Read in the reader, with word lookup
Քարոզգիրք, որ կոչվում է Ամառան հատոր · 12/24
ԳԼՈՒԽ ՂԶ-Ճ
Նույնի քարոզը աղքատների մասին, Դավթի խոսքի վրա։
(Երանի նրան, ով մտածում է աղքատի և տնանկի մասին, չար օրը նրան կփրկի։)
Սաղ. 40. 1։
(Գլուխ ՂԶ)
Նախ պետք է իմանալ, թե ի՞նչ տարբերություն կա աղքատի և տնանկի միջև։
Եվ ապա թե՝ (Երանի նրան, ով մտածում է նրանց մասին։)
Քանզի վարդապետներն ասում են, որ աղքատների դասերը բաժանվում են շատերի. և ինչպես քահանաների դասերն են յոթը, նույնպես և աղքատներինը. քանզի նրանք էլ զորությամբ Աստծու քահանաներ են։
Եվ դրանք սրանք են։
Առաջին աղքատն այն է, ով բնությունից՝ ծնողներից, կարոտ է ունեցվածքի և զուրկ. իսկ տնանկը նա է, ով մեծ տնից ընկել է և չքավորացել։
Երկրորդ՝ որբն ու այրին. որբը կարոտ է ծնողների, իսկ այրին՝ առանց խնամողի է։
Երրորդ՝ հիվանդն ու անդամալույծը, ինչպես կաղը, կույրը և ուրիշ աղքատացածներ, որոնք կարոտ են առողջության։
Չորրորդ՝ բանտարկյալը, գերին և ստրուկը, որոնք կարոտ են ազատության։
Բանտարկյալն այն է, ով զնդանում է, կոճղերի մեջ և տանջանքների մեջ։
Գերին՝ ակամա ծառայության քշվածն է. իսկ ստրուկն այն է, ով ոչ սրով է գերված, ոչ գնված է, ոչ վարձված, այլ միշտ ծառա է. սրանք ողորմելի են։
Հինգերորդ՝ օտարականը, պանդուխտը, նժդեհը, եկվորը և այլն, որոնք կարոտ են հարկի և հայրենիքի, քաղցր խոսքի և գթության։
Օտարը հյուրն է, որ կարոտ է ընդունվելու և հարկի. ըստ այն խոսքի՝ (օտար էի, և ինձ ընդունեցիք։)
Պանդուխտը նա է, ով ուրիշ գավառից եկել է մեր մեջ և կարոտ է տան, ժառանգության և այլ բաների։
Իսկ նժդեհն այն է, ով կամովին թողել է իր ազգն ու հայրենիքը և շրջում է օտարության մեջ՝ անունեցվածք, անօգնական և անտեղ, նմանվելով Աստծու Որդուն։
Իսկ եկվորն այն է, ով այլ ազգից եկել է մեզ մոտ և կարոտ է հավատի և բարի գործերի, խրատի և ուսման. սրանց պետք է առավել ողորմել և տալ պետք եղածը։
Վեցերորդ՝ նրանք, ովքեր քաղցած են և ծարավ և կարոտ են բնական պետքերի. թեպետ օտար չեն, ոչ հիվանդ են, ոչ բանտում են, ոչ որբ են և ոչ աղքատ, այլ քաղցած և ծարավ են, պետք է նրանց կարիքը լրացնել ըստ Փրկչի հրամանի. (քաղցածին կերակրել, ծարավին խմեցնել։)
Եվ այս վեցերորդներն աղքատների կարգում են, որոնք կոչվում են չմարդամոտներ։
Իսկ յոթերորդը՝ մարմնով մեռածներն են, որոնց պետք է ողորմել և թաղել նրանց ըստ իրենց պետքերի. իսկ այս վերջինը շատ դառն և ողորմելի է։
Քանզի ով կենդանի աղքատ է և կարոտյալ, թերևս շրջում է, խնդրում և գտնում է իր պետքը։
Իսկ մեռածը բոլորովին ողորմելի է, որովհետև ոչ ոք չունի մոտը, և ոչ էլ զգայարաններ, որոնցով խնդրի. և ինչպես կարիք ունի կենդանության ժամանակ, նույնպես և մահվան ժամանակ։
Եթե մեկը նրանց օգնական լինի, մեծ վարձ է ստանում։
Ոմանք՝ արցունքներով, ոմանք՝ խոսքով, «Աստված ողորմի» ասելով, կամ գերեզման տանելով և թաղելով ըստ օրենքի։
Աղքատների այս յոթ տեսակներն են, և սրանք են ողորմելիները, որոնք ընդհանուր անունով աղքատ են կոչվում, այսինքն՝ աղխից և ունեցվածքից կտրված. քանզի աղխը մարդու ունեցվածքն ու ստացվածքն է. կամ աղքատ՝ այսինքն՝ ազգականներից և գթությունից կտրված. քանզի սրանք մարդկանց համար ատելի են դարձել և սիրելի են միայն Աստծուն և աստվածասերներին, որոնք Աստծու համար են սիրում. ըստ այն խոսքի՝ (ով ողորմում է աղքատին, փոխ է տալիս Աստծուն։)
Արդ՝ սրանք զորությամբ Աստծու քահանաներ են կոչվում, ինչպես ասացինք։
Նախ՝ ըստ յոթ դասերի. քանզի ինչպես քահանաների դասերն են բաժանված, նույնպես և սրանք յոթի են բաժանվում, թեպետ ըստ յուրաքանչյուրի շատ են։
Երկրորդ՝ ըստ նմանության. ինչպես քահանաների բաժինն Աստված է, և նրանք Աստծու բաժինն ստացան, նույնպես և աղքատներն երկրից բաժին չունեն, այլ Աստծու բաժինն են ստանում և սնվում. քանզի նա է որբերի հայրը և այրիների դատավորը. ըստ այն խոսքի՝ (քեզ է թողնված աղքատը, և որբին դու ես օգնական։)
Երրորդ՝ որովհետև զորությամբ են քահանաներ և ոչ ներգործությամբ. այսինքն՝ ինչպես քահանաները մեր ընծաներն են նվիրում Աստծուն և հաշտության միջնորդ են լինում, նույնպես և աղքատներն Աստծուն հաշտեցնում են մեզ հետ։
Բայց քահանան իշխանությամբ է թողնում մեր մեղքերը և դեմ առ դեմ խոսում է Աստծու հետ, իսկ նրանք աղաչանքներով և կրկնվող խոսքերով են խնդրում Աստծուց՝ ասելով. «Աստված ողորմի նրանց» և այլն։
Դրա համար Մովսեսի օրենքում Աստված հրամայեց երկրորդ տարում կրկնակի տասանորդ տալ՝ մեկը ղևտացի քահանաներին, և մյուսը՝ օտարին, որբին և այրուն. որը հիշում է Տոբիթը, թե՝ «Միշտ կրկնակի տասանորդ տվեցի՝ մեկը քահանաներին, և մյուսը՝ աղքատներին»։
Նաև Աստված օրենք դրեց, թե՝ քո այգին մի՛ ճռաքաղ արա, և արտի մնացածը մի՛ հնձիր. քանզի Աստծու խնամքն այն ծածկեց քեզնից, որ աղքատը տեսնի և ուրախանա. և հետո ցույց է տալիս և փորձում է քեզ՝ պահո՞ւմ ես Աստծու պատվիրանը, թե՞ ոչ։
Թեպետ ըստ մտքի արտն ու այգին նշանակում են ժողովրդին, որին իշխանները չպետք է ճռաքաղ անեն և ամբողջ ունեցվածքից զրկեն. ըստ այն խոսքի՝ (ձեր հարկահանները ճռաքաղ են անում իմ այգին և զրկում։)
Եվ թե՝ (ձեզնից զրկվածն աղաղակում է, և հնձվորների բողոքը հասավ զորությունների Տիրոջ ականջին։)
Թեպետ աղքատների և զրկողների մասին է ասում, բայց տառացի իմաստով այն է նշանակում։
Քանզի արտի հնձի համար երեք օրենք դրեց։
Մեկը՝ որ արտի ծայրը, որ նրա գլուխն է, մի՛ հնձիր, այլ աղքատին թող։
Եվ մյուսը՝ թե մանգաղի տակ մի՛ հնձիր, որպեսզի մանր հասկը աղքատին մնա։
Եվ երրորդը՝ թե ընկած հասկը մի՛ վերցրու, այն հասկաքաղի բաժինն է. եթե հասկաքաղ չլինի, թռչուններն ու անասուններն են ուտում քո վաստակից. քանզի նրանք էլ Աստծու արարածներ են, և օրենքը նրանց էլ է խնամում. ինչպես այն, որ ասում է. (Կալսող եզի դունչը մի՛ կապիր. ) որպեսզի իր վաստակից վայելի. թեպետ առաքյալը մեկնում է քարոզողների մասին, որ աշակերտներից կերակրվեն, բայց տառացի իմաստով ասում է անասուններին խնամելու մասին. ինչպես և Սողոմոնն է ասում. (արդար մարդը ողորմում է իր գրաստին։)
Եվ չորս պատճառով պետք է խնամել անասուններին։
Մեկը՝ որովհետև Աստծու արարածներ են. նրանց Արարչի համար պետք է նրանց խնամել, քանզի վարձը չի կորչում. ըստ Սողոմոնի՝ (քո հացը ջրի վրա ուղարկիր, և ժամանակին կգտնես այն. ) այսինքն՝ երբ ձկներն են ուտում, Աստված է տալիս վարձը։
Երկրորդ՝ որովհետև նրանք մեր ծառաներն են, աշխատողներ լծի տակ, բեռի տակ, կթի համար և այլն. պետք է նրանց խնամել։
Երրորդ՝ որովհետև հրեշտակները մեզ պահապան են, ինչպես մենք՝ անասուններին. դրա համար պետք է նրանց խնամել, որպեսզի հրեշտակներն էլ մեզ պահեն և խնամեն։
Չորրորդն այս է՝ որ անասուններն էլ մեր բաժնեկիցներն են. քանզի այս տեղը, որտեղ մենք պանդխտում ենք, նրանց համար բնական է, և մենք հավասարվեցինք նրանց և եկանք այստեղ. ըստ այն խոսքի՝ (մարդը պատվի մեջ էր և չհասկացավ, հավասարվեց անբան անասուններին և նմանվեց նրանց։)
Եվ մեկն էլ այս է, որ Աստված բաժնեկից արեց՝ ասելով Ադամին. (ամեն սերմ և ամեն դալար պտուղ ձեզ կերակուր լինի, և անասուններին ու երկրի գազաններին։)
Դրա համար միշտ մեզ հետ պատերազմի մեջ են, իրենց բաժինն են խնդրում, ինչպես թռչուններն ու վայրի կենդանիները, վարազը, արջը և այլք։
Եվ ոչ միայն նրանց է խնամում, այլև բույսերին և տունկերին՝ ասելով. (պտղատու ծառերը մի՛ կտրիր, այլ պտուղը կեր, և քո այգին մի՛ վարիր զանազան կերպ. ) թեպետ մեկնությունն այն է, որ այգին կնոջն է նշանակում. ըստ այն խոսքի՝ (քո կինը ինչպես վայելուչ այգի քո տան անկյուններում. ) և չընթանալ բնական և անբնական ճանապարհով։
Նաև հրամայում է հղի կանանց մոտ չմտնել, որպեսզի հղացած սաղմը չավերվի. այս՝ մեկնությամբ է։
Իսկ տառացի իմաստով այն է ասում, թե՝ այգին մեկ անգամ վարիր և մի՛ կրկնիր, որպեսզի նոր բուսած արմատը չկտրվի, և եթե ուրիշ սերմեր լինեն բուսած։
Իսկ պտղատու ծառը բարեգործների օրինակն է, իսկ անպտուղը՝ չարերի. ինչպես Տերն է ասում. (ամեն ծառ, որ բարի պտուղ չի տալիս, կտրվում և կրակն է նետվում. ) հայտնի է, որ պտղատուն չի կտրվում։
Եվ կտրող կացինը անժամանակ մահն է, որ այս կյանքից կտրում է մարմինը։
Նույնպես և Աստծու արդար դատաստանը կտրում է հոգին հավիտենական կյանքից, որ ինքը՝ Քրիստոսն է՝ հավիտենական կյանքը և անմահության արմատը, և նետում է անշեջ կրակը, և այրվում է։
Ահա, եղբայրներ, այս է չարագործների բաժինը. դրա համար չարագործներն ու անիրավներն ու մեղավորները շուտով կորչում են, ինչպես ասում է մարգարեն. (չարերը շուտափույթ կսատկեն։)
Իսկ (արդարները արմավենու պես կծաղկեն, և Լիբանանի մայրիների պես կբազմանան, և Տիրոջ տանը տնկված կլինեն։)
Սա դրա համար հիշեցի և երկարեցի, որպեսզի իմանաք, որ մարդու պտուղը միշտ ողորմությունն է։
Եվ եթե բույսերին ու տունկերին, անասուններին ու գազաններին և թռչուններին պետք է ողորմել, որքա՞ն առավել մարդկանց, որոնք բոլորն էլ Աստծու պատկերն են։
Եվ ինչպես Աստված բոլորին ստեղծեց իր պատկերով՝ տղամարդուն և կնոջը, հրեաներին և հեթանոսներին, ըստ այն խոսքի, որ ասում է. (Աստված ստեղծեց մարդուն իր պատկերով, Աստծու պատկերով ստեղծեց նրանց բոլորին։)
Նույնպես և դու ողորմությունն արա բոլորին՝ Աստծու պատկերին, և մի՛ ընտրիր արդարին ու մեղավորին, հավատացյալին ու անհավատին։
Քանզի հայր Աբրահամը հեթանոսներին և քանանացիներին էր ողորմություն անում, որովհետև ուրիշ աստվածապաշտ չկար այն ժամանակ, և Աստված ընդունեց այն։
Նույնպես և Ղովտը սոդոմացիներին և գոմորացիներին էր ողորմում, և Աստված ընդունեց. քանզի Աբրահամն Աստծուն տեսավ, իսկ Ղովտը՝ հրեշտակներին. որովհետև Աստծու սիրո համար էին անում և ոչ հեթանոսների սիրո համար։
Նույնպես և դու Աստծու սիրո համար ողորմությունն արա բոլորին։
Եվ եթե այլազգիներին պետք է ողորմել, ապա առավել՝ քրիստոնյաներին, որոնք արյամբ գնված ծառաներ են Քրիստոսի, նրա ավազանի ծնունդներ և սուրբ մարմնի ու արյան ճաշակողներ. քանզի ինչ որ անում են քրիստոնյաներին, Քրիստոսի համար են անում. ըստ այն խոսքի՝ (ով մի բաժակ սառը ջուր է խմեցնում իմ անունով, որովհետև դուք Քրիստոսինն եք, իր վարձը չի կորցնի։)
Եվ եթե բոլոր քրիստոնյաներին պետք է ողորմել, ապա առավել՝ քահանաներին, որոնք քրիստոնյա են, քրիստոնյաների առաջնորդներ և Քրիստոսի փոխանորդներ, քո մեղքերի և հանցանքների քավիչ և բարեխոս Քրիստոսի առաջ և հաշտության միջնորդ. դրա համար ասում է. (ով ձեզ ընդունում է, ինձ է ընդունում։)
Ապա եթե քահանային պետք է ողորմել, որ հարկով է ստանում, ապա առավել՝ քրիստոնյա աղքատին, որ Քրիստոսի պատկերն է. ոչ միայն որովհետև մարդ է և Քրիստոսին հավատացող, այլ որովհետև աղքատությամբ է Քրիստոսի պատկերը. քանզի Քրիստոս աշխարհ եկավ օտարական. ըստ այն խոսքի՝ (յուրայինների մոտ եկավ, և յուրայինները նրան չընդունեցին. իսկ ովքեր նրան ընդունեցին, նրանց իշխանություն տվեց Աստծու որդիներ լինելու։)
Քանզի նա երկնքից երկիր եկավ՝ մարդկանց հյուր. դրա համար Քրիստոսի պատկերն է և ընդունելի է։
Նաև աղքատ ու տնանկ էր շրջում. քանզի աշակերտները հասկեր էին փշրում և ուտում, բոբիկ և հետիոտն. որ նշանակում է աղքատությունը։
Նաև (մարդու Որդին տեղ չունի, ուր գլուխը դնի. և դրսում՝ Ձիթենյաց լեռան վրա էր գիշերում։)
Եվ նա, որ մեծատունն էր և բոլոր ստացվածքների Տերը և աշխատածների հանգիստը, քաղցած, ծարավ և հոգնած նստում էր ճանապարհին, և աղքատ ու տնանկ էր շրջում, և երանի տվեց աղքատներին՝ ասելով. (երանի հոգով աղքատներին, որովհետև նրանցն է երկնքի արքայությունը։)
Մեկը՝ որպեսզի դու փափագես աղքատության կյանքին և համբերես սովին, ծարավին, մերկությանը, տնանկությանը և մյուսներին՝ Քրիստոսից սովորելով։
Եվ երկրորդ՝ որպեսզի աղքատին և տնանկին ընդունես Քրիստոսի պես. և ինչ որ անում ես աղքատին, Քրիստոսին ես անում. ըստ այն խոսքի՝ (ինչ որ արեցիք փոքրիկներից մեկին, ինձ արեցիք։)
Եվ եթե այս աղքատներին պետք է ողորմել, ապա առավել նրանց, ովքեր աղքատ են և ծեր և տկար, կաղ և կույր, որբ և այրի, անտեր և անխնամ, որոնք չեն կարող շրջել, ոչ տեսնել և ոչ խնդրել. պետք է նրանց ողորմել։
Եվ սրանցից առավել ողորմելի է օտարն ու պանդուխտը, որոնք աղքատ են և անծանոթ, անտուն և անտեղ։
Եվ սրանցից առավել ողորմելի է քաղցածն ու ծերը, որ աշխատել չգիտի և մուրալուց ամաչում է։
Դրա համար պետք է այդպիսիներին տալ առանց քննության։
Եվ ոչ թե չտալ և անարգել՝ ասելով. «Գնա՛ գործ արա և աշխատի՛ր», կամ թե՝ «Դու ունեցվածք ունես», կամ թե՝ «Երեկ տվեցի, քանի՞ անգամ ես գալիս». մի՛ ասա դա, քանզի կորցնում ես ողորմությունը։
Մի՛ քննիր նրան, թե ունի՞, թե՞ ոչ, թե արժանի՞ է, թե՞ ոչ. քանզի սա քննելու ժամանակ չէ, այլ ողորմելու։
Եվ Աստծուց սովորիր ողորմությունը, քանզի բոլորի հանդեպ ողորմած է. և չարերին ու բարիներին անձրև է տալիս, արդարների և մեղավորների վրա արև է ծագեցնում. և մի՛ եղիր նախ դառնացած և երեսդ շրջած։
Դու երեկ կերար, այսօր չե՞ս ուտում. կամ եթե մարմինդ ամեն օր ուտում է, հոգուդ ամեն օր կերակուր պետք չէ՞։
Եվ եթե նրանք քո մեղքերի քավիչներն են, մեկ մե՞ղք էր քոնը. այսօր մեղքեր չունե՞ս, որ ողորմես։
Կամ մեկ անգամ են բարեխոսում քեզ համար, և այլևս ո՞չ. այսպիսի բաներ մտքովդ մի՛ անցկացրու։
Եվ էլ ավելի ողորմելի են գերին, ստրուկը և բանտարկյալը։
Քանզի թերևս ուրիշ աղքատներն իրենց կամքով են շրջում, իրենց հավատի մեջ են և բարին են գործում. իսկ գերին և բանտարկյալը կամքից զրկված են և հավատից ու բարի գործերից մեղքի մեջ ընկած. դրա համար նրանց ազատելն ու օգնելը մեծ վարձ ունի։
Ոչ միայն մարմնի համար, այլև նրանց հոգու և հավատի համար։
Եվ ինչպես Քրիստոս, որ ազատեց նրանց հոգիները դժոխքից, և մարմինը՝ դևերի և մեղքի չար ծառայությունից։
Նույնպես և նա, ով ազատում է բանտարկյալին և ստրուկին և փրկում է գերուն. դրա համար են ասում, թե՝ բոլոր վարձերից մեծը գերուն փրկելն է. քանզի գերիներին ազատողները Քրիստոսին նման են լինում։
Քանզի մենք գերի էինք, և Քրիստոս ազատեց մեզ. պարտավոր ենք և մենք քրիստոնյա գերուն այլազգիների ծառայությունից ազատել։
Եվ քրիստոնյա մարդուն քրիստոնյա գերի պահել չի վայելում. քանզի քրիստոնյան Քրիստոսի ծառան է և ոչ մարդու, և Քրիստոսի ծառան ազատ է. այլ պետք է գնել և ազատել և Քրիստոսին նմանվել։
Եվ սրանցից վեր՝ մեռածն ամենից ողորմելի է՝ անդարձ գնացած. ոչ խոսում է, ոչ խնդրում և ոչ գտնում, այլ միայն քո առաջ է ընկած՝ ողորմելի դեմքով։
Եվ ինչպես Քրիստոսին պատանեցին և դրեցին գերեզմանում, նույնպես պետք է անել ամեն մեռածի և Քրիստոսից վարձ ստանալ։
Մանավանդ որ նա այսօր համարձակ գնում է Քրիստոսի առաջ և քեզ համար բարեխոսում։
Եվ մտքումդ բեր, որ ինչ դու նրան անում ես մարմնով, նա քեզ հատուցում է հոգով. հացի փոխարեն՝ անմահ կերակուրն ու ըմպելիքը. նաև պատանքի համար՝ Ադամի լուսեղեն հանդերձը. և գերեզմանի հանգստի մեջ դնելու համար՝ հավիտենական հանգիստը։
Եվ քո արցունքների համար՝ անտրտում ուրախությունը և մշտավետ ցնծությունը՝ Քրիստոս Հիսուսով՝ մեր Տիրոջով, որ օրհնյալ է հավիտյանս, ամեն։
Դարձյալ քարոզ ողորմության մասին. առակի խոսքի վրա։
(Բաժին տուր յոթին, նաև ութին, ասում է սաղմոսը։)
Ժողովող. 11. 2։
(Գլուխ ՂԷ)
Վարդապետներն ասում են, թե՝ ամեն ինչից, որ Աստված տվել է մարդուն՝ թե՛ հոգի, թե՛ մարմին, միտք, խոսք և զգայարաններ, կյանք, իմաստություն, ունեցվածք և ստացվածք, և մնացած ամեն բան, որ Աստված պարգևել է մարդուն, իր ամեն բանից բաժին է խնդրում։
Քանզի հոգուց և մարմնից բաժին է խնդրում բարի գործերը, մտքից՝ Աստծուն ճանաչել և հավատալ, խոսքից՝ աղոթելը, կյանքից՝ աղոթքի ժամը, իմաստությունից՝ սերը։
Նույնպես և մեր մարմնի յուրաքանչյուր զգայարանից. աչքերից բաժին է՝ տեսնել արարածներին և ճանաչել նրանց Արարչին, կամ արտասվել. ականջներից՝ լսել Աստծու հրամանները. բերանով՝ խոսել բարին. ձեռքերը բարձրացնել դեպի Աստված՝ երկինք. ոտքերով ընթանալ սրբության տները։
Այսպես և ունեցվածք ու ստացվածք է տվել, և սրանցից էլ բաժինն է խնդրում մեզնից, ինչպես հրամայեց օրենքում. (տալ պտուղ և երախայրիք կալից և հնձանից, և տասանորդ ամեն ունեցվածքից, և կենդանիներից բաժին տալ Աստծուն։)
Եվ ոչ միայն սա, այլև զավակներից և ծնունդներից առաջին ծնունդը հրամայեց Աստծուն բաժին տալ։
Եվ դու տես Արարչի մեծ գթությունը, որ ամբողջը՝ ամեն ինչ, ինքը տվեց մեզ, և դարձյալ մեզնից մի մասն է խնդրում։
Եվ սա երեք պատճառով։
Նախ՝ որպեսզի մեր սերը դեպի իրեն ձգի. քանզի առակներում ասում են, թե՝ (սրտի սերը ձեռքի տվածից է երևում։)
Երկրորդ՝ որպեսզի մեր ունեցվածքը սրբվի. քանզի ամեն բան, որի մի մասը Աստծու բաժին է լինում, ամբողջը սրբվում և հալալ է լինում մեզ համար. իսկ այն ունեցվածքը, որից Աստծու բաժին չկա, պղծված է և հարամ մեզ համար։
Երրորդ՝ կամենում է, որ վերցնի մեր մարմնավոր ունեցվածքը, որ անցավոր է և ապականացու, և փոխարենը տա մեզ անանց և անապական կյանքը, այսինքն՝ երկնքի արքայությունը։
Դրա համար խրատում է մեզ իմաստունը։
(Բաժին տվեք յոթին, նաև ութին։)
Եվ ոչ թե այն, ինչ տալիս ենք Աստծուն, նա կարոտ է մեր ունեցվածքին, կամ ինքն է վայելում. քանզի մարգարեն ասում է. (իմ բարիքները քեզ ամենևին պետք չեն։)
Եվ ահա հայտնի է, որ ամբողջը նա տվեց մեզ. ինչո՞ւ պետք է կարոտ լինի մի մասին։
Եվ էլ ավելի հայտնի է. ինչ որ տալիս ենք Աստծու անունով, ոչ թե նա է վայելում, այլ դարձյալ մենք. քանզի երբ պատարագը նվիրում ենք Աստծուն, մենք ենք կերակրվում։
Եվ եթե մերկին հագցնում ենք, եթե կերակուր ենք բաժանում աղքատներին, դարձյալ մենք ենք վայելում և ոչ թե նա. ինչպես ասում է մարգարեի բերանով. (ես չեմ ուտում քո զվարակների միսը, և քո նոխազների արյունը ես չեմ խմում։)
Այլ սրանով կատարում ենք Աստծու հաճույքը, երբ կատարում ենք նրա հրամանները, և դարձյալ մեզ է լինում շահն ու օգուտը։
Քանզի օրինակ՝ եթե մեկը մոտենում է կրակին և տաքանում, կամ լույսն է տեսնում և լուսավորվում, ոչ թե կրակին կամ լույսին եղավ շահը, այլ մեզ է օգուտը, որ նրանց մոտ եղանք։
Եվ եթե մեկն աչքերը փակում է, ինքն է խավարի մեջ մնում, և ով հեռանում է կրակից, ինքն է սառչում։
Նույնպես եթե մատուցում ենք Աստծուն նվերներ, պատարագներ, աղոթքներ, գոհություն և այլն, մեզ է լինում օգուտն ու փրկությունը. և եթե չենք մատուցում, մեզ է լինում վնասն ու պակասությունը։
Ապա հայտնի է, որ երբ բարին ենք գործում, շահը մերն է, և եթե չենք գործում, վնասն ու պակասությունը մերն է. դրա համար ուսուցանում է իմաստունը։
(Բաժին տվեք յոթին, նաև ութին։)
Եվ թեպետ յոթի տեսությունը շատ է, բայց առայժմ քիչը կասենք։
Նախ՝ որովհետև յոթ թիվը սուրբ է և Աստծուն նվիրված. դրա համար Աստված հրամայեց օրենքում. (վեց օր գործիր, և յոթերորդ օրը պահիր և հանգստացիր գործերից։)
Եվ դարձյալ՝ (վեց օրում Աստված ստեղծեց բոլոր արարածներին, և յոթերորդ օրը հանգստացավ իր բոլոր գործերից. ) քանզի Աստված ոչ հոգնում է և ոչ հանգստանում մեզ նման, այլ յոթերորդ օրը հանգստանալ է ասվում՝ այն սրբելը և օրհնելը. որպեսզի իմանաս, որ յոթ թիվը սուրբ է և Աստծու նվեր։
Երկրորդ՝ որովհետև արտաքին իմաստունները յոթ թիվը կույս կոչեցին և պատվեցին, քանզի ասում են՝ շնորհալի է. կույս է դրա համար, որ տասի սահմանում ոչ ինքն է ուրիշներին ծնում, և ոչ ինքն է ուրիշից ծնվում. ինչպես վեցը ծնվում է երկուսից և երեքից, և ութը՝ չորսից. այսպես և մյուսները։
Իսկ նա կույս է և սուրբ, նաև շնորհալի է. քանզի յոթ ամսական ծնված մանուկն ապրում է և շնորհքից է լինում. և յոթ ամսում երեխայի ատամն է բուսնում, և յոթ տարեկանում դարձյալ փոխում է։
Եվ յոթ տարեկանում կարող է ուսում սովորել. դրա համար յոթ թիվը իմաստունների մոտ պատվելի և շնորհալի է։
Երրորդ՝ որովհետև մեր գոյությունը յոթից է, այսինքն՝ մարմինը չորս տարրերից է՝ հողից, ջրից, օդից և կրակից։
Իսկ հոգին երեք մաս ունի՝ բանականություն, ցասում և ցանկություն, որ լինում է յոթ մաս, որից գոյացավ մարդու բնությունը։
Նաև ունենք յոթ զորություն և առաքինություն մեր հոգիներում և մարմիններում, որ են հավատը, հույսը և սերը առ Աստված. սրանք աստվածային առաքինություններ են և գերագույն։
Նաև ունենք մարդկային առաքինություններ՝ խոհեմությունը, արիությունը, ողջախոհությունը և արդարությունը։
Նաև յոթն են մոլությունները և չարության գլխավոր գործերը, և այսպես մարդկանց թշնամին սրանցով կորստյան է մատնում մեզ, այսինքն՝ ամբարտավանությունը, նախանձը, բարկությունը, ծուլությունը, ագահությունը, որկրամոլությունը և բղջախոհությունը։
Նաև այս յոթ մոլությունների դեմ ընդունակ ենք լինում եկեղեցու յոթ շնորհների և խորհուրդների։
Որոնցից առաջինը մկրտությունն է, որով Հոր և Որդու և Սուրբ Հոգու անունով ենք մկրտվում։
Եվ դրոշմը, որով օծվում և արիանում ենք։
Պատարագը, որով հաղորդվում ենք՝ Քրիստոսին ճաշակելով։
Ապաշխարությունը և խոստովանությունը, որոնցով քավվում ենք մեղքերից։
Վերջին օծումը։
Քահանայության կարգը։
Եվ ամուսնության պսակը։
Եվ մեզ մոտ յոթի խորհուրդը շատ ուրիշ բաներում էլ կա։
Չորրորդ՝ որովհետև յոթ թիվը պատվելի էր և հնում՝ Իսրայելի մեջ. քանզի բորոտը յոթ օր դուրս էր գալիս բանակից։
Յոթ օր բաղարջ էին ուտում զատկին։
Եվ յոթ օր տոն էին կատարում, յոթ-յոթ էին բերում պատարագը իրենց գլխավոր տոներին։
Եվ յոթ յոթնյակի տոն էր նրանց հիսներորդ օրը. քանզի ինչպես յոթ օրերից մեկն էր սուրբ, և յոթ շաբաթներից մեկ շաբաթը, և յոթ ամիսներից մեկ ամիսը, և յոթ տարիներից մեկ տարին, և յոթ յոթնյակ տարիներից՝ որ հիսուն տարի է, հոբելյանն էր՝ նրանց թողության տարին։
Եվ այսպես յոթի խորհուրդը շատ է, որը համառոտում եմ։
Իսկ այժմ, որ ասում է. (բաժին տուր յոթին, նաև ութին. դրանով այն է մտածում, ինչպես ասում է Գրիգոր Աստվածաբանը, թե՝ յոթ թիվն այս կենցաղի յոթ դարն է նշանակում։
Նախ՝ յոթ օրում Աստված ստեղծեց այս աշխարհը, և յոթերորդ դարում վախճան է բերում արարածներին, փոխում է ինչ-որ ուրիշ գերագույն բնության՝ ապականությունից անապականության, այս ժամանակից՝ հավիտենականի։
