Read in the reader, with word lookup
Ագաթանգեղոս, Պատմութիւն Հայոց · 3/4
ՀԲ.
ՀԲ. Քանզի իբրեւ ետես Աստուած զազգս մարդկան * տկարացեալս եւ եղծեալս հիւանդութեան մեղաւքն՝ եկն իբրեւ զբժիշկ բժշկել զի մի՛ * ի հիւանդութենէ մեղացն մեռանիցին որում եւ վկայէ մարգարէն * եւ * ասէ Թէպէտ եւ հիւանդացաւ՝ սակայն դու հաստատեցեր զնաա։ 2 Արդ՝ նոյն գթածն եւ մարդասէրն որ ի սկզբանէն էր յաւիտենից հաստիչն * եւ արարիչն ամենայնի՝ նոյն ինքն բժիշկ իւրոց * արարածոցն * որ երկիւղածացն ծագեաց * զլոյս իւր որպէս ասէ մարգարէութիւնն * Ծագեսցէ ձեզ երկիւղածաց անուան իմոյ արեգակն արդարութեան եւ բժշկութիւն ի թեւս իւրբ։
* Եւ ո՞վ իցէ արեգակն արդարութեան՝ * եթէ ոչ որ խոնարհեցաւն եւ ծագեաց զիւր ճառագայթսն ամենայն հիւանդացելոցն եւ յախտ անկելոցն մեղաւք * նոյն է որ ի Հաւրէն ծագեաց զի * նա * միայն է որ կարէ լուսաւորել զոգիս խաւարեալս մարդկան եւ զուարճացուցանել զանձինս ստուերանստաց անկելոցն ։ 4 Եւ նա ինքն է որ յայց ել կորստեանդ ձերում որոյ * ճառագայթիւք նորա * կեան արարածք եղեալք ի նմանէ ամենայնք ։ 5 Նա եւ զարդն երկնից այսինքն են լուսաւորքն զիւրեանց լոյսն յակնարկել ճառագայթից * նորա ի մէջ արարածոց ջահացուցանեն՝ առ ի տալ լոյս երկրի եւ լի են լուսով նորա երկինք եւ աշխարհ ։ 6 Եւ Հոգի նորա՝ նշոյլք ճառագայթից նորին էութեանն որ խոնարհեցաւ * կամաւք * գթութեան իւրոյ եկն ի լուսաւորել զարարածս զի էին խաւարեալ՝ եկն ի տալ ծագել զլոյս իւր։
7 Իսկ եթէ ոչ կամիցին բանալ զսիրտս իւրեանց նորա ճառագայթից * Աստուածութեանն՝ այրեսցէ մինչեւ իսպառ * որպէս եւ ասէն թէ Հուր բորբոքեցաւ ի բարկութենէ իմմէ * այրեսցէ եւ իջցէ մինչեւ ի դժոխս ներքինս կերիցէ զերկիր եւ զամենայն բոյս երկրի նոցա վառեսցին հրով բորբոքեսցին հիմունք լերանց նոցաա։ 8 Զի՞ կամ ընդէ՞ր կամ ո՞րպէս զհիմունս մատուցեալ հրդեհիցէ։ 9 Այլ քանզի հիմնացեալ էին մեղքն յերկրի եւ զաւրացեալ՝ վասն այսորիկ հիմամբք եւ * արմատովքն հանդերձ զչարն հրդեհեսցէ եւ խլեսցէ զմոլորութիւնն յերկրէ առ հասարակ եւ զմորոսութիւն կռապաշտութեանն * ջնջել եւ ի բաց կորուսանել * որպէս ի սկզբան տանջանացդ * առ ձեզ ցուցաւ ։
10 Զի յորժամ * զծովու նմանութիւն զմեղացն քամելոյ եւ զյստակելոյ ճառս բերէ ի մէջ եւ զդժնդակսն հեղձուցանէ անդէն ըստ չհլութեան նմանութեան խստասրտութեան * ընդդիմասովոր բարոյիցն՝ ապարասան ապարթանական փարաւոնեան զաւրուն վաշտացեալ գնդաւքն եւ բազմացեալ կառաւքն եւ սպառազէն առնեւձիոյն նիզակաւք եւ անթիւ երիվարաւքն վառելովք ի ջուրսն կորնչել ։ 11 Զի ի չափաւոր ժամանակի՝ ոռոգմունք կարի պիտոյ են առ ամենայն * բոյսս սերման իսկ յորդն եւ անչափն՝ նեխէ * ապականէ եւ կորուսանէ * իսկ որ կարին բազմանայ՝ ողողէ անյիշատակ ջնջէ։ 12 Սոյն աւրինակ եւ լոյսն * ցանկալի է յաչս մեր այլ * յորժամ կարի ջերմակիծն առնէ՝ վնասէ ըստ եբրայական բանակին որ հակառակ կացեալ ընդ Մովսիսի՝ այրեցան * ի բարկութենէ անտի Աստուծոյ։
13 Իսկ ցամաք երկիրս բնակութիւն է մեր եւ ամենայն աւգուտք եւ պաճարանք կենաց մերոց * ի սմանէ եւ ի վերայ սորա եւ դայեկութեան դարմանք ըստ նմանութեան կաթինն * ի մաւրէ մեզ յայնմանէ։ 14 Վասն որոյ նոյն խնամակալ * մեզ երկիրս պայթեաց պատառեցաւ եբաց զիւր * թանձրութիւնն եւ * սոյզ ընկլոյզ եկուլ միանգամայն կենդանւոյն * ի դժոխս յուղարկեաց զղեւտացիսն որ իշխեցին յընչաց քերել եւ արհամարհել * զընտրեալն եւ զսիրելին Աստուծոյ զՄովսէս։
ՀԳ.
