արդարներին և մեղավորներին, արժանուն և անարժանին միասին։

Շռայլության մասին։

Արդ՝ այստեղ հետևում է մեղքերի մնացորդը՝ շռայլությունը, որ ագահության ներհակն է և հակառակ այն առաքինությանը, որ կոչվում է առատաձեռնություն։

Որովհետև շռայլությունը առատաձեռնության ներհակն է չորս կերպով։

Առաջին՝ որովհետև շռայլ մարդն իր ունեցվածքը չի տալիս, այլ փառասիրության քամին է հափշտակում նրանից. օրինակ՝ քամին պտուղը ծառից գցում է, չեն ասում, թե ծառը բաշխեց, այլ քամին։

Երկրորդ զանազանությունը. որովհետև առատաձեռնը բաշխում է, իսկ շռայլը վայր է գցում, ինչպես մարդը, որ տիկի կամ կարասի վրայով գինի է լցնում, կամ վատթար ամանի մեջ է թափում և կորցնում. նույնպես ամեն մարդ, որ իր ունեցվածքը տալիս է վատ և չար մարդկանց, շռայլ է և վատնող։

Երրորդ՝ մարդը, որ առատաձեռն է ոչ բարեկամության կամ առաքինության համար, նման է թռչնորսի, որ խայծ է դնում, որպեսզի բռնի նրանց. սա առատաձեռնություն չէ, այլ խաբեություն։

Չորրորդ՝ առատաձեռնն այն է, որ իր ունեցվածքն է բաշխում, իսկ ժլատը շատ անգամ տալիս է այն բաներից, որ իրենը չեն։

Եվ ի՞նչ է անում շռայլը։

Ասում եմ, թե շատ բան։

Նախ՝ մարդուն մուրացկան է դարձնում՝ քաղցի և ծարավի մեջ, ինչպես ասում է Ղուկասը անառակ որդու մասին։

Երկրորդ՝ շատ անգամ ընկնում է վաշխառուների ձեռքը, որոնք նրան շատ չարիքներ գործել են տալիս՝ վաշխով տալով և ուտելով։

Երրորդ՝ որովհետև մարդուն գող և ավազակ է դարձնում, և նման է սարդի ոստայնի, որովհետև իր աղիքներից է հյուսում և բռնում շատ ճանճեր և ուտում, և դարձյալ հյուսում։

Չորրորդ՝ որ հոգևոր բարությունն ատում է, ինչպես Եսավը ոսպի համար Աստծո օրհնությունը վաճառեց։

Եվ թեպետ շռայլությունը և վատնելը ամեն մարդու համար վատթար է, առավել ևս վատթարագույն է քահանաների համար՝ շատ պատճառներով։

Նախ՝ սուրբ Գրիգորն ասում է, թե ամեն ինչ, որ քահանաներն ունեն, աղքատներինն է. դրա համար ամեն ինչ, որ հագուստից և կերակրից ավելի են առնում, անպատշաճաբար մեծ մեղք է և եկեղեցու ավազակություն։

Ինչո՞ւ. որովհետև եկեղեցու ամեն ինչ Քրիստոսինն է, դրա համար պետք է տալ նրանց, ինչպես ինքն է ասում. (Ամեն ինչ, որ ձեզ ավելանա, տվեք աղքատներին.) ինչպես ասում է Պողոսը. (Ունենք կերակուր և հագուստ, և դրանով բավականանանք։)

Եվ սուրբ Ոսկեբերանն ասում է. շատ ավելի բարի է աղքատներին կերակրել, քան քարերը ոսկով ծածկել, և պատերը՝ պատկերներով։

Երկրորդ՝ պետք է, որ քահանաները ուրիշներին բարի օրինակ տան. շատ անպատեհ է, եթե բժիշկները, որ պետք է ուրիշներին բժշկեն, իրենք էլ նրանցից հիվանդանան։

Երրորդ՝ որովհետև այս մեղքը նրանց արգելում է աղոթքից և բարեգործությունից։

Չորրորդ՝ Աստծո դատաստանի երկյուղը, որովհետև Քրիստոս դատաստանի օրը նրանց այն խոսքը կասի, թե՝ (Քաղցած էի, և ինձ ուտելու չտվեցիք և այլն։)

Սա ասում է նրանց, ովքեր իրենց քրտինքն են ուտում և այլն։

Քահանաներին ի՞նչ կամենում է ասել, որոնք Քրիստոսինն են ուտում և առնում. այլ կասի այն խոսքը, թե՝ (Գնացեք ինձնից, անիծյալնե՛ր, դեպի հավիտենական կրակը։)

Քանի որ ասվեց ագահության և որկրամոլության մասին։

Ասենք այժմ պոռնկության մասին։

Նույնի քարոզը սատանայի պատրանքների և պոռնկության մասին. առակի խոսքի վրա.

(Տզրուկն երեք դուստր ուներ սիրով սիրված, երեքը չէին կշտացնում նրան, և չորրորդը չէր լցվում, որ ասեր՝ բավական է։)

(Գլուխ ԿԷ)

Մովսես մարգարեն ամբողջ աշխարհի լինելությունը պատմեց և սատանայի մասին բնավ ոչինչ չճառեց՝ երկու պատճառով։

Նախ՝ որովհետև մարդիկ այն ժամանակ պարզամիտ էին և մանկաբարո, իմանալի և անմարմին բանը չէին կարող իմանալ։

Դրա համար նրանց մարմնական օրենք դրեց և մարմնական բարիքներ խոստացավ, և մարմնական թշնամի էին ճանաչում, և մարմնական մեղքերից էին խորշում, և հրեշտակների կամ դևերի մասին ոչինչ չասաց։

Երկրորդ՝ որովհետև աստվածճանաչողությունը նոր էր, չասաց, որ սատանան Աստծո հակառակորդն է և մարդկանց թշնամին, կամ որ երկնքից է ընկել, որպեսզի երկու հակառակ աստվածներ չկարծեն՝ մեկը բարու արարիչ, և մյուսը չարի, ինչպես մանիքեցիները հետո աղանդ քարոզեցին։

Իսկ նոր օրենքում, երբ աստվածպաշտությունը հայտնի եղավ, և Սուրբ Երրորդության գիտությունը, մարդիկ լցվեցին իմաստությամբ և Սուրբ Հոգով, հոգևոր օրենքներ տրվեցին, և հոգևոր պարգև խոստացվեց, և արքայություն՝ հավատացյալներին, և հավիտենական տանջանքներ՝ անհավատներին և անօրեններին։

Ապա առաքյալների և սուրբ հայրերի միջոցով հայտնվեց թշնամին՝ սատանան, որ Աստծո, հրեշտակների և մարդկանց հակառակորդն է և երկնքից ընկած, և նա է մարդկանց կորստյան և մեղքերի պատճառը։

Բայց առաջներում մարգարեները առակով և օրինակով էին ցույց տալիս, որ սատանան մեզ թշնամի է և մեր բարի գործերին հակառակ։

Ինչպես Դավիթ մարգարեն նրան առյուծ է կոչում. (Գաղտնի դարանակալում է՝ առյուծի պես իր որջում։)

Եվ սատանան առյուծ է կոչվում հափշտակողության համար, որովհետև մռնչում է և հափշտակում, մարդկանց հոգիները կորցնում։

Սատանային շուն է կոչում մեղքի մեջ շողոքորթելու համար, և ցուլ՝ հարվածելու համար. (Շատ շներ շրջապատեցին ինձ, և գեր ցուլեր պաշարեցին ինձ, ասում է.) նրանց գործերից է անվանում նրանց։

Չարախոս իշխան է կոչում նրանց՝ մեր մասին զուր խոսելու և բամբասելու համար։

Հալածող և թշնամի է կոչում. (Թշնամին հալածեց իմ անձը, ասում է։

Եվ շատ եղան իմ նեղիչները, շատերը ելան իմ դեմ.) ասում է այն պատերազմը, որ ունեն մեզ հետ։

Իժ և քարբ է կոչում նրանց նենգության և չար թույների համար, որ մեր խորհուրդների և հոգիների մեջ են գցում և ապականում։

Եվ ինչպես Դավիթ մարգարեն նրան կամակոր վիշապ, առյուծ և գազան է կոչում, նույնպես և նրա իմաստուն որդին՝ Սողոմոնը, թշնամի սատանային տզրուկ է կոչում՝ ասելով.

(Տզրուկն երեք դուստր ուներ սիրով սիրված։)

Եվ շատ պատճառներով է սատանան տզրուկ կոչվում։

Նախ՝ տզրուկն արյունն է ծծում, որ կենդանական հյութն է։

Նույնպես և սատանան խոհեմության, ցասման և ցանկության կենդանական խորհուրդն է ծծում և քաշում մարդուց, որի համար ասում է Քրիստոս. (Սատանան սկզբից մարդասպան է։)

Երկրորդ՝ որովհետև տզրուկը, ինչպես ասում են, ախտավոր արյունն է ծծում. նույնպես սատանայի կերակուրը մեղքերի ախտն է։

Դրա համար անառակի առակում խոզի է նմանեցնում՝ ասելով. (Ցանկանում էր որովայնը լցնել եղջերենուց, որ խոզերն էին ուտում։)

Երրորդ՝ որովհետև տզրուկն անկուշտ է, ինչպես այստեղ է ասում. (Երեքը չէին կշտացնում նրան.) նույնպես և սատանան անկուշտ է չար գործերի մեջ։

Չորրորդ՝ որովհետև տզրուկը խոնավ տեղերում է լինում, և սատանան միշտ խոնավ ցանկության մեջ է, ինչպես ասում է. (Բեհեմոթը քնում է խոնավ տեղերում։)

Հինգերորդ՝ որովհետև տզրուկը սողուն է, և սատանան սողալով և թաքուն է մտնում մարդու խորհուրդը. (Որ անհնար է ինձ համար իմանալ, ասում է, օձի հետքը ժայռի վրա։)

Վեցերորդ՝ տզրուկը երկու բերան ունի, և սատանան խոսքերում երկակի նենգություն ունի. որովհետև մեղանչելուց առաջ Աստծուն քաղցր, բարերար, երկայնամիտ է ասում և քաշում է մեղքի մեջ, և մեղքից հետո արդարությունը և դատաստանի պատիժն է մտքի բերում և դրանով հուսահատությամբ կորցնում. դրա համար ասում է Դավիթը. (Նրա բերանի խոսքերը անօրենություն և նենգություն են։)