Երկրորդ՝ հայտնի է շաբաթվա օրերից, որ յոթով են ավարտվում. նույնպես և ժամանակավոր այս կենցաղը յոթով է կատարվում։
Իսկ հավիտենական կյանքը ութերորդ դարն է, որ օր է առանց երեկոյի և առանց փոփոխության. նրա համար է ասում։
(Բաժիններ տվեք յոթին՝ այս կենցաղին, նաև ութին՝ հանդերձյալին։)
Եվ սա ասում է երկու պատճառով։
Նախ՝ որպեսզի միայն այս կյանքը չկարծես, որ յոթով ավարտվում և անցնում է, այլև մտքումդ բերես ութերորդ օրը, որ անանց է և մնայուն։
Երկրորդ՝ որպեսզի այս կյանքում, որի մեջ ենք, այն հանդերձյալին բաժին տանք մեր բարի գործերը։
Եվ թե ինչպե՞ս այս կյանքից բաժին ենք տանում հանդերձյալը, իմաստուն Սողոմոնը երեք խոսքով խրատ է տալիս մեզ և ուսուցանում։
Նախ ասում է. (առավոտյան սերմանիր քո սերմը, և երեկոյան թող քո ձեռքերը չթուլանան։)
Սերմ է ասում բարի գործը, այսինքն՝ բարեպաշտ հավատը, պահքը, աղոթքը, սրտի և մարմնի սրբությունը և աղքատներին ողորմությունը։
Սրանք են բարի սերմը, որ այստեղ ենք սերմանում և հանդերձյալում հնձում, այստեղ ենք ամբարում և այնտեղ վայելում։
Իսկ որ ասում է, թե՝ (առավոտյան և երեկոյան սերմանիր։)
Առավոտը նշանակում է մեր մանկության կյանքը, երբ նոր ենք աշխարհ եկել, իսկ երեկոն՝ ծերությունը, որ կյանքի երեկոն է և մոտ է գերեզմանում ննջելուն։
Այն է ասում, թե՝ մանկության և ծերության մեջ, գիտությամբ և անգիտությամբ, կամովին և ակամա, առողջության և հիվանդության մեջ, թե ուրախ ես, թե տրտում, թե աղքատ ես, թե հարուստ և այլն, միշտ կամքդ բարին գործելու մեջ պահիր՝ մանկությունից մինչև ծերություն և մահ. և դա է ավելին։
Քանզի բոլոր գործերի չափը չորս բաժին ունի։
Առաջին՝ ոմանք բարին չեն գործում ոչ մանկության, ոչ ծերության մեջ, և բոլորովին չար են։
Եվ երկրորդ՝ ոմանք բարին գործում են մանկության և ծերության մեջ, և բոլորովին բարի են։
Իսկ երկուսը միջակ են. ոմանք մանկության մեջ բարին են գործում, իսկ ծերության մեջ՝ ոչ. սա բարի չէ. եթե դրա համար են մանկության մեջ բարին գործում, որ ծերության մեջ չգործեն, սա չար է. (քանզի հոգով սկսում է և մարմնով դադարում, ինչպես առաքյալը նախատեց գաղատացիներին. ) որովհետև վերջին չարը կորցնում է առաջին բարին։
Իսկ եթե դրա համար են մանկության մեջ բարին գործում, որ եթե մանկության մեջ մեռնեն, սա բարի է։
Իսկ ոմանք մանկության մեջ բարին չեն գործում, այլ ծերության մեջ. և սա միջակ է՝ չար է և բարի. եթե դրա համար մանկության մեջ բարին չեն գործում, որ ծերության մեջ գործեն, սա չար է. քանզի մարդը չգիտի, թե վաղն ինչ կլինի իրեն. այդպիսին քամին է զննում և ամպին է նայում։
Ոչ սերմանում է և ոչ հնձում բարին. քանզի ինչպես մարդը չգիտի, թե քամին որտեղի՞ց է գալիս կամ ու՞ր է գնում, նույնպես մարդը չգիտի, թե ինչ է լինելու իրեն՝ բարի, թե չար, հիվանդություն, թե առողջություն, խռովություն, թե խաղաղություն, կյանք, թե մահ. դրա համար չպետք է բարին այսօրվանից վաղվան ձգել։
Իսկ եթե դրա համար են բարին գործում ծերության մեջ, որ մահվան և գերեզմանին են մոտեցել և կամենում են մանկության մեղքերն ապաշխարել, սա բարի է. քանզի Աստված ասում է մարգարեի բերանով. (ինչում որ գտնեմ, նրանով էլ կդատեմ։)
Այս է առաջին խրատը, որ ասում է. (առավոտյան սերմանիր քո սերմը, և երեկոյան թող քո ձեռքերը չթուլանան։)
Դարձյալ՝ առավոտյան սերմ է ասում գործնական առաքինությունը։
Նախ՝ որովհետև բարի գործերի սկիզբը գործնականն է և վարձակալականը։
Եվ երկրորդ՝ որովհետև մեր տեսության լույսի մեջ է, ինչպես գործով տեսնում ենք բարին։
Իսկ երեկո է ասում տեսական առաքինությունը, որ գիտության, հավատի և սիրո մեջ է առ Աստված։
Նախ՝ որովհետև տեսականը ծածուկ է մարդկանցից և անտես, ինչպես երեկոն։
Եվ երկրորդ՝ որովհետև տեսականը գործնականի հանգիստն է և կատարումը. նույնպես և գործնականը տեսականում է հանգստանում և կատարվում, քանզի գործնականը վարձին է նայում, և
Նույնի քարոզը ողորմության մասին. առակի խոսքի վրա (Ողորմությամբ և հավատով մեղքերը սրբվում են) Առակ. 15. 27։
(Գլուխ ՂԸ)
Բոլոր արարածներին, որոնց Աստված ստեղծեց, բարի և օգտակար արեց, ինչպես ասում է գիրը. (ամեն ինչ, որ արեց, տեսավ, և ահա շատ բարի են։)
Եվ սա է ամեն բանի բարի լինելը, որ իրենց բնությունից ուրիշներին շահ և օգուտ են տալիս. և աշխարհում ոչինչ չկա առանց բարու և օգտի. ինչպես տեսնում ենք երկինքը, որ միշտ պտտվելով պահում է աշխարհն իր ծոցում. արեգակը, լուսինը և աստղերը լույս են շնորհում աչքերին։
Ծովերը սնուցում են կենդանիներին։
Գետերն ու աղբյուրները ոռոգում են երկիրը և ծարավներին խմեցնում։
Երկրի բույսերն ու տունկերն իրենց պտուղներով կերակրում են։
Խոտերը, դալար և անուշահոտ ծաղիկները կամ զարդարանք են, կամ բժշկություն։
Ինչպես և քարերն ու մայրիները պետք են շինությունների համար։
Եվ անասունների բարությունը հայտնի է՝ մեկը լծի համար, մեկը կթի, բեռնակիր և մնացած բոլորը։
Եվ ինչ էլ տեսնում ես, բոլորն էլ մի բարություն են շնորհում ուրիշներին։
Ապա առավել բարի է ստեղծված մարդը՝ բանական կենդանի և Աստծու պատկեր, և տեր ու իշխան արարածների վրա. պետք է առավել բարերար և օգտակար լինի ուրիշներին։
Եվ մարդու բոլոր բարի գործերից մեկը ողորմությունն է, ինչպես ասում է իմաստուն Սողոմոնը։
(Ողորմությամբ և հավատով մեղքերը սրբվում են։)
Եվ արդ պետք է իմանալ, որ չորս բան է մեզ մղում ողորմության, այսինքն՝ բնությունը, բարությունը, բարեմտությունը և օրենքը։
Առաջին՝ բնությունն է մեզ ողորմության բերում. քանզի բնությամբ է, որ ամեն բան, որ բարձրագույն է, օգնական և կառավարիչ է լինում ստորիններին. ինչպես երկնային մարմինները, որոնք բարձրագույն են և լուսատու, օգնում են երկրավոր մարմիններին և կառավարում նրանց։
Նույնպես պետք է նրանք, ովքեր ունեն մեծ ունեցվածք, օգնական և կառավարիչ լինեն աղքատներին, որբերին և այրիներին և ուղղեն նրանց։
Նաև բնությամբ է, որ անդամները միմյանց ցավակից են. նույնպես և մենք պետք է ցավակից լինենք մեր եղբոր պակասությանը։
Նաև բնությամբ է, որ ստամոքսը կերակուրը բաշխում է ամբողջ մարմնին։
Այսպես մենք պետք է մեր ունեցվածքը տարածենք եկեղեցու ամբողջ մարմնին՝ աղքատների և չունևորների կարիքների համար ծախսենք։
Այսպես բնությունն է մեզ բերում աղքատներին ողորմելու։
Երկրորդ՝ բարությունն է մեզ շարժում ողորմության. այն է, ինչպես ասացինք, որ ինչ բարի որ Աստված տվել է արարածներին, նույնը և ուրիշներին են հաղորդում։
Նույնպես և բարիքները, որ Աստված տվել է մեզ՝ թե՛ հոգևոր և թե՛ մարմնավոր, պետք է հաղորդել ուրիշ կարոտյալներին. եթե հոգևորի և խրատի ողորմության են կարոտ, նույնը շնորհել, և եթե մարմնավոր պետքերի են կարոտ, նույնը բաշխել և հաղորդել ուրիշներին. քանզի այն է մեր հոգու և մարմնի պտուղը. (ինչպես բարի ծառը բարի պտուղ է տալիս, և չար ծառը՝ չար պտուղ։)
Նույնպես և ողորմությունը մարդու բարի պտուղն է, իսկ անողորմությունը՝ չար պտուղ. (և ամեն ծառ իր պտղից է ճանաչվում։)
Ապա ուրեմն մեր բարի պտուղը պետք է հաղորդել ուրիշներին, ինչպես բարի ծառն իր պտուղն է մեզ հաղորդում։
Երրորդ՝ բարեմտությունն է մեզ շարժում ողորմության։
Այն է, որ մենք աղքատ էինք և ամեն բարու կարոտ, և մեր Տերը լրացրեց մեր կարոտությունը և հաղորդեց իր բարուն. այսինքն՝ քաղցած էինք, տվեց մեզ իր մարմինը կերակուր և հագեցրեց մեզ։
Եվ ծարավ էինք, տվեց մեզ իր սուրբ արյունը՝ ըմպելիք. ըստ այն խոսքի՝ (իմ մարմինը ճշմարիտ կերակուր է, և իմ արյունը՝ ճշմարիտ ըմպելիք։)
Տնանկ էինք, և տվեց մեզ հավիտենական հարկը. ըստ այն խոսքի՝ (գնում եմ և ձեզ համար տեղ եմ պատրաստում։)
Հիվանդ էինք, և բժշկեց մեզ. ըստ այն խոսքի՝ (ուղարկեց իր խոսքը և բժշկեց նրանց։)
Բանտում էինք, և ազատեց մեզ. ըստ այն խոսքի՝ (Տեր, դժոխքից հանեցիր իմ անձը և այլն։)
Եվ այսպես այս բարեմտությունն է մեզ բերում ընկերոջն ողորմելու. երբ մտքներս ենք բերում բարիքները, որ Տերն արեց մեզ և ուսուցանեց, մենք էլ պետք է նույնն անենք աղքատներին։
Չորրորդ՝ օրենքն է մեզ բերում ողորմության։
Այն, որ հրամայեց Մովսեսի միջոցով. (սիրիր քո ընկերոջը քո անձի պես։)
Քանզի ինչպես մեր մարմնի պետքերն ենք տալիս, նույնպես և ընկերոջը պետք է տալ ըստ Աստծու օրենքի. և ընկերոջ սերը ճանապարհ է լինում և տանում է մեզ Աստծու սիրուն։
Երբ ընկերոջն ենք սիրում, սովորում ենք և Աստծուն ենք սիրում։
(Եվ եթե ընկերոջը, որին տեսնում ենք, չենք սիրում, Աստծուն, որին չենք տեսնում, ինչպե՞ս կսիրենք, ասում է ավետարանիչը։)
Ապա ուրեմն պետք է սիրել ընկերոջը, որպեսզի նրանով Աստծուն սիրենք. և բոլոր օրենքների կատարումն Աստծու և ընկերոջ սերն է։
Նաև աշխարհի օրենքներն են ցույց տալիս ընկերոջ սերը, քանզի միմյանց կարոտությունն ենք լրացնում։
Ինչպես քաղաքում տերն ու ծառան, ճորտն ու պարոնը, տանուտերն ու մշակը և մյուսները կարոտ են միմյանց։
Նույնպես մեծատունն ու աղքատը կարոտ են միմյանց, ինչպես ցույց է տալիս առաջիկայում։
Ապա հայտնի է, որ թե՛ Աստծու օրենքը և թե՛ աշխարհի օրենքները մեզ ողորմության են բերում. դրա համար ասում է իմաստունը։
(Ողորմությամբ և հավատով մեղքերը սրբվում են։)
*Եվ արդ՝ նախ պետք է իմանալ, թե ի՞նչ օգուտ և շահ կա ողորմությունից. քանզի երբ գիտենք նրա հատկությունը և զորությունը, հոժարում ենք նրա սիրուն և ձեռք ենք բերում այն։
Եվ թե՝ ողորմության շահն ու օգուտը շատ է և անչափ։
Բայց գլխավորապես ցույց տանք տասը եղանակով՝ Սողոմոնի գրքերից, Առակաց գրքից, որոնք սրանք են։
Նախ՝ ինչպես ասում է նույն ինքը՝ առակը, առաջ դրված խոսքը, թե՝ (ողորմությամբ և հավատով մեղքերը սրբվում են։)
Նույնը և մեր Տերն էր հրամայում. (ողորմություն տվեք, և ահա ամեն ինչ ձեզ համար սուրբ է։)
Եվ դարձյալ Նաբուգոդոնոսորին ասաց. (քո մեղքերը ողորմությամբ քավիր և այլն։)
Եվ սա է պատճառը. որովհետև երբ ողորմում ես կարոտյալին և վշտակից ես լինում, թե տնանկ է, թե մարմնով վիրավոր է, թե հագուստից մերկ է, կամ քաղցած և ծարավ, և ինչ էլ որ լինի, լրացնում ես նրա կարոտությունը, Աստված էլ տեսնում է քո կարոտությունը և քեզ վշտակից է լինում, և հավասար չափով է չափում քեզ, ինչպես դու՝ աղքատին, և քո նեղությունը դյուրացնում է, այսինքն՝ հոգիդ սրբում է մեղքերից, առողջացնում է և զգեստավորում։
Երկրորդ՝ որովհետև ողորմածի հավատն ու հույսն ավելանում են. քանզի հավատում է Աստծուն և հույսով փոխարենն է տալիս ողորմությունը. ինչպես ասում է. (ողորմությունն ու հավատը քեզնից թող չպակասեն։)
Իբր թե՝ անպակաս արա. մի՛ ասա՝ «Մի անգամ ողորմեցի, բավական է», այլ միշտ արա։
Ինչպես հավատդ քո մեջ անպակաս է, նույնպես ողորմությունը քեզնից անպակաս պահիր։
Երրորդ՝ (ով ողորմում է աղքատին, երանելի է, ասում է. ) քանզի աղքատին ողորմելով՝ երկնքում ենք գանձում մեր ունեցվածքը և հասնում ենք երանության մասին. ինչպես և Տերն է ասում. (ձեզ համար գանձեր դիզեք երկնքում։)
Չորրորդ՝ ասում է. (ով գթում է աղքատին, ողորմություն կգտնի. ) ինչպես և մեր Տերը հրամայեց. (երանի ողորմածներին, որովհետև նրանք ողորմություն կգտնեն։)
Եվ այստեղ, ինչպես Տոբիան ողորմած էր աղքատներին և թաղում էր մեռածներին, աչքերը լուսավորվեցին։
Եվ այնտեղ ողորմություն է գտնում, ինչպես այն, որին Քրիստոս կանչում է օրհնությամբ և ասում. (եկեք, իմ Հոր օրհնյալներ, ժառանգեցեք կյանքը և այլն։)
Հինգերորդ՝ ասում է. (ով ողորմում է աղքատին, փոխ է տալիս Աստծուն. ) ճշմարտապես փոխ է ողորմությունը, քանզի հատուցում է կամ այստեղ, կամ հանդերձյալում, կամ երկու կյանքում։
Այստեղ է հատուցում, ինչպես այլազգիներին և մեծատուններին, որոնք ողորմության փոխն ստանում են մարմնով. և այնտեղ՝ նրանց, ովքեր հանդերձյալի հույսով են ողորմություն տալիս. և երկու կյանքում՝ որպեսզի չհուսահատվեն։
Այստեղ մարմնավորն է տալիս առատությամբ, և այնտեղ՝ հոգևորը. որովհետև փոխ է, երբ կամենում է՝ վերցնում է, թե՛ հիմա, թե՛ հետո։
Դարձյալ՝ փոխ է ողորմությունը, բայց հատուցումը ոչ թե տվածին հավասար է, այլ ըստ կարողության։
Քանզի ինչպես մարդն իր տկարության չափով չնչին փոքրն է տալիս, Աստված իր զորության չափով մեծն է վճարում. քանզի սա գնաց հիվանդին և բանտարկյալին տեսնելու, և նա հատուցում է հավիտենական կյանքը։
Մեկ զգեստի փոխարեն՝ լուսեղեն պատմուճանը, և մեկ հացի փոխարեն՝ անմահ կերակուրը, և մնացածը նույնպես։
Վեցերորդ՝ ասում է. (մեծ է մարդը, և պատվական է ողորմած այրը. ) այսինքն՝ ողորմածությամբ մարդը մեծանում և պատվվում է Աստծու առաջ։
Ինչպես մեծն Աբրահամը հյուրասիրությամբ և ողորմությամբ պատվական եղավ։
Եվ համբերող Հոբը հայր էր որբերի և այրիների, որ այդպես պատվական եղավ։
Ղովտը՝ հյուրասեր և աղքատասեր, Սոդոմի կրակից փրկվեց։
Նորում՝ Տաբիթան, ողորմության պատվի համար, որին Պետրոսը հարություն տվեց որբերի և այրիների խնդրանքով։
(Կոռնելիոսի աղոթքներն ու ողորմությունները հիշատակի համար բարձրացան Աստծու առաջ. ) որ եղավ պատվական այր և առաջին հավատացյալը հեթանոսներից։
Յոթերորդ՝ ասում է. (ողորմությունն ու ճշմարտությունը թագավորի պահապանն են. ) այսինքն՝ ճշմարիտ դատաստանը և ողորմությունն աղքատների հանդեպ հաստատում են նրա թագավորությունը. քանզի արդար իրավունքն աշխարհի շինությունն է. երբ բարիներին պատվում է և չարերին պատժում, բոլոր չարագործները փախչում են, և տեղերը խաղաղվում և շենանում են։
Նույնպես և ողորմությունը. քանզի երբ վշտակից է լինում աղքատներին և ձեռնտու, բոլորը հարստանում են։
Ութերորդ՝ (աղքատներին տրվածը դարձնում է բարկությունը, ասում է. ) այսինքն՝ ինչպես հանցավորները, երբ դատավորներին նվերներ են տալիս, փրկվում են պատուհասից, իսկ եթե ունեցվածքը խնայեն, բարկությունն աճում է։
Նույնպես մեծ դատավորն Աստված է, և մենք նրա առաջ հանցավոր ենք, և կամենում է պատուհասել մեզ. երբ տրվածք ենք տալիս աղքատներին, Աստված ընդունում է այն և դարձնում է բարկությունը. իսկ եթե չենք տալիս, պատուհասն աճում և ավելանում է։
Մեկը՝ հանցանքների համար, և մյուսը՝ անողորմության։
Իններորդ՝ որովհետև ասում է. (Աստված սիրում է զվարթ և առատ տրվածքը։)
Այսինքն՝ այն մարդը, որ տրվածքը տալիս է տրտմությամբ և դառը երեսով, վարձը թերի է. քանզի ըստ տրվածի է վարձ ստանում, բայց ըստ թերի կամքի՝ ոչ։
Իսկ ով զվարթ երեսով և առատ բարությամբ է տալիս, կրկնակի վարձ է ստանում։
Մեկը՝ ուրախ սրտի և բարի կամքի համար, և մյուսը՝ տրվածի համար։
Եվ Աստված սիրում է զվարթ մտքով մարդուն, որի միտքը հստակ է և խորհուրդը՝ պարզ, ինչպես Աստված սիրում է հեզին և խոնարհին, որովհետև նախանձ և հպարտություն չունի։
Նաև Աստված սիրում է այն մարդուն, որ առատանում է աղքատներին տալու մեջ, երկու կերպով։
Նախ՝ երբ սիրում ենք աղքատին, նրանով Աստծուն ենք սիրում, քանզի ընկերոջ սերը Աստծու սիրո ճանապարհն է. այն ժամանակ և Աստված է մեզ սիրում։
Եվ դարձյալ՝ աղքատների ձեռքով Աստված իր մեջ է ընդունում ողորմությունը և սիրում է մարդուն. սիրո փոխարեն՝ սեր, և տրվածի փոխարեն՝ պարգև Աստծուց։
Տասներորդ, որ ասում է. (ով ողորմում է տնանկին, ինքն է կերակրվում, քանզի իր հացից տվեց աղքատներին։)
Սա հավասարությունն է ցույց տալիս. ով կերակրում է աղքատին, ինքն է Աստծուց կերակրվում, և ով հագցնում է, ինքն է Աստծուց հագնվում, և ով հանգստացնում է, ինքն է Աստծուց հանգստանում։
Այն խոսքն է, որ Տերը հրամայում է. (երանի ողորմածներին, որովհետև նրանք ողորմություն կգտնեն։)
Իսկ որ ասում է, թե՝ (իր հացից տվեց աղքատներին։)
Իր հաց է ասում սեփականը, քանզի իրենը չորս կերպով է լինում։
Կամ ինքն է վաստակել և ձեռք բերել։
Կամ գնել է ուրիշից։
Կամ ուրիշներն են տվել իրեն։
Կամ հատկապես իր բերանի կերակուրն է և իր անձի զգեստը։
Այս է իր սեփականը. այսպիսիներից պետք է տալ աղքատներին։
Իսկ եթե օտարինն է տալիս, վարձն օտարներինն է։
Եվ մի այլ տեղում ասում է։
(Քո հացը ջրի վրա ուղարկիր, քանզի ժամանակին կգտնես այն։)
այսինքն՝ եթե աղքատ չլինի, քո հացը ձկներին բաժանիր, քանզի նրանք էլ Աստծու արարածներ են. Աստված կտա քո վարձը։
Կամ տուր երկնքի թռչուններին և կենդանիներին, և մի՛ զրկիր ողորմությունից։
Քանզի եթե մեր հացը ջրում չի կորչում, ոչ էլ թռչունների մոտ, որքա՞ն առավել, երբ աղքատին ենք կերակրում։
Սրանք և սրանցից ավելին՝ շահ և օգուտ է լինում մեզ ողորմությունից, ինչպես իմաստունն ուսուցանեց մեզ։
Եվ պետք է իմանալ, թե ի՞նչ է վնասն ու կորուստը անողորմությունից։
Նախ՝ այն, որ ասում է նույն ինքը՝ Սողոմոնը։
(Ով զրպարտում է տնանկին, բարկացնում է նրա Արարչին։)
Քանզի վայել է Արարիչ Աստծուն խնամել իր արարածներին, ինչպես հայրը՝ որդիներին։
Իսկ աղքատները մեծատուններին հավասար Աստծու արարածներ են. և ինչպես մեծատուններին ունեցվածքով է խնամում, նույնպես և աղքատներին է խնամում մեծատունների ձեռքով։
Արդ՝ ով նայում է աղքատի չքավորությանը և զրպարտում է նրան, թե՝ «Ինչո՞ւ ես դու աղքատ, ատելի և նախատելի ես», այսպիսի խոսքերն ամենակարող Աստծուն բարկացնում են իր վրա, քանզի նա մեկին աղքատ արեց, և մյուսին՝ մեծատուն։
Երկրորդ՝ որովհետև ասում է. (ով անարգում է տնանկին, մեղանչում է Աստծու դեմ. ) այսինքն՝ ինչպես նրա, ով ողորմում է աղքատին, հավատն ու հույսն ավելանում են փոխարենի համար, նույնպես անողորմը թերահավատ է Աստծու դատաստանին և հուսահատ. դրա համար ողորմություն չի անում։
Երրորդ՝ որովհետև ասում է. (ով ծաղրում է աղքատին, չի արդարանա։)
Սարսափելի է այս խոսքը իմացական մտքի համար, քանզի ոչ ոք չի կարող սրանից ազատվել. թեպետ ծաղրողի մեղքը փոքր է երևում, սակայն պատուհասվում է Աստծուց։
Քանզի Քամն ու Քանանը դրա համար անիծվեցին, որ Նոյին ծաղրեցին. և Մեղքողն անզավակ մնաց, որովհետև Դավթին ծաղրեց տապանակը բերելիս։
Մանուկները Բեթղեհեմում սատկեցին, որովհետև Եղիսեին ծաղրեցին։
Նույնպես ով աղքատին ծաղրում և արհամարհում է, Աստված բարկանում է. քանզի թեպետ մարմնով աղքատ է, բայց հոգով հարուստ է, և Աստված սրտի հարստությունն է կամենում և պատվում. և դու, որ անարգում ես նրան, չես արդարանա։
Չորրորդ՝ որովհետև ասում է. (ամեն ոք, ով ատում է աղքատ եղբորը, հեռու կլինի նրա սիրուց։)
Աղքատ եղբայր է կոչվում մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը, որ մեզ համար աղքատացավ և մեզ մարմնակից եղբայր եղավ. աղքատների դեմքով շրջում է մեր դռներին և խնդրում է այն բավականը, որ կարող ենք տալ։
Եթե գթությամբ չտանք, հեռանում ենք նրանից դատաստանի օրը՝ լսելով ահեղ ձայնը. (գնացեք ինձնից, անիծյալներ, հավիտենական կրակը, քանզի քաղցած էի և ինձ ուտելու չտվեցիք և այլն։)
Հինգերորդ՝ ասում է. (ով խցում է իր ականջները, որպեսզի չլսի տնանկներին, նա էլ կկանչի Աստծուն, և չի լսի նրան։)
Եվ սա եղավ ինչպես մեծատունը. քանզի ինչպես նա չէր լսում աղքատ Ղազարոսին իր տան ելքի և մուտքի մոտ, նույնպես և ինքը, ծարավից տոչորվելիս, կանչեց Աբրահամին, և նա չլսեց իրեն։
Եվ սրանք մեզ համար գրվեցին, որպեսզի մտքներս բերենք, որ ինչպես մենք չենք լսում աղքատին և տնանկին, որոնք կարոտ են մեզ, այնպես էլ, երբ մենք աղաչում ենք Աստծուն՝ թե այստեղ, թե հանդերձյալում, չի լսում մեզ։
Վեցերորդ՝ ասում է. (մեծատուններն ու աղքատները հանդիպում են միմյանց, և երկուսին էլ այցելում է Տերը. ) այսինքն՝ մեծատուններին և աղքատներին Աստված միմյանց ձեռքով է կառավարում. քանզի աղքատը մեծատունով է ապրում, և մեծատունը աղքատով է շենանում. այսպես Աստված երկուսին էլ այցելում և խնամում է։
Դարձյալ՝ այցելելը հատուցելն է. երբ աղքատը օգնությամբ ծառայում է մեծատուններին, նրանք թող չզրկեն աղքատին և չզզվեն նրանից։
Քանզի Աստված լսում է աղքատի աղաղակը և ազատում է նրան, իսկ մեծատունին վնասում և պատուհասում է, ինչպես իսրայելացիներին ազատեց և փարավոնին պատուհասեց։
Յոթերորդ՝ ասում է. (մի՛ հապաղիր բարիք անել կարոտյալին, երբ ձեռնհաս ես և կարող, և մի՛ ասա՝ «Գնա, վաղը կտամ», քանզի չգիտես, թե ինչ կլինի քեզ վաղը. ) այսինքն՝ մի՛ ծուլացիր սփռելու և աղքատներին տալու մեջ, երբ կարողություն ունես. քանզի որքան կարող ես, այսօր ողորմություն արա, և մի՛ ասա, թե՝ «Վաղը կանեմ»։
Քանզի երկու վնաս է լինում. մեկը՝ որ նա այսօր է կարոտ կերակրի կամ ծածկոցի, և մյուսը՝ որ քեզ պատահում է կամ դևերից կարծրություն նրա դեմ, կամ չար մարդկանցից, կամ մոռացությունից, և աղքատը զրկվում է ողորմությունից, իսկ դու՝ վարձերից։
Ութերորդ՝ ասում է. (ով զրպարտում է աղքատին, շատ չարիք է անում. ) այսինքն՝ աղքատին. դա նրա համար չար չէ, այլ չարչարողի համար. ինչպես ասում է Աստված մարգարեի բերանով. (աղքատի տառապանքի և տնանկի հեծության համար այժմ վեր կկենամ դատաստանի և վրեժի, կդնեմ իմ փրկությունը, և կփրկեմ աղքատին և զրկվածին, և կհամարձակվեմ և կդատեմ նրանց չարչարողներին։)
Եվ տես, թե ինչպես պետք է աղքատին ողորմել և տալ. քանզի այն է կարգը, և սա բարի է. և եթե չտաս և չողորմես, թող տուր. մի՛ եղիր անողորմ և մի՛ վերցրու նրանից. և դա չար է։
Իսկ եթե վերցնում և պահանջում ես աղքատից, բոլորովին չար է։
Իսկ եթե չորրորդ կերպով զզվում ես աղքատից և զրկում ես նրան, և նեղելով ու չարչարելով զրկում ես նրան, բոլորովին ամենադառը չարն է, և չարից էլ չար։
Եվ չգիտեմ, թե ո՞ր դժոխքի և տանջանքի ես մատնում քեզ, որ այդպես անողորմ ես լինում։
Քանզի առաքյալը հրամայում է. (անողորմ դատաստան է լինելու նրան, ով ողորմություն չի անում։)
Եվ եթե ով ողորմություն չի անում, նրա դատաստանն անողորմ է, ապա այն, ով զրկում է աղքատին և չարչարանքներով խլում է նրա ունեցվածքը, ո՞ր հրեղեն գետը կընդունի նրան. և նրա դատաստանն անողորմ է, ինչպես մեծատունինը, որ կրակի մեջ ծարավից տոչորվում էր, և ջրի մի կաթիլ չտրվեց նրան, որովհետև նա իր կյանքում չտվեց աղքատ Ղազարոսին։
Իններորդ՝ ասում է. (մի՛ հարստահարիր տնանկին և մի՛ անարգիր նրան, որովհետև աղքատ է։)
Հարստահարելն այն է, որ բռնությամբ հաղթահարում է աղքատին, նրա ունեցվածքը խլում է, խոսքով անարգում և ծեծով չարչարում։
Եվ սրա պատճառն այն է, ասում է, որ աղքատ է. դրա համար ես նրա ունեցվածքից զրկում, արհամարհում և ծեծում. քանզի մեծատունին ոչ չարչարել կարող ես, ոչ անարգել և ոչ զրկել։