ՀԳ. Յայնմ ժամանակի այս * եղեւ իսկ արդ՝ զի առաքեաց Աստուած զՈրդին իւր առ մարդիկ որ * եկն եւ շրջեցաւ * ընդ աշխարհս եւ առաքեաց * զիւր առաքեալսն * ընդ երկիր ամենայն եւ այս երանելիքս որ առ ձեզ հասին ոչ միայն զլոկ բանս այլ եւ զնշանս արուեստիցն ցուցին ձեզ * ձերով պատուհասիւքդ։
* Իսկ արդ՝ որք անգոսնեցին * զծառայն * Աստուծոյ զՄովսէս այնպիսի պատուհասի եղեն արժանի * իսկ որք իշխեցին ընդդէմ Աստուածորդւոյն խստանալ ո՞րպիսի լինիցին * պատժոց * պատուհասից արժանի։ 3 Զի նոքա որ յերկրաւոր հրամանատուէն հրաժարեցին՝ այնչափ * բարկութեան եղեն պատահեալք իսկ որք յերկնաւորէն հրաժարեցին՝ ո՞րչափ * եւս առաւել լինիցին դիպեալք տանջանաց ։ 4 Քանզի Տէրն Աստուածորդին առաքեալ ի Հաւրէ յորժամ զիւր առաքեալսն զսիրելիսն առաքէր * ընդ երկիր ամենայն՝ այսպէս հատ զդատավճիռն եւ հաստատեաց * ասէ Որ զձեզ ընդունի՝ զիս ընդունի * եւ որ զիսն ընդունի՝ * ընդունի * զՀայրն իմա։
* թէպէտ յերեկ սպանէք դուք զնոսա այլ Աստուծոյն * նոքա * եւ այժմ կենդանի են եւ * յաւիտեան * կենդանի են լինելոց։ 6 Արդ՝ նոցին բարեխաւսութեամբ հաճեցայք դուք ընդ Աստուծոյ ըստ խրատու սոցին առաքելակցին * ձերոց առաքելոցս՝ մեծին Պաւղոսի * որ ասէն թէ Մեաւք * հաճեցարո՛ւք ընդ Աստուծոյ ի ձեռն մահու Որդւոյ նորաբ զի Որդին Աստուծոյ մեռաւ եւ եկեաց սոյնպէս եւ վկայքն նորա սիրելիք * կենդանի են եւ ձեզ բարեխաւս։
* Զի Որդին Աստուծոյ * նա ինքնին ձեզ քարոզ աւետեաց եւ * ինքնին ձեզ մատռուակ ուրախարար պատգամացն։ 8 Նա ինքնին ձեզ հրաւիրակ * յարքայութիւնն նա ինքնին պաշտաւնեայ իւրոց բարեացն նա ինքնին * բազուկս ի վեր հարեալ՝ ի մէջգետին անցեալ պարգեւատու լինի իւրոցն արժանեացն ։ 9 Նա ինքնին ահարկու լինի եւ դարձուցիչ ի վերայ այնոցիկ՝ որք ոչն ճանաչեն զնա նա ինքնին * գտակ է՝ որ կորուսեալն են ի նորա բարեացն։ 10 Նա * ինքնին առաջնորդ լինի մոլորելոցն * որք մոլորեալ են ի նորա ճանապարհացն։ 11 Նա * ինքնին նաւահանգիստ լինի այնոցիկ զորս ալիք ամբարշտութեան մեղացն պաշարեցին իբրեւ զձեզդ։ 12 Նա ինքնին լինի * դարձուցիչ գերութեանց՝ * որք իցեն գերեալք ի մեղս իբրեւ զձեզդ։ 13 Նա ինքնին լինի բժիշկ վիրաւորելոց՝ որ * ամբարշտութեամբն են վիրաւորեալք իբրեւ զձեզդ ։ 14 Նա * ինքնին լինի աւգնական՝ որք * թափեալ են յաւգնականութեանցն * զնայն ճանաչելոյ։ 15 Նա ինքնին լինի յոյս յուսացելոց ի նա ի * մշտնջենաւորն յանկէտ յանսպառ յանպատում յանվախճան արքայութեանն ։ 16 Որ նայի * քաղցրութեամբ * յարարածս իւր եւ գթութեամբն իւրով կերակրէ զչարս եւ զբարիս * այլ եւ խրատէ զամենեսեան զի յորդեգրութիւն կոչման Աստուածութեանն մերձենալ արժանիս * արասցէ ։
* Այլ ձեզ յայտնի * լինիցի զի այս այսպէս է զի Աստուած * մարդասէր կամի զի ժառանգս արասցէ * զձեզ ինքեան ։ 18 Այլ յայնժամ մինչ ոչն գիտէիք դուք զԱստուած՝ * ծառայէիք այնոցիկ * որք ոչ էին * ի բնէ աստուածք այլ այժմիկ ծաներուք դուք զԱստուած մանաւանդ թէ Աստուած իսկ ծանեաւ զձեզ զի էիք դուք մոլորեալք * յարարածս տկարս եւ * ի պաշտաւն սնոտի եւ ի լուծ ծառայութեան մեղացն էիք հնազանդեալ այլ այժմ * ազատեցայք յայնմանէ յանաւգուտ կամացն լծոյ ծառայութեանն ի ստրկութենէ * անտի ի Քրիստոս Յիսուս * ի Տէր մեր յՈրդին Աստուծոյ։
19 Զգոյշ լերուք գուցէ հրաժարիցէք ի խաւսելեաց աստի զի թէ այնք ոչ կարացին ապրել որ յերկրաւոր հրամանատուէն իշխեցին հրաժարել ո՞րչափ եւս առաւել մեք՝ * եթէ յերկնաւորէն թիկունս դարձուցանիցեմք ։ 20 Որոյ ձայնն զերկիր շարժեաց յայնժամ՝ դարձեալ եւ այժմիկ խոստացեալ է եւ ասէ * Դարձեալ * միւսանգամ շարժեցից ոչ միայն զերկիր * այլ եւ զերկինսա այլ զոր * ասէն միւսանգամ եւս»՝ * յայտնէ զշարժելոցն՝ իբրեւ զեղելոցն փոփոխումն զի այն հաստատուն կայցէ՝ որ անշարժն իցէ ։
21 Վասն այսորիկ հնազանդեցէ՛ք դուք ի սիրտս ձեր անշարժ թագաւորութեանն եւ ըմբռնեսջիք զշնորհս որով պաշտիցէք մտադիւրութեամբ զԱստուած ։ 22 Զի Աստուած՝ հուր ծախիչ է զի այրեսցէ զմեղս ձեր եւ սրբեսցէ զանձինս ձեր՝ * իբրեւ ի հալոցս փորձութեան ճարտարութեան արուեստիցն կռանագործ արծաթարարացն ընտրել զժանգն ի սրբոյ անտի։ 23 Իսկ որ ընտրին՝ սրբի եւ պատուականանայ իսկ որ ոչն՝ այրի եւ հրդեհի * որպէս գիտողն ասէ թէ Եղիցի լոյսն Իսրայելի ի հուր եւ սրբեսցէ զնա ի բոց բորբոքեալա։ 24 Եւ զանաւրէնութիւնսն՝ խոտոյ նմանեցուցանէ ասէ այսպէս թէ Վառեսցի զնովաւ եւ կերիցէ զնա իբրեւ զխոտ յաւուր յայնմիկ շիջցին լերինք եւ բլուրք եւ անտառք եւ կերիցէ ի շնչոյ մինչեւ ի մարմին եւ որ ապրէն՝ * եղիցի իբրեւ ոք որ ապրէ ի բորբոքեալ բոցոյ եւ որ մնացեալ իցէ * ի նոցանէ՝ ասէ թուով եղիցին բ։
ՀԴ.