Յոթերորդ՝ տզրուկը մարմինը չի թողնում, մինչև որովայնն արյունով չլցնի. այդպես և սատանան, երբ մեկին մեղքի մեջ բռնում է, բաց չի թողնում, մինչև մեղքը ամբողջովին կատարման չհասցնի, և ամեն կերպ մեղանչել է տալիս։

Ութերորդ՝ տզրուկն սկզբում դյուրությամբ է բռնում և վերջում ցավերի խայթն է տալիս։

Եվ սատանան մեղքի սկիզբը քաղցր է ցույց տալիս, և հետո դառնում է մտքի խղճի, ամոթի և օրենքների երկյուղի, ինչպես ասում է Սողոմոնը. (Մեղր է կաթում պոռնիկի շրթունքներից, և հետո լեղուց էլ դառն է։)

Իններորդ՝ տզրուկը դիակեր է և սևաթույր. այսպես և սատանան խավար է կոչվում, ըստ այն խոսքի. (Խավարը նրան չհասավ։)

Եվ թե՝ (Փրկեց մեզ խավարի իշխանությունից։)

Դրա համար այստեղ մեղքի և անգիտության խավարը նսեմացնում է մեղավորների միտքը, ինչպես ասում է Տերը. (Ամեն ոք, որ չար է գործում, ատում է լույսը և լույսին չի գալիս.) և վախճանին նրա հետ արտաքին խավարն են գնում։

Տասներորդ՝ տզրուկը մարմնի առողջ մասին չի կարող մոտենալ, և սատանան չի կարող մոտենալ հոգով կատարյալ առողջներին, ըստ այն խոսքի. (Գալիս է այս աշխարհի իշխանը և իմ մեջ իրենից ոչինչ չի գտնում։)

Այսպես և բոլոր ընտրյալների մեջ, ինչպես ասում է Դավիթը. (Երբ չարերը մոտենում էին ինձ՝ իմ մարմինն ուտելու, իմ նեղիչներն ու թշնամիները՝ նրանք տկարացան և ընկան։)

Եվ դարձյալ՝ (Քո կողքից կընկնեն հազարներ և այլն։)

Որովհետև (Տիրոջ հրեշտակների բանակները իր երկյուղածների շուրջն են և պահում են նրանց։)

Իսկ տզրուկ-սատանայի երեք դուստրերն են՝ դժոխքը, որ գերեզմանի կորուստն է, և կանանց սերը, և տարտարոսը, որ գեհենի տանջանքներն են. սրանք են սատանայի երեք դուստրերը։

Եվ ինչո՞ւ է դուստր կոչում և ոչ որդի։

Երկու պատճառով։

Նախ՝ նրանց վատթարությունն է հայտնում իգական անունով։

Եվ երկրորդ՝ որովհետև կրողներ և ընդունողներ են և ոչ տվողներ, դրա համար դուստր. որովհետև կանանց սերը միտքն է բռնում, և գերեզմանը՝ մարմինը, և տարտարոսը՝ մարդկանց հոգիները, և ետ չեն տալիս։

Եվ եթե մեկն ասի՝ ահա Քրիստոս հոգիներն ազատեց դժոխքից, և մարդկանց մարմինները հարություն են առնում գերեզմանից, նույնպես և էգը զավակ է տալիս։

Ասում ենք, թե Աստծո խնամքով և զորությամբ է, որ մարդկանց մարմինները հարություն են առնում հողից, և հոգիները՝ դժոխքից, բայց նրանք կրողներ են և ոչ տվողներ. և հայտնի է հավիտենական տանջանքներից, որոնցից այլևս երբեք չեն ազատվում։

Նույնպես և մյուսներին իմացիր, որ կրողներ են և ոչ տվողներ. դրա համար է նրանց դուստր կոչում։

Եվ դարձյալ՝ եթե մեկն ասի, ինչպե՞ս են սրանք սատանայի դուստրեր, որովհետև ահա կնոջը Աստված տվեց մարդուն՝ օգնության համար, նույնպես դժոխքը պատրաստեց մեղավորների տանջանքի համար, այսպես և գերեզմանը. (Հող էիր և հող կդառնաս, ասում է։)

Ասում ենք, թե սրանք սատանայի դուստրեր էին ոչ թե որովհետև նրանից ստեղծվեցին, այլ որովհետև նրանից չարի փոխվեցին, և նա եղավ սրանց չարության պատճառը։

Այսպես, որ կինը Աստծուց բարի ստեղծվեց մարդու զավակի պտղաբերության համար, բայց հեշտ ցանկության և շնության գործի պատճառը սատանան եղավ, այն բանով, որ դրախտում պտուղը ցանկությամբ տեսնել տվեց և ցանկությունը փոխանցեց նրան։

Նույնպես և մահը և գերեզմանը պատճառեց, (որովհետև Աստված մահ չստեղծեց, բանսարկուի նախանձով մահը մտավ աշխարհ, ասում է առակը.) որովհետև պատրանքներով պտուղը կերավ և հող դարձավ։

Նույնպես և տարտարոսը և գեհենը Աստված պատրաստեց մեղավորների վախճանի համար, բայց նա աշխարհի սկզբից բռնությամբ այնտեղ էր տանում մարդկանց հոգիները և տանջում։

Եվ դարձյալ՝ որովհետև Աստված տանջանքները մեղավորների համար պատրաստեց, իսկ սատանան բռնությամբ արդարներին և մեղավորներին էր տանջում։

Ապա իրավամբ է սատանայի դուստրեր կոչում կնոջը, գերեզմանը և գեհենը։

Եվ գերեզմանը դժոխք է կոչում, որովհետև ինչպես դժոխքը հոգիների ներքին դժվարին և նեղ տանջանքն է, նույնպես և գերեզմանը մարմնի դժոխքն է, որի մասին ասում էր Դավիթը. (Սեմեիին արյունով հանդերձ դժոխք իջեցրու.) այսինքն՝ գերեզման. և Եզեկիան ասում էր.

(Ոչ թե մեռելները կօրհնեն քեզ, և ոչ էլ խոստովան կլինեն նրանք, ովքեր դժոխք են իջնում.) այսինքն՝ գերեզման։

Եվ կանանց սերը մեջտեղում է դնում, ցույց է տալիս, որ երկուսի պատճառն էլ կինը եղավ, այսինքն՝ մահվան գերեզմանի և գեհենի տանջանքների։

Եվ սա հայտնի է երկու բանից։

Նախ՝ նույն առաջին կնոջից՝ Ադամի, ինչպես ասում է առաքյալը. (Մարդը չխաբվեց, այլ կինը հանցանք գործեց.) որովհետև մարդը ոչ թե իր կամքով, այլ կնոջ սիրո համար կերավ պտուղը։

Այս մտքով, թե իմ սիրո համար կնոջս էլ կողորմի, որ հանցավոր է։

Եվ հետո այդպես եղավ ըստ նրա դիտավորության. երբ Ադամի հոգին հանեց դժոխքից, հանեց և Եվա կնոջը Ադամի համար։

Որովհետև նրանց այս երկու դիտավորությունները կատարվեցին։

Առաջինը՝ նախամոր, որ մտքում դրեց պտուղն ուտել և աստված որդիներ ծնել, և սա կատարվեց Աստվածածին կույս Մարիամի միջոցով, որ ծնեց միածին Որդուն՝ մարմնացած և մարդացած Աստծուն։

Եվ Ադամի երկրորդ դիտավորությունը կատարվեց այն ժամանակ, երբ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսն իջավ դժոխք և արդարների պատճառով և նրանց սիրով ազատեց և մեղավորների հոգիները դժոխքի տանջանքներից։

Ապա հայտնի է, որ կինը հանցանք գործեց և ոչ թե մարդը, ինչպես և ինքը՝ Ադամն է վկայում, որ ասաց Աստծուն. (Այս կինը, որ տվեցիր, սա տվեց ինձ.) և այն բնական սիրով, որ ունեմ նրա նկատմամբ, կերա պտղից։

Դրա համար Աստված ասաց. (Որովհետև լսեցիր քո կնոջ ձայնին և կերար ծառից, անիծյալ լինի երկիրը քո գործերում, փուշ և տատասկ թող բուսնի քեզ համար, քո քրտինքով կուտես քո հացը, մինչև դառնաս այն երկիրը, որտեղից առնվեցիր, որովհետև հող էիր և հող կդառնաս։)

Արդ՝ տես, որ կնոջ սերը նրան գերեզմանի դժոխքը տարավ, և ինչպես մարմինը մտավ գերեզմանի բանտը, նույնպես և հոգին, որ մեղքի փուշն ուներ, մտավ գեհենի տանջանքների մեջ, և այնտեղ Ադամի հոգին դժոխքում տանջվեց վեց հազար տարի՝ մինչև Աստծո Միածնի գալուստը, որ մարդ եղավ և չարչարվեց և ազատեց նրան դժոխքից։

Դրա համար կնոջ սերը մեջտեղում է դասում, որովհետև մարմնի մահվան և դժոխքի տանջանքների պատճառը կինը եղավ։

Առաջինը սրանից է հայտնի։

Երկրորդը հայտնի է այժմյան ժամանակից, որ դեռ կինն է մարմնի մահվան և գեհենի հավիտենական տանջանքների պատճառ լինում, որ շնության և պոռնկության գործերի համար է, ինչպես ասում է առաքյալը. (Շնացողները և պոռնիկները Աստծո արքայությունը չեն ժառանգի.) ահա հոգու տանջանքները, որոնց մեջ գցում են կանայք։

Նույնպես և մարմնի շատ մահեր եղան կանանց միջոցով, ինչպես ջրհեղեղի ջուրը եղավ կանանց համար. (Ուտում էին և խմում, կին էին առնում, մարդու էին գնում։)

Դրա համար Աստված բարկացավ և ջրհեղեղով կորցրեց բոլորին. միայն Նոյը փրկվեց և իր երկու որդիները, որ հինգ հարյուր տարի կուսություն պահեց։

Այսպես Հակոբի դուստր Դինայի շնության համար սրի բերանով մաշվեց սյուքեմացիների ամբողջ քաղաքը։

Եվ անապատում, որովհետև պղծվեցին օտար կանանցով և կերան զոհաբերվածը և մեռելոտին, ժողովրդից սատկեցին քսանչորս հազար տղամարդ, մինչև Փենեհեսը սպանեց Զամբրիին և Քասբիին, և մահը դադարեց։