Արդ՝ խրատ եմ տալիս քեզ, ասում է. մի՛ բռնադատիր աղքատին, քանզի Տերը կդատի նրա դատը։
Քանզի ինչպես հարուստը ահարկու է երևում քեզ իր պայծառ հանդերձի համար, և իր շատ ունեցվածքի համար, և իր սպասավոր ծառաների համար, որոնք շուրջն են։
Նույնպես մտքիդ աչքերը բաց և տես աղքատի հոգևոր և պայծառ հանդերձը և այնտեղի կյանքի մեծությունը։
Նաև տես, որ Աստված է աղքատի պաշտպանը և վրեժխնդիրը, որ պարսպում է նրան և փրկում քո չարից, և վրեժ է խնդրում քեզնից, որ բռնադատում ես նրան։
Մի՛ բռնադատիր նրան և մի՛ կրիր նրա համար չարչարանքներ և պատիժներ Աստծուց։
Տասներորդ՝ ասում է. (փրկիր նրանց, որոնց մահվան են տանում, և մահապարտներին փրկագին տալ մի՛ խնայիր։)
Այստեղ կատարյալ սիրո ճանապարհն է ուսուցանում, որ ծածուկ էր հին օրենքում և նորում հայտնվեց։
Քանզի հին օրենքում սա էր, թե՝ (սիրիր սիրելիներին և ատիր թշնամիներին։)
Իսկ մեր Տերը հրամայեց. (սիրեցեք ձեր թշնամիներին, բարիք արեք ձեզ ատողներին։)
Եվ սրա համար կրկնակի պատճառ կա։
Նախ՝ որովհետև հին օրենքում արդարություն ուսուցանեց, ասաց, թե՝ (մի՛ անիրավեք, սիրելիներին մի՛ ատեք, բարիներին չարիք մի՛ արեք, այլ բարիներին բարիք արեք, սիրելիներին սիրեցեք։)
Սա արդարությունն է։
Իսկ Քրիստոսի նոր օրենքում ողորմություն է թշնամուն սիրելը և ատողին բարիք անելը։
Քանզի ամեն գործ կամ օրենքից պակաս է, որ անիրավությունն է, կամ օրենքին հավասար, որ արդարությունն է, կամ օրենքից վեր, որ ողորմությունն է, որ Քրիստոս ուսուցանեց մեզ։
Երկրորդ պատճառը՝ ինչ որ ինքը գործով կատարեց, նույնն ուսուցանեց մեզ. քանզի մենք Աստծու թշնամիներ և ատելիներ էինք. մեզ՝ թշնամիներիս, սիրեց, մեզ՝ ատելիներիս, բարիք արեց. նույնը և մեզ համար օրենք դրեց։
Ինչպես և այստեղ իմաստունի խրատը նախ ինքը կատարեց, որ փրկեց մեզ մահից, և գին տվեց և ազատեց մեզ. ըստ այն խոսքի՝ (ոչ թե ապականացու արծաթով և ոսկով գնվեցիք, այլ գառի անապական և սուրբ արյամբ. քանզի Քրիստոսի արյունն անապական է և պատվական, որովհետև Աստծու արյուն է. գին տվեց մեզ՝ մահապարտներիս համար, և փրկեց մահից և տանջանքներից։
Նույնպես և առաքյալները և նրանց հետևողներն իրենց քարոզությամբ փրկեցին մահվան գործերից և տանջանքներից։
Եվ եթե մեկն ասի՝ երբ Քրիստոս փրկեց մեզ մեղքերից և տանջանքներից, առաքյալներն ի՞նչ փրկեցին։
Ասում ենք, թե՝ Քրիստոս ամբողջ աշխարհը փրկեց սկզբնական և ընդհանուր մեղքից և ազատեց ընդհանուր դժոխքից, որտեղ հարկադրաբար ամեն ոք՝ արդար և մեղավոր, տանջվում էր։
Իսկ առաքյալները փրկեցին ներգործական մեղքերից և առանձնական տանջանքներից և դժոխքներից։
Քանզի քարոզությամբ դարձրին մեղքերից և կուռքերից, որ հոգիների մահն է, և հավատով և բարի գործերով ազատեցին դժոխքի տանջանքներից։
Արդ՝ ինչպես Քրիստոս փրկեց մեզ և ազատեց հավիտենական տանջանքներից, նույնպես և դու պետք է մահապարտի փրկագինը տաս և ազատես նրան, թե՛ անմեղ է չարչարանքների մեջ, և թե՛ մահապարտ է՝ դատավորներին մատնված։
Եվ եթե ասես՝ «Նրան չեմ ճանաչում՝ ոչ ազգով, ոչ հավատով, ոչ ծանոթությամբ, և ոչ էլ նա է ինձ ճանաչում որպես բարերար և երախտավոր»։
Ասում ենք՝ թեպետ դու չես ճանաչում նրան, բայց Աստված ճանաչում է նրան. և եթե նա քեզ երախտավոր չէ, Աստված է քեզ երախտավոր, որ քո շունչն ու կյանքը տվեց և մարմնի բոլոր բարիքները. նրա փոխարենը հատուցիր և նրա շունչն ու կյանքը փրկիր։
Նաև Քրիստոս է քեզ բարերար, որ քեզ մահից ազատեց. Քրիստոս իր արյունը տվեց, դու արծաթ և ոսկի տուր և ազատիր նրան։
Նաև նրա հրամանների համար, որ ասում է. (եթե սիրում եք սիրողներին, ի՞նչ շնորհք ունեք. այլ փոխ տվեք նրանց, ումից հատուցման ակնկալություն չունեք։)
Նրա հրամանների համար, թեպետ անծանոթ է, կաշառք և գին տուր և ազատիր նրան։
Արդ՝ տեսեք, եղբայրներ, որ ազատելը և գերուն փրկելը պետք է անել ծանոթների և անծանոթների, սիրելիների և ատելիների համար։
Քանզի նա է հատուցողը, ասում է, որ ամեն բանի Արարիչն է։
Ապա որքա՞ն առավել պետք է քրիստոնյայի համար, որ քո հավատակիցն է, և Քրիստոս նրա համար մեռավ և ազատեց նրան, պետք է նրա փրկագինը տալ և ազատել ծառայությունից։
Եվ եթե գերուն պետք է գնել, որի գինը շատ է և մեծ, որքա՞ն առավել՝ աղքատին կերակրել և մերկին հագցնել, կամ օտարին ընդունել, կամ ծարավին ջուր տալ, կամ հիվանդին տեսնելու գնալ, որ կարող ես անել։
Եվ սա պետք է իմանալ, որ ողորմությունը պետք է անել առանց աչառության բոլոր կարոտյալներին. թե հարուստ է, թե աղքատ, արժանի, թե անարժան, արդար, թե մեղավոր, չպետք է ընտրել, այլ առանց խտրության բաշխել բոլոր կարոտյալներին։
Ինչպես ողորմած և հյուրընկալ Աբրահամը միայնակ էր այն ժամանակ բարեպաշտ և արդար, և ողորմություն էր անում քանանացիներին և այլազգիներին։
Նույնպես անխտիր պետք է տալ ողորմությունը, քանզի ոչ թե մարդուն ենք տալիս, որ նրանից ստանանք, այլ հույսն ունենք Աստծու վրա, որ նրանից ենք ստանում։
Դրա համար Աստծու հույսով պետք է բոլորին տալ, քանզի բոլորն Աստծու արարածներ են, և դրանով նմանվել Աստծուն, ինչպես (արեգակը ծագեցնում է չարերի և բարիների վրա, և անձրև է բերում արդարների և մեղավորների վրա։)
Նույնպես բոլոր կարոտյալներին միասին պետք է առատանալ և սիրո գութը ծագեցնել և ողորմության պարգևների անձրև բերել։
Քանզի մյուս բարի գործերը սերմեր են, և ողորմությունը՝ անձրև. քանզի եթե ողորմության անձրև չլինի, մյուս բույսերը բոլորն էլ չորանում են և պտուղ չեն տալիս։
Մյուս գործերը բոլորն էլ մարդու ունեցվածքն են, և ողորմությունը՝ զգեստ և զարդարանք. և ով ողորմություն չունի, դուրս է գալիս հարսանիքից, ինչպես այն մեկը, որ հարսանիքի հանդերձ չուներ։
Մյուս գործերը բոլորն էլ հոգու սրբությունն ու մաքրությունն են, ինչպես կուսությունը, պահքը և այլն։
Իսկ ողորմությունը ճրագի յուղն է և ճանապարհի լույսը. ով ողորմություն չունի, խավարած է լույսից, և ճրագը մարում է, ինչպես հիմար կույսերի ճրագը մարեց, և ողորմության դուռը փակվեց։
Որ և ձեզ բոլորիդ մոտ իր շնորհների ողորմության յուղն անշեջ պահի Քրիստոս՝ մեր Աստվածը, և այս կյանքից հետո իմաստուն և սուրբ կույսերի հետ արժանացնի բաց երեսով, անշեջ ճրագներով մտնել փեսայի հարսանյաց առագաստը՝ Քրիստոս Հիսուսով՝ մեր Տիրոջով, որ օրհնյալ է հավիտյանս, ամեն։
Նույնի դարձյալ ողորմության մասին. այս խոսքի վրա՝ (Գթած եղեք, ինչպես և ձեր երկնավոր Հայրն է գթած։)
Ղուկ. 6. 36։
(Գլուխ ՂԹ)
Բոլոր արարածների Արարչին նախախնամող և պահապան են ուսուցանում բոլոր և մասնավոր սուրբ գրքերը և ուղղափառության վարդապետները։
Եվ ամեն նախախնամություն երկու եղանակով է երևում, այսինքն՝ ընդհանուր և առանձնակի։
Եվ ընդհանուրն է՝ տալ մարմնի կյանքի և առողջության պատճառը, որ հարկավորն է և պիտանին, ինչպես կերակուր և ըմպելիք, զգեստ, հարկ, ծածկոց և այլն։
Քանզի առանց կերակրի և ըմպելիքի մարմինը կենդանի չի մնում, ոչ էլ առողջ՝ առանց հանդերձի. և սրանք՝ հարկավորներն ու պիտանիները, շնորհված են մեր Արարչից. ըստ այն խոսքի, որ ասում է Տերը. (հոգին ավելին է, քան կերակուրը, և մարմինը՝ քան հանդերձը. և երկնավոր Հայրը գիտի, որ այդ ամենը ձեզ պետք է։)
Եվ մարգարեն ասում է. (բոլորի աչքերը քեզ են հուսով նայում, և դու նրանց կերակուր ես տալիս ժամանակին, և բացում ես քո ձեռքը և լցնում. ) և Ավետարանում Տերը հրամայում է. (արեգակը ծագեցնում է չարերի և բարիների վրա, և անձրև է բերում արդարների և մեղավորների վրա։)
Արդ՝ այս մարմնական պետքերը ընդհանուրին են բաշխված, ինչպես երկիրը, ջուրը, օդը, լույսը, կյանքը, հոգին, մարմինը և այլն՝ արդարներինն են և մեղավորներինը։
Եվ ոչ միայն մարդկանց, այլև ամեն կենդանի, որ չորս տարրերից է եղել, Արարչից ունի նույն պարգևները։
Դարձյալ՝ նաև մի այլ եղանակով՝ առանձնակի է խնամում արդարներին և մեղավորներին, այսինքն՝ մարդկանցից բարիներին և չարերին։
Քանզի նրանց, ովքեր ինքնիշխան կամքով թողնում են չարությունը և սիրում են բարությունը, մարմնավոր բարիքների վրա ավելացնում է և հոգևոր պարգևները, որոնք ամփոփվում են վեց թվով, ինչպես ասում է իմաստունը։
(Տվեց իմաստություն և գիտություն և ուրախություն։)
Իմաստությունն է Աստծուն ճանաչելը և նրան հավատալը։
Սա երկու է։
Քանզի մարդկանցից շատերն են, որ ճանաչեցին Աստծուն, բայց չհավատացին ճշմարիտ Աստծուն, ինչպես արտաքին փիլիսոփաները։
Իսկ մարդկանցից ովքեր բարի են, նրանց Աստված տալիս է իրեն ճանաչել և իրեն հավատալ։
Իսկ ճշմարիտ գիտությունն Աստծու պատվիրանն է և այն գործով կատարելը. Աստված իր սիրելիներին է պարգևում իր օրենքների պատվիրանները և գործերի կատարումն ըստ պատվիրանի. սա չորսն է։
Իսկ հինգերորդն ու վեցերորդը ուրախությունն է, որ պատվիրանի կատարումից հետո այստեղ խնդություն և ուրախություն է ծնում մարդու հոգում, ինչպես ասում է Դավիթը։
(Թող ուրախանան նրանց սրտերը, ովքեր Տիրոջն են փնտրում. ) և Պողոսն ասում է։
(Ուրախ եղեք Տիրոջով, դարձյալ ասում եմ՝ ուրախ եղեք։)
Իսկ հանդերձյալում հավիտենական ուրախությունն է։
Քանզի ուրախությունը՝ հավիտենական։
Քանզի հոգևոր հավատի և բարի գործերի ուրախությունն այնպես է հետևում բարեգործ մարդուն, ինչպես մարդը, որ նայում է լույսին և լուսավորվում է, և նրա աչքը հաճույք է զգում։
Եվ ինչպես մարդը, երբ ճանապարհով է գնում, ոտքերի հետքը հետևում է նրան, այսպես և անզղջալի ուրախությունն այստեղ հետևում և ծագում է հոգում, և այնտեղ՝ անտրտում ուրախություն է պարգևվում մարդուն։
Եվ սրանք երևում են հայր Աբրահամի մեջ, որ բնական բարություն ուներ. դրա համար Աստված նրան տվեց իր ճանաչումը և գիտությունը, և (Աբրահամը հավատաց Աստծուն, և տեսավ Քրիստոսի օրը և ուրախացավ։)
Նույնպես և Կոռնելիոսը բնական բարություն ուներ. դրա համար մկրտվելուց առաջ Սուրբ Հոգին իջավ նրա վրա, և նա ուրախացավ Քրիստոսի հավատով։
Այսպես Աստված առանձնակի է խնամում մարդկանցից բարիներին, ինչպես ասում է Դավիթը. (Տերը բարիք է անում բարիներին և այլն։)
Իսկ առանձնակի խնամում է և մարդկանցից մեղավորներին ու չարերին, ինչպես ասում է իմաստունը. (մեղավորին տվեց զբաղմունք՝ շատացնել և դիզել. ) այսինքն՝ ինչպես բարուն՝ ըստ իր հոժարության, տվեց մնայուն բարին՝ հավատը, իմաստությունը և մյուսները, ինչպես ասվեց։
Նույնպես և չարին ընդհանուր խնամքի վրա տվեց նաև մարմնի հարստությունը և մեծությունը։
Որ ամբողջ ունեցվածքը չորս գլխավորի մեջ է. քանզի կամ անշունչ և անկենդան են, ինչպես քարերը, ոսկին, արծաթը, հանդերձը և այլն, և ինչպես գյուղն ու քաղաքը։
Կամ երկրի տունկերից և պտուղներից են, ինչպես ցորենը, գինին, պտուղը և այլն։
Կամ անբան կենդանիներից, ինչպես անասունը, արջառը, ուղտը, ձին և այլն։
Եվ չորրորդը՝ ինչպես բանավոր ծառաները, աղախինները, տնածինները, մշակները և հնազանդվածները։
Սրանք են մարդկանց հարստության չորս սեռերը, որոնցով մեծանում են զանազան ունեցվածքով։
Եվ դարձյալ երկու բան, որ սրանցից հաճույք են զգում մարմնով և ուրախանում մտքով սրանցով, այս ուրախությամբ, որ տրտմությամբ է, և այս հաճույքով, որ դառնությամբ է և անցավոր։
Արդ՝ այսպես է բաժանված սրանց՝ բարիների և չարերի առանձնակի պարգևները։
Վեց թվով է Աստված խնամում բարիներին և իմաստուններին, և վեց թվով չար զբաղմունք է տալիս Աստված չարերին և մեղավորներին, որոնք դրանով միշտ զբաղվում և չարչարվում են աշխարհի կյանքում։
Բայց բարիներինը անանց և մշտնջենավոր բարիքներ են, իսկ չարերինը՝ ժամանակավոր և անցավոր։
Եվ սա տեսնում ենք նախապես հեթանոսների մեջ՝ քանանացիների, եգիպտացիների և մյուսների ազգում, որոնք կռապաշտ էին և մեծատուն ու հարուստ. իսկ Աբրահամն ու իր զավակները պանդուխտ էին շրջում նրանց մեջ. քանզի նրանց հավատը բավական համարելով՝ պահում էր նրանց պանդուխտ։
Նույնպես և այս ժամանակում Աստծու խնամքը բաժանված է. նրանց, ովքեր աշխարհասեր են, տվել է այս աշխարհի մեծությունը և փառքը, իսկ նրանց, ովքեր բարին և հոգևորն են սիրում Աստծու համար, պարգևել է աղքատություն և կարոտություն, նաև հիվանդություններ և չարչարանքներ. քանզի բավական ունեն հավատը և Աստծու օրենքը. նրանք այստեղ՝ կյանքում, իրենց հավատով, նեղությամբ և աղքատությամբ ժառանգում են հավիտենական կյանքի պսակը և հանգիստը։
Այսպես է բաժանված չարերի և բարիների առանձնակի խնամքը։
Եվ դարձյալ՝ մեղավորին անհույս չթողեց փրկությունից, այլ բարուն և իմաստունին կարոտ և ունեցվածքից աղքատ արեց, որպեսզի հարուստը նրան տա իր ունեցվածքից և հաղորդ լինի նրա իմաստությանը և բարությանը. ինչպես ասում է Դանիելը. (քո մեղքերը ողորմությամբ քավիր, և քո անօրենությունները՝ տնանկներին տրվածով։)
Քանզի եթե աղքատներ չլինեին, մեծատունը փրկության չէր հասնի։
Եվ եթե աղքատներ լինեն, և ողորմություն չանեն, նույնպես Աստծու ողորմությանը չեն հասնում, այլ չար մեծատունի պես տանջանքների մեջ տոչորվում են, որովհետև աղքատ Ղազարոսին չողորմեց։
Իսկ երբ ողորմություն են անում աղքատներին, այն ժամանակ ողորմություն են ստանում Աստծուց. ըստ այն խոսքի՝ (երանի ողորմածներին, որովհետև նրանք ողորմություն կգտնեն։)
Եվ եթե մեկն ասի՝ «Ես մեծատուն եմ կամ իշխան, իմ ամբողջ ունեցվածքը անիրավությամբ է և զրկանքներով, և իմ քրտինքն ու վաստակը չէ, ինչպե՞ս ողորմություն անեմ»։
Սրան պատասխանում ենք նախ, թե՝ ողորմության տեսակը կրկնակի է։
Մեկը՝ պատարագն ու նվերներն Աստծուն եկեղեցիներում՝ քահանաներին, Քրիստոսի պաշտամունքի և պատարագների համար. սրանց համար պետք է ընտրել իր հալալ վաստակը և Աստծուն բաժին մատուցել. քանզի առակն ասում է. (պատվիր Տիրոջը քո արդար վաստակից և նրա համար պտուղ հանիր արդարությունից։)
Իսկ աղքատների ողորմություններն ու տրվածքները՝ անխտիր. որտեղից էլ լինի, ողորմությունն արդյունավոր է. ինչպես Տերն է հրամայում, թե՝ (ձեզ համար բարեկամներ արեք անիրավության մամոնայից. քանզի եթե օտար ունեցվածքում հավատարիմ չեք և խնայում եք տալ, ձերն ինչպե՞ս կտաք։)
Ապա ուրեմն ողորմությունը պետք է տալ անխտիր ամեն ունեցվածքից։
Երկրորդ՝ դարձյալ ասում եմ. ինչ որ քո վաստակից ես տալիս, միայն քո հոգու բարին է, և ինչ որ ուրիշներինից ես տալիս, քո և նրա բարին և շահն է։
Քանզի դու ստանում ես ըստ ողորմության և առատ կամքիդ, իսկ նա՝ ըստ իր վաստակի։
Երրորդ՝ դարձյալ, ինչպես այն, որ զրկելով ձեռք բերված ապրանքներով մեղքեր և չարիք ես գործում, ամբողջը քոնն է և ոչ թե վնասվածինը։
Չորրորդ՝ ինչպես այն, որ ունեցվածքից զրկեցիր և չարիք գործեցիր, կրկնակի մեղք է՝ մեկը զրկանքը, և մյուսը՝ չար գործերը։
Նույնպես ինչ որ այդ զրկանքներից բաշխեցիր, կրկնակի բարիք եղավ քեզ և նրան, որից զրկեցիր և խլեցիր։
Եվ եթե մեկն ասի՝ «Ողորմությունը խտրությամբ անե՞մ՝ արդարների՞ն, թե՞ արդարներին և մեղավորներին»։
Սրան կրկնակի պատասխան ենք տալիս։
Նախ՝ ողորմությունը պետք է անխտիր և ընդհանուր անել՝ չարերին և բարիներին, արդարներին և մեղավորներին, ինչպես հրամայում է Տերը։
Քանզի հայր Աբրահամն անխտիր ողորմություն էր անում քանանացիներին և կռապաշտներին։
Նույնպես Ղովտն էր բնակվում սոդոմացիների մեջ և ողորմություն էր անում նրանց։
Նույնպես Հոբն այլազգիներին էր ողորմություն տալիս, երբ բարիներ և աստվածապաշտներ չկային։
Նույնպես և դու ողորմությունն արա առանց խտրության չարերին և բարիներին։
Որովհետև Աստծու անունով ես ողորմություն տալիս, և Աստծուց ես ստանում փոխարենը և ոչ թե նրանցից։
Երկրորդ՝ ասում ենք, թե բարիներին և արդարներին առավել պետք է ողորմություն տալ, ինչպես հրամայում է Տերը. (ով ընդունում է մարգարեին մարգարեի անունով, մարգարեի վարձ կստանա, և ով ընդունում է արդարին արդարի անունով, արդարի վարձ կստանա։)
Որովհետև տվողի հույսն առավել է հաստատվում, երբ բարիներին է ողորմություն անում, քան չարերին։
Դրա համար քրիստոնյա աղքատը պետք է առավել ողորմություն ստանա Քրիստոսի սիրո համար, քան այլազգիները. և շատ խիստ կարոտյալին պետք է ողորմել ավելի, քան ոչ կարոտյալին։
Նույնպես քահանային առավել պետք է, քանզի քահանան կրկնակի պատվի է արժանանում։
Նույնպես և գերեվարվածին առավել պետք է ողորմել Քրիստոսի անունով, քանզի մենք մեղքի գերի էինք և ծառա՝ ընկած դժոխքին սատանայի ձեռքով։
Եվ Քրիստոս իր չարչարանքներով ազատեց և գնեց մեզ, և մենք պետք է մարմնի այդ գերուն գնենք։
Ապա ուրեմն սրանցից բացի հիվանդներին կամ կույրերին և հաշմանդամներին առավել պետք է խնամել և ողորմություն տալ։
Եվ եթե սա այսպես է, առավել պետք է ողորմել մեռածին, որ աղքատ է և անհիշատակ ունեցվածքից, կամ աղքատ՝ բարի գործերից, և անդարձ է գնացել. նրա հոգին պետք է հիշել և առավել ողորմություն անել, և տալ մեռածի անունով, և օգնել նրան հանդերձյալ կյանքում։
Այսպես մի ողորմությունը մյուսից ավելի վարձ ունի։
Եվ եթե մեկն ասի՝ «Ողորմությո՞ւնն է բարի, թե՞ ուրիշ բարի գործեր, ինչպես պահքը, աղոթքը, չարչարանքները, կուսությունը և այլն»։
Ասում ենք, թե՝ արքայության առաջին ճանապարհն ու դուռը մարմնի բարեգործություններն են, երբ մարդն ինքն իր անձն է չարչարում և ինքն իրեն նվիրում և մատուցում Աստծուն. պահքով՝ մարմինն է ընծայում, և աղոթքներով՝ հոգին, և ուրիշ չարչարանքներով հոգին և մարմինը նվիրում է Աստծուն. ինչպես ասում է Դավիթը. (Աստծու պատարագը խոնարհ հոգին է. սուրբ սրտին և խոնարհ հոգուն Աստված չի արհամարհում։)
Իսկ ովքեր մեծատուն են և սիրեցին այս աշխարհն ու ունեցվածքը, չեն կարող պահք պահել կամ աղոթել, կամ մարմինը չարչարել և այլն. քանզի զբաղված են ցնորքների և ունեցվածքի մեծության հետևից, և փշեր են դիզում. ինչպես Տերը մեծության հոգսերը փուշ է կոչում. քանզի դիզելիս ցավում է, հոգնում, քրտնում և տկարանում մարմնով։
Նաև պահելիս և հոգալիս ցավում է և վշտանում հոգով, որ չպակասի գողերից կամ ավազակներից և ուրիշներից։
Իսկ ծախսելիս և պակասելիս դարձյալ ցավում և տրտմում է, որ ունեցվածքը պակասեց։
Այսպես ամեն տեղ աշխարհական մեծությունը փուշ է և խոցոտիչ։
Դրա համար, երբ Տերը հրամայեց, թե՝ (դժվարությամբ է մեծատունը մտնում արքայություն. ավելի հեշտ է մալուխին ասեղի ծակով անցնել, քան մեծատունին արքայություն մտնել։
(Աշակերտներն ասում են՝ (ո՞վ կարող է փրկվել. ) Քրիստոս պատասխանեց. (մարդկանց համար անհնարինները հնարավոր են Աստծու համար. ) այսինքն՝ մեծությունը կարոտյալների և աղքատների ձեռքը տալով։
Աստված ցույց տվեց արքայության երկրորդ դուռն ու ճանապարհը, որպեսզի մեծատուններն արքայությունից չզրկվեն, և Աստծուն մեղադրանք չլինի, քանզի նա տվեց նրանց մեծությունը. ըստ այն խոսքի՝ (Տերն աղքատացնում է, և Տերը մեծացնում է։)
Նա դրա համար որպես դեղ հրամայեց այդ մեծատուններին աղքատներին սիրել և նրանցով Աստծու արքայությունը գտնել։
Եվ եթե չկամենան սիրել և բաշխել, իրենք պարտական լինեն իրենց անանց կորստյան։
Քանզի առաքյալը հրամայում է. (անողորմ դատաստան է լինելու նրան, ով ողորմություն չի անում. ) և իմաստունն ասում է. (երբ խցում ես քո լսելիքը աղքատի դեմ, երբ դու էլ խնդրես Աստծուց, նա էլ չի լսի քո խնդրանքները։)
Եվ թեպետ ողորմությունն արքայության երկրորդ ճանապարհն է, սակայն մյուս բոլոր առաքինություններին հավասար է և ավելի բարձր։
Հավասար է, որովհետև երբ ողորմություն ես տալիս, դու էլ ես աղքատանում և ունեցվածք չունես, պահքի մեջ ես և կարոտությամբ քեզ չարչարում և նեղում ես։
Իսկ բարձրագույն է բարության բոլոր գործերից։
Նախ՝ որովհետև նա, ով աղքատ է, ակամա է պահքի մեջ, իսկ ով ողորմություն է տալիս և աղքատանում, կամավոր պահք է և կամավոր աղքատ. և կամավորը մեծ է, քան ակամա բարեգործությունը։
Երկրորդ՝ երբ ողորմություն է տալիս, բոլորը նրա համար են աղոթում, և նրա համար պահք պահում, և նրա համար բարեխոսում. և շատերի աղոթքն ու բարեխոսությունը մեծ է և ավելի, քան մեկինը։
Երրորդ՝ հայտնի է դժվարություններից, որ պահքից և աղոթքից և մնացած ամեն բանից ավելի դժվարությամբ է կատարվում ողորմությունը, ինչպես հայտնի է օրենսգետից, որ բոլոր օրենքները պահել էր մանկությունից, որը, երբ Տերը հրամայեց. (գնա՛, վաճառիր քո ամբողջ ունեցվածքը և տուր աղքատներին, նա գնաց իր մտքում տխրած, քանզի շատ ունեցվածք ուներ. ) ապա ուրեմն հայտնի է, որ բոլոր առաքինություններից մեծ է այն, որ դժվարությամբ է կատարվում։
Չորրորդ՝ ովքեր ուրիշ առաքինություններ ունեն, աղաչելով են խնդրում փոխարենն Աստծուց, իսկ ողորմածը համարձակությամբ է ստանում. ըստ այն խոսքի՝ (ողորմությունը գլուխը բարձր պարծենում է դատաստանի առաջ։)
Հինգերորդ՝ ողորմությունը փոխ է Աստծու մոտ, որ չի կորչում. քանզի եթե մարդն ուրիշ ուղղություններ է գործում և հետո մեղանչում է, կորցնում է առաջինը. ինչպես երբ պահքի մեջ են ապրում, աղոթքներ են անում, կուսությամբ ճգնում, հավատ ունենում, եթե հետո ընկնում են հավատից, կամ պոռնկության, կամ ուրիշ մեղքի մեջ, (առաջին ուղղություններն այլևս չեն հիշվի, ասում է մարգարեն։)
Իսկ ողորմությունը փոխ է Աստծու մոտ, չի կորչում վերջին գործերի պատճառով։
Եվ որովհետև ողորմությունը փոխ է, երբ կամենում է՝ փոխատուն ստանում է, թե՛ այստեղ, թե՛ հանդերձյալում։
Եվ փոխը շահով են ստանում. և ողորմության մասին ասված է, թե՝ (մեկի փոխարեն հազարապատիկ և բյուրապատիկ կստանա։)
Վեցերորդ՝ թեպետ մարդն ուրիշ առաքինություններ է գործում, Աստծուն նման չի լինում՝ թե պահքի մեջ է ապրում, թե աղոթքներ է անում, թե չարչարվում է, թե ուրիշ բան, իսկ ողորմությամբ մարդն Աստծուն նման է լինում. ըստ այն խոսքի, որ ասում է Տերը. (գթած եղեք, ինչպես և ձեր երկնավոր Հայրն է գթած։)
Ապա ուրեմն ինչպես Աստծուն նման լինելը մեծ է ամեն պատվից, նույնպես ողորմության գործը մեծ է բոլոր բարիքներից։
Յոթերորդ՝ ողորմությամբ Աստծու օրենքները կատարվում են մեր մեջ, ինչպես ասում է. (սիրիր քո Տեր Աստծուն, և սիրիր քո ընկերոջը. ) այս երկու օրենքները մեծ են ամեն բանից և ամեն բանի կատարումն ու գլուխն են, ինչպես հրամայում է Տերը. (բոլոր օրենքներն ու մարգարեները այս երկու օրենքից են կախված. ) և ողորմությունն է դրանք կատարում։