ՀԴ. Արդ՝ ի ժամանակսն յայնոսիկ յառաջինսն յետ ջրհեղեղին իբրեւ բազմացան մարդիկ * ի վերայ երեսաց երկրի՝ վայելէին ի պարարտութեան խնամոցն Աստուծոյ եւ ճարպոյ եկեալ զակամբ՝ յայլայլութիւն մտաբերէին անկղիտացեալք յիմարեցան։ 2 Եկեալ ի մի վայր խորհուրդ * առեալ սնոտիմաց խորհուրդ շինել ի պաշտաւն մեհենից աշտարակ մի բարձր անհնարին՝ կոթողեցին ի դաշտսն Սենէար յերկրին Ասորեստանեայց ։ 3 Արդ՝ * շինել շինէին ի պաշտաւն դիւաց * անձանց իմն անուն մեհենաշէն կապեալ՝ առ իւրեանց որդիս թողուլ։ 4 Պանծացեալ հպարտացեալ զանձինս ի գործ կացուցեալ՝ կաւագործութեան * վաստակասէր անաւրէնութեանն աշխատէին * իբրեւ պաշար խերշատանաց չարութեան զաւակաց ազգացն * զկնի իւրեանց եկելոցն թողուլ խնդրէին այն անմիտ ազգն առաջին ։
5 Տէր Աստուած նայեցեալ ի նոցա պակասամտութիւնն՝ խառնեաց արբոյց նոցա զխառնակութիւն լեզուացն բաժանման անդէն ի նմին տեղւոջ զնոսա ընդ միմեանս խառնակեաց ուստի եւ նոյն տեղին զխառնակութեան զԲաբել անուն ժառանգեաց։ 6 Եւ նոքա ցրուեալք * ի միմեանց մեկնեցան չլուեալ այնուհետեւ այր ընկերի բարբառոյ այսպէս քակեալք ի միմեանց անջատեցան եւ լքումն * գործոյն եղեւ զոր առաջի * արկեալն էր՝ ինքեանք քակտէին։ 7 Եւ արբեալք՝ յիւրաքանչիւր լեզուս * խաւսէին ուսեալք յամենահաստիչ Արարչէն * խառնակեալք եւ ցրուեալք բաժանեցան ի միմեանց։
8 Եւ հուր ահագին հողմախառն շոգի Հոգւոյն Աստուծոյ որ * սովորն է զմարդիկ յուղղութեան ճանապարհն հաստատել եւ ի զրավաստակ ճանապարհացն խափանել * ուղղել յարդարութիւն * եւ հաստատել զամենեսեան՝ այն հուր անկեալ ի վերուստ կտրեալ զաշտարակն՝ վերուստ ի վայր փլուզեալ հոսեաց տապաստ դաշտացն ցան եւ ցիր կացուցանէր։ 9 Արդ՝ իբրեւ * այս նոցա նորացոյց ամբարշտութեանցն խափան լինէր ցրուեալք * ընդ վիճակս իւրաքանչիւր՝ ըստ կամացն Աստուծոյ * ի վերայ երկրի սփռեցան եաւթանասուն եւ երկու նահապետք լեզուաց կացեալ՝ բաժանեցան ընդ երկիր հաստատեալք յիւրաքանչիւր սահմանս։
10 Բայց մի ոմն որ նախնի հեբրայական ազգին * ոչ ի խորհուրդն եմուտ շինել զվաղափուլն եւ ոչ կցեցաւ * յարագաւերն՝ վասն որոյ էր խորհուրդն վասն այսորիկ զիւր լեզուն * պահեալ։ 11 Որ նախ Արարչին իւրովք զաւակաւք հանդերձ ծանաւթ եղեալ որպէս ի սկզբանն պատմեցաք զաստուածպաշտութիւն յանձն առեալ՝ ժողովուրդ ձեռական անուանեցան Աստուծոյ ուստի եւ մարգարէքն աստուածախաւսք Ուստի եւ Քրիստոս ըստ մարմնոյ որ է ի վերայ ամենայնի Աստուած աւրհնեալ * յաւիտեանսա ուստի եւ * աշակերտքն աւետարանիչք նորապարգեւ կտակարանացն շնորհելոց որք եւ * վկայք նորա զաւրութեանն գործոց * նշանաց եւ արուեստից որ գործեցան ի նորա գալստեանն։ 12 Որք եւ * մատակարարեցին զշնորհսն որք եւ զհուրն կենդանութեան Հոգւոյն ի բերան առեալ՝ հրդեհեալ սրբեցին զաղտն տիեզերաց որք եւ յարուցին ի գլորմանէ զանկելութիւն * ամենայն երկրի որք զանաւրէնութիւնն տիեզերաց փլուզեալ այրեալ մաշեցին ըստ աւրինակի բարձրաբերձ աշտարակին զորմէ պատմեցաքն ։
* փոխանակ բարձրաբերձ եւ վաղաւեր աշտարակին՝ խաչն ճշմարտութեան կանգնեցաւ որոյ զաւրութիւնն մշտնջենական է եւ փառք նորա Աստուած * որպէս եւ գիտողն ասէ Ի քեզ Տէր յայտնեսցի եւ * փառք նորա զքեզ ծածկեսցեն գնասցեն թագաւորք ի լոյս քո եւ հեթանոսք ի ծագել լուսոյ քոյբ։
ՀԵ.