Այսպես և դատավորների օրերում ղևտացու հարճ կնոջ շնության համար Բենիամինի ամբողջ ցեղը սրով սատկեց, երեսուն հազար պատերազմող տղամարդ մեռավ տասնմեկ ցեղերից։

Եվ ի՞նչ ասեմ ըստ կարգի։

Հզոր Սամսոնը Դալիլա կնոջ միջոցով խաբվեց և կորավ։

Դավիթ մարգարեն կնոջից խաբվեց և ընկավ աթոռից, և դարձյալ «մեղա» ասելով Նաթանի միջոցով արդարացավ։

Նույն ինքը՝ իմաստուն Սողոմոնը, կնոջ համար ելավ Աստծո աչքից. (Գինին և կանայք, ասում է, հանեցին նրան Աստծուց։)

Հովհաննես Մկրտչին կինը գլխատեց։

Եվ Ադամին դրախտից հանեց։

Եվ հոգու շատ այլ վնասներ մինչև աշխարհի վախճանը կնոջ միջոցով են եղել և լինում են. շատերին է տապալել իր խոցելով, և անթիվ են նրանից սպանվածները, այսինքն՝ կանանցից։

Այսպես անկուշտ է թշնամին՝ սատանան, և անկուշտ է կանանց կորուստը։

Որովհետև սատանան միշտ պատերազմում է մարդկանց հետ չար խորհրդով և բերում կանանց սիրուն, և կինը մարմինը մահվան է բերում, և հոգին՝ հավիտենական տանջանքների տարտարոսը, և (երբեք չեն ասում՝ բավական է.) այսինքն՝ ինչպես գերեզմանը մարմնով չի բավարարվում կամ լցվում, և ոչ էլ դժոխքը՝ տանջանքներով։

Նույնպես և դևերը չեն բավարարվում խաբելուց, և կանայք՝ կորցնելուց, ինչպես ասում է առակը. (Կինը պատվական մարդկանց հոգիներն է որսում։)

Եվ հետագա խոսքով կանանց սիրո և սատանայի չար խորհուրդների օրինակ է տալիս՝ ասելով.

(Երկիրը ջրով չի կշտանում, և ջուրն ու կրակը երբեք չեն ասում՝ բավական է։)

Այսինքն՝ ինչպես երկիրը առատ ջրով չի կշտանում երկու պատճառով։

Նախ՝ որովհետև իր մեջ է կրում և ընդունում։

Եվ երկրորդ՝ որովհետև այդ ջրով զանազան բույսեր է բուսցնում։

Այսպես երկիրը նշանակում է մեր բանական միտքը, գիտությունը և խորհուրդը, որ կրում ենք մեր մեջ։

Եվ գիտությունը երկու է. մեկը բարի է, և մյուսը՝ չար։

Այն, որ բարի գիտությունն է, Սուրբ Հոգուց է՝ սուրբ գրքերի գիտությունը, հոգևոր իմաստությունը և բարի խորհուրդը, որ Աստծուց գալիս է մարդուն։

Իսկ չար գիտությունը չար ոգուց՝ սատանայից է, որ միշտ չար խորհուրդ է գցում մարդու մեջ և կորցնում։

Եվ մեր բանական միտքը երկուսն էլ կրում է իր մեջ և ընդունում՝ և՛ չարը, և՛ բարին, որովհետև բանական է և խոսքով է կերակրվում, ոմանք՝ աստվածային խոսքով, ոմանք՝ դիվական։

Դրա համար պետք է միշտ աստվածայինը լսել և սովորել, և մտքում պահել և խորհել, որպեսզի դիվական խորհուրդը չմտնի մեր մեջ. օրինակ՝ ամանը, որ ջրով լի է, ուրիշ բան չի ընդունում. նույնպես և միտքը բարի խորհրդածության մեջ սատանայի չար խորհուրդը չի ընդունում։

Եվ դարձյալ՝ ինչպես ջուրը, որ միշտ շարժվում է արմատի և բույսի մեջ, ծաղկի և պտղի մեջ։

Նույնպես և գիտությունը, եթե բարի է մեր մտքում, բարի արմատն է ոռոգում և մարմնում բուսցնում, և ծաղկում է անուշահոտ վարդի, մանուշակի և այլնի պես, այսինքն՝ ողջախոհություն, արիություն, հավատ, հույս, սեր և մնացած բոլոր բարի գործերն է պտղաբերում մեր մեջ այսպես։

Որովհետև բարի գործը արմատանում է մտքում և բուսնում մարմնում, և ծաղկում անուշահոտությամբ գործելիս, և պտղաբերում է այստեղ մարմնի խաղաղություն և անդորրություն, և հանդերձյալում՝ հավիտենական կյանքը։

Այսպիսի պտուղ է լինում բարի գիտությունից՝ սուրբ ջրից։

Այսպես և չար գիտությունը մտնում է մեր խորհուրդների մեջ և բուսցնում մեղքերի փուշը՝ բղջախոհություն, անհավատություն, ատելություն, ծուլություն և այլն։

Նույնպես և այս չար խորհուրդը արմատանում է հոգում, բուսնում մարմնում, աճում և ծաղկում գործի մեջ և պտղաբերում չար պտուղը՝ այստեղ հոգու մեջ խղճահարությունը, և մարմնի մեջ մեղքերի պատիժը՝ հիվանդություն, մահապատիժ, սով, սուր, գերություն և այլն։

Իսկ այնտեղ՝ հավիտենական տանջանքները, աչքերի լացը և ատամների կրճտոցը, որ տարտարոս է կոչում։

Ահա, եղբայրնե՛ր, տեսեք աչքերով և իմացեք մտքով. սա է երկու խորհուրդների՝ բարու և չարի պտուղը. որը կամենում եք, ընտրեցեք։

Եվ դրանից հետո ասում է. (Ջուրն ու կրակը երբեք չեն ասում՝ բավական է։)

Ջուրը գործելուց չի դադարում, ինչպես ասվեց։

Նույնպես և կրակը տեսանելի աշխարհում ամեն ինչ, որ գցում ենք նրա մեջ, կրում է իր մեջ և չի ասում՝ բավական է, այսինքն՝ թե քար, թե փայտ, երկաթ և այլ բան, ամեն ինչ ընդունում է և ավելի է բորբոքվում։

Այսպես և սիրո ջերմության կրակը մեր հոգիներում անկուշտ է և ավելի է բորբոքվում։

Եվ այս սիրո կրակը երկու տեսակ է՝ բարի և չար։

Այն, որ բարին է, հոգևոր սերն է Աստծո հանդեպ, որ ունենք սուրբ սրտից՝ ամբողջովին սիրելու Աստծուն։

Եվ չար սերն այն է, որ մարմնական է և ախտավոր, և աշխարհի հեշտությունների վատթար սեր, ինչպես կնոջ սերը, ուտելու, խմելու, արծաթի, փառքի և մնացած ամեն ինչի սերը։

Եվ ախտավոր սիրո մասին ասում է մարգարեն. (Իմ սիրտը տաքացավ իմ փորի մեջ, և իմ խորհուրդների մեջ կրակ վառվեց։)

Վառվելն այն է, որ ինչպես մեկը բորբոքում է կրակը և փայտ դնում, և այն վառվում է։

Նույնպես ցանկությունը մեր մեջ բնական կրակ է, և սատանան խորհրդի մեջ բորբոքում է, և դրսից զգայարանների տեսողությունը նյութ է դառնում և վառում է չար ցանկությունը, և գործելով մահ է ծնում, ըստ այն խոսքի. (Ցանկությունը հղանալով մեղք է ծնում, և մեղքը կատարվելով՝ մահ.) սա չարի բորբոքումն է։

Իսկ բարու մասին ասում է մարգարեն. (Իմ բերանը բացեցի և հոգի առա, քո պատվիրաններին փափագեց իմ անձը.) այսինքն՝ մեր մտքի բերանը որքան բացում և արձակում ենք, մեր մեջ ենք առնում Սուրբ Հոգու ազդեցությունը, և Աստծո պատվիրանին փափագելով՝ բորբոքվում ենք նրա սիրով. սա է բարի սերը, և այս սերը մնայուն է, որ երբեք չի պակասում երեք պատճառով, այսինքն՝ սիրելիից, սիրողից և սիրուց։

Սիրելին Աստված է և հավիտենական։

Նաև սերը, որ մեր հոգու և Աստծո շաղկապն է, հավիտենական է, ինչպես ասում է առաքյալը. (Այս երեքը, և սրանցից լավագույնը սերն է.) այսինքն՝ որովհետև հավատը այս կյանքում է, և հույսը այս կյանքից հետո վարձի ակնկալությունն է, և սերը հարությունից հետո հավիտենական կյանքում մնում է մեր մեջ և Աստծո մոտ։

Իսկ աշխարհի վատթար սերն այսպես մնայուն չէ երեք կողմից, այսինքն՝ սիրելիից, սիրողից և սիրուց։

Սիրելիից այսպես. որովհետև այս աշխարհն անցնում է, և ոսկին, արծաթը և կինը, և ցանկությունը նրանց հետ կորչում է. նույնպես և մեր մարմինն է կորչում, և իր ցանկությունը՝ իր հետ։

Այսպես և սերն ինքնին որքան երկարում է, այնքան նվազում է։

Որովհետև սրանով են զանազանվում Աստծո սերը և աշխարհի սերը. որովհետև Աստծո և հոգևոր սերը որքան երկարում է, այնքան աճում և ավելանում է։

Իսկ աշխարհի և մարդկանց այս սերը որքան երկարում է, թուլանում և պակասում է։

Որովհետև այս աշխարհի սիրո սկիզբը պինդ է, և վախճանը՝ թույլ։

Իսկ աստվածային սիրո սկիզբը թույլ է, և վախճանը՝ պինդ և բորբոքված։

Այս սիրո մասին է ասում.