Քանզի Աստծու սիրո համար ենք ողորմություն անում աղքատներին. սա աստվածասիրությունն է. և որչափ աղքատների պետքերն ենք լրացնում, սա ընկերասիրությունն է։
Ութերորդ՝ ողորմությունը իբրև երկնավոր թագավորի հարսն ու թագուհին է և բազմում է Քրիստոսի աջ կողմում, և ամբողջ բազմության մեջ՝ մեծ ատյանում, ճանաչում է իր ողորմածին և իր մոտ է ձգում և կանգնեցնում Քրիստոսի աջ կողմում՝ բաց երեսով և ուրախ սրտով։
Այս է, որ ասում է, թե՝ (ողորմությունը մարդուն հրեշտակներին հավասար և Աստծու որդի է անում։)
Իններորդ՝ ողորմությունը իմաստուն կույսերի ճրագների յուղն է. քանզի մյուս բոլոր առաքինությունները ճրագներ և լույսեր են, և ողորմությունը՝ ճրագների յուղն ու նյութը։
Քանզի եթե մարդը մյուս բոլոր առաքինություններն ունենա՝ կուսությունը, չարչարանքները, պահքը, աղոթքները, և ողորմություն չունենա, ճրագները մարում են, ինչպես հիմար կույսերինը։
Որոնք ասում են իմաստուններին. (տվեք մեզ ձեր յուղից. և նրանք ասում են. «Մեզ և ձեզ բավական չէ, գնացեք վաճառականների մոտ և ձեզ համար գնեք»։)
Եվ վաճառականներն աղքատների դասերն են, որոնց վաճառում ենք և նրանցից ստանում յուղը՝ երկնքի արքայության լույսի նյութը. (մինչ նրանք գնացին, եկավ փեսան, և պատրաստները մտան հարսանիք, և դուռը փակվեց։)
Ահա վա՜յ իմ լսելիքին. ամբողջ ժամանակ կուսությամբ չարչարվեցին, որ փեսային արժանի լինեն, և որովհետև ողորմության յուղը չունեին, փեսային՝ Քրիստոսին չտեսան։
Եվ իրավամբ, քանզի փեսան՝ Քրիստոսն, ողորմած և գթած է բնավորությամբ, և անգութ և անողորմ հարսներն արժանի չեղան հարսանիքի. (հետո գալիս են և ասում. «Տե՛ր, Տե՛ր, բաց մեզ համար», և նա ասում է՝ «Ձեզ չեմ ճանաչում»։)
Ո՜վ այս ողորմելի աղետը. նրա համար կուսությամբ իրենց անձերը սուրբ պահեցին և չարչարվեցին, և նա ասում է՝ (ձեզ չեմ ճանաչում. ) մի՛ մտեք իմ առագաստը, քանզի այս տեղը խաղաղության և սիրո տեղ է։
Դուք անողորմ բնավորությամբ ընկերոջ դեմ խռովություն և ատելություն գործեցիք. հեռո՛ւ կացեք դռնից, որ ձայներն էլ չլսեք. այսպես անողորմությունը չար է, և ողորմությունը՝ բարի։
Տասներորդ՝ որովհետև դատաստանին, թեպետ մարդը մյուս բոլոր բարիքները գործած լինի, չեն հիշվում, այլ միայն ողորմությունը. ասում է՝ (եկեք, իմ Հոր օրհնյալներ, ժառանգեցեք ձեզ համար պատրաստված արքայությունը, քանզի քաղցած էի, և ինձ ուտելու տվեցիք, և այլն՝ ըստ կարգի։)
Եվ արդարները կասեն. (ե՞րբ տեսանք քեզ քաղցած և կերակրեցինք. Տերն ասում է. (ինչ որ արեցիք իմ եղբայրներից մեկին, ինձ արեցիք։)
Եվ անողորմներին ասում է. (գնացեք ինձնից, անիծյալներ, հավիտենական կրակը, քանզի քաղցած էի, և ինձ ուտելու չտվեցիք. և նրանք ասում են. «Տե՛ր, ե՞րբ տեսանք քեզ քաղցած կամ ծարավ, և քեզ չծառայեցինք»։
Պատասխանում է. «Որովհետև իմ եղբայրներից մեկին չարեցիք, ինձ էլ չարեցիք». և նրանք կգնան հավիտենական տանջանքների՝ անողորմության համար, իսկ արդարները՝ կյանքի՝ ողորմության համար։)
Աղոթենք ամենողորմ և մարդասեր Տիրոջը, որ իր ողորմությանը և անճառ խնդությանն արժանացնի մեզ Քրիստոս Հիսուս՝ մեր Տերը, որին փառք և զորություն և պատիվ իր Հոր և Սուրբ Հոգու հետ հավիտյանս, ամեն։
Նույնի դարձյալ ողորմության մասին. առակի խոսքի վրա։
(Խնամք տար քո հոտերին և երամակներին և կերակրիր նրանց, որպեսզի քո ոչխարները ձորձ բերողներ չլինեն։)
առակ. 27. 26։
(Գլուխ Ճ)
Աղքատների զանազան դասերը Սուրբ Գրքերը շատ խոսքերով են օրինակում։
Երբեմն՝ քաղցածի և ծարավի, երբեմն՝ հիվանդի և բանտարկյալի։
Երբեմն՝ որբի և այրու, որպեսզի մեր ցավակցությունն ու գութը շարժեն նրանց հանդեպ։
Նույնպես և այստեղ իմաստուն Սողոմոնն աղքատների դասերը նմանեցնում է անասունների հոտերին, որոնք միշտ մեզ մոտ են և ընտել են մեր բնակության մեջ, և սիրում և խնամում ենք նրանց. սրանցով է ուսուցանում սիրել և գթալ տնանկներին։
Քանզի հարկավ ամեն արդար մարդ իր անասունին պահում և ընդունում է, ինչպես ասում է. (արդար և ողորմած այրը ողորմում է իր անասունին։)
Սրանով մտքներս է բերում, թե մենք պետք է ողորմենք աղքատներին և տնանկներին։
Եվ շատ համեմատության համար անասունների հոտերը և երամակների խմբերը օրինակ է վերցնում աղքատների դասերի համար։
Առաջին՝ ինչպես անասունները, որ մեր ձեռքի տակ են, մենք պետք է պահենք և խնամենք, նույնպես և աղքատներին մենք պետք է խնամենք, պահենք և կերակրենք. ըստ այն խոսքի՝ (քո հացը փշրիր քաղցածների համար, և անտուն աղքատներին քո տունը տար և այլն։)
Երկրորդ՝ ինչպես անասունների աչքն իրենց տիրոջ վրա է, որ խնամի և սնի նրանց, նույնպես և աղքատի ակնկալությունը մեզ վրա է, որ կերակրենք, հագցնենք և ուրիշ պետքերով. չի համարձակվում խոսքով խնդրել, այլ աղաղակում և արտասվում է, և իր ակնկալությունը քեզ վրա է պահում, և դրանով շարժում է քո գութը։
Երրորդ՝ անասուններն օգտակար են մեզ՝ ոմանք կերակուրի համար, ոմանք զգեստի, բեռների և այլ բաների։
Նույնպես և աղքատները բոլորն էլ շահաբեր և օգտակար են մեզ, բեռնակիր են լինում մեզ համար և տանում են մեր ողորմությունը մեր հայրենի տունը և գանձում են այն աշխարհում։
Նույնպես և զգեստը, նույնպես և կերակուրը և մնացած բոլոր բարիքները դիզում են մեզ համար։
Չորրորդ՝ ինչպես որքան շատ ենք կերակրում անասուններին, այնքան օգտակար են մեզ, նույնպես աղքատներին որքան շատ բարիք ենք անում, այնքան շատ ենք շահում նրանցից. և ոչ միայն կերակրում ենք անասուններին, այլև պահում ենք թշնամիներից՝ գողից, գազանից և մյուսներից։
Նույնպես և աղքատին պետք է պահել թշնամիներից, զրկողներից, բռնավորներից, որպեսզի չվնասեն նրանց, և այդպես շահում ենք նրանցից։
Հինգերորդ՝ ինչպես անասուններից ոմանք ծնող են, և ոմանք՝ անծնունդ, ինչպես խոյերը, եզները և այլք, անծնունդ են աղքատները, այրիները և գառները, ինչպես որբերը, որոնց պետք է խնամել. ըստ Հոբի, որ ասում է. (հայր էի որբերին և խնամող՝ այրիներին։)
Խոյերը հոգևոր ծնողներն են՝ ինչպես քահանաները, և եզները՝ երկրագործները, ինչպես վարդապետները, որոնք հերկում են մեր բանավոր երկիրը և սերմանում են մեր մեջ կյանքի խոսքը. ինչպես ասում է առաքյալը. (երեցները կրկնակի պատվի արժանի լինեն. ) մանավանդ նրանք, ովքեր խոսքով աշխատում են մեր մեջ և ուսուցանում։
Վեցերորդ՝ անասուններից ոմանք սուրբ են, ինչպես ոչխարն ու կովը, և ոմանք՝ անսուրբ, ինչպես ձին, գրաստը և այլք, և ոմանք՝ կիսասուրբ, ինչպես ուղտերը, որոնց բոլորին էլ կերակրում ենք։
Նույնպես և աղքատներից. ոմանք սուրբ են հավատով և գործերով, ինչպես քրիստոնյա աղքատները, միայնակյացները և աղոթողները։
Եվ ոմանք՝ անսուրբ հավատով և գործով, ինչպես այլազգիները։
Եվ ոմանք՝ կիսասուրբ, որոնք հավատ ունեն և քրիստոնյա են, բայց անսուրբ և պակաս են առաքինությամբ. սրանց բոլորին էլ պետք է առանց խտրության ողորմել և տալ կարոտյալներին։
Չխտրել, թե՝ սա արժանի է, և այն՝ անարժան, այլ ամեն մարդու, որ կարոտ է և աղքատ, պետք է ողորմել, քանզի Տերը հրամայեց։
(Երանի ողորմածներին, որովհետև նրանք ողորմություն կգտնեն։)
Այս խոսքը կրկնակի տեսություն ունի։
Նախ՝ ինչպես արդարությամբ հատուցելն արդարացնում է, նույնպես Աստծու ողորմությունն ողորմած է դարձնում։
Երկրորդ՝ որովհետև ողորմությունն անորոշ կշռեց երկու կողմից. քանզի չասաց, թե ո՞վ է անում ողորմությունը, կամ թե ո՞վ է անում ողորմությունը, կամ թե ո՞ւմ է անում, այլ ով էլ որ անի ողորմությունը՝ թե արդար, թե մեղավոր մարդ, տղամարդ կամ կին, ողորմություն է գտնում. և ում էլ որ անես ողորմությունը՝ թե արդարներին, թե մեղավորներին, ողորմություն ես գտնում։
Որովհետև դու Քրիստոսի սիրո համար ես ողորմում, և Քրիստոս է քեզ հատուցում. և Դավիթ մարգարեն ասում է։
(Երանի նրան, ով մտածում է աղքատի և տնանկի մասին. ) և չասաց, թե՝ այս անունով կամ այն։
Եվ հայր Աբրահամը հյուրասեր էր, և Հոբը՝ ողորմած. քանանացիներին և այլազգիներին էին աղքատասիրություն անում։
Քանզի այն ժամանակ նրանցից բացի աստվածապաշտ չկար, որ Աբրահամի և Հոբի տունն էր, և նրանք կարոտ չէին. նույնպես և բոլոր աղքատներին առհասարակ պետք է ողորմություն տալ։
Յոթերորդ՝ ինչպես անասուններից ոմանցից կերակուր և կաթ ենք վերցնում, և ոմանց վրա բեռ ենք դնում, որոնք ուտելի չեն, նույնպես և աղքատներից ոմանք աղոթում և գոհանում են. նրանք են, որ կերակուրը և կաթն են տալիս։
Եվ ոմանք չեն գոհանում և աղոթել չգիտեն. նրանք քո մեղքերի բեռն են թեթևացնում և վարձերը տանում են երկնքի շտեմարանները։
Եթե ասես՝ «Նրանք երկնքին անարժան են, ինչպե՞ս կտանեն իմ ողորմությունը երկինք»։
Ասում ենք, թե՝ նրանք, ովքեր բռնությամբ խլում են քեզնից և զրկում, նրանք մեղքերն են թեթևացնում և իրենց տանջանքներն ավելացնում։
Իսկ ովքեր երկյուղով և աղաչելով են խնդրում, Քրիստոս նրանց համար է քեզ հատուցում. քանզի աղքատի հետ նա է մտնում քո տունն անտեսանելիորեն և վերցնում է քո ձեռքից ողորմությունը և տանում է, գանձում երկնքում։
Ութերորդ՝ ինչպես նրանց, ովքեր շատ անասուններ ունեն, մեծատուն և հարուստ ենք ասում, թե՝ «Այնքան տավար ունի և այնքան ոչխար ունի», և դա մարմնավոր օրհնություն է, ինչպես ասում ենք, թե՝ Աստված օրհնեց Հակոբին և Աբրահամին, և այդպես հարուստ էին անասուններով և հոտերով։
Նույնպես ով շատ աղքատներ է սիրում և կերակրում, հոգով է մեծատուն և ստանում է հոգևոր օրհնությունն Աստծուց։
Նաև մարմնավորում ոչինչ պակաս չէ ողորմածին, ինչպես ասում է առակը. (ով տալիս է աղքատներին, չի կարոտի։)
Որովհետև աղքատների աղոթքներով Աստված խնամում է նրան և փրկում ամեն չարից։
Քանզի ողորմության տրվածքը, աղքատների աղոթքները և Աստծու խնամքը միասին խառնված՝ եռակի պարսպով են ամրացնում նրան։
Եվ եթե մեկն ասի՝ «Հոբը ողորմած էր, և Աբրահամը՝ հյուրասեր, ինչո՞ւ փորձության մեջ ընկան»։
Ասում ենք, թե՝ Աստծու ամենիմաստ խնամքը թույլ տվեց նրանց փորձվել, որպեսզի դու իմանաս, թե ողորմածի փոխարենը միայն այն չէ, որ այս կյանքում է հատուցում, այլև այնտեղ՝ հոգևոր կյանքում։
Քանզի ոմանց միայն այստեղ է հատուցում. ինչպես այլազգիներին՝ իրենց ողորմության համար, Աստված տալիս է խաղաղ և երկար կյանք, որդիներ և դուստրեր և ծառաներ, մեծություն, հարստություն և մարմնի առողջություն և ամենօրյա ուրախություն։
Իսկ ոմանց հատուցում է միայն այնտեղ՝ երկնավոր կյանքում, ողորմության փոխարեն, ինչպես այն, որ ասում է։
(Քաղցած էի, և ինձ ուտելու տվեցիք, ծարավ էի, և ինձ խմեցրիք և այլն. եկեք, իմ Հոր օրհնյալներ, ժառանգեցեք հավիտենական կյանքը։)
Եվ ոմանց այստեղ և այնտեղ է հատուցում, ինչպես Հոբին փորձությունից հետո կրկնակի հատուցեց բոլոր ստացվածքները՝ անասուններ, եզներ, հոտեր և մյուսները, և այնտեղ՝ հավիտենական կյանքը։
Որպեսզի իմանաս, թե՝ ողորմությունն այնպիսի առևտուր է, որ այս կյանքում մասամբ գլխագումարն ես ստանում, և այն կյանքում՝ շահն ամբողջությամբ։
Քանզի ողորմությունը փոխ է. (ով ողորմում է աղքատին, փոխ է տալիս Աստծուն, ասում է. ) և փոխը առանց աղաչելու և իրավամբ ես պահանջում պարտապանից. նույնպես և ողորմությունն իրավամբ ենք ստանում Աստծուց։
Եվ դարձյալ՝ ինչպես փոխը երբ քեզ պետք է, վերցնում ես, նույնպես և ողորմությունը. եթե այստեղ ես կամենում, այստեղ ես ստանում հատուցումը, եթե այնտեղ ես կամենում, այնտեղ ես ստանում. ինչպես այն մեկը, որ պարտքն է տալիս և պայմանաժամին պահանջում, նույնպես և ողորմության պայմանը քո ձեռքին է. եթե այստեղ է պետք, այստեղ ես ստանում, և եթե այնտեղ է քեզ պետք, այնտեղ։
Ապա ուրեմն ճշմարիտ է, որ ով տալիս է աղքատին, չի կարոտում՝ ոչ այստեղ և ոչ հանդերձյալում։
Եվ ապա ասում է. (ով իր աչքը շրջում է աղքատից, մեծ կարոտության մեջ կլինի։)
Շրջելն այն է, երբ քո միտքն ու քաղցր կամքդ շրջում ես աղքատից, կամ երեսդ ես շրջում և ականջդ, ոչ տեսնում ես նրան և ոչ լսում նրա աղաչանքները։
Կամ ձեռքդ ես ետ քաշում տալուց և արհամարհում ես նրան։
Նա ասում է՝ (մեծ կարոտության մեջ կլինի։)
Այն է՝ երբ Թագավորն ասում է. (որովհետև այս փոքրիկներից մեկին չարեցիք, ինձ էլ չարեցիք։)
Եվ Քրիստոս, իր երեսը շրջելով, մատնում է կրակին, և այնտեղ այնքան մեծ կարոտություն է լինում, որ ջրի մի կաթիլի են կարոտում, ինչպես մեծատունը, որ իր երեսը շրջեց աղքատ Ղազարոսից։
Իններորդ՝ ինչպես անասունների ծնունդներից վաճառում ենք և գինը շտեմարաններում դիզում, որ եթե թշնամիները տանեն հոտը, կամ հարվածներից սատկեն, փողով ենք ձեռք բերում և չենք աղքատանում։
Նույնպես և մեր ունեցվածքից, որ ունենք, սա կորստական է, աղքատին տալով՝ շտեմարանում ենք երկնքում. որպեսզի երբ սա պակասի և անցնի, դրանով հարստանանք։
Դարձյալ՝ ինչպես Տերն է խրատում. (ձեզ համար բարեկամներ արեք անիրավության մամոնայից, որպեսզի երբ այն պակասի, ձեզ ընդունեն հավիտենական հարկերի տակ։)
Եվ Սողոմոնն ասում է. (հավիտյան չես քո ունեցվածքի տերը, և ոչ էլ ազգից ազգ խաղաղություն կլինի քեզ։)
Եվ ինչպես իմաստուն տանուտերը նախահոգ է լինում և մյուս տարվանը այս տարի է հոգում և սերմանում, և վաղվանը՝ այսօր, և ձմռանը՝ ամռանը։
Նույնպես իմաստուն մարդը հանդերձյալինը ներկայում է հոգում և պատրաստում, և այսօր՝ քանի դեռ կենդանի է. (և մի՛ ձգիր վաղվան, ասում է, քանզի չգիտես, թե վաղն ինչ կծնի քեզ համար։)
Եվ այս կյանքն ամառն է՝ դիզելու և շտեմարանելու, և այն կյանքը՝ ձմեռ և ամեն բանից անճար. ինչ որ այստեղ դիզես, այնտեղ կվայելես։
Տասներորդ՝ որովհետև ասում է. (խնամք տար կանաչին և խոտ հնձիր, որպեսզի ոչխարները ձորձ բերողներ լինեն։)
Այն է նշանակում, թե՝ ինչպես անասունների հոգսը տանում ենք ամռանը, արածեցնում և պահում ենք, և ձմռան համար ձեռքով խոտ ենք քաղում և հարկ պատրաստում նրանց համար։
Նույնպես պետք է ձեռքով վաստակել և տալ կարոտյալներին՝ թե կերակուր, թե զգեստ, թե բնակություն. քանզի երբ քո վաստակն ես տալիս, քեզ համար ես ստանում փոխարենը. եթե ուրիշների վաստակն ես տալիս, ուրիշներին է լինում շահը. քանզի առակն ասում է. (պատվիր Տիրոջը քո արդար վաստակից և նրա համար պտուղ հանիր քո արդարության բերքից։)
Այն, ինչ աղքատին ես տալիս և Աստծու բաժին, քո հալալ ունեցվածքից և աշխատանքից տուր, ոչ թե զրկանքներից, ոչ գողություններից և այլ բաներից։
Եվ եթե մեկն ասի՝ «Ես պարոն եմ և տանուտեր կամ առաջնորդ, չեմ կարող աշխատել, և ինձ ոչինչ չկա, այլ ամեն բան ուրիշներինն է»։
Ասում ենք, թե՝ ունեցվածքի տիրությունը երեք տեսակ է։
Մեկը՝ եթե ինքը մարմնով չարչարվում և ձեռք է բերում, ունեցվածքի տերն է։
Եվ մյուսը՝ եթե ուրիշներն են տալիս իրեն։
Եվ մյուսը՝ եթե գնում է ուրիշներից։
Եվ արդ՝ ամեն մարդ սրանցից անունեցվածք չէ։
Եթե պարոն մարդ է, իշխան կամ առաջնորդ, թեպետ մարմնով չի աշխատում, ձեռք է բերել և գնել ուրիշներից, կամ տվել են իրեն։
Եվ այժմ նրանն է իշխանությունն ունեցվածքի վրա՝ աղքատներին տալու։
Եվ Տերն ասում է. (եթե օտարի մեջ հավատարիմ չեղաք, ձերն ո՞վ կտա։)
Այս է՝ եթե օտար ունեցվածքից ողորմություն չես տալիս, քոնից ինչպե՞ս կտաս։
Եվ մարմնական ունեցվածքը բոլորն էլ մեզ օտար են, քանզի երկրից են և երկրում են մնում, և երբ գնում ենք, մեզ հետ չենք տանում։
Իսկ երկնավոր կյանքը մեր բնական ստացվածքն է. երբ այս օտարը խնայում ենք աղքատներին տալ, մերն ո՞վ կտա մեզ։
Դրա համար պետք է մեր բոլոր բաներից ողորմություն տալ. թե քեզ տվել են, թե ինչ էլ որ լինի, ունեցվածքի տերն իր վարձն է ստանում, և դու՝ քո տված ողորմությանը։
Իսկ երբ ձեռքով վաստակում ես և տալիս, ամբողջ վարձը քոնն է։
Եվ եթե մեկն ասի՝ «Ես աղքատ եմ և տկար, ոչ գնել կարող եմ, ոչ վաստակել, և ոչ էլ ուրիշներն են ինձ տալիս. որտեղի՞ց ողորմություն անեմ»։
Ասում ենք, թե՝ ողորմությունը երկու է՝ մեկը մարմնավոր, և մյուսը՝ հոգևոր. եթե մարմնավոր աղքատ ես, հոգևոր ողորմությունն արա. կամ խոսքով խրատիր մարդուն, և տգետին սովորեցրու. ողորմություն է չար ճանապարհից դարձնելը. կամ աղոթք արա ուրիշների համար և թողություն խնդրիր. ողորմություն է։
Կամ եթե լեզու էլ չունես, միտք ունես. մտքով եղիր աղքատի հետ և քաղցր կամք ձեռք բեր. ողորմություն է։
Եվ դարձյալ՝ եթե ունեցվածքից խիստ աղքատ ես, տուն ունես. աղքատին տար և հանգստացրու. եթե ծարավ է, ջուր տուր. դա կարող ես տալ. և բոլորովին դուրս մի՛ մնա ողորմությունից։
Ապա ասում է, թե՝ (ոչխարները ձորձ բերողներ կլինեն. ) այսինքն՝ երբ Թագավորը բազմում է փառքի աթոռին և ոչխարներին դասում է աջ կողմում, այն ժամանակ աղքատների և որբերի դասերը քեզ ձորձեր են բերում՝ ոչ մարմնավոր և անցավոր, այլ հանդերձյալի լուսեղեն և երկնավոր հանդերձը։
Նույնպես հացի փոխարեն՝ անմահության սեղանը, և հացի փոխարեն՝ անմահության սեղանը, և ջրի փոխարեն՝ կյանքի իմանալի աղբյուրը։
Եվ օտարներին մեկ գիշեր ընդունելու համար՝ երկնքի հանգիստն ու օթևանը. այսպես Քրիստոս ամեն ինչ փոխարկում և հատուցում է՝ մարմնավորի դիմաց՝ հոգևորը, և անցավորի համար՝ անանցը։
Թե զգեստ է, կամ կերակուր, թե սպիտակեղեն, թե ինչ էլ որ լինի, որով լրացնում ես աղքատի կարոտությունը, Քրիստոս է հատուցում՝ ըստ իր անսուտ խոստման, որ ասում է. (քաղցած էի, և ինձ կերակրեցիք, մերկ էի, և ինձ հագցրիք և այլն. եկեք, իմ Հոր օրհնյալներ, ժառանգեցեք հավիտենական կյանքը։)
Արդ՝ տեսեք, եղբայրներ, ողորմության մեծ շահը, որ ոչ թե դու տալիս ես աղքատին և ստանում նրանից, այլ փոքր ես տալիս և մեծ ստանում։
Եվ թեպետ մարդը շատ բարի գործեր է արել, սքանչելիքներ կատարել, կաղին քայլեցրել, կույրին լուսավորել և այլն, կամ շատ պահքերի մեջ է կացել, աղոթել և այլն, դրանք չի հիշում, միայն ողորմության այս վեց տեսակներն է հիշում։
Մեկը՝ որպեսզի իմանաս, որ ողորմությունը վեր է բոլոր առաքինություններից՝ պահքից, աղոթքից, կուսությունից և մյուսներից։
Քանզի երբ ողորմություն ես տալիս աղքատին, ունեցվածքդ պակասում է, և միշտ պահքի մեջ ես լինում. և այն, որ դու միայնակ էիր աղոթում, այժմ բոլոր աղքատներն են աղոթում քեզ համար։
Եվ դարձյալ՝ կուսությունը ճրագ է, և ողորմությունը՝ ձեթ. առանց ձեթի և յուղի ճրագը մարում է, ինչպես հիմար կույսերինը, որոնք ողորմություն չունեին. թեպետ կուսություն ունեին, առագաստի դուռը փակվեց, և դրսում մնացին։
Եվ դարձյալ՝ (ողորմությունը գլուխը բարձր պարծենում է Աստծու դատաստանի առաջ. ) ինչպես գլխի թագը՝ ոսկով և ակներով զարդարված, և ամեն ոք նրան է նայում։
Դարձյալ մարգարեն ասում է. (ով մտածում է աղքատի և տնանկի մասին, չար օրը Տերը նրան կփրկի։)
Եվ չար օրը դատաստանի օրն է և մեղավորների հատուցումը. քանզի այն օր չէ, այլ խավար է և անհնարին մութ մեղավորների համար։
Այն օրը սրբերի օրն է և առանց երեկոյի, որ չի խավարում։
Եվ գիշեր և խավար է մեղավորների համար, որ չի լուսանում։
Այն է այն օրը, որում ճարտարախոս լեզուն կապվում և լռում է. (քանզի խոսքերը սպառվում են, և գործերն են թագավորում։)
Այն է այն օրը, որում մեղավորը կարկամած աչքերով նայում է ամեն կողմից, և չի օգնում. ամեն կողմից շուրջանակի պատած՝ պաշարում են մեղավորին իր չարիքները։
Վերևի կողմից՝ թագավորների Թագավորը՝ բազմած քառակերպ աթոռին, և ահագին դեմքով սաստիկ նայում է մեղավորին. (որոնք կասեն լեռներին՝ «Ընկե՛ք մեզ վրա», և բլուրներին՝ «Ծածկե՛ք մեզ») նրանից, որ նստած է աթոռին։
Ներքևի կողմից՝ դժոխքն է բացել իր բերանը և կլանում է մեղավորին։
Ետևի կողմից՝ կրակն է շրջապատել, որ չի կարող փախչել։
Առջևի կողմից՝ բազմապատիկ մեղքը, որ գործել է, հանդիման երևում է աչքերի առաջ։
Ձախ կողմից՝ չարատեսիլ դևերը և մարդկանց ոսոխները։
Աջ կողմից՝ անողորմ հրեշտակները, որոնք քարշ են տալիս և ուղարկում մեղավորին հավիտենական կրակը։
Եվ այդպես մեղավորն ամեն կողմից տագնապած և տարակուսած կանգնած է. և այն ժամանակ հանկարծակի գալիս է ողորմությունը՝ հարսի պես զարդարված, և իբրև երկնավոր դշխո և թագուհի բազմում է Քրիստոսի աջ կողմում, և մեծ համարձակությամբ իր մոտ է ձգում իր ողորմածին և նստեցնում Քրիստոսի աջ կողմում. և նա առատապես հատուցում է բարիքների փոխարենը և հատուցումը՝ ասելով. (Եկեք, իմ Հոր օրհնյալներ, ժառանգեցեք հավիտենական կյանքը։)
Եվ այս վեց առաքինություններն է թվում։
Նախ՝ (քաղցած էի, և ինձ ուտելու տվեցիք։)
Երկրորդ՝ (ծարավեցի, և ինձ խմեցրիք։)
Երրորդ՝ (մերկ էի, և ինձ հագցրիք։)
Չորրորդ՝ (օտար էի, և ինձ ընդունեցիք։)
Հինգերորդ՝ (հիվանդ էի, և ինձ այցելեցիք։)
Վեցերորդ՝ (բանտում էի, և եկաք ինձ մոտ։)
Քանզի թեպետ շատ են առաքինությունները, որ մարդիկ գործում են, բայց ամեն առաքինության կատարումն ու գլուխը ողորմությունն է. դրա համար միայն ողորմության տեսակներն է հիշում։
Որպեսզի իմանաս, թե՝ մյուսների համար էլ հատուցում կա, երբ այն ողորմությունները, որ աղքատների ձեռքը տվեցինք, իր վրա վերցնելով՝ ասում է. (ինձ ուտելու և խմելու տվեցիք, և ինձ հագցրիք և այլն։)
Ապա բոլոր աշխատանքների համար այսպես է պսակ և փոխարեն հատուցում։
Եվ արդարների դասերի վճիռն իր մեջ պարունակում է բարության յոթ մաս։
Առաջինը՝ սիրալիր կոչը, որ ասում է. (Եկե՛ք։)
Քանզի եթե երկրավոր թագավորը կանչում է մարդուն, ուրախանում է. որքա՞ն առավել, երբ երկնավոր Թագավորն ասում է ողորմածներին՝ «Եկե՛ք»։
Երկրորդը՝ աստվածային օրհնությունը, որ ասում է. (Օրհնյալներ։)
Երրորդը՝ հայրական սերը, որ ասում է. (Իմ Հոր։)
Չորրորդը՝ բարիքների հատուցումը, որ ասում է. (Ժառանգեցե՛ք։)
Հինգերորդը՝ թագավորության մեծությունը, որ ասում է. (Արքայությունը։)
Վեցերորդը՝ փառքի նախապատրաստությունը, որ ասում է. (Ձեզ համար պատրաստված։)
Յոթերորդը՝ հավիտենականությունը, որ ասում է. (Աշխարհի սկզբից։)
Այս է յոթնալիր օրհնությունը։
Իսկ վճիռը, որ չարերի համար է, վեց մաս ունի։
Առաջինը՝ Աստծուց հեռանալը, որ ասում է. (Գնացե՛ք ինձնից։)
Քանզի եթե թագավորի երեսից զինվորին դուրս են հանում, ամոթ է և նախատինք. որքա՞ն առավել այնտեղ՝ երկնավոր Թագավորի երեսից արտաքսվելը։
Երկրորդը՝ անեծքը, որ ասում է. (անիծյալներ. ) այսինքն՝ սատկածներ կամ զատվածներ։
Երրորդը՝ բանտարկված լինելը, որ ցույց է տալիս նախդիրը. (Ի։)