ՀԵ. Ահա * թագաւորեալք որք պարծեցան ի խաչելեալ Փրկիչն * որք եւ վկայք են նորա Աստուածութեանն ։ 2 Որք մեռանն ընդ Քրիստոսի՝ ընդ նմին եւ թագաւորեն ա զի մատնեցան ի մահ վասն անուանն Աստուծոյ զի եւ կեանքն Յիսուսի յայտնի լինի ահաւասիկ ի մահկանացու * մարմինս սիրելեացն Քրիստոսիբ։ 3 Որք եւ յայտնի մեռեալք եւ ի ծածուկ կենդանիք որք քարոզենն յայտնի զկենդանութիւն իւրեանց * եւ տան զկենդանութիւն * ըմպել ձեզ որ մեռեալք էք ի մեղս ձեր։
* * Աստուած յայտնեցաւ ձեզ * յոսկերս նոցա վասն զի * առին նոքա * յանձինս իւրեանց զլոյս չարչարանաց * խաչին եւ նովին Քրիստոսի չարչարանաւքն աւրինակեալ * զհամբերութիւն * Փրկչին յանձինս իւրեանց լուսաւորել զխաւարն որ մածեալ էր յոգիս ձեր որպէս ասէ * գիտողն թէ * Խաւար ծածկեաց զերկիր եւ մառախուղ * մածեալ է զհեթանոսաւքգ։ 5 Ահա արդարեւ խաւար եւ մառախուղ մածեալ է զհեթանոսութեամբ * ոգւովք ձերովք՝ անճանաչողական սովորութեամբքդ որպէս եւ աշտարակն մոլորութեան * յոր յղացան ազգք մարդկան զանաւրէնութեան պաշտամունս անշնչոց եւ շնչաւոր * արարածոց պաշտաւն մատուցանել փոխանակ Արարչին։
6 Զի թէպէտ եւ յղացեալ խորհրդովք անաւրէնութեան յաշտարակագործ կորուսիչ պաշտամանն վասն որոյ * եւ ցրուեցան ընդ երկիր խառնակեալ լեզուաւքն՝ սակայն ոչ թողին զնոյնն * որպէս ասէն գիտողն * ի նոյն սաղմոսարանին թէ Ահաւասիկ երկնեցին զանաւրէնութիւն յղացան զցաւս եւ ծնան զանաւրէնութիւնա։ 7 Զի յետ քակտելոյն աշտարակին * եւ թողլոյն զիւրաքանչիւր գործս * անաւրէնութեան՝ գործեցին ձեռագործս որում երկիր * պագանէին որպէս եւ միւս գիտողն ասէ * Փայտին ասացին՝ հայր իմ ես դու եւ քարին ասացին՝ * եթէ քո իսկ ծնեալ է զմեզ եւ դարձուցին յիս զթիկունս եւ ոչ զերեսս իւրեանցբ։
8 Վասն այսորիկ փոխանակ փայտին որում երկիր պագանէին՝ կանգնեաց * զխաչն իւր ուստի եւ զլոյս ճառագայթիցն արձակեսցէ ամենայն արարածոց որք նստէին ի խաւարի եւ ի ստուերս մահու իսկ զանպիտոյսն այրեսցէ որպէս ըստ գիտողական բանին ասէ * Եղիցի * լոյսն Իսրայելի հուր եւ սրբեսցէ զնա ի բոց բորբոքեալգ։ 9 Իսկ աշտարակն յուզեաց զսրտմտութիւն բարկութեան Արարչին՝ ցրել * զնոսա եւ խառնակել զլեզուս նոցա։ 10 Իսկ * ի խաչէն ողորմութիւնք յուզեցան ժողովել զցրուեալսն ազգաց որդւոցն Ադամայ։ 11 Եւ փոխանակ քարապաշտութեանն հնոտւոյն սնոտւոյն՝ վիմացոյց * զհաւատս իւրոց վկայիցն զի անշարժ լինիցին եւ հաստատուն։
12 Եւ շինեսցո՛ւք մեք ձեաւք հանդերձ ի վերայ հաստատութեան հաւատոցն առաքելոց եւ մարգարէից * ընկալցո՛ւք զշնորհացն հուր Հոգին ։ 13 Որ այրեացն եւ փլոյզ զաշտարակն մոլորութեան՝ նոյն շինեսցէ զմեզ հիմամբք հաստատութեանն հաւատոյ եւ ածցէ զմեզ ի միաբանութիւն խաչիւն իւրով։ 14 Եւ տացէ մեզ զհուր Հոգւոյն որով մեղքն այրեսցին եւ * արդարութիւնն * լուսաւորեսցի ի խաչն ուստի Տէրն յայտնեցաւ * ուստի Տէրն կախեցաւ ուստի * փառք նորա * ծագեցին եւ լցին զերկիր ուստի վկայքն թագաւորքն եւ թագաւորեալքն ընդ Քրիստոսի որով եւ * հաշտիք դուք ընդ Աստուծոյ ի ձեռն մահու Որդւոյ նորա։
15 Վասն որոյ եւ * Աստուածորդին խոնարհեցաւ զի առցէ զմարմին մարդկան եւ խոնարհեսցի յանարգութիւն մահու՝ մինչեւ ի թաղումն անգամ զի զարժանացեալսն արասցէ նմանակիցս պատկերի Աստուածութեանն մարդասիրութեամբն իւրով որք եւ եղբարք անուանեցան վասն անբաւական սիրոյն՝ որ սիրեացն զմարդիկ զի լինիցի ինքն անդրանիկ ի մէջ եղբարց բազմաց։ 16 Վասն իւրոյ մարդասիրութեանն եհատ այսպէս * զդատավճիռն * ասէ * ինքն Աստուածորդին թէ Սոքա են իմ քորք եւ եղբարք * որ առնեն զկամս * Հաւր իմոյ որ յերկինս էա զի Որդին եկեալ կատարեաց զկամս Հաւր։
17 Եւ զի՞նչ իցեն կամք Հաւր՝ եթէ ոչ զի զորդիս մարդկան զմերժեալս ընկալցի միւսանգամ յարքայութիւնն եւ զանկեալսն ի ներքոյ մահու կանգնեսցէ ի կենդանութիւն եւ զկամարարսն Հաւր որ ինքն բնութեամբ * Որդի է միածին՝ * արասցէ որդիս շնորհաւք։ 18 Եւ վասն այնորիկ էջ ինքն Տէրն զաւրութեանց ի տկարութիւն մարդկութեան կարգացն զի նովին տկարութեամբ ըմբռնեսցէ զտկարացեալսն ի զաւրութիւն * փառացն Աստուածութեան կարգացն եւ տացէ արժանի լինել որդեգրութեան շնորհին ։
* ինքն իջեալ կամաւք զի զսիրեցեալսն խառնեսցէ * յԱստուածութիւնն։ 20 Որք * ըստ արժանական սիրոյն իցեն տպաւորեալ * աստուածական սիրոյն՝ զնոսա * եղբարս իւր անուանեաց եւ զբնական սէրն իւրոյ հայրական իմաստութեանն ուսոյց նոցա * եւ ի գութ * խնամոց Հաւրն գրգեաց յորդեաց ջեռոյց զնոսա եւ ետ իշխանութիւն սրբոցն որդիս Աստուծոյ լինել՝ որք հաւատացին յանուն նորաա։ 21 Եցոյց նոցա հայր շնորհաց՝ զծնողն իւր եւ եդ բանս ի բերան՝ հայր կոչել զնա անձանց * եւ եցոյց զբարերարութիւն Հաւր իւրոյ նոցա զի հաւրաբարոյ բարերարութեամբն * լիցին արժանի՝ ճշմարիտ * Որդւոյն եղբարք անուանել ։ 22 Զորս առեալ * Որդւոյն առ Հայր մատուցանիցէ թէ Ահաւասիկ ես եւ մանկունք իմ զոր ետ ինձ Հայրբ։ 23 Եւ դարձեալ առ Հայր խաւսի եւ ասէ թէ Պատմեցից զանուն քո եղբարց իմոց եւ ի մէջ ժողովրդոց աւրհնեցից զքեզա։ 24 Որպէս եւ առ աշակերտսն ասէր Զի զամենայն * զոր ասաց ինձ * Հայր իմ՝ ես ձեզ ցուցի զի ես զձեզ ինձ բարեկամս գիտեմբ։
* Որդին Աստուծոյ ճշմարիտ վկայս եւ խորհրդակիցս * իւր արար զկամարարս Աստուածութեանն իւրոյ որք մխեցան ի սէր * նորա եւ զպատուիրանս նորա պահեցին զորս եւ այնչափ վերացոյց * եւ բարձրացոյց զնոսա * յիւր * Աստուածութիւն անդր մինչեւ առ Հայր գոչէր թէ Այսուհետեւ սոքա չեն յաշխարհէ աստի որպէս եւ ես չեմ յաշխարհէս գ։ 26 Եւ ես աղաչեցից զՀայր զի զՀոգին սուրբ զբարեխաւսն առաքեսցէ առ ձեզ զառհաւատչեայն որ խառնեսցէ զձեզ * յԱստուածութիւն անդր որ ի ձեզ իսկ բնակեսցէ մինչեւ յաւիտեանս զոր * ոչ տեսանէ ասէ եւ ոչ ճանաչէ այս աշխարհդ։ 27 Արդ՝ զնոսա արար նախ տաճար Աստուածութեանն յերկրի եւ տուն աւթեվանաց Հոգւոյ սրբոյ * Ես եւ Հայր Իմ ասէ եկեսցուք եւ աւթեվանս առ ձեզ կալցուքե։ 28 Եւ գանձանակ սիրոյ զաւրութեան մեծութեան խորհրդոյ Հաւր պատրաստեաց զնոսա եւ յառաջ քան զաշխարհ ծանուցաւ նոցա։
ՀԶ.