(Ջուրն ու կրակը երբեք չեն ասում՝ բավական է։)

Այսինքն՝ Սուրբ Հոգու գիտության ջուրը և նրա սիրո կրակը մշտնջենավոր են և հավիտենական։

Որովհետև ինչպես այժմ հրեշտակների գիտությունը և սերը մշտնջենավոր հեղում են Աստծուց։

Նույնպես այնտեղ ընտրյալ սրբերի իմաստությունը և Աստծո գիտությունը անսպառ սիրո հետ միասին միշտ բխում են և հավիտենական կյանքով։

Որին մեզ բոլորիս՝ իր անվան հավատացյալներիս, թող արժանի անի Քրիստոսը իր երկնային իմաստությամբ՝ հաղորդակից լինել անմահական սեղանին, որ խոստացել է իր սրբերին, և նրան փառք հավիտյանս, ամեն։

Նույնի քարոզը պոռնիկ կանանց վնասների մասին։

(Գլուխ ԿԸ)

Թե ինչ է պոռնիկ կանանց վնասը, ըստ կարգի խրատում է իմաստուն Սողոմոնը։

Նախ՝ ասում է. (Չար կնոջը մի՛ նայիր։)

Որովհետև բոլոր մեղքերի պատճառը դրսից ցանկությամբ նայելն է։

Որովհետև Տերը հրամայում է. (Ով կնոջը ցանկությամբ է նայում, արդեն շնացավ իր սրտում.) թեպետ արտաքին գործը խափանեցին տեղը և ժամանակը, բայց իր կամքի մեջ շնությունը կատարվեց։

Նաև տեսողության հետ սատանան ցանկությունն է խառնում, ինչպես նախամորը՝ Եվային, (որ տեսավ ծառը գեղեցիկ։)

Եվ սատանան հաճույքը խառնեց, և կերավ պտղից. դրա համար պետք չէ նայել։

Եվ դարձյալ՝ աչքերի նայելով ախտի ցանկությունն է շարժվում և քշում դեպի գործը. դրա համար պետք չէ ամենևին նայել։

Որովհետև եթե Դավիթը Բերսաբեին տեսած չլիներ, չէր ցանկանա և չէր շնանա. նույնպես և Հուդան՝ Թամարին։

Սա է պոռնիկ կանանցից եկող առաջին վնասը՝ աչքերի նայելու մեջ։

Երկրորդ վնասը, որ ասում է Սողոմոնը.

(Շնացողը իր համար պակասություն և նախատինք է ձեռք բերում։)

Եվ առաքյալն ասում է կորնթացիներին.

(Ով միանում է Տիրոջը, մեկ հոգի է, և ով միանում է պոռնիկին, մեկ մարմին է։)

Որովհետև ինչպես պոռնիկը չար է, նրա ամբողջ չարությանը կցորդվում է նրա հետ, ինչպես նա, ով աղբի հետ է խառնվում, գարշ հոտն է ընդունում, և ով մուրին է դիպչում, սևանում է։

Երրորդ, որ ասում է. (Մեղր է կաթում պոռնիկի շրթունքներից, բայց վախճանը լեղուց էլ դառն է։)

Որովհետև քաղցրախաբ խոսքով երիտասարդին իր հետ է քաշում, և գործը կատարվելիս լեղուց էլ դառն է դառնում մտքի խղճից և մարմնի գարշություններից։

Ինչպես Ամնոնը Աբիսողոմի քրոջ հետ. վերջին ատելությունը դառն էր, քան առաջին հեշտությունը։

Նույնպես և ամեն երիտասարդի՝ շուտ թե ուշ, այսպիսի դառնություն է պատահում։

Չորրորդ՝ որովհետև ասում է. (Երկսայրի սուր է հանված.) այսինքն՝ չար գործը, որովհետև մարմինը կտրում է կյանքից և հոգին՝ արքայությունից, ըստ այն խոսքի. (Մի՛ խաբվեք, ոչ շնացողները, ոչ պոռնիկները արքայությունը չեն ժառանգի։)

Հինգերորդ՝ որովհետև ասում է. (Նրա ոտքերը մահվան հետ միասին դժոխք են իջնում.) այսինքն՝ պոռնկությունը հավիտենական մահվան պատճառն է, որ իր հետ հավիտենական գերեզման է իջեցնում հոգին։

Ինչպես առաքյալն ասում է. (Ցանկությունը հղանալով մեղք է ծնում, և մեղքը կատարվելով՝ մահ։)

Որովհետև մեղքի կատարումը հավիտենական մահվան սկիզբն է։

Վեցերորդ՝ (Նրա սերը հաստատուն չէ, ասում է, և կորչում է.) որովհետև նրա նենգավոր սերը վարձի համար էր, և երբ առավ, այլևս քեզ չի սիրում, թողնում է և մյուսին սիրում։

Յոթերորդ՝ ասում է. (Կհափշտակի քո կյանքը.) այսինքն՝ ունեցվածքը, որովհետև ապրանք ենք կոչում։

Որովհետև երիտասարդին սիրով է կապում և դրանով տանում է ամբողջ ունեցվածքը։

Եվ նա, նրա սիրուց հարբած, ունեցվածքի կորուստը ոչինչ չի համարում։

Որովհետև հարբեցողությունը շատ է, այսինքն՝ մեղքերի, իշխանությունների, մանկության, հարստության և այլ այսպիսի բաների։

Եվ սրանք բոլորը չար հարբեցողություններ են, քան գինունը, ինչպես ասում է մարգարեն. (Վա՜յ ձեզ, որ հարբած եք, և ոչ գինուց։)

Դրա համար չեն զգում ոչ վախ, ոչ ամոթ, ոչ խրատ, որովհետև մեղքերով հարբած են և հիմարացած. ութերորդ՝ (Հետո զղջման կտանի, երբ քո անդամները մաշվեն.) այսինքն՝ այն ժամանակ է փոշմանում և վայ տալիս, երբ ծերանում է, և զորությունը կտրվում, կամ հիվանդանում է, և պարարտությունը նվազում, կամ աղքատանում է, և կերակուրն ու ըմպելիքը նվազում են։

Որովհետև սրանք՝ երիտասարդությունը, առողջությունը և հարստությունը, չարագործների ձեռնտուներն ու օգնականներն են. երբ սրանք նվազում են, հոգին զորանում է և իր մտքի խղճից չարչարվում, այն ժամանակ իմանում է ամոթը և հարկերը, որ գնում են։

Որովհետև պոռնիկ կինը ամեն բանից զրկող է. ունեցվածքից զրկում է, ամոթն է տանում, հարկերն է վերցնում, կյանքն է կարճացնում, մարմինն է չարչարում և հոգին կրակում տանջում, ինչպես ասում է. (Ընկան շատ չարիքների մեջ՝ ժողովուրդների և եկեղեցու մեջ։)

Ոչ միայն այստեղի բամբասանքը և ամոթն է ասում, այլև ահեղ հրապարակում։

Երբ դատաստանի աթոռները դրվեն, և գրքերը բացվեն, և երկինքն ու երկիրը մի տեղ հավաքվեն, այնտեղ են չարագործի ամոթը, նախատինքը և չարչարանքները, ըստ այն խոսքի. (Մենք բոլորս պետք է կանգնենք Քրիստոսի ատյանի առաջ, որպեսզի ամեն մեկն ստանա իր մարմնով գործածի համեմատ՝ թե բարի, թե չար։)

Իններորդ՝ որովհետև ասում է. (Աստծո աչքերի առաջ է քո գործը։)

Սա է ամենից մեծ ահն ու երկյուղը, որովհետև ինչ որ մեկը գործում է, Աստված տեսնում է, և ոչինչ չի ծածկվում նրանից։

Որովհետև մարդկանցից չորս բան է ծածկում գործը։

Նախ՝ երկրի հեռավորության միջոցը։

Երկրորդ՝ տունը, երրորդ՝ մութը։

Չորրորդ՝ մարմինը։

Արդ՝ երկնքի հեռավորությունը և վարագույրը չի կարող մեզ ծածկել Աստծո տեսողությունից, ըստ այն խոսքի. (Աստված երկնքից նայեց մարդկանց բոլոր որդիներին՝ տեսնելու.) և ոչ տունը, և ոչ մութը, (որովհետև նրանց խավարը լույսի պես է.) և ոչ մարմինը, (որովհետև քննում է սիրտը և երիկամները։)

Բայց արդ՝ Աստված տեսնում է մեր գործերը և հատուցում, և մենք Աստծուն չենք տեսնում։

(Որովհետև անզգամն իր սրտում ասաց, թե Աստված չկա։)

Որովհետև եթե մեկն Աստծուն իր մոտ տեսնի, չի մեղանչի, օրինակ՝ եթե մարդ ենք տեսնում, չենք գործում։

Նախ՝ իր օրենքը դրել է մեզ մոտ, որի տասը պատվիրաններից մեկն այն էր, թե՝ (Մի՛ շնացիր.) երբ արհամարհում ենք դա, նույն օրենքով ենք դատվում, որ շնացողին քարկոծել և այրել հրամայեց. տասներորդ՝ որովհետև ասում է. (Անօրենությունները նրան որսում են, և մեռնում է անխրատների հետ։)

Այսինքն՝ սատանան է որսորդը և քիչ հեշտությամբ մեղքի թակարդն է փաթաթում, ըստ այն խոսքի. (Մեղքի պարանները փաթաթվեցին ինձ.) և իր հետ քաշում է հավիտենական տանջանքները, ինչպես ասում է. (մեռնում է անխրատների հետ։)

Արդ՝ մի մահ և տանջանք այստեղ մարմնավոր է՝ երկրի իշխաններից և դատավորներից, (որովհետև իշխանները երկյուղ չեն բարիների համար, այլ չարերի համար.) ինչպես պոռնիկին, շնացողին և չարագործին պատիժ են տալիս։

Ունեցվածքն են հափշտակում, գանով չարչարում, մի մասը կտրում, կամ ամբողջ գլուխը։

Դարձյալ՝ անխրատը սատանան է, որովհետև չհնազանդվեց ո՛չ Աստծուն, ո՛չ հրեշտակներին, ո՛չ հին և նոր օրենքներին. անխրատ սատանայի հետ կլինի նրա վախճանը, որովհետև նրա խրատն ընդունեց և Աստծո, եկեղեցու և սրբերի խրատն արհամարհեց։

Եվ ի՞նչ է երկուսի վախճանը. այն է, ինչ ասում է. (Գնացեք ինձնից, անիծյալնե՛ր, դեպի հավիտենական կրակը, որ պատրաստված է սատանայի և նրա հրեշտակների համար։)

Սա է պոռնիկի ժառանգության բաժինն ու վիճակը։

Դրա համար ասում է. (Չար կնոջը մի՛ նայիր։)

Եվ մնացածը շնության մասին ասվեց այս գրքի սկզբում՝ օրենքի մեջ. (Մի՛ շնացիր.) այնտեղ տես։