Չորրորդը՝ տանջանքների դառնությունը, որ ասում է. (Կրակ. ) որ տարրերի մյուս նյութերից ավելի խիստ և դառը տանջանք է։
Հինգերորդը՝ ազատության հուսահատությունը, որ ասում է. (Հավիտենական. ) որ անվերջ է և անվախճան։
Ինչպես ասում է Եսային. (նրանց կրակը չի մարի, և որդը չի վախճանվի։)
Վեցերորդը՝ դևերի ընկերակցությունը, որ ասում է. (Որ պատրաստված է սատանայի և նրա հրեշտակների համար։)
Քանզի դևերի դաժան և դառը տեսքը կրակից և տարտարոսից ավելի է տանջում մեղավորներին։
Այսպես զորավոր է ողորմությունը, որ այդպիսի դառը տանջանքներից փրկում է և երկնքի արքայությանը և բարիքների հատուցմանն արժանացնում։
Որ և ամենողորմ և մարդասեր Աստված, որ իր ողորմությամբ մեզ համար մարդ եղավ և ազատեց մահից և դժոխքի ապականություններից, նույն ինքը մարդասիրաբար թող խնայի մեզ բոլորիս՝ իր արյան գնով, ողորմածին և ողորմելիին, մեծին և փոքրին, ծերին և երեխային, տղամարդուն և կնոջը, և արժանի անի մեղքերի թողության, աջակողմյան դասին, երանավետ ձայնին, մշտավետ ուրախությանը և անթառամ պսակներին՝ Քրիստոս Հիսուսով՝ մեր Տիրոջով, որ օրհնյալ է։
ԳԼՈՒԽ ՃԱ-ՃԵ
Տեսություն եկեղեցու հիմնարկեքի մասին։
(Գլուխ ՃԱ)
Անտաշ և չկոփված վեմը, որ դրվում է հիմքերում՝ խորանի մեջ, խորանի տեղում, խորանի տեղում՝ սեղանի խորանի, հոգևոր վեմի օրինակն է, որ պատարագվեց Գողգոթայի տեղում։
Եվ տասներկու անտաշ քարերը առաքյալներն են, որոնք մարդիկ չէին՝ նրբությամբ կրթված և գրագիտության օրենքներով խրատված։
Իսկ լվացված, օծված և չորս անկյուններում դրված են, որովհետև նախ մկրտությամբ մաքրվեցին և Հոգով օծվեցին, և ապա եղան կաթողիկե եկեղեցու հիմքը։
Իսկ եկեղեցու չորս կողմերում հաստատված տասներկու քարերը՝ մարգարեների խորհրդով են։
Ըստ իմաստուն ճարտարապետի խրատի։
(Քանզի շինված եք առաքյալների և մարգարեների հիմքի վրա, և անկյան գլուխը Քրիստոսն է։)
Իսկ եկեղեցու նավակատիքին սուրբ սեղանը դրվում է խորանի մեջ, և եպիսկոպոսը՝ քահանաներով և սարկավագներով, բեմի առաջ, բայց ժողովուրդը դրսում է կանգնած։
Եվ եպիսկոպոսը սկսում է։
(Տեր, սիրեցի քո տան վայելչությունը։)
Եվ ութ մարգարեների ընթերցումը՝ եկեղեցու մասին առաջուց եղած գուշակությունն է։
Իսկ պաղատանքով խոստովանության մեջ դնելը՝ սա հրեշտակների մաղթանքն է և մարգարեների խոստովանությունը, որոնք հեծեծանքով ողբի գույժեր և արցունքներ էին հեղում արարչական գթության առաջ, ինչպես յուրաքանչյուրի մեջ երևում է։
Դրա համար ամենակալ Թագավորը խոնարհվեց հայրական ծոցից և խաչով փրկություն արեց գերիների համար։
Այս է վեմը դուրս հանելը՝ Քրիստոսի գալը մեզ մոտ մարմնով՝ խոնարհությամբ։
Եվ երեք սաղմոսը՝ Երրորդության խորհուրդն է։
Առաջին կցորդը՝ (Լսիր մեզ, Տեր) սա մարգարեների աղաչանքն է, ինչպես ասում է. (աղքատի տառապանքի և տնանկի հեծության համար այժմ վեր կկենամ, ասում է Տերը, և այլն։)
Երկրորդ կցորդը։
(Եվ օգնիր մեզ, Տեր. ) սա այն է, որ մարդեղությունից հետո օգնություն էին հայցում ընկած բնության համար, որը Տերը շնորհեց իր չարչարանքներով։
Երրորդ կցորդը։
(Ալելուիա։)
Սա այն է, որ հողեղենների ազգը հոգեղենների հետ բարեբանում է իր Փրկագործին։
Եվ երեք սաղմոսը երեք անգամ երգելը՝ ինը, ըստ հրեղենների ինը դասերի։
Իսկ բոլոր սաղմոսների փառաբանության ժամանակ սեղանը բարձրացնելն այս է, որ թեպետ (ծառայի կերպարանք առավ մեզ համար՝ իր անձը ունայնացնելով. ) սակայն աստվածագործ հրաշքներ է ցույց տալիս մարմնով, քանզի սրբասաց զորքերը նրան մշտնջենավոր սպասավորություն էին մատուցում։
Առաջին սաղմոսը՝ ՃԺԹ. (իմ նեղության մեջ ես Տիրոջը կանչեցի։)
Սա այն է, որ մարդկանց բազում աղետները Հոր առաջ էին դնում մարգարեների դասերը։
Երկրորդը՝ (բարձրացրի աչքերս։)
Սա այն է, որ Բանի սպասավորները Որդուն են մաղթում։
Երրորդ սաղմոսը. (ուրախ եղա։)
Սա Սուրբ Հոգուն գոհությունն է Հոգուց ծնվածների կողմից։
Ալելուիան՝ (Տեր է ասում Հիսուսին Սուրբ Հոգով։)
Եվ ՃԳԷ սաղմոսը. (Գոհացեք՝ երեք անգամ ասելով։)
Նախ՝ մեղմ ձայնով. սա այն է, որ առաջ նախահայրերը Հորն աղերս դնելով՝ պատմում էին վտանգների ծանրությունը։
Իսկ Բանի մարդանալուց մինչև նրա երկրորդ գալուստը հավատացյալներն ազատ ձայնով աղաղակում են Որդուն։
(Բաց մեզ համար, Տեր, ողորմության դուռը մեր նեղիչների առաջ։)
Իսկ դարձյալ մեղմասացությամբ մտնում են եկեղեցի սեղանի հետ. այսօր Սուրբ Հոգով ծնված Աստծու ժառանգները ութերորդ՝ վերջին օրը վերին քաղաքն են մտնում՝ իմանալի Երուսաղեմը։
Եվ դուռը խաչով տերագրելով՝ ապա մտնում են, որովհետև Քրիստոս խաչով բացեց մեզ համար երկինքը։
Իսկ եկեղեցում սաղմոսը փոխվում է։
(Ուրախ եղա. ալելուիա։)
Սա առաջինն է եղել՝ հրեշտակների հետ մեր միանալու համար։
Եվ դրանից հետո՝ «Օգնիր», և «Բարձրացրի», «Լսիր մեզ», «Նեղության մեջ», որովհետև նախ մենք խաչով հաշտվեցինք, և ապա Աստված նրանց ծանուցեց տնտեսության խորհուրդը, ինչպես գրում է խորագետ կիլիկեցի տարսոնացին Եփեսացիներին թղթում։
(Արդ՝ եկեղեցիներին թող հայտնի լինի Աստծու բազմապատիկ իմաստությունը։)
Եվ ինչպես կատարվեց դրսում, նույնպես և տաճարի մեջ է կատարվում։
Եվ ապա բեմի առաջ ՃԳ սաղմոսը՝ ասմունքով. (որքան սիրելի են. ) և ապա նույնը՝ ձայնով։
Դարձյալ երեք անգամ՝ ասմունքով. սա հայտնում է մեր բարձրանալը Քրիստոսի հետ վերջին օրը. (իմ հոգին և իմ մարմինը թող ցնծան կենդանի Աստծու մեջ։)
Իսկ բեմի վրա քահանաները պայծառ գոչյունով ասում են՝ «Ալելուիա» և մնացածը։
Սա այն է, որ իր առաջ կանգնեցնում է սրբերին. (ահա, Հայր, նրանք, որոնց ինձ տվեցիր աշխարհից, քանզի քոնն են և իմը։)
Եվ ինչպես դռան մոտ ՃԺԷ սաղմոսն ասմունքով ասվեց մեկ կցորդով, նույն օրինակով ՁԳ սաղմոսը մտնելիս աստիճանների մոտ երկու անգամ՝ ասմունքով, և մեկ անգամ՝ ձայնով, նույն խորհրդով։
Իսկ երեք անգամ ուժգին ձայնում են։
(Քո սեղանը, զորությունների Տեր. ) և սեղանը հաստատվում է։
Սա անմարմինների երգն է երեք անձերին և միակ արարչական բնությանը։
Իսկ լվանալն ու օծելը հայտնում է Քրիստոսի մարմնին հավասարվելը երկրորդ միությամբ։
Խաչով տերագրում է, քանզի դրանով մեզ համար սրբություն արեց, և սրբության փառքն է քարոզվում։
Եվ խաչը սեղանի մեջտեղում՝ նույն ինքը մարմնով չարչարվածն է։
Տասներկու խաչը սեղանի վրա՝ ինչպես տասներկուսը վերնատանը։
Եվ տասներկուսը սեղանի չորս կողմերում՝ և մարգարեները, որ մոտ էին հոգով և չծառայեցին Տիրոջ մարմնին։
Իսկ խորանը՝ որովհետև նրանով հոգեղենները հաստատվում են։
Իսկ տաճարը՝ որովհետև նրանով նախ օծվեցին առաջինները՝ Աբրահամից օծված արդարները։
Իսկ դրսում՝ նրանք, որ հեթանոսներից՝ դառը արմատից, պատվաստվեցին Աբրահամից, Քրիստոսին հավատացած արդարները, սրբության յուղին հաղորդված. որոնց հետ և մենք թող հաղորդվենք Քրիստոս Հիսուսով՝ մեր Տիրոջով, որին փառք հավիտյանս, ամեն։
Նույնի քարոզը եկեղեցու մասին. այս խոսքի վրա՝ (Բարձրյալը սուրբ արեց իր հարկերը։)
Սող. 45. 4։
(Գլուխ ՃԲ)
Ամենակարող Աստված, որի իմաստությունը չափ չունի, ստեղծվածների յուրաքանչյուր սեռի համար զանազան բնակության հարկեր կազմեց, այսինքն՝ հրեշտակների համար հարկ արեց հրեղեն երկինքը։
Իսկ բանսարկուի համար՝ ներքին դժոխքը։
Եվ մարդկանց համար՝ այս աշխարհը։
Ձկների համար՝ ծովը։
Եվ թռչունների համար՝ օդը։
Իսկ յոթ մոլորակների համար՝ յոթ երկինքները։
Իսկ ութերորդը, որ հաստատությունն է, անմոլար աստղերի բնակության հարկ արեց։
Դրա համար և վայել էր, որ իր համար էլ բնակության հարկ կազմի՝ իր սրբությանը համաձայն։
Եվ Աստված իր սրբության կրկնակի հարկ արեց՝ երկնքում և երկրի վրա։
Եվ երկնքում երկու սուրբ հարկ կա։
Մեկը՝ իմանալի, և մյուսը՝ զգալի. զգալի՝ ինչպես հրեղեն երկինքը, և իմանալի՝ ինչպես հրեշտակների և սրբերի կամքը, որոնք Աստծու հանգստի հոգևոր հարկերն են. ինչպես ասում է մարգարեն. (Տերը երկնքում պատրաստեց իր աթոռը և այլն։)
Նույնպես երկրի վրա էլ կրկնակի հարկեր կան, այսինքն՝ հոգևոր և մարմնավոր. քանզի հոգևոր հարկը հավատացյալների ժողովուրդներն են, և մարմնավոր հարկը՝ շինված եկեղեցիները։
Եվ երկուսն էլ պետք է սուրբ լինեն. դրա համար ասում է մարգարեն։
(Բարձրյալը սուրբ արեց իր հարկերը։)
Արդ՝ այս եկեղեցու շինության սկզբում Աստված հրամայեց Մովսեսին Սինայի անապատում վկայության խորան անել, որ լինի Աստծու տուն և նրանց աղոթքների ու պատարագների տեղ։
Եվ Մովսեսը զանազան նյութերից կազմեց հրաշալի խորան՝ տասը փեղկանի և եռահարկ ձևով, ինչպես Աստված հրամայեց։
Եվ այստեղ երեք հարց է լինում։
Նախ՝ թե ինչո՞ւ Աստված հրամայեց խորան շինել։
Երկրորդ՝ թե ի՞նչ էին նշանակում տասը փեղկը և նյութերի չորս որակը։
Երրորդ՝ թե ի՞նչ էր ցույց տալիս խորանի եռահարկ ձևը։
Գանք առաջին հարցին, թե՝ ինչո՞ւ Աստված հրամայեց այդպես գեղեցիկ խորան շինել։
Վարդապետներն ասում են՝ տասը պատճառով։
Նախ՝ Աստված հրամայեց գրել աշխարհի լինելությունը։
Եվ ձևավորեց Մովսեսի մտքում, որպեսզի չմոռանա հանգամանքները. դրա համար հրամայում է զգալի խորան կազմել։
Երկրորդ՝ այս աշխարհի որպիսությունն ու ձևն էր ցույց տալիս եռահարկ խորանում՝ չորս նյութերից, չորս տարրերի փոխարեն, անապական և ապականացու բնակիչներով։
Երրորդ՝ կամեցավ, որ մարդը՝ իր պատկերը, աշխարհի ստեղծման գործակից և մասնակից լինի. դրա համար հրամայեց նրանցից վերցնել կազմության նյութը։
Չորրորդ՝ ինքը, անկարոտ լինելով, ստեղծեց արարածներին, (և բարձրացրած կրում է ամեն ինչ. ) և նույն ինքը հրամայում է խորան կազմել։
Հինգերորդ՝ ժողովուրդը երեխա էր և զվարճանում էր տեսքով. դրա համար զանազան գույներով զարդարեց։
Վեցերորդ՝ սովոր էին կուռքերի տաճարը զարդարել. դրա համար նրանցից ավելի է զարդարում խորանը. Յոթերորդ՝ նոր ժողովրդի համար ինչ-որ նոր և չնաշխարհիկ բան կազմեց, և նոր օրենքի համար լինի նոր տաճար՝ հռչակված ծովով և ցամաքով. ինչպես արդարների պսակն ու փառքն է՝ (որ աչքը չտեսավ, և ականջը չլսեց. ) նույնպես և սա՝ զգալիների մեջ, մարդկանց մտքից անհաս։
Ութերորդ՝ որպեսզի եթե թողնեն այս խորանի վայելչությունը և ուրիշներին հետևեն, անպատասխանի լինեն պատուհասի առաջ, ինչպես թողեց ապերախտ ժողովուրդը (և վերցրեց Մողոքի վրանը և Ռեմփանի աստղը) իր իսկ դատապարտության համար։
Իններորդ՝ որպեսզի սրանից լինի Աստծու երևումը և աստվածախոսությունը. ինչպես նախ երկնքից, պետք էր, որ երկնազարդ լինի։
Տասներորդ՝ եկեղեցու խորանի օրինակն էր, քանզի նա ստվեր էր, և սա՝ ճշմարտություն. դրա համար գեղեցկազարդ կազմվեց։
Երկրորդ հարցը, թե՝ ի՞նչ է նշանակում խորանի տասը փեղկը։
Վարդապետներն ասում են, թե՝ տասը կատարյալ թիվ է և նշանակում էր տասը բանից բաղկացած օրենքը, որ Աստված տվեց նրանց։
Եվ դարձյալ նշանակում էր մեր տասը զգայարանները՝ հոգու հինգ զորությունները և մարմնի հինգ զգայությունները։
Եվ դարձյալ նշանակում էր արարածների տասը մասերը։
Եվ արարածների տասը մասերը հինգ եղանակով են իմացվում, այսինքն՝ երկիր և երկրավորներ, ծով և ծովայիններ, օդ և օդեղեն թռչուններ, երկինք և երկնավոր աստղեր, հրեշտակներ և մարդիկ։
Դարձյալ՝ արարածների տասը մասը՝ բանական բնությունները, հրեշտակների ինը դասերը և մեկը՝ մարդկային բնությունը, Աստծու օրհներգուները։
Դարձյալ՝ արարածների տասը մասը՝ Արիստոտելի տասը ստորոգությունները։
Դարձյալ՝ երաժշտական երգերի տասը ձայների խորհրդով, որոնք միշտ եկեղեցիներում քաղցրաձայնությամբ օրհնաբանվում են, այսինքն՝ քառորդ ձայները և նրանց չորս կողմերը և կրկնակի ստեղերը։
Դարձյալ՝ վերապատիվ մարդկանց տասը դասերի օրինակով, որոնք սրանք են։
Հայրեր, նահապետներ, օրենսգիրներ, քահանաներ, դատավորներ, թագակիրներ, մարգարեներ, առաքյալներ, վարդապետներ և վկաներ։
Իսկ նյութը չորս գույնից էր, որ նշանակում էր այս չորս տարրերը. քանզի տարրերի բնական որակը՝ սևը երկրինն է, և սպիտակը՝ ջրինը, կարմիրը՝ օդինը, և դեղինը՝ կրակինը։
Բայց այնտեղ տարրերի ներգործական որակը Աստված հրամայեց անել չորս նյութերից։
Կապույտից և ծիրանուց, կարմիրից և բեհեզից։
Կապույտը օդի գույնն է. քանզի եթե ուրիշ գույն լիներ, վնասակար կլիներ և խափան կաներ տեսողությանը, ինչպես սպիտակը կամ սևը, իսկ կապույտը տեսողության հաճույքի համար է։
Կարմիրը կրակինն է, քանզի կրակը կրկնակի է. մի կողմից իր ոլորտում է, և մյուս կողմից ամեն բանի մեջ սփռված. դրա համար կարմիրը կրկնակի էր։
Եվ ծիրանին՝ ջրինը, քանզի կանքելոսը, որ ներկում է ծիրանին, ջրից է։
Եվ բեհեզը՝ երկրինը, քանզի վուշը, որ սպիտակ է, երկրից է լինում։
Իսկ մեր մեջ հոգեպես չորս գույնը նշանակում է չորս առաքինությունները։
Ծիրանին թագավորական է, որ մեր մեջ խոհեմությունն է։
Եվ սպիտակ բեհեզը ցույց է տալիս ողջախոհությունը։
Եվ կապույտը՝ մեր մեջ արիության հաստատությունը։
Եվ հրակերպ կարմիրը արդարությունն է՝ բոլորի մեջ սփռված, և կարգավորում է մեր մյուս առաքինությունները։
Իսկ խորանի ձևը սրահաշեն եկեղեցու պես էր։
Երկարությունը՝ քսանութ կանգուն, բարձրությունը՝ տասը կանգուն, և լայնությունը՝ ընդհանուր առմամբ քսան։
Իսկ մեր մեջ տասը նշանակում է մանկության տարիքը, քսանը՝ զինվորության պատանեկությունը, և քսանութը՝ զինվորության հասակը, որ չորս անգամ յոթն է։
Եվ արտաքին սրահի պատվարը, որ իր մեջ էր պարփակում խորանը բոլոր կողմերից, հյուսիսային և հարավային կողմերում հարյուր կանգուն երկարություն ուներ։
Եվ հիսուն կանգուն լայնություն՝ արևելյան և արևմտյան կողմերում։
Եվ տասնհինգ կանգուն բարձրություն, որպեսզի խորանը չերևա։
Եվ սրբությունների սրբությունը՝ արևելքում, քանզի Երուսաղեմը նրանց համար արևելյան կողմում է, և սրբությունը՝ մեջտեղում, և սրահը՝ արևմուտքում, ինչպես մեր եկեղեցին։
Եվ սա հայտնապես ասում է Աստվածաշունչ Սուրբ Գիրքը, թե՝ սրբությունների սրբությունը արևելյան կողմում էր։
Երրորդ հարցը, թե՝ ի՞նչ է նշանակում եռահարկ խորանը։
Ասում ենք, թե՝ հինգ բան է նշանակում։
Նախ՝ նշանակում է աշխարհի ձևը. և սրբությունների սրբությունը՝ լուսեղեն երկինքն ու միջնորմ հաստատությունը, և սրբությունը երկինքն է, ուր ընթանում են լուսատուները, և վարագույրը՝ օդը, և արտաքին սրահը՝ մարմնավոր տեղի երկինքը։
Երկրորդ՝ երկնայինների ձևն ունի։
Առաջինը՝ աթոռներինն ու քերովբեներինը, միջինը՝ տերությունների, և վերջինը՝ հրեշտակների դասինը։
Երրորդ՝ եկեղեցու ձևով, ուր բեմն է, և եկեղեցու մեջտեղը, ուր բեմն է, և եկեղեցու մեջտեղը, և արտաքին գավիթը կամ ժամատունը։
Չորրորդ՝ մեր իմացությունը՝ սրբությունների սրբությունը, և հոգին՝ սրբությունը, և մեր մարմինը՝ արտաքին սրահը։
Հինգերորդ՝ քահանաները և քահանաների հետևից եկողները՝ առաջինը և միջինը, և հասարակ ժողովուրդը՝ սրահը։
Եվ այսքան հարցեր և պատասխաններ՝ ըստ վկայության հին խորանի, որ ասում է։
(Բարձրյալը սուրբ արեց իր հարկերը։)
Իսկ ինչպես վերևում ասվեց, թե՝ երկրի վրա Աստծու հարկը կրկնակի է, այսինքն՝ մարմնավոր և հոգևոր. հոգևոր՝ ինչպես քրիստոնյաների ժողովուրդները, և մարմնավոր՝ ինչպես քարերից շինվածները։
Արդ՝ նախ այս շինված եկեղեցու մասին է լինում հարցը, և ապա դրանից հետո՝ այս կենդանի տաճարի։
Եվ այս մարմնավորի մասին այսպես։
Արդյոք պետք է Աստծուն պաշտել միայն հոգևորապես՝ երկնքում, թե՞ մարմնավոր եկեղեցի էլ շինել երկրի վրա։
Վարդապետներն ասում են, թե՝ Աստծուն պետք է առավել հոգեպես պաշտել, բայց Աստված նաև մարմնապես և զգալապես պաշտելի է։
Եվ սա երեք պատճառով։
Նախ՝ որովհետև Աստված երեք տեսակ բարություն պատրաստեց մեզ համար։
Առաջին բարությունը հոգևոր է, ինչպես այս բանական հոգին։
Երկրորդ բարությունը մարմնավոր է, բայց ներքին, ինչպես այս մարմինը։
Երրորդը՝ մարմնավոր և արտաքին, ինչպես ունեցվածքը՝ ոսկի և արծաթ։
Եվ այս պարգևների համար պարտավոր ենք ծառայել նրան. ոչ թե նա կարոտ է այսպիսիներին, քանզի սաղմոսն ասում է, թե՝ (իմ բարիքները քեզ ամենևին պետք չեն։)
Այլ որովհետև նա Արարիչն է, և մենք՝ ստեղծված, պետք է ամեն բանով ծառայել նրան։
Առաջինը՝ հոգով, այսինքն՝ ջերմ սիրով և սուրբ աղոթքներով։
Երկրորդ՝ մարմնով, այսինքն՝ ծնրադրությամբ և երգերով։
Երրորդ՝ արտաքին ունեցվածքով եկեղեցի շինել և եկեղեցու զարդերի բոլոր սպասքը պատրաստել։
Երկրորդ՝ վարդապետներն ասում են, թե՝ հոգին երեք տեսակ է։
Առաջինն այն է, որ մարմնով է ծնվում և մարմնով մեռնում, ինչպես անասունների հոգիները։
Երկրորդն այն է, որ մարմնով է ծածկված, բայց մարմնի հետ չի մեռնում, ինչպես բանական հոգին։
Երրորդն այն է, որ ոչ մարմնով է ծածկված, և ոչ մարմնի հետ է մեռնում, ինչպես հրեշտակները։
Եվ ինչպես հոգին երեք տեսակ է, որովհետև անասունները ճանաչում են միայն այն, ինչ մարմնավոր է, այսինքն՝ հինգ զգայությամբ։
Իսկ մարդիկ բանական հոգով ոչ միայն մարմնավորն են ճանաչում, այլև հոգևորը։
Բայց նախ ճանաչում են մարմնավորը, և ապա մարմնավորի միջնորդությամբ ճանաչում են հոգևորը, ինչպես ասում է առաքյալը. (Աստծու աներևույթները երևելիների միջոցով իմացվելով են տեսնվում։)
Իսկ հրեշտակները ճանաչում են հոգևորը և մարմնավորը, բայց նախ հոգևորը, և հոգևորի միջնորդությամբ՝ մարմնավորը. ապա ուրեմն հայտնի է, որ բնությամբ է այս, որ մարդիկ այս մարմնով են բարձրանում երկնայինների սիրուն և ճանաչմանը. դրա համար պետք է պաշտել հոգևոր և մարմնավոր բաներով։
Երրորդ պատճառը՝ որովհետև բժիշկներն ասում են, թե՝ երկու հակադիրները միմյանց վերացնում են. և արդ՝ մարդու հիվանդությունը հպարտությունից էր, ինչպես օձն ասաց, թե՝ (Աստծու պես կլինեք՝ բարին ու չարը ճանաչելով։)
Դրա համար պետք էր, որ խոնարհությամբ առողջանար. իսկ կատարյալ խոնարհությունն այն է, որ մեկը խոնարհվում է իրենից փոքրին. իսկ մարդը, որ հոգուց և մարմնից է, ավելի բարձր է, քան այն, որ միայն մարմնավոր է։
Դրա համար, երբ խոնարհվում է փոքրին, ինչպես եկեղեցի շինելն է, նրանից ստանում է սրբություն և հոգևոր ու մարմնավոր առողջություն։
Եվ պետք է իմանալ, որ շինված եկեղեցին երեք տեսակ սրբություն ունի, որ մեզանից մեծարվում և պատվվում է. Առաջինը՝ հիմնարկեքը, երբ եպիսկոպոսը դնում է առաջին քարը։
Եվ սա ունենք Հակոբից, երբ Բեթելում օծեց վեմը և տեղն անվանեց Աստծու տուն և երկնքի դուռ։
Երկրորդ՝ եկեղեցու օրհնեքը. և սա ունենք Մովսեսից, երբ օրհնեց խորանը և նրա բոլոր կահերը յուղով օծեց։
Երրորդ՝ այս եկեղեցու սպասքը, մարմնավորները, և մարմնավոր սեղանները, գինիները և այլ խորհրդական յուղերը, ինչ որ մարմնավոր Աստված ընտրել է իր անվան պատվի համար։
Իսկ մարդը, որ մեծ է, հնազանդ է սրանց և պատիվ է անում Աստծու փառքի համար։
Սա կատարյալ խոնարհություն է, որով բժշկվում է մեր հոգևոր հիվանդությունը, այսինքն՝ հպարտությունը։
Դրա համար ասորի Նեեմանը, քանի դեռ չէր խոնարհվել Հորդանանի ջրին, չէր բժշկվում հիվանդությունից, իսկ երբ հնազանդվեց Եղիսեի հրամաններին և լվացվեց ջրով, շուտով բժշկվեց։
Ապա ուրեմն հայտնի է, որ պետք է Աստծուն պաշտել հոգևորով և մարմնավորով։
Դրա համար կազմում ենք եկեղեցիներ և սեղաններ, որ այստեղ պաշտենք Աստծուն։
Բայց ոմանք մեզ հակառակվում են չորս կերպով։
Նախ՝ ասում են սամարացի կնոջ խոսքը, որ հարցրեց Քրիստոսին, թե՝ (մեր հայրերն այս լեռան վրա երկրպագեցին, և դուք ասում եք, թե միայն Երուսաղեմում պետք է երկրպագել։
Հիսուս պատասխան տվեց. «Դուք երկրպագում եք նրան, ում չգիտեք, մենք երկրպագում ենք նրան, ում գիտենք. Աստված Հոգի է, և նրա երկրպագուները պետք է հոգով և ճշմարտությամբ երկրպագեն»։)
Ապա ուրեմն սրանից երևում է, թե Աստծուն միայն հոգեպես պետք է պաշտել։
Բայց սրան վարդապետները պատասխանում են. թեպետ Հոգի է, բայց մարմնավորների Արարիչն է. դրա համար պետք է նրան պաշտել նախ հոգևորապես և երկրորդ՝ մարմնավորապես, որպեսզի հայտնի լինի, թե Աստված Արարիչն է ոչ միայն հոգևորների, այլև մարմնավորների։
Իսկ մանիքեցիները մոլորվեցին՝ երկու աստված ասելով՝ մեկն աներևույթների Արարիչ, և մյուսը՝ երևելիների. դրա համար միայն հոգեպես էին պաշտում։
Իսկ մեր՝ հավատացյալների սուրբ եկեղեցին հոգևորապես և մարմնավորապես է պաշտում Աստծուն, որպեսզի մանիքեցիների մոլորված աղանդը լուծվի և կորչի։
Երկրորդ՝ ոմանք հակառակվում են, թե՝ պետք չէ օրհնել եկեղեցին, սեղանը, ավազանը և եկեղեցու այլ սպասքը։
Եվ ասում են նախ, թե՝ ինչ որ Աստծու անունով ենք կազմում, Աստծու անունն է այն սրբում և ոչ թե մարդը։
Երկրորդ՝ որովհետև մենք նրանցից ենք ստանում սրբություն, այսինքն՝ եկեղեցուց, ավազանից և սեղանից։
Արդ՝ մեզ սրբողին ինչպե՞ս մենք սրբենք և օրհնենք։
Պատասխանում ենք առաջինին. թեպետ Աստծու անունով ենք կազմում եկեղեցին և սեղանը, բայց պետք է օրհնել և սրբել այն, քանզի սրբությամբ աղաչում ենք Աստծուն, որ հաճի և խոնարհվի նրա վրա և դնի իր անունը նրա վրա։
Երկրորդին պատասխանում ենք. թեպետ մենք սրբվում ենք եկեղեցուց և ավազանից, պետք է նախ աստվածային խոսքով օրհնել և սրբել այն, որպեսզի Աստծու շնորհներով զորանա և կարողանա սրբել մեզ։
Եվ որ նորակառույց եկեղեցին, սեղանը, ավազանը, դուռը և եկեղեցու մյուս սպասքը պետք է օրհնվեն և սրբվեն, հայտնի է չորս բանից։
Նախ՝ Մովսեսից. երբ կանգնեցրեց խորանն անապատում, սուրբ յուղով և պատարագների արյամբ ցանեց և սրբեց ամբողջ խորանը, տապանակը, սեղանը, աշտանակը և խորանի մյուս կահերն ու սպասքը։
Նույնպես և Սողոմոնը օրհնեց շինված տաճարը, և ապա Աստծու փառքն իջավ շինված տաճարի վրա, և ապա Աստծու փառքն իջավ նրա վրա. հայտնի է, որ պետք է օրհնել եկեղեցիները և նրանց մեջ եղած բոլոր սպասքն ու գործիքները։
Երկրորդ՝ հայտնի է, որ այս եկեղեցու շինության նյութը հողից, քարերից, փայտից և այլ տարրական բաներից է, որ Ադամի մեղքից հետո երկիրն անիծվեց, և տարրերն ապականվեցին։
Դրա համար օրհնում ենք եկեղեցին Աստծու խոսքով, որպեսզի այս շինության նյութերն ու քարերն ազատվեն առաջին անեծքից և կրեն օրհնությունը։
Երրորդ՝ որովհետև եկեղեցին շինվում է այնպիսի նյութերից՝ հողից և քարերից, որոնք կոխված են անասուններից և մարդկանցից, և արվեստավորների ձեռքով է շինվել. դրա համար օրհնում և սրբում ենք այն, որպեսզի սրբվի առաջին աղտեղություններից։