ՀԶ. Եւ քանզի ոչ կարացեալ * մարդկան բառնալ զլուծ * պատուիրանացն արդարութեան՝ վասն այսորիկ անկան ընդ կարեաւք մահու մեղացն ։ 2 Եւ իբրեւ * ոչ ուրուք ի մարդկանէ կարացեալ ցանկել զխրամատութիւնն ի ծառայատոհմ * ազգացն ոչ հնարեցաւ այս լինել որ ի ձեռն Ադամայն յանցաւորութեան զաւրացաւ մահ եւ եկուլ * որպէս ասացաւն * թէ յԱդամայ ամենեքեան մեռանէին ա իսկ Որդին Աստուծոյ առ զկերպարանս Ադամայ ի նմանութիւն ծառայի եւ * եղեւ ինքն իբրեւ զմի ի մարդկանէ եւ * եկն ի ցանկել զխրամատեալն * զի շինեսցէ զաւերեալսն որպէս ասէ մարգարէն թէ Շինեսցին աւերակքն յաւիտենիցբ։ 3 Զի առցէ զմարմին արդարոցն իւրոց կերպարանացն եւ նովին մարմնովն կատարեսցէ զարդարութիւնսն ամենայն որպէս առ Յովհաննէս խաւսի թէ Այժմ այսպէս * վայել է լինել զի կատարեսցուք զարդարութիւնսն ամենայնգ։
* զի ինքն Տէրն ծառայական * մարմնովն զամենայն արդարութիւնսն կատարեաց զի * մարմնոյն զոր խառնեաց եւ միացոյց * յԱստուածութիւնն՝ նմին * մարմնոյն տացէ զյաղթութիւնն ։ 5 Զի որպէս ընդ միոյ ադամական մարմնոյն պարտաւորեցան՝ * նոյնպէս ընդ միոյ տէրունական մարմնոյն ազատեսցին ի ծառայութենէ մեղացն այնու ազատութեամբն՝ որ * ի վեր է քան զամենայն ազատութիւնս։
* վասն զնոսա ազատելոյ էջ ի ծառայութիւն զի իւրով մարմնովն լցցէ եւ կատարեսցէ զամենայն չափս կարգացն հանդիսի արդարութեանցն զի միանգամայն բարձցէ զկարիս տկարութեան մարմնոյ մեղացն եւ միանգամայն * ինքն ինքեան քահանայասցի Հաւր իւրում եւ միանգամայն ինքեամբ հաճեսցէ մատուցանել զինքն պատարագ հաշտութեան Հաւր իւրում եւ նովին պատարագաւն մատուսցէ * ընդ նմին զհաւատսն խոստովանութեան մերոյ։ 7 Զի ինքն էր որ յաղթեացն եւ կատարեացն եւ հատ ընկեաց զդատակնիք մահու զի անշուշտ * եւ անսուտ եւ անվրէպ լիցին կենացն աւետիք զի ի Քրիստոս Յիսուս ամենեքեան կենդանասցուք ։
8 Եւ զի՞նչ այն իցէ * զոր ասէն թէ Կատարեաց զկամս Հաւր իւրոյ եթէ ոչ՝ զի իւրով մարմնովն բարձրացուսցէ զանուն յաղթութեան կատարման արդարութեան։ 9 Ընդ ամենայն մարմնաւորաց առեալ զնպատակն յաղթութեան * զի բարձցէ զնախատինս յորդւոցն Ադամայ եւ թափեսցէ զթոյնս մահու եւ ջրեսցէ զխայթոցս դժոխոց * որպէս զի համարձակ լիցուք յասելն թէ * Ո՞ւր է յաղթութիւն քո մահ կամ * ո՞ւր են խայթոցք քո դժոխքա։ 10 Զի հատցէ միանգամայն զամենայն արտաւսր յամենայն երեսաց եւ բարձցէ զսուգ տխրականբ եւ տացէ զուարթութիւն զանտրտումն ։
* որպէս ինքն խոնարհեցաւ * ի բարձրութեանց անտի՝ այնպէս բարձրացոյց զորս եգիտն արժանաւորս իւրում Աստուածութեանն * եւ արար զնոսա գանձանակս սիրոյ իւրոց կամացն եւ տաճար բնակութեան Հոգւոյն սրբոյ զի լիցին նոքա ընկղմեալ * յԱստուածութիւնն զի իւրովն ազգակից մարմնովն ձգեաց * զնոսա * նախ առ իւր եւ նոքաւք զամենեսեան * ձգեսցէ ի նոցա ուրախութիւնն ։ 12 Որպէս * յառաջախաւս գիտող մարգարէն * յայս հիացեալ խաւսէր թէ Ուրախ լիցուք յուրախութիւն ազգի քոյ եւ գովեսցուք մեք ի ժառանգութեան քումա զի ժառանգութիւն Հաւր՝ * Որդին միածին է * իսկ ազգք ուրախակիցք՝ արդարքն մարմնակիցքն տէրունական մարմնոյն։ 13 Զի զգովութիւն արդարութեանն ինքն բարձրացոյց ընդ ամենայն մարմնոց մարդկան որ * ժառանգն էր Հաւր եւ ժառանգիչ ամենայն արարածոց։ 14 Իսկ զիւր վկայեալսն * արար իւր ուրախակիցս * զի տոհմակիցք էին մարմնոյ նորա իսկ ամենայն * տոհմակից մարդիկ լիցին ուրախակիցք տոհմակցաց իւրեանց * վկայիցն։
* Եւ Տէրն նախ զնոսա զատոյց յերկրէս կարգաց եւ հրեշտակակրաւն եւ աստուածախառն կարգաւք բարձրացոյց յերկրէս զի ինքեանք վերացեալք * յԱստուածութիւնն՝ զամենեսեան զտոհմակիցս իւրեանց վերացուսցեն ի նոյն սէր Աստուածութեանն յոր ինքեանք հասին։ 16 Զի եւ զխորհուրդս Աստուածութեանն նախ նոքա արժանացան գիտել եւ նոքաւք ամենայն արարածք գիտացին՝ զոր աշխարհ ասէ * ոչ տեսանէ եւ ոչ ճանաչէբ։ 17 Զի նոքա նախ զատան մեկնեցան յաշխարհէս եւ ապա հասեալ սիրովն Տեառն իւրեանց ի զաւրութիւն Հոգւոյն նորա Դուք ասէ ճանաչէք զի * ի ձեզ բնակեսցէ մինչեւ յաւիտեանա։
ՀԷ.