Նույնի խոսքը պոռնկության մասին։

Ինչո՞ւ Աստված հրամայեց Ովսե մարգարեին պոռնկանալ։

Պատասխան։

Շատ խորհուրդ ունի։

Առաջին՝ ցույց էր տալիս Իսրայելի ժողովրդի պոռնկությունը, որոնք թողեցին Տեր Աստծուն և կուռքեր պաշտեցին։

Երկրորդ՝ ցույց էր տալիս, թե այսպես էր պոռնկանալու նրանց երկիրը՝ իրենց թշնամիների ծառայության մեջ։

Երրորդ՝ պատուհաս էր գալու ժողովրդի վրա, և նրանք, տաճարին ապավինած, չէին հավատում և կարծում էին, թե մարգարեների խոսքերը սուտ են։

Դրա համար ոչ միայն խոսքով, այլև գործով է ապացույց տալիս նրանց կորստյան։

Չորրորդ՝ մարգարեները շատ էին խոսել, և ժողովուրդը մոռացել էր. դրա համար Եսայի մարգարեին մերկ և բոբիկ շրջեցրեց՝ ի օրինակ նրանց գերության, և Ովսեին հրամայեց պոռնկանալ՝ ի նշան նրանց կործանման, որովհետև աչքերի տեսածն ավելի հաստատ է, քան ականջների լսածը. և սա նույնն է, ինչ երրորդ միտքը։

Հինգերորդ՝ մարգարեները բարեխոս էին լինում չար ժողովրդի համար։

Աստված ասաց. պոռնիկ կին առ, որպեսզի սովորես, թե դու մարդ ես և զզվում ես պոռնիկից, որքա՞ն ավելի ես եմ համբերում իմ դեմ ելած ժողովրդին, որոնք միշտ կուռքերի հետ են պոռնկանում։

Վեցերորդ՝ մարգարեին օրինակ դրեց դառնացող ազգի համար. որովհետև պոռնիկ կինը, խոնարհեցվելով, զգաստանում է. երբ դու նրան առնես, այլևս չի պոռնկանա։

Իսկ եբրայեցիների ժողովուրդը չզգաստացավ. թեպետ ինձ մոտեցրի, բայց թողեցին ինձ և կուռքերով պղծվեցին։

Յոթերորդ՝ ի օրինակ այն բանի, որ Աստված իր ժողովուրդը՝ հին և նոր եկեղեցին, պոռնիկ կնոջ պես առավ. որովհետև հրեաները Եգիպտոսում և քանանացիների հետ պոռնկացել էին. այսպես և հեթանոսների նոր ժողովրդին ընդունեց Քրիստոսը։

Ութերորդ՝ ինչպես մարգարեն սրբեց պոռնիկ կնոջը, որովհետև սուրբը, պիղծին մոտենալով, չի պղծվում, այլ պիղծն է իր պղծությունից սրբվում։

Այսպես և Աստված առավ պիղծ ժողովրդին և մաքրեց նրա ամբողջ պղծությունից, և սուրբ անուն կոչեց հրեաներին՝ Իսրայել, որ է աստվածատես, և հեթանոսներին՝ քրիստոնյա, որ է՝ Քրիստոսը նրա մեջ։

Իններորդ՝ հրամայեց պոռնկանալ, որպեսզի ցույց տա մարգարեի հնազանդությունը և կատարյալ սերը Աստծո հանդեպ, որովհետև Աստծո հրամանների համար արհամարհեց ժողովրդի ամոթը և նախատինքը։

Այսպես և մենք պետք է հնազանդ լինենք Աստծո օրենքներին և առաջնորդների կամքին։

Տասներորդ՝ օրենքում ասաց. (Մի՛ շնացիր.) և մարգարեին հրամայեց պոռնկանալ և շնանալ, որպեսզի ցույց տա, թե Աստծո կամքը օրենքներից վեր է և ոչ ներքև, և Աստված կարող է իր դրած օրենքը փոխել։

Ինչպես ասվեց. (Մի՛ սպանիր.) բայց Սամուելին հրամայեց սպանել Ագագին, և Փենեհեսի և Եղիայի սպանությունն ընդունեց. նույնպես և սա։

Իսկ պոռնկությունը և շնությունը այսպես են զանազանվում. պոռնիկը հայտնի է և համարձակ, ըստ այն խոսքի. (Պոռնիկ կնոջ երեսը եղավ քեզ, ամենքի առաջ անամոթ դարձար։)

Իսկ շնությունն այն է, որ ծածուկ և գաղտագողի է գործում, շան պես։

Դրա համար ասում է Տերը. (Ով կնոջը նայում է, արդեն շնացավ իր սրտում։)

Եվ որովհետև Եփրեմը հայտնի պոռնկանում էր կուռքերի հետ, և Երուսաղեմը՝ ծածուկ, դրա համար ասում է մարգարեն. (Երուսաղեմը շնանում էր, և Սամարիան պոռնկանում էր։)

Հարց՝ ինչո՞ւ Ովսեն, պոռնիկին մոտենալով, չպղծվեց, այլ կինը սրբվեց նրանով, իսկ ուրիշը, երբ պոռնկանում է, պղծվում է։

Պատասխան՝ սուրբը և պիղծը բաժանվում են չորս դեմքով. որովհետև կա հոգու սրբություն և կա մարմնի սրբություն, նույնպես և հոգու պղծություն և մարմնի պղծություն։

Արդ՝ պիղծ մարմինը, ուրիշին մոտենալով, պղծում է մարմինը, բայց ոչ հոգին, որովհետև ըստ իմաստունների՝ նյութի և որակի պղծությունը չի կարող պղծել գոյացությունը, այլ որակը և պատահմունքը։

Նույնպես և պիղծ հոգին, ուրիշին մոտենալով, պղծում է հոգին, բայց չի կարող պղծել մարմնի որակությունը։

Իսկ մյուս կողմից՝ սուրբ հոգին, ուրիշին մոտենալով, կարող է սրբել հոգին և մարմինը։

Այսպես և սուրբ մարմինը, ուրիշին մոտենալով, կարող է սրբել մարմինը, որովհետև սրբությունն ավելի զորավոր է, քան պղծությունը, որովհետև կարող է երկու որակներն էլ փոխել։

Դրա համար պիղծ կինը, սուրբ մարգարեին մոտենալով, սրբվեց նրանով, ըստ այն խոսքի. (Սուրբի հետ սուրբ կլինես և այլն։)

Եվ մարդկանցից ուրիշները, պոռնիկին մոտենալով, պղծվում են նրանով, (որովհետև ծուռերի հետ կկործանվեն, ասում է Դավիթը։)

Եվ առաքյալն ասում է. (Ով միանում է Տիրոջը, մեկ հոգի է, և ով միանում է պոռնիկին, մեկ մարմին է։)

Դարձյալ՝ ամեն արհեստի ընտրությունը գործերից է լինում, ինչ էլ որ լինի, իսկ բարին և չարը պատճառից են զատվում, և պատճառը դրա դիտավորությունն է, որովհետև ըստ գործի դիտավորության է հատուցվում՝ թե բարիների, թե չարերի, ինչպես ասաց Տերը. (Դա իսկ է նրանց վարձը։)

Արդ՝ Ովսեի պատճառն ու դիտավորությունը Աստծո հրամանն էր, որ կատարեց, դրա համար չպղծվեց, իսկ մարդկանցից ուրիշները մարմնի հեշտությունն ունեն պատճառ, դրա համար պղծվում են։

Եվ սրանց ապացույցն են Փենեհեսը և Եղիան, որոնք շատերին սպանեցին և արյան պարտական չեն՝ պատճառի համար։

Սավուղը պատարագ մատուցեց, և Ոզիան՝ խունկ, և դատապարտվեցին պատճառի և դիտավորության համար։

Այսքանը սրա մասին։

Նույնի քարոզը օրենքի լծի մասին։

Հարց։

(Գլուխ ԿԹ)

Ովսեն ասում է. (Եփրեմը կիրթ երինջ է։)

Պատասխան։

Ժողովուրդը, երբ թողնում էր Աստծո օրենքը, լուծը թոթափող անասունների երինջ էր։

Իսկ երբ հնազանդ էր Աստծո օրենքների տակ, կիրթ երինջ էր անվանվում։

Եվ շատ հատկություններ ունի։

Նախ՝ ըստ անվան, որովհետև երինջը ծնողին է նշանակում, և նրանք բարիքների ծնունդներ ունեին։

Երկրորդ՝ կիրթ է և վարժ լծին, և նրանք՝ Աստծո օրենքին։

Երրորդ՝ արդարագործ է, որովհետև ընկերոջ հետ հավասարությունը պահում է։

Չորրորդ՝ վաստակաբեր է և արդյունաբեր։

Հինգերորդ՝ որովհետև ուղիղ է ընթանում ակոսի մեջ, ոչ աջ է շեղվում, և ոչ ձախ։

Վեցերորդ՝ իր գործի մեջ արիությամբ է, քանի դեռ լծի տակ է։

Յոթերորդ՝ եթե ծուլանում է կամ ընկերոջից առաջ է անցնում, գավազանի խրատն է ստանում։

Ասում է մարգարեն. (Նրանց երեսները անարգանքով լցրու, և գավազանով կհարվածեմ նրանց անօրենություններին։)

Ութերորդ՝ հակառակվում է նրանց, ովքեր լուծը չունեն, և հավատացյալները պետք է անհավատին հակառակվեն։

Իններորդ՝ պարանոցը խոնարհեցնում է լծի տակ, որ խաչն է նշանակում, և սամիները՝ անխզելի կապը, որ Տերը հրամայեց՝ վերցնել խաչը և հետևել իրեն. սա կամավոր խոնարհությունն է նշանակում։

Տասներորդ՝ պարանոցը լծերի հետքն ու նշանն ունի, և դա պարանոցի գեղեցկությունն է, և նրա վրա է դրվում լուծը։

Սա է առաքինությունը մեր մեջ, և նրանով ենք ընդունում Քրիստոսի օրենքը և խաչը, և նրանով է գեղեցկանում մեր հոգին։

Այսպիսին է կիրթ երինջի հատկությունը, որ Քրիստոսի հավատացյալ ժողովուրդն է։

Իսկ լուծը թոթափող երինջը պետք է իմանալ այս ամենի հակառակը, որ նշանակում է անհավատներին, որոնք չեն հնազանդվել Աստծո օրենքների տակ։

Այսքանը սրա մասին։

(Տուր նրանց, Տե՛ր, անորդի արգանդ և ցամաքած ստինքներ։)