Չորրորդ՝ որովհետև ինչպես մարդն առհասարակ Աստծու պատկերն է, բայց օրհնությամբ ոմանք լինում են կարգավորներ, քահանաներ և պաշտոնյաներ, և ավազանով լինում ենք Աստծու որդիներ, հացը սուրբ է, բայց օրհնությամբ՝ Աստծու որդիներ, և ամեն հաց սուրբ է, բայց օրհնությամբ հացը լինում է Քրիստոսի մարմին, և գինին՝ արյուն։
Այսպես, թեպետ բոլոր քարերն ու փայտերն առհասարակ Աստծու ստեղծվածներ են և սուրբ են, բայց առանձնակի օրհնությամբ լինում են Աստծու բնակություն և նրա անվան տեղեր։
Եվ օրինակ՝ կավից շինված որևէ անոթ նախ թրծվում է և ապա պիտանի դառնում մարդկանց։
Եվ կրակով թրծելը երկու բանի համար է։
Նախ՝ որովհետև սրբում է հողի կոխան և անարգ նյութը։
Եվ երկրորդ՝ որովհետև պնդացնում և հաստատում է այն. նմանապես և սուրբ եկեղեցիների օրհնությունը նախ սրբում է անարգ նյութը և անում Աստծու տաճար և հրեշտակների բնակություն։
Եվ երկրորդ՝ զորացնում է այն, որ շնորհներ տա նրանց, ովքեր դիմում են նրան և նրանով Աստծու պարգևներն են խնդրում։
Ապա ուրեմն պետք է օրհնել եկեղեցիները և սեղանները, խաչը և ավազանը և մնացած բոլոր խորհրդավոր նյութերը։
Երրորդ՝ ոմանք հակառակվում են, թե՝ Մովսեսը պատարագի արյան կեսը խառնեց ջրին և ցանեց ժողովրդի վրա, և կեսը թափեց սեղանի շուրջը. ապա ուրեմն պետք է ջուր խառնել խորհրդին, ինչպես և Մովսեսը։
Ասում ենք, թե՝ ջուրը, որ խառնեց արյան հետ, նշանակում է ժողովրդին, որոնք սրբվում են ավազանով և խառնվում են Քրիստոսի արյան հաղորդությանը. դրա համար մկրտությունից հետո մենք հաղորդում ենք կնքվածին։
Եվ այն, որ թափեց սեղանի շուրջը, նշանակում է քահանաներին, որոնք սեղանի մոտ, որ Քրիստոսն է, միշտ սպասավորում են և մինչև արյուն պատերազմում են ախտերի և դևերի դեմ։
Եվ որ պետք չէ ջուր խառնել խորհրդին, հայտնի է երեք բանից՝ նույն այնտեղ՝ Մովսեսից։
Նախ՝ որովհետև Մովսեսը հայտնապես արյան կեսն անապական թափեց սեղանի շուրջը, որ նշանակում էր արյան անապական խորհուրդը, և կեսը խառնեց ջրին, որով ցույց տրվեց մկրտության և հաղորդության խառնված խորհուրդը։
Երկրորդ՝ որովհետև նախ ջուրն էր խառնարանում, և արյունը թափեց վրան, որ մկրտության նշանն է, իսկ սրանք նախ արյունն են թափում և հետո ջուրը։
Երրորդ՝ նա խառնված ջուրը ցանեց ժողովրդի վրա, որ մկրտությունն է, իսկ սրանք ճաշակում են ջուրն ու արյունը. ահա հայտնապես սրանց արարողության ձևն այլ է, քան օրինակը։
Եվ հայտնի է, որ մկրտությունից հետո պետք է հաղորդվել, և նրանք չեն անում, ինչպես ցույց տրվեց։
Չորրորդ՝ ոմանք հակառակվում են, թե՝ մեկ անգամ օրհնված եկեղեցու վրա պետք չէ պղծված տաճարի կարգը կարդալ և սրբել, քանզի մեկ անգամ օրհնված է և այլևս չի բաժանվում նրանից։
Ասում ենք՝ թեպետ եկեղեցին մեկ անգամ օրհնված և սրբված է, բայց երբ որևէ պիղծ բան է մտնում նրա մեջ և կոխում ու շոշափում, կամ խախտվում է և վերստին շինվում, պետք է վերստին օրհնել և պղծված տաճարի կարգը կարդալով սրբել այն։
Եվ սա հայտնի է երկու բանից։
Նախ՝ որովհետև պղծված տաճարի կարգն ունենք Հուդա Մակաբայեցուց. քանզի երբ հեթանոսները մտել էին տաճար, դարձյալ սրբել և օրհնել տվեց այն և օծել սուրբ յուղով։
Երկրորդ՝ որովհետև մարմնավոր տաճարը նշանակում է մեզ՝ հոգևոր տաճարներիս, ինչպես ասում է Պետրոսը կաթողիկե թղթում։
(դուք իբրև կենդանի վեմեր շինվում եք հոգևոր տաճար՝ անարատ քահանայության համար, հոգևոր պատարագ մատուցելու։)
Քանզի յուրաքանչյուր մարդ Աստծու տաճար է և ինքն իրեն կենդանի նվեր է մատուցում Աստծուն, և աղոթքների բանավոր պատարագներ է մատուցում սրտից։
Արդ՝ ինչպես շինված տաճարը նախ սրբվեց օրհնությամբ և սուրբ յուղով, և հետո պղծվեց և դարձյալ կարոտ եղավ սրբության, այսպես և մենք նախ սրբվում ենք ավազանով և լինում ենք Աստծու տաճար և Սուրբ Հոգու բնակարան, և հետո ներգործական մեղքերով պղծվում և աղտոտվում ենք, և դարձյալ զղջումով, խոստովանությամբ և ապաշխարությամբ վերստին սրբվում ենք մեղքերից և լինում ենք Աստծու տաճար. այն է նշանակում պղծված տաճարի կարգը, որ սրբում է եկեղեցին։
Եվ դարձյալ՝ ինչպես յոթանասուն տարվա գերությունից և տաճարի ավերածությունից հետո նախ տաճարը շինվեց Զորաբաբելի կողմից, և հետո պարիսպը կանգնեցվեց նրա կողմից՝ մեր այս տաճարի խորհրդի օրինակով, այսպես երբ գերվում ենք մեղքերին, մեր սրբության տաճարն ավերվում է յոթ զգայություններով. իսկ երբ զղջում ենք մեղքերից, նախ խոստովանությամբ շինում ենք մեր սրբության տաճարը, և ապա ապաշխարությամբ, որ փոխարենն է, կանգնեցնում ենք պարիսպը յոթ զգայություններով և յոթ ժամանակների փոփոխությամբ, յոթ հասակով և այս կենցաղի յոթ դարում լինում ենք Քրիստոսի՝ մեր Աստծու տաճարը և քաղաքը։
Եվ դարձյալ՝ ինչպես շինված եկեղեցին կոփածո և քառանկյուն քարերից է, այսպես կոփածո են ընտրյալների դասերը, որոնք տաշված և սրբված են նեղությամբ և մարմնի չարչարանքներով՝ պահքով, աղոթքներով, ճգնություններով, կուսությամբ և մնացած բոլոր նահատակություններով, որ կրում են Քրիստոսի համար։
Իսկ չորս անկյունն այն է, որ կատարյալները պետք է չորս բան ունենան, այսինքն՝ հավատ, հույս, սեր և բարի գործ։
Եվ սրանք միմյանց հավասար են. քանզի որքան հավատ ունենա, նույն չափով էլ՝ հույս, և որքան հավատ և հույս ունենա, նույն չափով էլ՝ սեր, և որքան հավատ, հույս և սեր ունենա, նույն չափով էլ՝ բարի գործ։
Բայց քառակողմ քարը վեց երես ունի և շատ է հաստատվում. քանզի մի երեսը դեպի վեր է, և մյուսը՝ դեպի վար, երրորդը՝ դեպի արևելք, չորրորդը՝ դեպի արևմուտք, հինգերորդը՝ հյուսիսային կողմը, և վեցերորդը՝ հարավային։
Այսպես քրիստոնյան, որ բանավոր քար է և եկեղեցու վեմ, պետք է քառակողմ լինի և վեց երես ունենա։
Առաջին երեսը թող լինի դեպի երկինք, որպեսզի միշտ խորհի արքայության փառքի մասին։
Երկրորդ երեսը՝ դեպի վար, որպեսզի մտքում բերի դժոխքի տանջանքները։
Երրորդը՝ դեպի արևելք, որպեսզի մտքում բերի, թե մերկ եկավ աշխարհ իր մոր արգանդից և լալով։
Չորրորդը՝ դեպի արևմուտք, որպեսզի միշտ խորհի, թե մերկ, աղքատ և լալով ենք մահով ելնելու աշխարհից։
Հինգերորդը՝ հյուսիսային կողմը, որպեսզի փախչի չարությունից, սառնությունից և բարիքների պակասությունից։
Վեցերորդը՝ հարավային կողմը, որ ջերմային է, որպեսզի միշտ խորհի Քրիստոսի ջերմեռանդ սիրո մասին, որ մեզ համար կրեց բազում չարչարանքներ և մահ։
Սա է նշանակում եկեղեցու շինության քարերի վեցակողմ երես ունենալը։
Եվ դարձյալ՝ ինչպես Սողոմոնի տաճարի շինության մասին Թագավորությունների գիրքն ասում է, թե՝ ոչ մուրճ, ոչ կացին, ոչ սղոց և ոչ որևէ երկաթե բան չհնչեց տաճարի շինության ժամանակ, որովհետև բոլոր քարերը դրսում էին պատրաստում։
Այսպես և հոգևոր եկեղեցու քարերը, որոնք բոլոր սրբերն են, պատրաստվում են այս կյանքում և տաշվում են նեղությամբ և չարչարանքներով, և ապա շինվում են վերին Երուսաղեմում, ուր ոչ մի նեղություն կամ աղմուկ չկա։
Որտեղից մերժված են ցավերը, տրտմությունները և հեծությունները, և միշտ մշտազվարթ բերկրանքով ուրախացած և հանգստացած են հավիտենական կյանքում՝ Քրիստոս Հիսուսով՝ մեր Տիրոջով, որ օրհնյալ է իր Հոր և Ամենասուրբ Հոգու հետ հավիտյանս հավիտենից, ամեն։
Նույնի քարոզը եկեղեցու նորակառույց դռան մասին. այս խոսքի վրա՝ (Այս է Տիրոջ դուռը, և արդարները մտնում են սրանով։)
Սաղ. 117. 20։
(Գլուխ ՃԳ)
Պետք է իմանալ, որ դուռը նախ մուտքն է նշանակում, և ապա ըստ կարգի՝ տաճարի բնակությունը։
Եվ դուռ ասվում է շատ եղանակներով։
Նախ՝ արդարությունն է դուռը, որով մտնում ենք Տիրոջ և Դատավորի մոտ։
Եվ արդարությունը հոգու մասերի հավասարությունն է. քանզի հոգին եռամաս է՝ բանականություն, ցասում և ցանկություն, և արդարությունը բանականությունը պահում է խոհեմության մեջ, ցասումը՝ արիության, և ցանկությունը՝ ողջախոհության։
Եվ դարձյալ՝ արդարությունն արժանավոր հատուցումն է, ինչպես ասում է առաքյալը։
(Ում՝ մաքսը, ում՝ պատիվը և այլն։)
Եվ այս արդարությամբ հնազանդվում ենք մեզնից վերինին, խնամում ենք փոքրերին և հավասարին սիրում ենք մեր անձի պես. ըստ այն խոսքի՝ (սիրիր քո ընկերոջը քո անձի պես. ) և այսպիսի արդարությամբ ենք մտնում Աստծու մոտ։
Երկրորդ դուռը՝ եկեղեցու խորհրդի, մկրտությունն է, և ապա դրոշմը և պատարագը, ապաշխարությունը, օծումը, կարգը և ապա պսակը։
Եվ առանց մկրտության ոչ դրոշմվում է, ոչ պսակվում և ոչ կարգ է ստանում. որովհետև նախ ծնվում ենք և լույս աշխարհ գալիս, և ապա մյուս գործերն ենք կատարում։
Նույնպես նախ ծնվում ենք հոգով և աստվածգիտության լույսին ենք գալիս, և ապա արդարացած՝ մտնում ենք Աստծու մոտ։
Ապա իրավամբ մկրտությունն է (Տիրոջ դուռը, և արդարները մտնում են սրանով։)
Տիրոջ երրորդ դուռը քահանայության կարգն ու աստիճանն է, որով բարձրանում ենք Աստծու մոտ։
Եվ առաջին կարգը դռնապանությունն է, և մյուսներն ըստ կարգի՝ ընթերցողը, երդմնեցուցիչը, ջահավառը և դպիրը, սարկավագը և քահանան, եպիսկոպոսը և կաթողիկոսը։
Եվ այսպես ըստ կարգի շնորհների օծումն իջնում է Աստծուց կաթողիկոսի վրա, և նրանից՝ եպիսկոպոսի և քահանայի և մյուսների վրա։
(Ինչպես յուղը, որ իջնում է հայրապետի գլխին, քահանայի մորուքին և զգեստի գրպանների վրա, ) որոնք ժողովրդականներն են. սրա մասին ասում է. (Տիրոջ դուռն է, և արժանացած արդարները մտնում են սրանով։)
Չորրորդ դուռը բարեպաշտության հավատն է Աստծու հանդեպ, և ապա հույսը, որով ակնկալում ենք նրա ողորմությունը, և ապա կատարյալ սերը, որով միավորվում ենք նրա հետ, ինչպես ասում է առաքյալը. (այդ երեքը, և սրանցից մեծը սերն է։)
Քանզի հավատն այստեղ՝ ներկա կյանքում է, և հույսը՝ մահից հետո, իսկ հարությունից հետո սերն է անխափան. քանզի հույսն ու հավատը խափանվում են այնտեղ, ուր դեմ առ դեմ տեսություն է։
Եվ սրանցով է մարդը լինում բարեպաշտ և կատարյալ քրիստոնյա, ինչպես ասում է առաքյալը։
(Քրիստոս Հիսուսի մեջ ոչ թլփատությունն է մի բան, և ոչ անթլփատությունը, այլ սիրով հաջողված հավատը։)
Քանզի հավատը մուտքն է, և սերը՝ կատարումը. (հավատն առանց գործերի մեռած է. ) ինչպես մարմինն առանց հոգու. և սուտ է լինում քրիստոնյա անունը, երբ հավատ ունի, և գործեր՝ ոչ. քանզի հավատով ենք ճանաչում Աստծուն, և սիրով անբաժանելի միավորվում. ըստ այն խոսքի՝ (ո՞վ կբաժանի մեզ Քրիստոսի սիրուց և այլն։)
Հինգերորդ դուռը ապաշխարությունն է, զղջումը և խոստովանությունը, և ապա մյուս բարեգործությունները՝ պահք, աղոթք և այլն։
Եվ սա է պատճառը. քանզի երեք բանով ենք գործում մեղքերը՝ մտքով, խոսքով և մարմնով. և արդ՝ զղջումը ջնջում է մտքի մեղքերը, և խոստովանությունը՝ խոսքի, և մյուս ապաշխարությունները՝ խոսքի, և մյուս ապաշխարությունները՝ մարմնի։
Դարձյալ՝ մեղքի մեջ երկու բան է երևում. նախ՝ մեղքի գործը, և ապա՝ պատիժը. գործն անելն է, և պատիժը՝ կրելը. մեղքը մենք ենք գործում, և պատիժն ուրիշից ենք կրում։
Դրա համար նախ խոստովանությունն է վերացնում մեղքը, և ապա մյուս գործը վերացնում է մեղքի պատիժը։
Դրա համար, երբ այստեղ ապաշխարության պատիժն ենք կրում, ազատվում ենք դատաստանի պատժից. իրավամբ ապաշխարությունը դուռ է, որով արդարացած՝ մտնում ենք Աստծու մոտ։
Վեցերորդ դուռը պատվիրանների պահպանությունն է Աստծու երկյուղով. ըստ այն խոսքի՝ (երանելի է այն մարդը, որ նրա պատվիրաններին շատ է կամենում։)
Քանզի (Տիրոջ երկյուղով ամեն ոք խուսափում է չարից, ասում է։)
Եվ այսպես բարի է Աստծու երկյուղը. դրա համար թախանձելով խնդրում է մարգարեն. (բևեռիր իմ մարմինը քո երկյուղով, որովհետև քո դատաստաններից շատ եմ վախենում. ) քանզի ով Աստծու երկյուղն ունի, նա կատարում է տասը բանից բաղկացած օրենքը։
(Սիրել Աստծուն և սիրել ընկերոջը, «Մի՛ շնացիր» և «Մի՛ գողացիր» և մնացածը։)
Եվ ով վախենում է Աստծու դատաստանից, ահաբեկվում է և չարը չի գործում, և եթե գործել է, զղջման է գալիս. ապա իրավամբ ով Աստծու երկյուղի դուռն ունի, արդարանում է մեղքերից։
Տիրոջ յոթերորդ դուռը հեզությունն ու խոնարհությունն է. ըստ այն խոսքի՝ (ու՞մ վրա պիտի հանգստանամ ես, եթե ոչ հեզերի և խոնարհների, և նրանց, ովքեր դողում են իմ խոսքերից։)
Քանզի երբ խոնարհվում և հնազանդվում ենք Աստծու պատվիրանների խոսքին, Աստված հանգստանում է մեր մեջ, և նրա համար տուն և օթևան ենք լինում. ըստ այն խոսքի՝ (ով իմ պատվիրանները պահում է, ես և Հայրը կգանք նրա մոտ և նրա մոտ օթևան կանենք։)
Եվ երբ Աստված հանգստանում է մարդու մեջ, բոլոր բարությունների լիություն է, բոլոր շնորհների առատություն, պարգևների բաշխում և կատարյալ երանություն և անճառ խնդություն։
Եվ այսպես այս մեծամեծ պարգևների պատճառն ու մուտքը խոնարհությունն ու հեզությունն է. քանզի խոնարհությունն Աստծու գործն է, որ մեզ համար մարդ եղավ, և խոնարհությամբ նմանվում ենք Աստծուն. (քանզի ով խոնարհվում է, բարձրանում է, ասում է Տերը։)
Իսկ հպարտությունն ու անհնազանդությունը սատանայի գործն է, որ ընկավ երկնքից և փառքից. նույնպես և անհնազանդը. (քանզի ով իր անձը բարձրացնում է, կխոնարհվի։)
Ապա ուրեմն Տիրոջ դուռը հեզությունն ու խոնարհությունն է, որով նմանվում ենք Աստծուն և օթևան ենք լինում։
Ութերորդ դուռն ամեն իմաստության սերն է. քանզի ինչ ուսում էլ որ լինի՝ հոգևոր կամ մարմնավոր, աստվածային թե մարդկային, սիրով ենք ստանում և խոհեմանում։
Եվ այս երեքը՝ խոհեմությունը, իմաստությունը և սերը, մեզ Աստծուն սիրելի և նրա բնակության տաճար են անում. (քանզի Աստված սեր է, և ով սիրո մեջ է մնում, Աստծու մեջ է բնակվում, և Աստված նրա մեջ է բնակվում. և սերը բոլոր պատվիրանների գլուխն է։)
Նույնպես և խոհեմությունն աղի պես համեմում է բոլոր գործերն ու խոսքերը. ըստ առաքյալի. (ամեն խոսք, որպեսզի շնորհք տա լսողներին։)
Նույնպես և վարքի մեջ խոհեմությունն է ուղղողն ու կարգավորողը. իսկ իմաստությունն այն է, որով ճանաչում ենք Աստծուն, նաև հոգևոր կյանքը, նաև դատաստանը և գործերի հատուցումը, նաև մահը և այս կյանքից ելքը. (քանզի իմաստությունը ճանապարհների ելքին է գովվում. ) և ճանապարհն այս կյանքն է, և ելքը՝ մահը։
Եվ երկու են ճանապարհները՝ մեկը բարի, և մյուսը՝ չար. և բարին է (նեղն ու անձուկը, որ տանում է դեպի կյանք, և չարն է լայնն ու արձակը, որ տանում է դեպի կորուստ։)
Եվ իմաստությամբ շեղվում ենք չարից և ընթանում ենք բարի ճանապարհով, որ տանում է Աստծու մոտ. ապա իրավամբ սրանք են Տիրոջ դուռը, և իմաստունները մտնում են նրա մոտ։
Իններորդ՝ դուռ է կոչվում մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը՝ Հոր մոտ մտնելու համար. ինչպես ճանապարհ է կոչվում, որովհետև նրանով ենք ընթանում Հոր մոտ, նույնպես և դուռ, որովհետև նրանով ենք մտնում Հոր և Հոգու մոտ։
Նաև արքայության դուռ է կոչվում, քանզի ինքն է արքայությունը, և ինքն է դուռը։
Քանզի ինչպես դուռը ոմանց համար բացվում և ոմանց համար փակվում է, նույնպես և մեր Տերը կանչում է ոմանց, որոնց կամենում է, և ոմանց արգելում է՝ ըստ արժանվույն։
Ոմանց բացում է, ինչպես իմաստուն կույսերին, և ոմանց փակում է, ինչպես հիմարներին, որոնք դրսում են կանգնած և բախում են. (Տե՛ր, Տե՛ր, բաց մեզ համար։)
Եվ պատասխանում է. (ձեզ չեմ ճանաչում, որ անօրենություն էիք գործում։)
Քանզի ժամանակ կա, որ չի տալիս խնդրվածը. քանզի այժմ պետք է խնդրել, երբ ողորմության դուռը բաց է, և նստած է շնորհների աթոռին, իսկ այնտեղ ողորմության դուռը փակված է բազում խնդրողների առաջ, ինչպես ասում է՝ (դռները փակված են, և երեխաներս ինձ հետ անկողնում են, չեմ կարող վեր կենալ։)
Տասներորդ՝ դուռ են կոչվում այս սուրբ եկեղեցու դռները. քանզի նախ մտնում ենք դռնով, և ապա՝ տաճար, և ապա՝ բեմ։
Որ դուռը նշանակում է այս կյանքը, ուր նախ մտնում ենք, և տաճարը՝ հանդերձյալը, ուր հետո ենք ընթանում։
Դարձյալ՝ դուռը սրբության բնական օրենքն է, և տաճարը՝ գրավորը, և բեմը՝ կատարյալների ավետարանը։
Եվ դարձյալ՝ դուռը հին օրենքն է, և տաճարը՝ այս նոր օրենքը, և բեմը՝ վերին Երուսաղեմը։
Եվ դարձյալ՝ դուռը սուրբ եկեղեցին է՝ հավատացյալ ժողովուրդները, և տաճարը՝ կատարյալ անդրանիկների հոգիները, որոնց կայանը հոգով երկնքում է, և բեմը՝ երկնքի արքայությունը՝ հոգով և մարմնով կատարյալների համար։
Եվ դարձյալ՝ հինգերորդ, Տիրոջ դուռ են կոչվում այս մարմնի զգայարանները, երբ սրբությամբ ենք պահում, և տաճարը՝ հոգու զորությունները, ինչպես ասվեց, և բեմը՝ մտքի իմացությունը և Աստծու մասին խորհելը. որի մասին ասում է. (Այս է Տիրոջ դուռը, և արդարները մտնում են սրանով։)
Եվ զգայարաններն են դուռը, քանզի դռան հատկություններն ունեն վեց կերպով։
Նախ՝ որովհետև դուռը երկփեղկանի է կամ միափեղկ. նույնպես և մեր զգայարանները երկու-երկու են՝ երկու աչք, երկու ականջ, լեզու և բերան և այլն։
Իսկ երկուսը մեկ և նույն գործն ունեն՝ տեսնել, լսել, գործել, գնալ և այլն։
Երկրորդ՝ դուռը երբեմն փակվում է և երբեմն բացվում. նույնպես և զգայարանները փակվում են գիշերը և բացվում ցերեկը, բաց են կենդանության ժամանակ և փակվում են մահով։
Երրորդ՝ թշնամիների դեմ փակվում է և սիրելիների համար բացվում. նույնպես մեր զգայարանները պետք է բացել բարիների համար, և չարերի դեմ փակել և արգելել։
Չորրորդ՝ դյուրությամբ փակվում և բացվում է. նույնպես և մենք պետք է այնպես հնազանդվենք Աստծու օրենքներին և դյուրությամբ գանք բարուն և փախչենք չարից, և ոչ թե համառելով և բռնությամբ։
Հինգերորդ՝ կրկնակի նշաններ ունի՝ վերին և ներքին. նույնպես և մենք պետք է կրկնակի զգացում և իմացություն ձեռք բերենք՝ վերինը՝ երկնքի արքայության, և ներքինը՝ դժոխքի, և դժոխքի ահի և արքայության սիրո համար Աստծու կամքն անենք։
Վեցերորդ՝ դռան ետևում ամրության մի ուրիշ փակ կա. նույնպես Աստծու երկյուղը մեր զգայարանների փակն է, ինչպես ասացինք, և նույն երկյուղով արգելում է մեզ բոլոր չարիքներից։
Եվ սա է խնդրում մարգարեն. (դիր, Տեր, պահապան իմ բերանին և ամուր դուռ իմ շրթունքներին, որպեսզի իմ սիրտը չխոտորվի չարության խոսքով։)
Այս է, որ մեր զգայարաններն են դուռը և Տիրոջ սրբության մուտքն արժանավորների համար։
Իսկ օրհնությունն ու օծումն ի՞նչ խորհուրդ ունեն, (քանզի Աստծու արարածները բոլորը շատ բարի են, ասում է մարգարեն։)
Ասում ենք նախ, թե՝ այն պատճառով է դուռն օրհնվում, որ թեպետ Աստծու արարածները բարի են, սակայն այս տարրերը մարդու հանցանքների համար դատապարտվեցին. ըստ այն խոսքի՝ (անիծյալ լինի երկիրը քո գործերում, փուշ և տատասկ կբուսցնի քեզ։)
Արդ՝ այդ դատապարտության անեծքը դարձյալ նույն աստվածային խոսքով օրհնում և սրբում ենք։
Երկրորդ՝ ինչպես մարդն Աստծու պատկերն է, բայց օրհնությամբ և սրբությամբ լինում է քրիստոնյա կամ քահանա, նույնպես և դուռն օրհնում և սրբում ենք, և լինում է եկեղեցու դուռ. այսպես հացն ու գինին օրհնությամբ լինում են Քրիստոսի մարմին և արյուն։
Երրորդ՝ ինչպես տաճարն օրհնությամբ է սրբված, նույնպես և տաճարի դուռը թող սրբությամբ լինի՝ նրա նման։
Չորրորդ՝ ինչպես տաճարի սրբությունը ցույց է տալիս բնակչի սրբությունը, նույնպես և դռան սրբությունը՝ նրանով մտնողի սուրբ և արժանավոր լինելը, ինչպես ասում է։
(Այս է Տիրոջ դուռը, և արդարները մտնում են սրանով։)
Հինգերորդ՝ ինչպես տաճարն օրհնությամբ սրբվում է, որպեսզի որոշվի հասարակ տներից, նույնպես և դուռն է սրբվում հասարակ դռներից։
Վեցերորդ՝ նշանակում է մեր զգայարանների սրբությունը և օծումը. քանզի հինգ տեղում է օծվում՝ դուռը, երկու բարավորները և երկու սեմերը, որոնք մեր մեջ մարմնի հինգ զգայություններն են. ինչպես օրինակվեց Եգիպտոսից ազատվելիս՝ գառի արյամբ օծել իրենց դռների բարավորն ու սեմերը, որպեսզի աներկյուղ մնան անդրանիկներին կոտորող սպանդից։
Գառի արյունը մեր մեջ նշանակում է կենդանարար Սուրբ Հոգին, որ անարատ Գառի զենումով պարգևվեց մեզ, և նրանով ենք դրոշմում մեր զգայարանները, որով ազատվում ենք Աստծու բարկությունից։
Իսկ նախ ջրով և ապա գինով լվանալը՝ որովհետև նախ մկրտվում ենք ավազանի սրբության ջրում, և ապա հաղորդվում ենք Կենարարի փրկական արյանը։
Եվ ապա օծվում ենք՝ դրոշմված սուրբ մյուռոնով, որ անբաժանելի կնիք է՝ հոգում էացած։
Եվ դարձյալ՝ ջուրը զովացնում է մեղքերի տապից, և գինին ուրախացնում է հոգևոր տրտմություններից, սուրբ յուղը՝ հոգու զվարթություն և հավիտենական կյանքի լույս է։
Եվ որովհետև դռները մեր զգայարաններն են, և դռնապանը՝ արթնացած միտքը, Ավետարանն ասում է. (մի մարդ, որ հեռու աշխարհ գնաց և դռնապանին պատվեր տվեց, որ արթուն լինի։)
Ազնվական մարդը մեր Տեր Քրիստոսն է, և հեռու աշխարհը՝ երկնային դուռը՝ մեզնից՝ երկրավորներիցս հեռացած, և զանազան շնորհներ բաժանեց։
Ոմանց՝ հինգ, ըստ հինգ զգայությունների, ոմանց՝ երկու, ըստ հոգու և մարմնի, մեկին՝ մեկ, ըստ մեկ անձնավորության, կամ մեկ հավատի և մկրտության, և պատվեր տվեց արթուն լինել ոչ միայն մարմնական քնից, այլև մեղքի քնից, որ հոգու թմրությունն է և մահվան ննջումը. ըստ այն խոսքի՝ (լույս տուր, Տեր, իմ աչքերին, որ երբեք չննջեմ մահվան մեջ։)
Նաև ննջումն անհոգությունն է, երբ կարգավորն անհոգ է լինում իր գործի հանդեպ, վարդապետը՝ իր գործի հանդեպ, քրիստոնյան՝ իր գործի հանդեպ։
Նաև մահվան օրվա հանդեպ անհոգությունն է ննջումն ու քունը՝ մտքում չունենալ պարտքերի հաշիվը, որ պահանջվելու է սոսկալի և ահավոր բեմի առաջ, ինչպես անպիտան ծառան, և հարսանյաց հանդերձ չունենալով՝ ոտքերից և ձեռքերից կապված դուրս հանվել արտաքին խավարը։
Որոնցից թող Քրիստոս Աստված փրկի իր անվան բոլոր հավատացյալներին անվախճան տանջանքներից և անշեջ կրակից. և նրան փառք հավիտյանս, ամեն։
Այսքանը՝ շինված եկեղեցու մասին։
Նույնի քարոզը եկեղեցու ժողովրդի մասին. այս խոսքի վրա (Սև եմ ես և գեղեցիկ, Երուսաղեմի դուստրեր, ինչպես Կեդարի վրանը և ինչպես Սողոմոնի վրանը և այլն։)
(Գլուխ ՃԴ)
Նախ պետք է իմանալ, որ Սուրբ եկեղեցին, որ քրիստոնյաների ժողովուրդներն են, սուրբ գրքերում հոգեպես Աստծու դուստր և հարս է կոչվում վեց պատճառով։
Առաջին՝ նշանակում է Աստծու գերազանց և ծայրագույն սերը, որ ունի իր հավատացյալների հանդեպ, ինչպես փեսան՝ հարսի հանդեպ. և փեսան Աստծու Բանն է, և հարսը՝ հավատացյալների հոգիները։