ՀԷ. Տեսանէ՞ք զդատավճիռն զի ասաց * թէ մինչեւ յաւիտեան ի ձեզ բնակեսցէ զի որպէս ի կենդանութեան սոցա՝ սոյնպէս եւ այժմ եւ յաւիտեան բնակեալ է յոսկերս սոցա բարեխաւս Հոգին՝ որդեգրութեան արժանի եղելոցս որով * հաշտիցիք դուք ընդ Աստուծոյ ի ձեռն մահու Որդւոյ նորա։ 2 Զի սուրբ վկայքս այսոքիկ Հոգւովն * որում * եղեն արժանի՝ նովին լիցին ձեզ բարեխաւս զի եւ ձեզ * անգիտելոց եւ յանցուցելոց * լիցի թողութիւն։ 3 Զի Որդին Աստուծոյ որ ինքեամբն եցոյց զաւրինակ կենդանութեան իւրոց վկայիցն * սիրելեաց՝ ասէ * ցնոսա թէ Ես կենդանի եմ եւ դուք յիս կենդանասջիք * զի ես * ընդ Հաւր եւ դուք ընդ իս եւ ես * ընդ ձեզ։ * Զի որ ընդունի զպատուիրանս իմ եւ պահէ զնոսա՝ նա էր որ սիրէ զիս եւ սիրեսցի ի Հաւրէ իմմէ եւ ես * սիրեցից զնա եւ երեւեցուցից նմա զիսբ։
5 Արդարեւ սիրեցին զՏէրն առաւել քան զկար իւրեանց * զի տեսին * զՏէրն * եւ զԱրարիչն զի եդ զանձն իւր ի վերայ նոցա իսկ սոքա ետուն զանձինս իւրեանց * ի մահ փոխանակ մահու նորա եւ խառնեցան ի սէր Աստուածութեան նորա եւ եղեն աւթեվանք մեծութեան նորա։ 6 Տեսին զՏէրն զի մատոյց զանձն իւր * Հաւր պատարագ վասն այսորիկ եւ սոքա իբրեւ գառինք մատուցան ի մահ զի լիցին պատարագ Աստուածորդւոյն։ 7 Զի * Որդին Աստուծոյ կատարեաց զկամս Հաւր իւրոյ իսկ սոքա կատարեցին զկամս Աստուածորդւոյն։ 8 Աստուածորդին ձգեաց զնոսա առ ինքն եւ նոքաւք զամենայն տիեզերս։
* նոքա հրաման ի Տեառնէ՝ արհամարհել * զաշխարհս եւ զամենայն * որ ինչ յաշխարհի է զի արհամարհեսցեն զայս կեանս յաշխարհի՝ զի անցաւորք են։ 10 Արհամարհեսցեն եւ * զնեղութիւնսն որ ի սմա՝ վասն արդարութեանն * որ գայցէ զի երանութիւնք են * եւ սերմանիք մշտնջենաւոր արքայութեանն ։ 11 Զի խոտեսցեն * եւ անարգեսցեն լքցեն * եւ թողցեն զիւրաքանչիւր գործս ունայնութեան կարգացն զի ապրեսցին ի յաւիտենից տանջանացն։
* Ասէ Մի՛ երկնչիք յայնցանէ * որ զմարմինն սպանանեն եւ զոգին ոչ կարեն սպանանել այլ երկերո՛ւք * դուք յայնմանէ * որ զոգին եւ զմարմինն արկանիցէ ի գեհենն հրոյ ա։ 13 Զի թողցեն զչարն եւ ընտրեսցեն զբարին փափաքեսցեն ընթասցին ի սրբութիւն * եւ զերկնաւոր * լոյսն եւ զյաւիտենից փառսն ժառանգեսցեն եւ ժառանգակից * անմահութեանն լիցին աստուածական յաւիտենական փառացն։
* Ասաց Որդին Աստուծոյ * Մտէ՛ք ընդ նեղ դուռն զի նեղ է ասէ դուռն որ հանէ ի բարիս եւ անձուկ է ճանապարհն որ տանի ի կեանսն յաւիտենիցբ։ 15 Զի նեղութեամբ եւ վշտաւք հասցեն յանսպառ * արքայութիւն անդր որ * պահեալն է նոցա յորժամ Քրիստոս յայտնեսցի միւսանգամ յաւիտենական պարգեւաւքն յարութեամբն եւ անմահութիւն բերելով եւ ըստ գործոցն հատուցանելով * որպէս * եւ անդր եւս յիւրում տեղւոջն պատմեսցուք ձեզ ։
ՀԸ.