Նախ՝ սա Իսրայելի մեջ նախատինք է՝ ամուլն ու անծնունդը։

Այսպես է անիծում մարդկանցից չարերին, որ նրանց համար մարմնի ծնունդ և հիշատակ չլինի երկրի վրա։

Երկրորդ՝ ծնողները թագավորներն էին, որոնք բազմացնում են զորքերը, և ստինքները՝ քահանաները, որոնք օրենքն են ճմլում և կերակրում ժողովրդին. երբ թագավորները կուռքերն են բազմացնում, և քահանաները օրենքը չեն սովորեցնում, այսպես է անիծում նրանց։

Երրորդ՝ հերձվածողները, որոնք մոլորություններ են հղանում և սովորեցնում, այսպիսի անեծքներ կստանան։

Չորրորդ՝ արգանդը մեր հոգին է, և ծնում է բարիքներ։

Եվ ստինքները մարմինն է, որովհետև գործով է սնուցում։

Արդ՝ ով սրա հակառակ չարիքներ է հղանում հոգով և գործում մարմնով, արժանի է լինում այս անեծքին։

Այսքանը սրա մասին։

Նույնի խոսքը մարգարեների սպառնալիքների մասին։

Հարց՝ ինչո՞ւ էին մարգարեները նախապես ժողովրդին պատուհասով սպառնում։

Պատասխան. չորս պատճառով։

Նախ՝ հանդիմանում էին նրանց մեղքերը և ասում էին պատուհասը, որպեսզի իմանան, թե այդպիսի մեղքերի համար այդպիսի պատիժներ պիտի կրեն։

Երկրորդ՝ որպեսզի իմանան, թե պատուհասը իզուր չէ, այլ Աստծո հրամանով է և անդառնալի։

Երրորդ՝ որովհետև նախ միտքն է հեշտանում չար խորհրդով, և հետո մարմինն է գործում։

Նույնպես նախ սպառնալիքներով զարհուրում և չարչարվում է մտքում, և հետո մարմնում է կրում մեղքերի պատիժը։

Չորրորդ՝ որովհետև պատուհասը երկու մաս ունի. մեկը սպառնալիքն է, և մյուսը՝ գործը։

Արդ՝ սպառնալիքները տվեց մարգարեներին, և գործը՝ ասորիների և բաբելացիների թագավորներին։

Որպեսզի եթե սպառնալիքները լսեն և զղջան, ազատվեն պատուհասից։

Ինչպես նինվեացիները, երբ մարգարեի մի խոսքից զարհուրեցին և զղջացին, փրկվեցին պատժից։

Իսկ իսրայելացիները շատ մարգարեներից շատ սպառնալիքներ լսեցին և չզղջացին, դրա համար կրեցին գերության պատուհասը ասորեստանցիների թագավորներից, և հետո զղջացին իրենց մեղքերի համար։

Այսքանը սրա մասին։

Նույնի խոսքը։

(Երկու սրունք և ականջի մի բլթակ։)

Հարց՝ ի՞նչ է, որ ասում է Ամոսը.

(Ինչպես հովիվը, որ առյուծի բերանից երկու սրունք է խլում և ականջի մի բլթակ։)

Պատասխան։

Նախ՝ այս խոսքը Իսրայելի մասին է։

Նրա հովիվն Աստված է, ըստ այն խոսքի. (Տերը կհովվի ինձ.) խլեց իր ժողովրդին ասորեստանցուց և բաբելացուց, երբ դարձրեց գերությունից։

Երկու սրունքները երկու թագավորություններն են, որ Երուսաղեմում և Սամարիայում էին։

Եվ ականջի մի բլթակը ամբողջ մարմնի մի մասն է. դա է ցույց տալիս, որ ամբողջ աշխարհը գերության քշվեց։

Եվ միայն Իսրայելին ազատեց, որոնք Աստծո օրենքներին լսողներն էին։

Եվ դարձյալ՝ որոնք առաջ երկու թագավորություններ էին, երբ դարձան գերությունից, մեկ թագավորության եղան և հնազանդ։

Իսկ հոգևորապես ամենքի հովիվը մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսն է, այսինքն՝ երկնավորների և երկրավորների, հրեաների և հեթանոսների, ըստ այն խոսքի. (Ես եմ քաջ հովիվը։)

Նա եկավ մահվան հետևից և խլեց նրանից մարդկանց ազգը։

Որովհետև երկու սրունք ասելը՝ մարդուն փրկեց, որ հոգի է և մարմին, և ոչ թե այլ անասուններին՝ չորքոտանիներին կամ թռչուններին։

Եվ ականջի մի բլթակ ասելը սատանայի դեմ է, որին չփրկեց, որովհետև ամենևին Աստծուն հնազանդության ականջ չուներ։

Իսկ մարդը, թեպետ մի ականջով լսեց սատանային, բայց մյուս ականջով լսեց Աստծո օրենքներին և հնազանդվեց։

Դարձյալ՝ երկու սրունքները նշանակում են Ադամին, որ երկու գարշապարով ընթացավ դեպի ծառը և արտաքսվեց դրախտից։

Որին Քրիստոս ավազակի միջոցով կրկին մտցրեց փափկության դրախտը։

Եվ ականջի բլթակը նշանակում է Եվային, որ լսեց օձի ձայնը և հեշտացավ, և լսեց անեծքները և տրտմեց։

Եվ սրբուհի կույսի միջոցով լսեց հրեշտակի ձայնը և խռովվեց, և հետո հաստատվեց, ուրախացավ և օրհնվեց, ըստ այն խոսքի. (Ողջո՜ւյն քեզ, Մարիամ, շնորհալի՛դ, ուրախ եղիր, բերկրյա՛լդ, Տերը քեզ հետ է, օրհնյալ ես դու կանանց մեջ։)

Այս ողջույնով ողջացան Եվայի ականջի վերքերը։

Նույնի խոսքը Աստծո գիտության և փառքի մասին։

Ամբակումն ասում է.

(Երկիրը լցվեց Տիրոջ փառքով և գիտությամբ, ինչպես շատ ջրերը, որ ծածկում են ծովերը։)

Ծովերը նշանակում են մարգարեների խոսքերը։

Նախ՝ դառնության համար։

Երկրորդ՝ Իսրայելի համար հավաքվելու համար։

Երրորդ՝ որովհետև հեթանոսները կղզի և ցամաք մնացին։

Իսկ շատ ջրերը անձրևների տեղումն են, նշանակում են Սուրբ Հոգուց հեղված Նոր կտակը։

Նախ՝ շնորհների քաղցրության համար։

Երկրորդ՝ հրեաների և հեթանոսների մեջ առատության համար։

Երրորդ՝ եկեղեցիներում մշտական բխման համար։

Իսկ այն, որ ասում է. (Տիրոջ գիտությամբ և փառքով լցվեց ամբողջ երկիրը.) չորս իմաստ ունի։

Առաջին՝ որովհետև մինչև Բանի գալուստը արդարությունը նեղում էր Աստծո ողորմությունը, որովհետև ողորմությունը միայն հրեաների համար էր, իսկ բոլոր հեթանոսների համար՝ արդարություն, և հրեաներին էլ արդարության օրենքով էր դատում, բայց Բանի գալստյամբ ողորմությունը նեղեց արդարությունը, որովհետև փոխվեց շնորհի և թողության։

Երկրորդ՝ որովհետև այն ժամանակ միայն Իսրայելի ցեղն էր ընտրված և փառավորված, իսկ այժմ հեթանոսներն ընտրվեցին, (որովհետև խտրություն չկա՝ ոչ հրեայի, ոչ հեթանոսի, ինչպես ասում է Պողոսը.) և Հովել մարգարեն ասում է. (Իմ Հոգուց կհեղեմ ամեն մարմնի վրա, և կմարգարեանան։)

Երրորդ՝ որովհետև հինում միայն տաճարում էին զոհերը և պատարագները՝ ըստ Մովսեսի օրենքի, իսկ նորում տիեզերքի բոլոր կողմերում շինվեց Աստծո փառքի տաճարը, որտեղ կյանքի կերակուրը՝ Քրիստոսը, միշտ պատարագվում է։

Չորրորդ՝ այնտեղ միայն մարմնական տաճարն էր, և պատարագն ու պաշտամունքը մարմնական, իսկ այստեղ՝ (դուք կենդանի Աստծո տաճար եք, ասում է Պողոսը.) և պատարագն ու պաշտամունքը բանավոր են և խոսուն։

Որովհետև խափանվեց ստվերը և օրինակը, և հաստատվեց էությունը և ճշմարտությունը. այսպես (լցվեց ամբողջ երկիրը Աստծո գիտությամբ և փառքով։)

Որովհետև մեկ տաճարի փոխարեն շատ տաճարներ, և մեկ ազգի փոխարեն շատ ազգեր ընտրվեցին, մարմնականը՝ հոգևորի, և արդարությունը շնորհի և ողորմության փոխվեց։

Եվ սա եղավ Քրիստոսի գալստյամբ և Սուրբ Հոգու իջնելով հավատացյալների սրտերի մեջ։

Դարձյալ Ամբակումն ասում է.