Երկրորդ՝ բազմածնության համար, որովհետև սուրբ եկեղեցին բազում զավակներ է ծնում՝ հոգևոր առաքինությունները, և մայրը խնդում է հոգևոր զավակների վրա։
Երրորդ՝ կատարյալ միավորության համար, որ ունենք Քրիստոսի մեջ. քանզի նա մեր գլուխն է, և մենք՝ նրա մարմինն ու անդամները, նրա հետ լինում ենք մեկ մարմին և մեկ հոգի. և հայտնի է հաղորդությունից. երբ ճաշակում ենք սուրբ մարմինը, միանում ենք Քրիստոսի հետ մարմնով, և արյունը խմելով՝ միանում ենք հոգով. և որովհետև Աստծու մարմին է և Աստծու արյուն, միանում ենք նրա աստվածությանը. այսպես կատարելապես միանում ենք Քրիստոսին. դրա համար է մեզ հարս կոչում։
Չորրորդ՝ որովհետև հարսն ու հարսանիքը ուրախության նշան են. ցույց է տալիս, որ Քրիստոսի գալստյամբ ուրախացրեց մարդկային բնությունը, մեղքի սուգն ու տրտմությունն ուրախության փոխեց. (և արցունքը վերցրեց բոլոր երեսներից։)
Հինգերորդ՝ որովհետև հարսը և կույսը անապական է թարգմանվում. ցույց է տալիս, թե սուրբ եկեղեցին կույս է հոգու և մարմնի սրբությամբ և անապականությամբ։
Քանզի ինչպես հարսը զարդարում է իրեն և պատրաստվում փեսայի համար, նույնպես և մենք զարդարում ենք մեր հոգիները զանազան առաքինություններով. այսինքն՝ մեր գլուխները զարդարում ենք հավատով, հույսով և սիրով, և ամբողջ անձը՝ արդարությամբ, ողջախոհությամբ, արիությամբ և խոհեմությամբ. և այսպես միշտ զարդարում ենք, որպեսզի հաճելի լինենք երկնավոր Փեսային։
Վեցերորդ՝ ինչպես նախ նշան է դրվում հարսին և ապա խաչով պսակվում, նմանապես և այժմ սրբում է մեզ ավազանով և դնում է ոսկե նշանը՝ անապական հավատը, իբրև մատանի մեր աջ ձեռքին, և ապա մահից հետո կանչում է մեր հոգիները հարսանիք՝ Փեսայի՝ Քրիստոսի տեսության, և ապա հարությունից հետո լինում են պսակն ու հարսանիքը, երբ երկնավոր Փեսան գալիս է և իջնում երկնքից հայրական փառքով, և վերցնում է իր հավատացյալներին և մտնում լույսի առագաստը՝ երկնավոր խորանը. ինչպես հայտնի է իմաստուն կույսերից, որոնք վառված ճրագներով մտան Փեսայի առագաստը։
Եվ Քրիստոս մեր հոգիների Փեսան է կոչվում, քանզի ինչպես (փեսան թողնում է իր հորն ու մորը և գնում հարսի հետևից, ասում է մարգարեն։)
Նույնպես և մեր Տեր Քրիստոսը անբաժանաբար թողեց Հորը երկնքում, և մորը թողեց տրտմած երկրի վրա, և մարդկանց սիրո համար գնաց գերեզման մարմնով, և դժոխք իջավ հոգով՝ այնտեղ եղած հոգիների մոտ, և ազատեց նրանց տանջանքներից։
Այս և սրանից ավելի պատճառներով հավատացյալների եկեղեցին հարս է կոչում։
Որի դեմքից՝ մարդկային ազգի կողմից, ասում է իմաստունը։
(Սև եմ ես և գեղեցիկ, Երուսաղեմի դուստրեր, ինչպես Կեդարի վրանը։)
Կեդարը խավար է թարգմանվում. այն է ասում, թե՝ սև էի գործով և խավար էի մտքով, և երկնավոր Փեսան գթաց ինձ և իմ զազիր գործի սևությունը լվաց, սպիտակեցրեց, և մտքիս խավարը լուսավորեց, ինչպես Սողոմոնի վրանը, որ սպիտակ էր և լուսավոր՝ Երուսաղեմի վերին տաճարի օրինակով, որ լի է լույսով և պայծառ մաքրությամբ։
Եվ թե ինչո՞ւ է սա պատմում. մեկը՝ որովհետև Աստծու երախտիքները պետք չէ ծածկել և մոռանալ. որ հայտնում է բոլորին, թե այսպես սև էի մեղքերով, և Քրիստոս սպիտակեցրեց և արդարացրեց։
Եվ մյուսը՝ որ առաջին սրբերը վերջինների վարդապետներն են լինում և ուսուցանում. դրա համար ասում է. (Երուսաղեմի դուստրեր։)
Որ այս ներքին Երուսաղեմի դուստրերն եք և ժողովուրդները. եթե կամենաք դուք, նա նմանապես ձեզ կսպիտակեցնի և կմաքրի և կտանի վերին Երուսաղեմ ձեր սուրբ և արդար գործերով։
Իսկ վարդապետներն այս խոսքը նախ առաջին ստեղծվածների դեմքից են վերցնում, որ ասում է՝ (մի՛ նայեք ինձ, որ ես սևացած եմ. ) այսինքն՝ Արարիչն իմ սևության պատճառը չէ, այլ ես սևացա իմ ինքնիշխան կամքով և հոժարությամբ, որ թողեցի Աստծու պատվիրանը և կերա պտղից և սևացա մեղքերով։
Այսպես և մեզ մոտ, որ սևանում ենք մեղքերով՝ մեր ինքնիշխան կամքով, և աղտեղվում։
Եթե սևանում ենք սկզբնական մեղքով, այն ծնողներից է, որոնք ինքնիշխան կամքով գործեցին մեղքը։
Եվ եթե ներգործական մեղքերով ենք սևանում և մտքով խավարում, այն մեր կամքից է լինում։
Քանզի մեր հոգին ստեղծվելիս Աստծու պատկերն է և մաքուր՝ լույսի պես, իսկ մարմնին միավորվելով՝ խավարում և սևանում է մեղքերով, քանզի ծնողների ցանկությամբ է ծնվում։
Եվ դարձյալ՝ հաճույք է զգում և սովորում մարմնական մեղքերը, և նայում է դրան և սովորում մարմնական մեղքերը, և այն ժամանակ առավել տգեղանում է, ինչպես թագավորի պատկերը, որ կեղտի և տիղմի մեջ են շաղախում։
(Քանզի արեգակն անտես արեց ինձ։)
Արդարության Արեգակն Աստված է. անտես անելն այն է, որ թույլ տվեց գնալ օձի պատրանքին. ինչպես այս արևը, երբ մայր է մտնում, ջերմությունն ու լույսն արգելում է, և խավարում ենք, այսպես դրախտում անտես արեց և թույլ տվեց, որ սատանան խաբի, և խավարեց լույսից և սևացավ պայծառությունից։
Այսպես և այժմ մենք այս երեք պատճառով ենք գործում մեղքերը, այսինքն՝ նախ՝ սատանայի պատրանքից, որ խաբում է մեզ և նետում չարի մեջ։
Երկրորդ՝ ինքնիշխան կամքից, որ մենք մեր հոժարությամբ համաձայնում և գործում ենք։
Երրորդ՝ Աստծու թույլտվությունից, որ թողնում է մեզ, որ ինքնիշխան կամքով գնում ենք չարի հետևից, և թույլ է տալիս սատանային փորձել մեզ և ձգել մեղքի մեջ։
Իսկ ոմանք սատանայի մասին են ասում, թե՝ (արեգակը խեթ նայեց ինձ։)
Եվ ի՞նչ է խեթ նայելը։
Խեթ նայելը սատանայի այն է, որ նախ ինքը մոլորվեց փառքից, և ապա Ադամին աղաչեց։
Սատանան ինչո՞ւ է կոչվում արեգակ։
Ասում ենք՝ շատ պատճառներով։
Նախ՝ որովհետև բնությամբ լույս գոյացան հրեշտակների հետ, և անկումից հետո զրկվեցին շնորհի լույսից, իմաստությունից և բարի կամքից։
Դրա համար չեն կարող տեսնել Աստծուն, և չեն իմանում ճշմարտությունը, և չեն կամենում բարին։
Բայց բնության լույսը կա նրանց մեջ, որով (լույսի հրեշտակի կերպարանք են առնում, ասում է առաքյալը. ) և պատրում են մարդկանց. դրա համար փայլակ, արեգակ և աստղ են կոչվում։
Երկրորդ՝ որովհետև արեգակը երբեմն առավել ջերմությամբ, և երբեմն պակաս է վնասում, ինչպես ամռանը և ձմռանը. այսպես և սատանան, տաքացած այս աշխարհի սիրով, սառած Աստծու սիրուց, վնասում է մարդկանց։
Երրորդ՝ ջերմությամբ կրկնակի է վնասում՝ խորշակահար է անում և ծաղիկը սևացնում. այսպես և սատանան փորձությամբ կորցնում է հավատի ծաղիկը և բարիքների պտուղը։
Չորրորդ՝ արեգակը վնասում է մատղաշ բույսերին և ծաղիկներին, բայց ոչ հաստատվածներին։
Եվ սատանան խանգարում է հավատի և բարի գործերի մեջ նոր եկածներին, ինչպես առաջին ստեղծվածներին, իսկ հավատացյալներին չի կարող։
Հինգերորդ՝ արեգակը մոլորակների միջին կարգում է, և ասում են, որ հրեշտակների միջին դասերից ընկավ։
Վեցերորդ՝ որովհետև արեգակը ուրիշ ազգից է, ինչպես ասում են իմաստունները, և սատանան շատ աստղերի մեջ է, և իր հետ կորստյան մատնեց հրեշտակներից և մարդկանցից. ինչպես ասում է Տեսիլքը. (աստղերի երրորդ մասը պոչով քարշ տալով։)
Յոթերորդ՝ արեգակը մեկ է և շատերի ազգից, և չարի գլուխը մեկ է՝ Սադայելը, որ կոչվեց սատանա և Աստծու հակառակորդ, և ապա շատերին իր հետ մոլորեցրեց։
Ութերորդ՝ (ցերեկը արեգակն է մեղանչում, և լուսինը՝ գիշերը. ) և սատանան նրանց, ովքեր գործերի ցերեկի և հավատի լույսի մեջ են, բարկությամբ և հպարտությամբ է վնասում, իսկ մեղքերով խավարածներին՝ խոնավության ախտով։
Իններորդ՝ ոմանք չորանում են ջերմությունից, ինչպես խոտերը, և ոմանք հասունանում են, ինչպես պտուղները. և նրա փորձությամբ թերահավատները պակասում են, և հաստատվածները հաստատվում են և հասնում փառքի։
Տասներորդ՝ արեգակը խոնավությունը հանում է երկրից և ամպով խավարեցնում այն. այսպես և սատանան մեղքերը մեր մարմիններում և հոգիներում թանձրացնելով՝ ամպով խավարեցնում է մեր միտքը և զրկում աստվածային լույսից. այս եղանակով՝ հակառակ գործելու համար, սատանան արեգակ և փայլակ է կոչվում։
(Իմ մոր որդիները պատերազմեցին ինձ հետ։)
Սատանային և դևերին է ասում մոր որդիներ, քանզի մեր բոլորի հայրը Արարիչ Աստվածն է։
Իսկ մայրը արարչական բնությունն է, այսինքն՝ Աստծու արվեստը, ինչպես ասում են վարդապետները. քանզի բոլորս՝ հրեշտակներ և մարդիկ, Աստծու արվեստով առաջ եկանք, ինչպես հյուսնն արվեստով գործում և կազմում է տաճարը կամ մի այլ բան։
Նույնպես և բոլոր արարածներս Աստծու արվեստավոր կամքից առաջ եկանք. դրա համար նրանք մեզ համար մոր որդիներ են կոչվում և եղբայր չեն կոչվում մեզ, քանզի չարացան և մեր թշնամիներն են. չարը բարուն հակառակ է և ոչ եղբայր։
Նույնպես, թեպետ ավազանի մեկ արգանդից են ծնվում ուղղափառները և հերձվածողները, մեզ եղբայրներ չեն. այսպես, եթե քահանայության մեկ կարգն առան և թողեցին, միմյանց եղբայրներ չեն։
Նույնպես, թեպետ մոր մեկ արգանդից են ծնվում, երբ թշնամի են լինում, միմյանց եղբայրներ չեն։
Ապա հայտնի է, թե առավել եղբայր նա է, ով մեկ կամքով, մեկ խորհրդով և սրտով բարեկամ է լինում, ինչպես Տերն է հրամայում։
(Ո՞վ է իմ մայրը և եղբայրը և քույրը. ով կատարում է իմ կամքը, նա է իմ եղբայրը, քույրը և մայրը. ) դրա համար դևերը մեզ եղբայրներ չեն։
Նաև հրեշտակներին եղբայրներ չեն, թեպետ մեկ բնությամբ ծնվեցին՝ անմահ, անմարմին և լուսեղեն, ինչպես ասացինք, բայց իրենց գործած մեղքերով և չար կամքով ելան նրանց եղբայրությունից և ընկերությունից։
Իսկ մոր որդիներ են կոչվում, որովհետև Աստծու բարի կամքից բարի ստեղծվեցին նրանք, բայց հետո իրենց կամքով չարացան և եղան Աստծու, հրեշտակների և մարդկանց թշնամիներ և հակառակորդներ։
Արարիչ Աստծու դեմ հակառակվեցին և հպարտացան, և Աստծուն փառաբանություն չտվեցին, և ընկան արտաքին խավարը. և հրեշտակների թշնամիներն են, քանզի նրանք մնացին երկնքում և իրենց փառքի մեջ, իսկ սրանք զրկվեցին։
Եվ մարդկանց թշնամիներ եղան, քանզի տեսան մարդուն Աստծու պատկերով ստեղծված և փառավոր կյանքի դրախտում զարդարված, և իրենց տեղերը նրան խոստացված. դրա համար հնարեցին խաբեությամբ պատերազմել նրա դեմ. քանզի Աստծու դեմ չէին կարող թշնամություն անել, մարդու դեմ արեցին, որ Աստծու պատկերն է. ինչպես այն մարդը, որ թագավորի թշնամի է լինում, երբ չի կարող վնասել թագավորին, նրա սիրելիների վրա է հանում քենը. այսպես և հրեշտակների դեմ չէին կարող թշնամություն անել, մարդու դեմ արեցին, որպեսզի մարդը չբարձրանա նրանց դասերը և նրանց պակասը չլրացնի։
Մարդու այս կորստով տրտմեցրին Աստծուն և բարեկամ հրեշտակներին։
Եվ տես, որ ասում է՝ (պատերազմեցին ինձ հետ. ) մարտը երեք կերպով է։
Կռիվը, որ լեզվով է, և մարտը, որ անձով է, ինչպես ըմբիշներինը, և պատերազմը, որ սրով և աղեղով է. և այսպես մարդկանց հետ չեն կռվում լեզվով և խոսքով, քանզի մարմին չունեն, և չեն պատերազմում, քանզի չունեն մարդկանց սուրն ու թուրը և աղեղը, այլ մարտնչում են միայն անձով, ինչպես մենամարտիկները. և նրանց աղեղի և սրի փոխարեն իրենց հնարն ու խաբեությունն է. որ միջնորդներով, ինչպես օձով, և առանց միջնորդի մարտնչում են գիշերը և ցերեկը։
Երբեմն ծածուկ՝ խորհուրդների մեջ, և երբեմն հայտնի՝ զգայությունների մեջ են մարտնչում։
Սրանք օձի միջնորդությամբ պատերազմեցին առաջին ստեղծվածների դեմ և զրկեցին կյանքի դրախտից։
(Ինձ դրեցին, ասում է, այգեստանների պահապան։)
Շատ այգեստաններ է ասում զանազան չարիքները, որոնցով ծառայեցնում են մարդկանց՝ ուտելու, խմելու, պոռնկության, շնության, սպանության, ագահության, կռապաշտության և այլ չարիքների. (քանզի ով մեղք է գործում, մեղքին է ծառայում, ասում է Տերը։)
Եվ սա ի՞նչ պատճառով եղավ, ասում է. (որովհետև իմ այգին չպահեցի. ) տես արցունքների և ողբերի խոսքերը և տարակուսանքի կրքերը, եթե զգայուն և իմաստուն միտք ունես. ասում է՝ (իմ այգին չպահեցի. ) այսինքն՝ իմ դրախտը, քանզի Աստված դրախտն Ադամի համար տնկեց։
Մեկ այգին չպահեցի, ասում է, դրա համար թշնամիներն ինձ դրեցին շատ այգեստանների պահապան։
Եվ դարձյալ՝ իմ այգին, որի տերն էի ես, չպահեցի, ուստի տարան ինձ և դրեցին օտար այգեստանների պահապան և մշակ։
Քանզի Աստված (Ադամին դրեց փափկության դրախտում՝ այն մշակելու և պահելու։)
Եվ որովհետև դրախտը կարոտ չէր մշակելու և պահելու, քանզի գող և ավազակ չկար, և անասունները դրախտ չէին մտնում, և դրախտի ծառերն ու տունկերը ջրելու պետք չունեին, (քանզի գետ էր ելնում և ոռոգում այն, ասում է աստվածային գիրը. ) և պտուղներն ու ճյուղերը անթառամ և անապական էին։
Ապա ի՞նչ էր մշակում և պահում մարդը. հայտնի է, որ Աստված հրամայեց պատվիրանը պահել և բարին գործել, և նա ոչ պատվիրանը պահեց, ոչ էլ բարին գործեց։
Դրա համար առաջին ստեղծվածներն ողբալով ասում են. (որովհետև իմ այգին չպահեցի, ) այս բոլոր չարիքներն ու վշտերը եկան իմ վրա։
Մեղքի սևությունը, մտքի խավարն ու մթությունը, մահը, ապականությունը, անեծքը, փուշն ու տատասկը, քրտինքն ու աշխատանքը, քաղցն ու ծարավը, և հետո (հող էիր, և հող կդառնաս. ) վճիռ կտրեց աստվածային հրամանը։
Այս միտքն ունի այս խոսքը, որ ասում է։
(Սև եմ ես և գեղեցիկ, Երուսաղեմի դուստրեր, և այլն։)
Դարձյալ՝ մի այլ եղանակով այս խոսքը մեկնվում է հրեա ժողովրդի վրա. որ թեպետ ամբողջ աշխարհը՝ առհասարակ մարդկային ազգը, մեղքերով սևացած էր և մտքով խավարած՝ կռապաշտության մեջ ընկած, բայց Իսրայելի ազգը լույս էր հավատով և արդար գործով. (քանզի Աբրահամը հավատաց Աստծուն, և նրան արդարություն համարվեց. ) և եղավ Աստծու բարեկամ, և նրա ազգերն աշխարհի մեջ Աստծու բարեպաշտության հավատով պայծառ էին և լուսավոր, ինչպես Սողոմոնի խորանը, որ սպիտակության և լույսի համար է ասվում։
Իսկ երբ մտան Եգիպտոս, սովորեցին նրանց գործերից, նրանց գործերից և կուռքերից, սևացան և խավարեցին նրանց հետ, մինչև Աստծու խնամքը հանեց նրանց Մովսեսի ձեռքով և այգու պես տնկեց Պաղեստինում՝ Երուսաղեմում։
Եվ դարձյալ սպիտակեցրեց նրանց օրենքով և լուսավորեց հավատով, ինչպես ասում է մարգարեն. (այգին Եգիպտոսից փոխադրեցիր, հեթանոսներին հանեցիր և նրանց տնկեցիր։)
Եվ Եսային ասում է. (սիրելիի այգին. ) Իսրայելի ժողովրդին է ասում, որ այգու պես վայելչացրեց նրանց և ցանկապատով փակեց։
Օրենքն էր ցանկապատը։
Նախ՝ որովհետև ադամանդե ամուր պարիսպ չէր, ինչպես այս նոր օրենքը, այլ ցանկապատ էր, որ դյուրությամբ քանդվեց։
Եվ դարձյալ՝ ցանկապատ էր և խոցոտող փուշ էր օրենքը, քանզի (աչք՝ աչքի դիմաց էր, և ատամ՝ ատամի դիմաց և այլն։)
Եվ նրանք չպահեցին Աստծու օրենքը, այլ ընկան կռապաշտության մեջ։
Դրա համար Արեգակը՝ Աստված, անտես արեց նրանց և մատնեց այլազգիների գերության։
Իսկ որ ասում է՝ (իմ մոր որդիները պատերազմեցին ինձ հետ։)
Նրանց մայրն ու դայակն առհասարակ օրենքն էր՝ բոլոր ցեղերի համար. բայց տասը ցեղերը, որ Սամարիայում բաժանվեցին և իրենց համար թագավոր դրեցին, պատերազմեցին Երուսաղեմի դեմ՝ կուռքեր պաշտելով, և Աստծու տաճարի պաշտամունքին չեկան, իրենց կուռքերի քրմեր դրեցին. դրա համար քաղդեացիները երկու և երեք անգամ գերեցին նրանց և տարան Բաբելոն, դրեցին քաղդեական ուսման և կրոնի պահապան։
Եվ սա էր պատճառը, որ ասում է. (որովհետև օրենքի այգին չպահեցին։)
Դարձյալ՝ նոր եկեղեցու՝ քրիստոնյաների դեմքով այս խոսքն այսպես է տեսնվում։
(Սև եմ ես և և գեղեցիկ։)
Քրիստոնյաներիս մեջ գեղեցիկ են նրանք, ովքեր հավատով ուղղափառ են և գործով սուրբ, քանզի հավատը մարմնի գեղեցկությունն ու զարդն է։
Դարձյալ՝ ինչպես երեսի գեղեցկությունը չորս գույնից է հավաքված, որ են սպիտակը, դեղինը, կարմիրը և մազերի սևությունը։
Այսպես չորս բան է մեր հոգու երեսի գեղեցկությունը. հավատը հոգու սպիտակն ու պայծառագույնն է, որ ընդունում է աստվածային լույսը և պայծառանում։
Դեղինը հույսն է և կարոտությունն առ Քրիստոս և երկնքի արքայությունը. սերը կարմիրն է՝ նրանց, ովքեր ջերմանում են Քրիստոսի սիրով և թափում իրենց արյունը։
Եվ սևագույնը, որ պայծառացնում է մյուս գույները, մարմնական առաքինություններն են և մեր մեջ եղած չարչարանքները, որոնք պայծառացնում և գեղեցկացնում են աստվածային առաքինությունները։
Սրանք են հոգու երեսի գեղեցկությունները։
Այս է ասելը, թե՝ (գեղեցիկ եմ։)
Իսկ որ ասում է՝ (սև եմ։)
Այն է, որ թեպետ հավատով պինդ է, բայց գործով աղտեղի և սև է. քանզի ինչպես կեղտը սևացնում է մարմինը և գարշելի դարձնում, այսպես և մեղքը հոգին գարշելի է դարձնում և ատելի անում Աստծուն և հրեշտակներին։
Եվ ինչպես սև գույնը դժվարությամբ է փոխվում, այսպես և մեղավոր հոգին, որ ներկված և սովորած է մեղքերին, դժվարությամբ է փոխվում սրբության, ինչպես ասում է մարգարեն։
(հեշտ է ընձառյուծին թողնել իր խայտաբղետությունը, քան անզգամ մարդուն՝ իր չարությունը։)
Եվ դառը ողբերի և ջերմ արցունքների է պետք նրան, ով գերված է մարմնին և ծառա է եղել մեղքին։
Դրա համար է ասում՝ (Երուսաղեմի դուստրեր։)
Երուսաղեմը խաղաղություն է թարգմանվում։
Նրանք են խաղաղության դուստրերը, ովքեր դարձել են մեղքի խռովությունից և եկել ապաշխարության։
Նրանց է ասում՝ մի՛ նայեք իմ մեջ եղած սևությանը, քանզի արժանի չեմ, որ նայեն ինձ, որ գարշելի եմ և մեղքերով սևացած, և չեմ կարող ապաշխարել և սպիտակել։
Եվ ի՞նչ է պատճառը, որ ասում է. (քանզի արեգակն անտես արեց ինձ։)
Արեգակն Ավետարանն է և քարոզը, որ լուսավորում է մեր հոգիները. և անտես անելն այլ բան է՝ որ հարկադրաբար չի կանչում ինձ, այլ ասաց։
(Ով կամենա, թող գա իմ հետևից։)
Նույնպես և քարոզողները մեզ չեն ուսուցանում և չեն բռնադատում մեղքերից դառնալ։
Քանզի սովորություն է Աստծու և սուրբ մարդկանց, որ բռնությամբ չեն ձգում մարդուն ապաշխարության, քանզի ակամաների և բռնադատվածների մոտ կատարյալ սեր չկա. այլ քարոզում են բարին. ով իր կամքով լսում և սովորում է, ազատվում է մեղքերից, և ով չի լսում, ինքն է պարտական իր անձին։
Եվ երեք կերպով է անտես անում մարդուն։
Մեկը՝ որ թողնում է մարդուն իր կամքին, որ կորչի, և չի ուղարկում քարոզողներ՝ մարգարե և առաքյալ. ինչպես այժմ ճանաչում է. ինչպես Պետրոս առաքյալին Տերն իրեն թողնելով անտես արեց, մինչև որ ուրացությամբ սևացավ, և դարձյալ դառնապես լաց եղավ, մինչև որ արդարացավ. Երրորդ՝ անտես է անում, երբ մեղքից հետո Աստված բարկանում է և պատուհասում. ինչպես Ադամին մեղքից հետո անտես արեց և բարկությամբ հանեց դրախտից, այսպես և բոլոր մեղավորներին անտես է անում՝ կամ այժմ մարմնավոր պատուհասով՝ սովով, սրով, գերությամբ, հիվանդությամբ, անժամանակ մահով և այլ բաներով, կամ այնտեղ՝ հավիտենական տանջանքներում է անտես անում։
Իսկ ասելը՝ (իմ մոր որդիները պատերազմեցին ինձ հետ։)
Միտքն է մայր կոչում, և մտքից են ծնվում զանազան ախտեր՝ չար խորհուրդ, ցասում, ցանկություն, ագահություն, ծուլություն, հպարտություն, նախանձ և մնացած բոլորը. և սրանք հակառակվում են մեզ և բարի խորհուրդը հանում են մեզնից։
Սրբությունը, պարկեշտությունը, պահքը, առաքինությունը և մնացածը. քանզի մարմինը միշտ ցանկանում է հոգուն հակառակ, և մեղքի հաճույքը գերում է հոգին։
(Ինձ դրեցին այգեստանների պահապան։)
Ո՞ր այգու. այն այգու, որի մասին ասում էր մարգարեն։
(Նրանց որթը Սոդոմի այգուց էր, և նրանց տունկերը՝ Գոմորից։)
Մեղքի այսպիսի այգու մշակը սատանան է և աճեցնում է այն. (և նրանց խաղողը դառնության խաղող է, և նրանց ողկույզը՝ լեղի։)
Որովհետև մեղքի պտուղը դառն է. քանզի գործելիս քաղցր է և հաճելի, բայց գործելուց հետո լեղուց էլ դառն է։
Այն է, որ խիղճը միշտ դատում և տանջում է մարդուն։
(Եվ նրանց գինին վիշապների թույն է՝ առանց բժշկության. ) այսինքն՝ ինչպես վիշապներից և օձերից խայթվածը չի բժշկվում, այսպես և այսպիսի անբժշկելի ցավերով խայթվածը տանջվում է հավիտենական կրակում։
Այսպիսի այգիների պահապան են դնում մեզ մեր այս չար խորհուրդները. քանզի միշտ այն ենք գործում, որ չենք թողնում, որ կորչեն մեղքի զանազան և պեսպես տեսակները։
(Որովհետև իմ այգին չպահեցի։)
Եվ այս է պատճառը, որ ասում է. որ ինձ, որ բարի այգու պահապան դրեցին, ես չպահեցի այն այգին, որի մասին Քրիստոս ասաց։
(Ես եմ որթատունկը, և դուք՝ ճյուղերը. մնացեք իմ մեջ, և ես՝ ձեր մեջ։)
Որթատունկը Քրիստոսն է՝ մեր հիմքը և արմատը, և մենք՝ հավատացյալներս, ճյուղեր և պտղաբեր շիվեր ենք՝ նրանում հաստատված հավատով և հույսով, և նա՝ մեր մեջ իր սիրով և խնամքով, և ապա բարեգործության պտուղ ենք բերում։
Նաև այգի են մեր մեջ եղած զանազան շնորհները՝ քահանայության, վարդապետության, եպիսկոպոսության, կրոնավորության, քրիստոնեության և այլն։
Եվ յուրաքանչյուր մարդ իր շնորհների այգեգործն է. յուրաքանչյուր մարդ պետք է պտղաբերի իր շնորհները և ավելացնի շահը, ինչպես նա, ով արծաթի քանքարն առավ, շահեց և Տիրոջից երանի ստացավ։
Այս է, որ քահանան իր գործն է անում, և վարդապետն՝ իրենը, և մնացած բոլորը նմանապես։
Իսկ եթե ծուլությամբ կորցնում ենք մեր մեջ եղած շնորհները, շնորհների Տերն ինքն է պահանջում մեզնից և տոկոսներով է պահանջում շահը և հանում արտաքին խավարը։
Դարձյալ՝ այգի է մեր զգայարանների յուրաքանչյուր մասը. այգի է աչքը. պետք է նայել և տեսնել բարին և պտղաբերել։
Այգի է լսելիքը. պետք է բարին լսել և Աստծու օրենքի մասին խորհել։
Այգի է լեզուն. պետք է Աստծուն փառավորել և օրհնել։
Այգի է ձեռքը. պետք է երկինք բարձրացնել և ողորմություն բաշխել։
Այգի է ոտքը. պետք է բարու մեջ ընթանալ և եկեղեցի դիմել. և այսպես մենք ինքներս մեր մշակն ու այգեգործը լինել և բարի պտուղներ ընծայել Տիրոջը և Աստծուն՝ մեր Տնկողին։
Իսկ եթե մենք մեր այգիները չենք պտղաբերեցնում, երկու բան պետք է իմանալ։
Մեկը՝ որ տերևը հնձան չի մտնում, այլ խաղողն ու պտուղը. նույնպես մեր կյանքի ավելորդները տերևներ են, այսինքն՝ չարը գործելը, փառասիրելը, հաճույքներին անձնատուր լինելը, ունեցվածք դիզելը և այլն. սրանք չեն հավաքվում երկնքի արքայության հնձանը։
Իսկ բարի գործերի պտուղը՝ նրանք են կոխվում հնձանում, և նրանք են լինում մեզ համար ուրախարար գինի երկնքի արքայությունում. ինչպես ցորենը, որ հավաքվում է շտեմարան, իսկ հարդն ու ծղոտը քամին է ցրում, և կրակի համար այրելի են. այսպես և բարեգործ մարդը հավաքվում է արքայություն՝ ցորենի և պտղի պես, իսկ մեղավորները ցրվում և կորչում են կրակում. ինչպես ասում է Ավետարանը. (ցորենը կհավաքի շտեմարանները, և հարդը կայրի անշեջ կրակով։)