ՀԸ. Եւ եղերո՛ւք դուք ասէ խորագէտք իբրեւ զաւձսա։ 2 Եւ զի՞նչ իցէ խորագիտութիւն աւձին եթէ ոչ՝ * իբրեւ ծերասցի նա եւ տեսցէ ապականեալ զմարմին իւր՝ զխորհուրդս խորագիտութեանն իւրոյ ի մէջ բերէ։ 3 Զի դիմէ * նա ընդ տեղի ինչ նեղածերպ վայրաց եւ ընդ կրթելն կեղեւէ զապականեալ մորթն ծերացեալ մարմնոյն ի բաց մերկանայ * եւ միւսանգամ ի մանկութիւն * դառնայ եւ նորոգեալ զծերութիւնն իւր զարդարէ ։ 4 Սոյնպէս եւ արդարքն զանցաւոր մարմնոյս խտղտմունս * յանձանց ի բաց * մերկանան զի մտցեն * ընդ նեղ դուռնն եւ ըմբռնեսցեն զանմահ թագաւորութիւնն ։ 5 Զի * որ զՏէրն սիրեցին՝ կենդանիք են յաւիտեան քանզի այսպէս * ասաց Որ հաւատայ յիս թէպէտ եւ մեռանի՝ կենդանի էբ զի Ես իսկ եմ յարութիւն եւ կեանքգ * ասաց Որդին Աստուծոյ որ կամաւքն Հաւր որպէս վերագոյնն ասացաք ճաշակեաց զմահ վասն մեր զի փրկեսցէ յապականութենէ զամենայն ազինս։ 6 Իսկ այժմ զի նստի ընդ աջմէ Հաւր՝ զամենայն ինչ պատրաստէ եւ շնորհէ յուսացելոց իւրոց։
7 Եղերո՛ւք ասէ միամիտք իբրեւ զաղաւնիս ա։ 8 Մի՝ վասն զի մարդասէր է * եւ մարդընդել եւ * ի մարդամաւտի եւ եթ * կամի կեալ աղաւնի * զի եւ Աստուած մարդասէր է եւ կամի հանապազ ի մէջ սրբոց իւրոց բնակել։ 9 Եւ միւս՝ եթէ բազում անգամ բարձցէ ոք զձուս կամ զձագս * աղաւնւոյ՝ ոչ * երբեք երկմտեալ թողու զտեղի * բունոյ իւրոյ։ 10 Սոյն աւրինակ թէպէտ բազում եւ անսպառ իցեն չարիք մարդկան հանապազ * առ արարչութիւնն ուստի խնամք դարմանոցն մատակարարին եւ զնա ոչ ճանաչեն՝ սակայն ոչ թողու * եւ հեռանայ յարարածոց իւրոց այլ հանապազ յայց ելեալ՝ խնդրէ զկորուսեալս զի գտցէ եւ * ասէ թէ Այսաւր ձայնի իմում լուիցէքբ * եւ կամի զի վասն որոյ զՈրդին իւր առաքեաց՝ արասցէ ժառանգս * շնորհաւք զամենեսին։ 11 Զի ուսցին զխորագիտութիւն աւձին մերկանալ զհնութիւն մարդկութեան տգիտութեանցն * ամբարշտութեանց յանձանց եւ առցեն զմիամտութիւն զանվնաս եւ զսուրբ աղաւնոյն * որ եւ զբարս Աստուածութեանն յինքեան բերէ։ 12 Քանզի եւ Հոգին Աստուծոյ յորժամ յայտնեցաւ աշխարհի զոր ի վերն պատմեցաք՝ ի կերպարանս մարմնաւոր աղաւնւոյ երեւեցաւ զի ցուցցէ զբարերարական զմիամտական սիրոյն զառաւելութիւն ։
13 Զի որք * կամիցին * ասպնջական * Հոգւոյն Աստուածութեանն լինել՝ առցեն * ի տեսլենէ անտի զբարս զանվնաս եւ զաներկեւան աղաւնւոյն ։ 14 Որպէս եւ Տէրն ասէր ցաշակերտսն թէ Եղերո՛ւք դուք բարերարք * առ չարս եւ առ թշնամիս եւ յամենեցունց հալածեալք վասն արդարութեան զի Հայրն ձեր բարերար է ծագէ զարեգակն իւր ի վերայ բարեաց եւ չարաց եւ ածէ անձրեւ * ի վերայ արդարոց եւ մեղաւորաց զի լիջիք դուք * որդիք բարերարք Հաւրն ձերոյ բարերարիա։
ՀԹ.
ՀԹ. Արդ՝ որք յայսմ միամտութեան արդարութեան պատուիրանի կացեալ իցեն՝ առցեն զկերպարանս արագաթեւն աղաւնւոյ եւ թռիցեն ի թեւս Հոգւոյն սրբոյ * հասանել յերկնից * արքայութիւնն որում * ցանկացեալ մնային սուրբք յերկրի։ 2 Յոր եւ մարգարէն կաթոգին տենչացեալ սպասէր ասելովն թէ Տայր ոք ինձ թեւս որպէս զաղաւնւոյ զի թռչէի վերանայիբ։ 3 Զոր եւ երանելին Պաւղոս առաքելակից ձերոց առաքելոցս մեկնեաց * ի թղթին մխիթարականի * որով զԹեսաղոնիկեցիսն սփոփէր թէ * Մեք որ կենդանիքս եմք եւ որ մնացեալքս լինիմք՝ հանգուցելովքն հանդերձ * յափշտակիմք ընդ ամպս՝ ընդ առաջ լինել Տեառնն ի վերայ աւդոց եւ այսպէս * յամենայն ժամ ընդ Տեառն լինիցիմք գ խառնեալք ի գունդն Քրիստոսի թռուցեալք ի թռիչս արագութեան լուսափետուր սպիտակերամն աղաւնեաց * որք առին կերպարանեցին յանձինս * զկերպարանս Որդւոյն Աստուծոյ որ երեւեցաւ նոցա եւ զնոյնս պատուիրեաց յանձինս մատուցանել զի բուսուսցէ նոցա թեւս հոգեւորս՝ * խառնել ի գունդն աստուածական ։
* Արդ՝ զարմացեալք հարցանիցեն եւ * զաւրք վերինք լուսեղէնք յորժամ տեսանիցեն զներքնագունդս սրբոց մարմնականաց զի առ Տէրն ի ներքուստ * վերացեալ գայցեն թէ Ո՞վ են սոքա * իբրեւ զամպս թռուցեալ եւ իբրեւ զաղաւնիս ձագախառն * երամովին գան առ իսա։ 5 Ապա լուիցեն անդէն յինքնին Տեառնէն պատասխանի թէ * Սոքա յիս յուսացեալ են տարայց զնոսա ի լեառն սրբութեան իմոյ եւ ուրախ արարից զնոսա ի տաճարի իմումբ եւ ամենեքեան որ տեսանիցեն * զնոսա՝ ճանաչիցեն * թէ Սոքա են զաւակ աւրհնեալ յԱստուծոյ գ եւ ուրախութեամբ ցնծասցեն ի Տէր։ 6 Անդէն ասիցէ Տէրն թէ * Եղիջիք ինձ * ուստերք եւ դստերքդ անդ ապա գութք խնամոցն յուզիցին արարչական սիրոյն ըստ բանի մարգարէին թէ Որպէս գթայ հայր ի վերայ որդւոց իւրոց՝ գթասցի * Տէր յերկիւղածս իւրե։