(Տեսեք, արհամարհոտնե՛ր, և զարմացեք, որովհետև ձեր օրերում մի գործ եմ գործում, որին չեք հավատա, եթե մեկը պատմի ձեզ։)

Արհամարհվելն այն է, որ ուրիշից է կրում, արհամարհողը՝ որ խոսքով է ուրիշներին արհամարհում, իսկ արհամարհոտը՝ որ գործով է արհամարհում, ինչպես նրանք, ովքեր Աստծո ներողամտությունն են արհամարհում և անզղջում մնում չարիքների մեջ։

Ոչ թե մեղքն է Աստծուն քաղցր, և բարի է համարում, և դրա համար է ներում մեղավորին։

Այլ մեղավորի զղջումն է քաղցր և հաճելի Աստծուն, դրա համար վերջին զղջման համար երկար ժամանակ Աստված երկայնամիտ է լինում և նրան ապաշխարության տեղ տալիս։

Բայց երբ անզղջում մնում են մեղքերի մեջ մինչև վերջ, այն ժամանակ Աստված բարկանում է և անցյալ ժամանակի մեղքերը հավաքում նրա վրա և պատժում նրան՝ թե այստեղ, և թե հանդերձյալում, ինչպես ասում է առաքյալը. (Աստծո ներողամտությամբ քո անձի համար բարկություն ես դիզում հավիտյան՝ Աստծո արդարության մեջ։)

Եվ երկայնամիտ լինելը երկու մաս ունի։

Նախ՝ Աստված տեսնում է մեղքերը և անտես է անում։

Երկրորդ՝ որովհետև խորհում է ողորմություն բերել նրա վրա։

Իսկ երկայնամիտ չլինելն այս է։

Նախ՝ տեսնում է մեղքերը և հիշում։

Երկրորդ՝ արդարությամբ պատժում է։

Սա սովորելով՝ գանք այս խոսքի քննությանը։

Այս խոսքի առաջին միտքն այն է, թե՝ տեսեք, տեսեք դուք, արհամարհոտնե՛ր, ձեր հանդեպ իմ այդքան ներողամտությունը և քաղցրությունը, և չզղջացիք։

Այժմ հավատացեք իմ վրեժխնդրությանը և զարմացեք ձեր ապականության կործանման վրա։

Որովհետև մի գործ եմ գործում, որի պատմողներին չեք հավատա։

Այսինքն՝ որովհետև լսելով չհավատացիք իմ օրենքներին, գործով ձեր մարմիններում եմ պատժում, իբր թե ականջներով չլսեցիք, թիկունքով կլսեք։

Եվ այդպիսի գործը ձեզ անհավատալի է թվում, որովհետև դուք մեղքերով հարբած և հիմարացած եք և չեք հավատում պատմողներին։

Բայց երբ գործով պատուհասը կրեք ձեր մեջ, այն ժամանակ կզարմանաք։

Դարձյալ՝ այս խոսքի միտքը ակնարկում է Քրիստոսի առաջին գալուստը, որ Աստված զարմանալի գործ արեց երկրի վրա, որին արհամարհոտներն ու անհավատները չեն հավատում։

Եվ սա չորս կերպով։

Առաջին՝ որ երկնքի և երկրի Աստվածը կույսի արգանդում բնակվեց, և Աստված մարդ եղավ։

Երկրորդ՝ որ անմահ և կենդանի Աստվածը մարմնով մեռավ խաչի վրա և մեզ կենդանացրեց։

Սա լսում են հեթանոսները և հիմարանում, և հրեաները ծիծաղում են, (որովհետև խաչի խոսքը կորչողների համար հիմարություն է, ասում է առաքյալը։)

Երրորդ՝ որ իջավ դժոխք և ավերեց այն և ազատեց Ադամից եկած հոգիները, և հարություն առավ մեռելներից և համբարձվեց երկինք։

Չորրորդ՝ որ հեթանոսներն ու անհավատները հավատացին և փրկվեցին, և հրեաները անհավատ եղան և կորան։

Այս չորսը մեծ գործեր էին, որ արեց Տերը, և արհամարհոտները սրանց չեն հավատում։

Դարձյալ՝ այս խոսքն ակնարկում է Քրիստոսի վերջին գալուստը և աշխարհի վախճանը։

Եվ այն ամբողջը Աստծո զորության և սքանչելիքների գործ է և ոչ ըստ բնության կարգի, այսինքն՝ մարդկանց հարությունը և աշխարհի նորոգումը, արդարների փառքը և մեղավորների տանջանքները։

Եվ սա էլ Աստծո մեծ գործ է՝ չորս կերպով։

Առաջին՝ բոլոր մարդկանց ընդհանուր հարությունը, որոնք մեռած են և հողի մեջ լուծված, մարմնով հարություն են առնում և կենդանանում անմահ կյանքի համար։

Երկրորդ՝ աշխարհի և տարրերի նորոգումը և կարգերի ու ժամանակների փոփոխությունը, շարժվողների դադարը և անշարժների մշտական շարժումը։

Երրորդ՝ Աստծուն, հրեշտակներին և մարդկանց և բոլորի գործերը տեսնելը, և դատավորի մանրամասն քննության լուրը և պատասխանը լսելը։

Չորրորդ՝ որ մեռելները դժոխքից և գերեզմաններից հարություն են առնում, և կենդանիները դժոխք և գերեզմաններ են իջնում, տանջողները տանջում են, և տանջվածներն ազատվում։

Անմարմինները վերևից երկրի ստորին կողմն են ցած իջեցվում, և մարմնավորները վերին կողմն են բարձրացվում, այնտեղ առաջինները վերջին են լինում, և վերջինները՝ առաջին, և այլ այսպիսի բաներ։

Եվ սրա համար հիանում են բոլոր արարածները. այն օրվա մեծամեծ գործին արհամարհոտ դևերը և մարդկանցից չարերը չեն հավատում, բայց երբ գործով տեսնեն, կզարմանան՝ կրելով անշեջ տանջանքները։

Այսքանը սրա մասին։

Նույնի քարոզը կռապաշտության մասին. այն խոսքի վրա, որ ասում է Աստված Ովսե մարգարեի միջոցով.

(Ես եմ Տեր Աստվածը, որ հաստատեցի երկինքը և երկիրը, և քեզ չեմ հրամայում երկրպագել նրանց զարդերին, ասում է։)

Ովսե. 13. 4։

(Գլուխ Հ)

Այստեղ նախ պետք է հարցնել, թե ի՞նչ է պատճառը, որ արգելեց արարածներին երկրպագելը։

Պատասխանում եմ, թե՝ շատ պատճառներով։

Բայց գլխավորապես դնենք տասը պատճառ։

Առաջին՝ որովհետև բոլոր արարածները ստեղծված են ոչնչից, և բնության կարգով դարձյալ ոչնչի են հետևում, եթե Աստծո կամքը չպահեր նրանց գոյությունը. արդ՝ եթե արարածին երկրպագեին, ոչնչի պաշտոնյաներ կլինեին։

Երկրորդ՝ որովհետև կարգավոր է, որ արարածները երկրպագեն Արարչին, որից ունեն իրենց գոյությունը, իսկ արարածն արարածից չի գոյանում, եթե ոչ Արարչի հրամանով։

Երրորդ՝ անկարգություն է, որ տերը ծառային երկրպագի. արդ՝ մարդը տեր և իշխան է, և բոլոր արարածները ծառայում են մարդուն և սրա համար ստեղծվեցին։

Չորրորդ՝ Արարիչը մեկ է, և արարածները՝ շատ. եթե արարածներին երկրպագեին, մոլորություն և բազմաստվածություն կլիներ, և մեկ Աստծուն չէին գտնի։

Հինգերորդ՝ միայն Արարչին է հատուկ պաշտամունք ընդունելը, և արարածներին է հատուկ տալ նրան. արդ՝ եթե պաշտամունքը արարածներին տան, երկուսի հատուկն էլ փոխվում է. դրա համար ասաց. (Իմ փառքը ուրիշներին չեմ տա։)

Վեցերորդ՝ բոլոր արարածները Արարչից են կախված առնչությամբ և նրա մեջ ունեն իրենց նպատակը, դրա համար նրան են երկրպագում։

Եվ արարածները միմյանց մեջ ոչ մի նպատակ չունեն, դրա համար չեն երկրպագում։

Յոթերորդ՝ բոլոր արարածների նախատիպը և գաղափարը միայն Արարիչն է, որին ձգտում են բոլորը, և առավել մարդը միայն Աստծո պատկերն է և ոչ թե արարածի, դրա համար միայն նրան է պաշտում և ոչ արարածներին։

Ութերորդ՝ ով մեկին երկրպագում է, օգնություն է խնդրում, և բոլոր արարածները տկար են և չեն կարող օգնել. դրա համար մարդը չի երկրպագում արարածներին, այլ Արարչին, որից ամեն օգնություն գտնում է։

Իններորդ՝ ով մեկին պաշտում է, մոտենում է պաշտելիին և սիրում նրան. արդ՝ Աստված կամեցավ, որ միայն իրեն սիրեն և ոչ արարածներին։

Տասներորդ՝ առաջին հպարտացածը՝ Սադայելը, Արարչին չպաշտեց և կործանվեց, այլ իրեն պաշտել տվեց արարածներին և նրանց կործանեց. դրա համար դրա դեմ հրամայեց չպաշտել արարածներին, այլ Արարիչ Աստծուն։

Արդ՝ սրանք են գլխավոր պատճառները։

Բայց կուռքերի պաշտամունքը կորստյան շատ և անթիվ պատճառ եղավ, այսինքն՝ պղծություն, հրեշավոր գործեր, հայհոյություն, սպանություն և այլ այսպիսի բաներ։

Դրա համար շատ անգամ մարգարեների միջոցով օրենք դրեց. (Ես եմ քո Տեր Աստվածը, օտար աստծու հետևից մի՛ գնա և նրանց մի՛ պաշտիր։)

Երկրորդ հարցում՝ քրմերը ինչպիսի՞ խոսքերով էին համոզում մարդկանց զոհեր մատուցել կուռքերին։

Պատասխան՝ չորս մտածողությամբ կարելի է տեսնել։

Նախ՝ ասում էին, թե երբ որթը և երինջը կանգնեցրին, նրանց անասուն էին զոհում՝ նրանց նմանությամբ, իսկ արդ՝ կուռքերի պատկերը մարդկային է, պետք է նրա նման մարդիկ զոհել։

Երկրորդ՝ անասունները մեզնից օտար են, ասում էին, այլ ձեր անձից որդիներ և դուստրեր զոհեցեք, որ ավելի մեծ սիրո նշան է։

Երրորդ՝ ասում էին. Աստծո տաճարում միայն անասուններ են մորթում, արդ՝ դուք մարդիկ մորթեցեք, որով կզատվեք նրանցից, և ձեր պաշտամունքն ավելի մեծ կլինի։

Չորրորդ՝ օրինակ էին դնում Աբրահամ հորը, որ որդուն պատարագեց և արդարացավ։

Եվ Հեփթայեն դստերը ուխտեց և զոհեց։

Եվ մեր հայրերը, որ ելան Եգիպտոսից, (իրենց որդիներին և դուստրերին զոհեցին դևերին, ինչպես ասում է Դավիթը։)

Դրա համար դուք, որ որդիներ եք, հոր նմանությունը կրեք ձեր մեջ։

Երրորդ հարցում՝ ինչպե՞ս է կռապաշտության մեղքը բոլոր մեղքերից մեծ։

Պատասխան։

Նախ՝ կռապաշտությունը մեղանչում է Աստծո էության և փառքի դեմ, իսկ մյուս մեղքերը՝ ընկերոջ դեմ, կամ իր անձի դեմ է մեղանչում։