Եվ մյուսը, որ պետք է իմանալ, այն է, որ եթե մենք չենք մշակում այգիները, ինքը՝ Հայր Աստված, այգեգործ է լինում և մշակում է. ամեն տունկ, որ չոր է և մեղքերով չորացած, կտրում և կրակում այրում է. ինչպես ասում է Ավետարանը. (կացինը դրված է ծառերի արմատին. ) այսինքն՝ մահվան սուրը դրված է մեր կյանքի արմատին. (որ բարի պտուղ չի տալիս, կտրվում է և կրակն է նետվում և այրվում, իսկ որ բարի պտուղ է տալիս, մաքրում է այն. ) և ավելորդ մեղքերը կտրում է նրանից, և մաքրված հոգին պտղաբերում է և հավաքում է հավիտենական կյանքի համար. և նրան փառք և պատիվ և իշխանություն հավիտյանս, ամեն։
Նույնի դարձյալ քարոզ եկեղեցու և սրբի մասին։
(Տեսա նշանը երկնքում. մի կին՝ արեգակն իր վրա հագած, և լուսինն ոտքերի տակ, և տասներկու աստղ գլխին։)
Հայտ. 123. 1։
(Գլուխ ՃԵ)
Աշխարհի արարչագործության սկզբում, ասում է, Աստված արեգակը, լուսինը և աստղերը ստեղծեց, որ լուսատու լինեն երկրի վրա և նշանների և ժամանակների, օրերի և տարիների համար։
Քանզի ինչպես ժամանակների արարիչ են. ցերեկը, գիշերը, ամիսը և տարին բաժանում են իրենց շարժումով։
Այսպես և մարդկանց ցույց տալու նշան են՝ թե խռովության, թե աշխարհի խաղաղության, որպեսզի մարդիկ տեսնելով՝ պատրաստեն իրենց՝ առաջիկայից պահպանվելու համար։
Իսկ այն նշանը, որ երևաց երկնքում, մեծ փրկության և կյանքի է։
Եվ ոչ թե մահվան կամ խռովության։
(Մի կին՝ արեգակն իր վրա հագած, և լուսինն ոտքերի տակ։)
Ոմանք ասում են Աստվածածնին՝ աստվածածնության լույսով զգեստավորված կույսին։
Քանզի ոչ միայն լույս էր հագել, այլև Արդարության Արեգակին՝ Քրիստոսին էր ծնել, և գերազանցել էր հին օրենքի լուսնից, և մարգարեների խոսքերի կատարումն էր եղել։
Իսկ ըստ այլ վարդապետների՝ սուրբ եկեղեցին կին է կոչվում երկու պատճառով։
Նախ՝ որովհետև Քրիստոսի հարսն է և Հայր Աստծու դուստրը։
Եվ երկրորդ՝ որովհետև կույսը ծնող է և բազմազավակ։
Իսկ (մի կին, ասում է։)
Քանզի մեկ է կաթողիկե և առաքելական եկեղեցին, որ տիեզերքի ոլորտներում է. քանզի թեպետ տեղով զանազան է, բայց մեկ է խորհրդով և գիտությամբ, և մեկ է պսակով և Փեսայով՝ Քրիստոսով. քանզի մեկ է կոչման հույսը, և մեկ՝ հավատը, և մեկ՝ Աստծու հանդեպ սիրո կատարումը։
Բայց պետք է իմանալ, որ եկեղեցին համանուն է և երեք նշանակություն ունի։
Քանզի եկեղեցի է կոչվում քարերից և այլ նյութերից շինվածը՝ իբրև ժողովարան։
Եվ եկեղեցի են կոչվում նրա մեջ եղած հավատացյալ ժողովուրդները, ինչպես ասվեց Մովսեսին՝ (եկեղեցացրու ժողովրդին։)
Եկեղեցի են կոչվում և մարմիններից ելած սրբերի ժողովները, ինչպես ասում է Պողոսը. (երկնքում կատարյալ անդրանիկների եկեղեցում։)
Եվ այս խոսքի դիտավորությունը նախ ստորին եկեղեցուն է վերաբերում, որ նյութերից է շինված. քանզի ինչպես մեզ համար զգալի լույսն է, նրա համար՝ իմանալին, և ինչպես մեզ համար քաղցր է այս լույսի նշույլը, նրա համար՝ այն ճառագայթը։
Եվ ինչպես մեզ համար ոսկին է, նրա համար՝ մաքուր անախտությունը։
Եվ ինչպես մեզ համար պատվական ակնը, նրա համար՝ պայծառ և լուսավոր աստղերը, որոնցով զարդարվում և թագով պսակվում է։
Իսկ լուսինը հավատի և ավազանի օրինակն է։
Նախ՝ որովհետև լույս ունի և խոնավ գոյացություն է. նույնպես ավազանը հավատի դավանությամբ մաքրում և լուսավորում է իրենից ծնվածներին, քանզի շնորհների լույսն ունի և ջրի խոնավ տարրը։
Երկրորդ՝ որովհետև լուսինը վերստին է ծնվում. այսպես և մեր բոլորի հոգևոր մայրը վերստին է ծնում մեզ՝ հոգևոր շնչավորներիս, Քրիստոսի նմանության օրինակով։
Երրորդ՝ ինչպես լուսինը երեսնօրյա է ծնվում, նմանապես և սա ծնում է մեզ (կատարյալ մարդ՝ Քրիստոսի կատարյալ հասակի չափով. ) որ երեսնամյա մկրտվեց։
Նաև հինգ զարմանալի բան է լինում ավազանի ծննդի մեջ։
Նախ՝ ինչպես Քրիստոս կույս արգանդից ծնվեց, նույնպես և սուրբ եկեղեցին կուսությամբ է ծնում մեզ։
Երկրորդ՝ ինչպես արու ծնվեց, նույնպես ավազանից ծնվածները բոլորն արու են ծնվում, քանզի ոչ մի իգական վատթարություն չունեն։
Երրորդ՝ որովհետև բոլորն ավազանից անդրանիկ են ծնվում, ինչպես Քրիստոս, և ոչ ոք՝ կրտսեր։
Չորրորդ՝ որովհետև բոլորս Քրիստոսով Աստծու որդիներ ենք ծնվում, որ մեկ մարմին և անդամ լինենք, Քրիստոսի մարմինը հագանք։
Հինգերորդ՝ որովհետև բոլորս ազատներ և Աստծու ժառանգներ և Քրիստոսի ժառանգակիցներ ենք ծնվում ավազանով, ինչպես ասում է առաքյալը. (խտրություն չկա՝ ոչ հրեայի և ոչ հեթանոսի, ոչ ծառայի և ոչ ազատի, ոչ արուի և ոչ էգի, քանզի դուք բոլորդ մեկ եք Քրիստոս Հիսուսով։)
Եվ այսպիսի ծնունդը ցույց է տալիս Սուրբ Հոգով Եսայի մարգարեն՝ ասելով։
(Ո՞վ տեսավ, ո՞վ լսեց, որ Սիոնը երկնեց և ծնեց մի ամբողջ ազգ։)
Այս՝ շինված եկեղեցու մասին։
Դարձյալ՝ այս ժողովված եկեղեցին հագել է Արդարության Արեգակին, որ Քրիստոսն է, որով կոչվում է քրիստոնյա։
Նաև Ավետարանի լույսով է ճառագայթած և պայծառացած։
Իսկ լուսինը ոտքերի տակ՝ հին օրենքի լույսն է, որ ստվերապես ներքևում է դրված։
Նախ՝ որովհետև լուսինը գիշերվա պայծառությունն է, և Մովսեսի օրենքը լուսավորում էր այս կենցաղի գիշերը, մինչև ծագեց իմանալի Արեգակը՝ Քրիստոսը։
Երկրորդ՝ որովհետև լուսինը փոփոխական է, և հին օրենքը փոխվեց աշխարհական հույսից երկնավոր հույսի։
Երրորդ՝ ինչպես լուսինը միավորվում է նյութի խոնավ տարրի հետ, այսպես և լույսի սյունը՝ Կարմիր ծովի հետ, որով ազատվեց Իսրայելը, և ընկղմվեց փարավոնը։
Նշանակում է մկրտության խորհուրդը, որով ազատվում ենք մենք, և ընկղմվում են դևերն ու մեղքերը։
Եվ սա է ասում ոտքերի տակ, քանզի քրիստոնեության և արքայության դուռը մկրտությունն է։
Նախ պետք է մտնել նրա մեջ, և նրանով՝ մյուս խորհուրդների և երկնքի արքայության մեջ։
Իսկ տասներկու աստղից պսակը գլխին՝ առաքելական խոսքերն ու առաքինություններն են, որոնցով պսակվում ենք։
Նաև հավատի տասներկու աստիճանը, որ տասներկու առաքյալներից ավանդվեց, սուրբ եկեղեցու լույսն ու պարծանքի պսակն է։
(Եվ հղի էր, և ճչում էր երկունքի մեջ, և բազում վշտերով էր ծնում։)
Եվ պետք է իմանալ, որ սուրբ եկեղեցում երեք են զավակների ծնողներն ու դայակները։
Նախ՝ նրանք, ովքեր խոսքով և ուսմամբ են ծնում, ինչպես վարդապետներն՝ աշակերտներին. ըստ այն խոսքի, որ ասում է առաքյալը. (Քրիստոս Հիսուսով, Ավետարանով ես ծնեցի ձեզ, և երկնում եմ, մինչև Քրիստոս նկարվի ձեր մեջ։)
Եվ այստեղ ասում է. (ճչում էր երկունքի մեջ, և բազում վշտերով էր ծնում։)
Այս է, որ վարդապետները շատ են աղոթում Աստծուն աշակերտների համար և պեսպես վշտեր են կրում ուսուցանելիս, մինչև խրատվեն։
Երկրորդ՝ ծնողներ են կոչվում ժողովրդի քահանաները և քահանաների հայրապետները, որոնք նրանց հոգևոր ծնողներն են մկրտության, քահանայության և մյուս շնորհների մեջ։
Եվ նրանք էլ երկնում և տքնում են նրանց համար, ինչպես ասում է առաքյալը. (ունկնդիր եղեք ձեր առաջնորդներին և հպատակ կացեք նրանց, քանզի նրանք տքնում են ձեզ համար, իբրև թե ձեզ համար հաշիվ են տալու։)
Եվ նրանց բարի լինելը նրանց հայրերի խնդությունն է, ինչպես գրում է Հովհաննեսն ավետարանում. (իմ ուրախությունն այն է, երբ լսում եմ, թե իմ որդյակները ճշմարտությամբ են գնում։)
Երրորդ՝ ծնողներ են կոչվում գործերով, երբ յուրաքանչյուր ոք բարի գործերով ծնում է իր հոգու փրկությունը. ըստ այն խոսքի՝ (քո ահից և երկյուղից հղացանք և երկնեցինք և ծնեցինք մեր փրկության հոգին։)
Եվ սրանում էլ պետք է բազում չարչարանքներ կրել անձի վրա, և ապա հոգու փրկությունը ծնել, որոնք են պահքը, աղոթքը, ողորմությունը, խոնարհությունը, գետնի վրա պառկելը, տքնությունը, արցունքները և մնացած բոլորը։
Եվ այս երեք ծնունդներին (տրվեցին, ասում է, արծվի երկու թևեր, որ թռչի անապատ և կերակրվի այնտեղ։)
Այսինքն՝ Աստծու խնամքն օգնական է լինում և տալիս է նրանց կրկնակի թևեր։
Նրանք, ովքեր խոսքով են ծնում, տեսականն ու գործնականն ունեն որպես թև, և նրանցով թռչում են Աստծու իմաստությանը և կերակրվում։
Եվ նրանք, ովքեր շնորհների մեջ են ծնում, նրանց թևերը մկրտությունն է և արյան ուխտը։
Եվ նրանք, ովքեր իրենց հոգիներն են ծնում, նրանց թևերը հավատն է և բարի գործերը։
Որոնցով թռչում են մեղքերի անապատից դեպի երկինք, և այնտեղ կերակրվում են Աստծու փառքի հույսով։
Նաև նրանց կերակուրը Քրիստոսի մարմինն է, որ ամենօրյա հոգևոր կերակուր է. ըստ այն խոսքի՝ (իմ մարմինը ճշմարիտ կերակուր է, և իմ արյունը՝ ճշմարիտ ըմպելիք։)
Իսկ յոթգլխանի վիշապը սատանան է, որ ունի յոթ չար զորություն, ինչպես ասում է Տերը. (վերցնում է յոթ չար դև և բնակվում մարդու մեջ) որ դատարկ է բարիքներից։
Այս է հրեղեն վիշապը, որ քարշ տվեց աստղերի երրորդ մասն իր հետ, այսինքն՝ հրեշտակների ապստամբ դասերին նետեց այս երկիրը և սխալեցրեց թիվը. քանզի քանի դեռ չէին ընկել, դասերի կարգը չորս էր. մեկը, որ չորրորդ մասն է, քարշ տվեց երկիր, և երրորդը մնաց երկնքում։
Նաև նրանց, ովքեր ավազանի մկրտությամբ աստղացել են, պայծառացել և խորհրդով երկնային են դարձել, որոնք մտքով անհաստատ են, վար է քարշում և երկրավոր գործերի մեջ կործանում։
Սա՝ առաջին անիծյալ օձը, բերանը բաց կանգնած է եկեղեցու դեմ, որ երբ մանուկը ծնվի, կուլ տա նրան, ինչպես ասում է առաքյալը. (ձեր ոսոխ սատանան առյուծի պես գոչում է, շրջում և փնտրում է, թե ում կուլ տա։)
Այս է, որ երբ մեկը դառնում է մեղքերից և գալիս է ապաշխարության, կամ գիտության ուսման, կամ որևէ շնորհի՝ մկրտության, քահանայության, կրոնավորության, կամ ուրիշ բանի, այն ժամանակ պատերազմում է և փորձություն է հարուցում նրա վրա, որ կուլ տա նրան կորստյան վիհը։
Ինչպես մեր Տիրոջ հետ մկրտությունից հետո փորձեց և հաղթվեց։
Նույնպես և կրոնավորներին, որոնք անապատ են մտնում, կամ նրանց, ովքեր ուսման են գալիս, ծուլությամբ, հերձվածով և ստությամբ կորստյան է մատնում։
(Եվ կինը, ասում է, արու ծնեց, և նրա որդին հափշտակվեց երկինք։)
Արու մանուկն այն է, երբ վարդապետները ծնում են աշակերտներին, քահանաները՝ ժողովուրդներին, և առաքինիները՝ հոգու փրկությունը, և նրանց մեջ թուլություն և իգական վատթարություն չկա, այլ ամբողջովին արի և արու, զորավոր և կատարյալ ծնունդ է։
Եվ այն, որ (նրա որդին հափշտակվեց երկինք և իր աթոռին։)
Սրանից եղավ երկնքում կատարյալ անդրանիկների եկեղեցու սկիզբը։
Նախ՝ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը՝ եկեղեցու գլուխը և անդրանիկը, մեռելներից հարություն առնելով՝ համբարձվեց երկինք և նստեց Հոր աջ կողմում՝ իր փառքի աթոռին։
Եվ ապա նրա հետ մտան նրա բոլոր անդամները՝ հավատացյալների ժողովուրդները, այժմ՝ հույսով, ինչպես ասում է առաքյալը. (նրա հետ հարություն տվեց և նրա հետ նստեցրեց երկնավորների մեջ՝ Քրիստոսով. ) և մահից հետո՝ հոգով, և հարությունից հետո՝ հոգով և մարմնով։
Եվ որ այժմ սրբերի հոգիները Աստծու աթոռի շուրջն են, հայտնի է Տեսիլքից, որ տեսավ բազում ժողովուրդ բոլոր ազգերից և լեզուներից, որոնք կանգնած էին Աստծու աթոռի առաջ՝ սպիտակ հանդերձներ հագած և արմավենու ճյուղեր ձեռքներին։
Եվ հայտնի է, որ մարմնավորներիցս էին, քանզի այն, ինչ չունեին, ստացան։
Իսկ անմարմին հրեշտակները ամբողջ պայծառությունն ունեն բնությամբ և էությամբ։
Եվ հայտնի է, որ սրբերը մարդկանցից են, որոնք աշխարհի սկզբից բոլոր ազգերից հաճելի եղան Աստծուն։
Սրանց է Պողոսն ասում կատարյալ արդարների հոգիներ. քանզի ովքեր կատարյալ են, դատաստան չեն մտնում, այլ Քրիստոսի հետ լինելով երկնքում՝ նրա հետ գալու են դատելու հրեշտակներին և մարդկանց. և այս ժողովը մտավ մեծն Անտոնիոսը, երբ դևերը մրցում էին նրա դեմ։
Իսկ պայծառ հանդերձը, որ հագել են, Քրիստոսի շնորհների մաքրությունն է, որ բոլորս վայելեցինք, ինչպես ասում է առաքյալը. (մեր մեղքերի մաքրություն անելով։)
Քանզի երբ հոգին սրբվում է մեղքերից, բնական պայծառությունն ունի։
Իսկ արմավենին ձեռքներին ցույց է տալիս նրանց հաղթությունը։
Եվ որ սպիտակ հանդերձը սրբերի արդարությունն է, ասում է նույն Տեսիլքը. (հարսին տրվեց հագնել սպիտակ, սուրբ, լուսափայլ բեհեզ, և բեհեզը սրբերի արդարությունն է։)
Եվ բեհեզը վեց հատկություն ունի, որ նշանակում է մարմնից ելած սրբերի հոգիների վայելչությունը։
Նախ՝ որովհետև բեհեզը նուրբ է. ցույց է տալիս սրբերի նրբությունը և մտածությունը՝ առանց մարմնի թանձրության։
Երկրորդ՝ որովհետև սպիտակ է. նշանակում է նրանց պայծառ առաքինությունը։
Երրորդ՝ որովհետև սուրբ է. ցույց է տալիս նրանց մաքուր սրբությունը՝ առանց աղտեղության։
Չորրորդ՝ որովհետև լուսափայլ է. նշանակում է բարձրագույն տեսությունը, որով լուսափայլում են իմացությամբ։
Հինգերորդ՝ որովհետև ամուր է. ցույց է տալիս նրանց ամուր և սերտ առաքինությունը՝ առանց քակտվելու։
Վեցերորդ՝ որովհետև մշակվելով է ստանում սպիտակ գույնը. նույնպես և սրբերն այս կյանքում մշակվելով չարչարվեցին, և ապա այն կյանքին արժանի գտնվեցին։
Եվ ասում է երեցներից մեկը։
(Սրանք, որ սպիտակ հանդերձ են հագել, ովքե՞ր են և որտեղի՞ց են գալիս։)
Եվ ասում է նույն ինքը. (սրանք են, որ գալիս են մեծ վշտերից, և լվացին իրենց պատմուճանները և սպիտակեցրին Գառի արյամբ։)
Արդարև մեծ վիշտ, որ գիտենք մեր փորձից։
Նախ՝ ներսում՝ այս բնության տկարությունից՝ քաղց, ծարավ, կրքեր, չարչարանքներ և այլն։
Եվ ապա դրսից՝ բազմապատիկ վշտեր, որ մարդկանցից և մեր թշնամի դևերից ենք միշտ կրում. սակայն լվացվեցին մեղքի աղտից Քրիստոսի շնորհներով, որ իր արյան հեղումով սրբեց մեզ մեղքերից, և մենք հավատով արդարացանք։
Եվ սա պետք է իմանալ, որ մինչ սրբերի հոգիները կհասնեն երկնքում հոգիների կայանները, օդում բնակված դևերի բազմությունը շատ մարտ է հարուցում նրանց դեմ, որ արգելեն երկինք բարձրանալ։
Եվ հայտնի է չորս վկայությունից։
Նախ՝ ինչպես ասում է առաքյալը. (մեր մարտը մարմնի և արյան դեմ չէ, այլ իշխանությունների և պետությունների դեմ, և չարության դևերի, որոնք երկնքի ներքո են։)
Եվ դևերի պատերազմը երեք տեղում է։
Նախ՝ այժմ, երբ մարմնի մեջ ենք։
Երկրորդ՝ մահից հետո՝ միայն հոգիների հետ։
Երրորդ՝ հարությունից հետո ոսոխներ են լինում դատաստանում։
Երկրորդ՝ հայտնի է, ինչպես ասում է ավետարանիչը. (երբ գամ քեզ մոտ, կրակը թող ընկրկի, խավարը թող մարի և այլն. ) և սա երկակի է։
Նախ՝ հոգու բաժանվելուց հետո դևերը տանջանքներ են կազմում, կրակ են բորբոքում, սառնամանիքներ են ցույց տալիս. և ապա կրակի վախճանի և հոգու ու մարմնի տանջանքների համար է աղոթում։
Երրորդ՝ հայտնի է կաթողիկե թղթից. (ուր Միքայել հրեշտակը, Մովսեսի մարմնի համար բանսարկու սատանայի հետ վիճելով, ասում էր. «Տերը թող սաստի քեզ»։)
Մովսեսի մարմնով ցույց է տալիս այն, ինչ պատահում է մեր հոգուն այստեղից փոխվելուց հետո. քանզի ամեն մարդու հոգու առաջ են ելնում հրեշտակների զորությունները և դևերի ժողովները. հրեշտակները բարի գործերն են ցույց տալիս, և դևերը՝ չարերը, և այսպես վիճում են միմյանց հետ, որպեսզի ըստ գործերի՝ բարի կամ չար, սրանք կամ նրանք տանեն սահմանված տեղերը և պահեն մինչև ընդհանուր դատաստանի օրը։
Դրա համար պատրաստեց, որ Մովսեսի թաղումը երևելի լինի, որպեսզի տեսնելով՝ մենք զգուշանանք. քանզի եթե Մովսեսի սուրբ մարմնի դեմ էին ելնում դևերը, հոգու փոխարեն կամենում էին հափշտակել մարմինը Ադամի մեղքի համար, ապա ի՞նչ կլինենք մենք, որ լցված ենք և ծանրացած։
Չորրորդ՝ հայտնի է Տեսիլքից, որ ասում է. (վիշապն իր բերանից շատ ջուր թափեց կնոջ առաջ, որ ընկղմի նրան, և երկիրն օգնեց կնոջը և կուլ տվեց ջուրը, որ թափեց վիշապը. ) այս է, որ երբ սուրբ հոգիները հավատի և բարի գործերի թևերով բարձրանում են երկինք, այն ժամանակ օդի վիշապը նրանց առաջ շատ ջուր է թափում, այսինքն՝ մեղքի պեսպես գայթակղությունների պատճառները, որոնցով պատրել է նրանց. սրանցով շտապում է ընկղմել և չի թողնում երկինք մտնել. ինչպես Անտոնիոսի առաջ թափեցին մանկության սխալանքների ջուրը, և չկարողացան ընկղմել նրան, քանզի արդար գործերով թռավ նրանց վրայով. բայց շատերին տեսավ, որ արգելում էր և ընկղմում։
Իսկ որ ասում է՝ (երկիրն օգնեց կնոջը և կուլ տվեց ջուրը. ) այսինքն՝ այս երկրավոր մարմինը, և սրա տկարությունն օգնում է հոգուն, քանզի Աստված չի լսում սատանայի չարախոսությունը։
Եվ հոգիներն ազատվում են նրա բռնությունից և մտնում են Աստծու մոտ՝ երկինք, սրբերի կայանները։
Եվ հոգու ազատությունը լինում է երեք բանից։
Նախ՝ մարմնի անմեղության և արյամբ սրբվելու համար. դրա համար պետք է շունչը փչելիս հավատը դավանել և փրկական մարմինը ճաշակել։
Երկրորդ՝ մեր այս մարմնի տկարության համար։
Երրորդ՝ հրեշտակների օգնականության համար. երբ ասում է՝ (Տերը թող սաստի քեզ. ) այն ժամանակ դևերն ու նրանց բռնությունները փախուստի դիմելով կորչում են, և սուրբ հոգիները աղավնիների պես օդապարիկ դառնալով՝ թռչում են նրանց վրայով և բարձրանում երկինք, և այնտեղ կերակրվում են հույսով մինչև Քրիստոսի դատաստանի օրը։
Այն ժամանակ անիծյալ վիշապը ցասում է և ատամները կրճտացնում է նրանց հոգիների վրա, որոնք ազատվեցին նրանից, և գալիս է պատերազմելու նրանց մյուս զավակների դեմ, որոնք դեռ մարմնով աշխարհում են, և ջանում է բռնել նրանց անհավատության և մեղքի թակարդներում. և այսպես կտրում է հավատի և բարի գործերի թևերը, որպեսզի երկնային ճանապարհից ներքև քարշի. և այսպես պատերազմում է մինչև աշխարհի վախճանը։
Դարձյալ՝ վերջին ժամանակներում ստեղծում է յոթգլխանի չար գազանին՝ կորստյան որդուն՝ Նեռին, որ մարմնավոր մարդ է՝ սատանայի բոլոր զորություններով զգեստավորված, և նրանով հայտնապես հալածում է եկեղեցին երեք ու կես տարի։
Եվ նա պատերազմում է չորս եղանակով։
Նախ՝ ուրվական սքանչելիքներով և կախարդությամբ։
Երկրորդ՝ խաբեբա քարոզությամբ։
Երրորդ՝ ունեցվածքի առատաբաշխությամբ։
Չորրորդ՝ խստագույն տանջանքներով։
Եվ նրանից սուրբ եկեղեցին Աստծու թևերի խնամքով փախչում է երկրավոր անապատ։
Եվ նա նրանց հետևից շատ ջուր է թափում, այսինքն՝ իր բերանի հրամանով ջրի պես զորքերի բազմությունը, որ բռնեն և չարչարեն։
Բայց անապատի դժվարությունն օգնում է և արգելում նրանց։
Եվ ապա ցասումով դառնում և պատերազմում են նրանց դեմ, ովքեր քաղաքներում և գյուղերում են բնակված, որոնք սպառազինում են իրենց հավատով և ճշմարիտ հույսով և վկայում են Քրիստոսի համար՝ իրենց արյամբ։
Քանզի Նեռի ժամանակ մարդիկ երկրի վրա երեք բաժին են լինում։
Մեկը, որ փախչում է անապատները և բնակվում է ժայռերի ճեղքերում։
Եվ մյուսը՝ հավատացյալները, որոնք նրա ձեռքով արյամբ նահատակվում են։
Եվ մի բաժին էլ՝ կորածները, որոնք համաձայնում են նրան և նրա անվան դրոշմն ընդունում իրենց ձեռքերին և ճակատներին։
Սրանք են (աստղերի երրորդ մասը, որ հրեղեն վիշապն իր պոչով քարշ տվեց իր հետ. ) քանզի սատանան մոլորության գլուխն է, և Նեռը նրանից՝ չարության պոչը, որ վերջին ժամանակներում պատերազմում է սուրբ եկեղեցու դեմ, որոնք պայծառ են հավատով և երկնային հույսով։
Դարձյալ գնանք այս խոսքի սկզբին, որ ասում է։
(Մի կին՝ արեգակն ու լուսինն իր վրա հագած։)
Ինչպես ասում են վարդապետները, կին է կոչվում այս երկիրը, որովհետև կրում է ջերմն ու ցուրտը, խոնավն ու չորը։
Եվ որովհետև բույսերի և կենդանիների ծնող է, և դայակ և սնուցող։
Եվ որովհետև բոլոր տարրերի ստվերն է և իր մոտ է հավաքում։
Այս երկիրը զարդարում են արեգակն ու լուսինը վերևից և ներքևից՝ ընթանալով տասներկու կենդանակերպերի միջով, շրջանաձև պսակում են ամեն ինչ, ինչպես նրա գլխին՝ տասներկու աստղից պսակ։
Եվ հղի է ամբողջ մարդկային այս ազգով, որոնք մահով սերմանվում են և մտնում երկրի արգանդը, և ճչում և երկնում է, մինչև հարությամբ ծնի սրանց գերեզմաններից. ըստ այն խոսքի՝ (բոլոր արարածները հեծում և երկնում են, որպեսզի ազատվեն ապականության ծառայությունից՝ Աստծու Որդու փառքի ազատության համար. ) քանզի մեզ հետ պատժվեց այս երկիրը, և մեզ հետ էլ կնորոգվի և կազատվի։
Նախ՝ ներքին կրքերի ապականություններից, և ապա արտաքին խռովություններից և այլայլություններից, ինչպես ձմեռը և ամառը, ցերեկը և գիշերը և մնացած ամեն բան կդադարի սրանից. մանավանդ մեղքի ապականությունից կսրբվի և կազատվի։
Սրա դեմ բերանը բաց կանգնած է հրեղեն վիշապը՝ սատանան, որ երբ երկիրը հարությամբ ծնի մարդկային ազգը, կուլ տա նրանց հավիտենական մահով՝ նախահայր Ադամի դատապարտության համար, որին ասաց (մահով մեռնել. ) և մենք բոլորս, նրանից ծնված, նրա պատիժն ենք կրում։
Իսկ որ ասում է. (կինն արու որդի ծնեց. ) որ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսն է՝ գերեզմանից հարություն առած, անմեղն ու անապականը, որի մեջ ոչ մի իգական վատթարություն չկար։
(Եվ նա եղավ ննջածների պտուղը և մեռելների անդրանիկը։
Քանզի ինչպես Ադամով բոլորս մեռանք, նույնպես և Քրիստոսով բոլորս կկենդանանանք։
Եվ սպասում ենք մեր Փրկչին՝ Քրիստոսին, որ նորոգի մեր խոնարհության մարմինը՝ իր փառքի մարմնի նմանությամբ։)
Սա իշխանություն ստացավ բոլոր ազգերին հովվելու երկաթե գավազանով, այսինքն՝ սաստիկ զորությամբ և անխորտակելի իշխանությամբ, ինչպես ասում էր. (ինձ տրվեց ամեն իշխանություն երկնքում և երկրի վրա. ) որ և համբարձվեց երկինք և նստեց իր փառքի աթոռին մեր այս մարմնով։
Որ և գալու է նույն մարմնով և հայրական փառքով՝ դատելու կենդանիներին և մեռելներին, այսինքն՝ արդարներին և մեղավորներին, կամ հրեշտակներին և մարդկանց, և հատուցում՝ ըստ յուրաքանչյուրի գործերի՝ բարի և չար։
Մեր նեղիչներին՝ նեղություն, և մեզ՝ նեղվածներիս, հանգիստ և մխիթարություն։
Որ և թող արժանացնի մեզ և իր անվան բոլոր հավատացյալներին աջակողմյան դասին և երանական ձայնին, ազնիվ ծառաների մտերմության մասին, սրբերի վիճակին, համաձայնությամբ փառք վեր առաքելու և գոհաբանության պատիվ մեր Տիրոջը և Աստծուն՝ Հիսուս Քրիստոսին, և կենդանարար Սուրբ Հոգուն՝ ամենակարող Հոր հետ, այժմ և անվերջ հավիտյանս, ամեն։