Երկրորդ՝ կռապաշտությունը հասարակաց մեղք էր, իսկ մյուսները՝ առանձին։

Երրորդ՝ կռապաշտությունը հայտնի և համարձակ էր, և մյուս մեղքերը ծածուկ են գործվում։

Չորրորդ՝ կռապաշտությունը իբրև բարի բան էին գործում, և մյուս մեղքերը չար են և խղճով են գործվում։

Հինգերորդ՝ կուռքերը կամովին և գիտությամբ էին պաշտում, և մյուս մեղքերը անգիտությամբ և ակամա են գործվում։

Վեցերորդ՝ կռապաշտությունը ուրիշներին էլ է քաշում դեպի իրեն, և մյուս մեղքերը միայն գործվում են. և հայտնի է չար թագավորներից, որոնք բռնությամբ կուռքերին էին դարձնում և ոչ այլ մեղքերի։

Եվ ի՞նչ էին զրկում կուռքերը Աստծուց։

Ասում ենք՝ չորս բան։

Նախ՝ անունը, որովհետև աստված էին կոչում։

Երկրորդ՝ պաշտամունքը և զոհերը։

Երրորդ՝ քահանաներին։

Չորրորդ՝ ժողովուրդներին։

Չորրորդ հարցում, թե որտեղի՞ց սկսվեց կռապաշտությունը։

Պատասխան։

Կռապաշտության սկիզբները չորսն են։

Նախ՝ ինչպես ասվում է, վաղամեռիկ որդու հայրը նրա համար պատկեր արեց։

Եվ երկրորդ՝ մյուս բռնավորները, նրան նախանձելով, իրենց համար պատկերներ արեցին։

Երրորդ՝ իրենց հետ տարան հեռավոր աշխարհ, և պատկերը բազմացավ։

Չորրորդ՝ պատկերագործ արհեստավորները նույնը գեղեցկացրին, և հետո պաշտամունքի առան։

Դարձյալ՝ կռապաշտության պատճառները չորսն են։

Նախ՝ դևերը, որ մարդկանց շարժեցին իրենց պաշտելու։

Երկրորդ՝ դյութերը և կախարդները, ինչպես Արամազդը, Կռոնոսը, Աֆրոդիտեն։

Որոնք կյանքում կախարդությամբ իրենց աստվածացրին, և մահից հետո նրանց պատկերները պաշտեցին։

Երրորդ՝ չար թագավորները, ինչպես Նաբուգոդոնոսորը կանգնեցրեց Բելի վաթսուն կանգուն պատկերը և երկրպագել տվեց։

Չորրորդ՝ դիվամոլ մարդիկ, ինչպես ուրացող Հուլիանոսը և դևից բռնված ուրիշներ։

Դարձյալ՝ կռապաշտությունը չորս բանով հաստատվեց։

Նախ՝ նախնիների ավանդությունից. որդին հայրերից սովորած, և երկար ժամանակով նույնի մեջ հաստատված։

Երկրորդ՝ պատկերների գեղեցկությունից. զվարճանալով պաշտում էին այն։

Երրորդ՝ դևերի երևալուց և խոսքերից, որոնք խորհուրդները հայտնում էին, ինչպես Սավուղին դևը երևաց Սամուելի կերպարանքով և շատ բան էր ասում գալիքի մասին։

Չորրորդ՝ նրանց զանազան տոներին մարմնով պղծագործության հեշտությունից, ինչպես Աֆրոդիտեն պոռնկություն էր պահանջում։

Եվ Դիոնիսոսը՝ հարբեցողություն, և այլն նույնպես։

Այս չար պատճառների համար հաստատ մնում էին կուռքերի պաշտամունքի մեջ։

Հինգերորդ հարցում՝ ինչո՞ւ էին կռապաշտները այդքան զանազան չարիքներ գործում անխտիր։

Պատասխան. չորս պատճառով։

Նախ՝ մարմնի հեշտության սովորության համար։

Երկրորդ՝ որովհետև կուռքերն էլ նույնն էին պահանջում՝ արյուն, սպանություն և չար գործեր։

Երրորդ՝ որովհետև օրենք չունեին և մեղքը չէին ճանաչում։

Չորրորդ՝ որովհետև կուռքերից դատվելու և պատժվելու երկյուղ չունեին։

Դրա համար Մովսեսի օրենքում Աստված հրամայեց չարը չարի փոխարեն հատուցել, (աչք՝ աչքի դիմաց, և արյուն՝ արյան դիմաց.) որպեսզի վախենան և չարիքներ չգործեն։

Վեցերորդ հարցում՝ ինչո՞ւ դևերը սերմանեցին կռապաշտությունը։

Պատասխան. չորս պատճառով։

Նախ՝ որպեսզի Աստծո դեմ հակառակորդ լինեն՝ նա, որ ասում էր. (Իմ աթոռը ամպերի վրա կդնեմ և Բարձրյալին նման կլինեմ։)

Երկրորդ՝ որովհետև նույնն էր անելու և երկնքում հրեշտակների հետ՝ նրանցից փառք առնել և նրանց տիրել։

Երկրորդ՝ որպեսզի մարդուն զրկի աստվածպաշտությունից և իր հետ կորցնի։

Չորրորդ՝ որովհետև չարի մեջ հաստատված է և բարու դեմ կուրացած. ինչ էլ որ գործում է, ավելացնում է իր տանջանքները։

Յոթերորդ հարցում՝ ի՞նչ է քանդակելը և դրոշելը, և ի՞նչ է կուռք անունը։

Պատասխան. քանդակելը տաշելն է, և դրոշելը՝ ներկով նկարելը, և դրոշելը՝ ձուլածոն, և դրոշը և ստվերագիրը պատկերն է։

Իսկ կուռք անունը. նախ՝ որովհետև մտքի կուրություն է։

Երկրորդ՝ որովհետև կռված է և գործված։

Երրորդ՝ որովհետև անշունչ է և կուռք։

Չորրորդ՝ որովհետև անշունչ և կուռք։

Չորրորդ՝ որովհետև Աստծուն հակառակ է։

Ութերորդ հարցում՝ որքա՞ն են կռապաշտության աստիճանները։

Պատասխան. ըստ նյութի՝ վեց, և ըստ պաշտամունքի՝ տասը։

Այսինքն՝ նախ երկնքի լուսատուները։

Երկրորդ՝ տարրական մարմինները, ինչպես կրակը և ջուրը։

Երրորդ՝ արծաթը և ոսկին։

Չորրորդ՝ տևական քարերը։

Հինգերորդ՝ փայտերը և ծառերը։

Վեցերորդ՝ կավե խեցին։

Սրանք են նյութերը՝ աստիճանաբար մեկը մյուսից անարգ։

Յոթերորդ՝ մարդու պատկերները։

Ութերորդ՝ անասունների և թռչունների պատկերները։

Իններորդ՝ անասուն կենդանիները և սողունները, ինչպես եգիպտացիները։

Տասներորդ՝ անծանոթ Աստծո բագինը, ինչպես աթենացիները, որի մասին առաքյալն ասաց. (Այն, ինչ դուք անծանոթաբար պաշտում եք, ես նույնը քարոզում եմ ձեզ։)

Իններորդ հարցում՝ ի՞նչ է նշանակում «հոգու պարտքը կպահանջի» ասելը։

Պատասխան. այս խոսքից այլազգիները հակառակվում են։

Նախ՝ թե բոլոր պատկերները կուռքեր են։

Երկրորդ՝ թե Աստված պատկերագործից հոգի է պահանջում։

Առաջինին ասում ենք, թե ուրիշ են սրբերը, և ուրիշ՝ դևերը. մենք սրբերի պատկերն ենք նկարում և ոչ դևերի. ապա ոչ բոլոր պատկերներն են կուռքեր, որովհետև սրանց նախատիպը ուրիշ է, և նրանցը՝ ուրիշ։

Եվ եթե ասեն՝ այս պատկերի և մյուսի նյութը նույնն է, ինչպես ոսկին և արծաթը, և պատկերի ձևը նույնն է՝ մարդու և երեխայի։

Ասում ենք. թեպետ նյութը նույնն է, բայց կատարումները զանազանվում են, ինչպես մեկ նյութից՝ փայտից կազմվում է աթոռ և անիվ, և մեկ նյութից՝ քարերից շինվում է Աստծո տաճար և կուռքերի տաճար։

Նույնպես և մեկ կնդրուկը ոմանք ծխում են Աստծուն, և ոմանք՝ կուռքերին. ահա նյութը մեկ է, և կատարումները զանազան են։

Երկրորդին ասում ենք, թե Աստված պատկերագործից հոգի չի պահանջում։

Նախ՝ որովհետև Աստված ասում է. (Հոգին ինձնից կելնի, և ամեն շունչ ես ստեղծեցի։)

Արդ՝ եթե հոգիների և շնչերի արարիչը միայն Աստված է, ապա ինչո՞ւ է մարդուց հոգի պահանջում, որ մարդու համար անհնար է։

Երկրորդ՝ մանուկների ծնողները միայն մարմնի նյութն են պատրաստում և հոգի չեն տալիս. նկարողն ապա ինչպե՞ս հոգի տա։

Երրորդ՝ Մովսեսը քերովբեներին կանգնեցրեց քավության վրա և հսկայաձև պատկերը՝ լույսի աշտանակի վրա։

Եվ Սողոմոնը տաճարում նոճու փայտից քերովբեներ արեց, և նրանցից հոգի չպահանջեց։

Չորրորդ՝ նորում Փրկիչը իր սուրբ պատկերը նկարեց դաստառակի վրա, նույնպես և Տիրամայրը՝ իր փոխման ժամանակ, և հոգի չի պահանջվում, նույնպես և այլ պատկերներից։

Դարձյալ՝ ասում ենք հակառակորդին. եթե դուք կենդանու պատկեր եք նկարում, ապա կենդանու շնչի պարտական եք, և երբ ծառեր եք նկարում, պարտական եք տնկական հոգի ստեղծելու, որ սուտ է։

Իսկ այն, որ իմաստունն ասում է, թե՝ (հոգու պարտքը կպահանջի,) այս է. ով կուռքերի պատկերն արեց, և ով պաշտեց և երկրպագեց, նրանց հոգիներից Աստված պահանջում է կռապաշտության մեղքը և տանջում գեհենի կրակում։

Որոնցից և մեզ թող փրկի Քրիստոս՝ մեր Աստվածը, ամեն մարդապաշտ հայհոյությունից, և բոլոր մեղքերից և գեհենի դառը տանջանքներից, և նրան փառք հավիտյանս։