* Զի այժմ յուսով նայելովն՝ զայս ամենայն իբրեւ ընդ հայելի տեսանեմք բայց ապա դէմ * յանդիմանզ եւ ի նոյն նորոգումն նորոգիմք փառաց ի փառս իբրեւ * զՏեառն Հոգին որ փորձէն եւ ընտրէ * զամենեսեան * եւ նորոգէ զորս եւ գտանէ * արժանացեալս։ 8 Արդ՝ ի բովս փորձութեան հալոցաց * ընտրութեան հրոյ կացուցանէր զլեզուս առաքելոցն զի նոքաւք ամենայն տիեզերաց ընտրութիւն * արասցէ զի եւ տաճար Աստուածութեանն եւ բովք երկրի աւթեվանք Արարչութեանն եղեն։
* եւ յառաջավաստակ մշակացն մարգարէիցն՝ զկնի գալոցս դաւանեալ զայս զլինելոցս ամենայն ազգաց՝ նախ իւրեանց հրէական ազգին * ծանուցանելովն եւ ապա ամենայն տիեզերաց ազդ առնել * սմին թէ Ժողովել ժողովրդոց ի միասին եւ թագաւորաց ծառայել Տեառնա։
10 Եւ դարձեալ յանձինս հայեցեալք * եւ զառ յապայ * գալոցն որդիս՝ զառաքեալսն նկատեալ * եւ առ Տէր գոչեալ * իբրեւ զանձանց * եւ զորդւոցն որ * սփռելոցն էին * ընդ երկիր թէ Փոխանակ հարց քոց՝ եղիցին որդիք քո եւ կացուսցես զնոսա իշխանս * ընդ ամենայն երկիրբ։ 11 Որք եւ կացեալ իշխան երկրի դարձուցանել զամենեսեան միում իշխանութեան ի հնազանդութիւն ի ծառայութիւն ազատութեանն անձնիշխան կամաւք զի լիցին ամենեքեան ժառանգք արքայութեանն յինքնագործ * լաւութենէ անտի հանդերձ իշխանաւք։
* Որպէս եւ ինքն Տէրն խաւսի զհանդերձելոցն բերանովք մարգարէիցն թէ Արարից զիշխանս քո ի խաղաղութիւն եւ զայցելուս քո յարդարութիւնգ որով առաքեալքն արբին զբաժակն այցելութեան եւ արբուցին տիեզերաց զբաժակն խաղաղութեան։ 13 Վասն որոյ * եւ յառաջագոյն իսկ կանխեալ մարգարէին տեսողութեամբն զլինելոցսն * թէ Այսպէս ասէ ցիս Տէր Ա՛րկ դու զարծաթդ ի բովս եւ * քննեա՛ * եթէ սուրբ իցէ որպէս եւ ես քննեցայ * ի վերայ նոցա եւ * առի զերեսուն արծաթին * եւ արկի ի տուն Տեառն ի բովսա։
14 Այլ զի գալոց իջանելոց էր Աստուածորդին եւ զամենայն ազգս վերացուցանելոց էր * յԱստուածութիւնն վասն այսորիկ եղեալ քննութիւն ի վերայ ամենայն մարդկան * ըստ նմանութեան պատուիրանին՝ ի պտղոյ ծառոյն չճաշակելոյ զի արժանի * լինիցին զանմահութիւնն * առնուլ շնորհապարգեւին։ 15 Նոյնպէս եւ Տէրն մարմնոյն խոնարհութեամբն եւ անարգն երեւելով փորձեալ քննեսցէ զքաջահաւատսն որք ի գձուձ կերպարանսն տեսին եւ լուան * եթէ Աստուած է * եթէ ո՞րպէս եւ զիա՞րդ հաւատասցեն բնութեան բարձրութեանն * վասն այսորիկ * ած եւ ասաց թէ * Որպէս * եւ ես քննեցայ ի վերայ նոցա։ 16 Արդ՝ արարեալ զնոսա միասնական միաբանութեամբ՝ իբրեւ զմի տուն երեւեցուցեալ միախոհ միահաւատ ճշմարտութեամբն միաքարոզ յաւդապատ անդամաւքն * մի տաճար Աստուածութեանն որով եւ զամենայն տիեզերս քննեսցէ վասն իւրոյ գալստեանն հաւատալոյ ։
Ձ.
Ձ. Արդ՝ քանզի եկեր * հուր մեղացն եւ վախճանեաց առ հասարակ զմարդկութեան բնութիւնն զի բորբոքեալ մեղքն ի նմանութիւն հրոյ տոչորեցան * եւ բարկութիւն սրտմտութեան * Աստուծոյ * զարթեաւ առ ի խնդրել վրէժ։ 2 Արդարեւ թուով մնացեալք * որպէս ասացն * թէ Եւ որ մնացեալքն իցեն՝ թուով լիցինա։ 3 Արդ՝ նախ ընդ թուով մտանէր * եւ յայտնէ զերկոտասանսն հաստատեալս՝ * մշակս կացուցեալս ըստ ազգացն իսրայելական տոհմին։ 4 Որ եւ ըստ առաջին լեզուացն բաժանելոց * ամենայն ազգաց երեւեցուցեալ * եաւթանասուն եւ երկուս * որպէս * յառաջագոյն * քան զայս ասացաք * զի նոքաւք ի միաբանութիւն զառաջին պատառումն ազգացն * եւ լեզուացն ժողովեսցէ։
5 Իսկ սոքա զառաջինն՝ թուով մնացեալք * եւ սակաւք։ 6 Վասն որոյ եւ ինքն եկն Որդին Աստուծոյ ուսուցանել միաբանական հաւատովք ընտրել զմի եւ զնոյն ժողովն * վասն որոյ եկն իսկ * եւ ասէ * Հունձք բազումք են եւ մշակք սակաւք արդ՝ աղաչեցէ՛ք զտէր հնձոցն զի հանցէ մշակս ի գործ արդեանց իւրոցբ։ 7 Եւ նոյն ինքն * այսուիկ * պահանջեաց ի նոցանէ զսէր * առ միմեանս եւ միացուցեալ զնոսա՝ * իւր տաճար հաստատեաց յերկրի եւ նոքաւք փորձեաց զամենայն տիեզերս։
* Եւ այս էր որ երեւեցաւ հուր Հոգին յաւուրս պենտեկոստէիցն որ եկեալ հանգեաւ ի լեզուս առաքելոցն որ եկեալ ժողովեաց զցրուեալսն * եւ * սկսաւ խաւսել լեզուս առ լեզուս * առաջինս առ ցրուեալսն։ 9 Վանս զի անկաւ սերմն անաւրէնութեան յարգանդ մտաց անմիտ մարդկանն առաջնոյ * վասն այսորիկ եւ սաղմն ամբարշտութեան ընկալեալ՝ ձեռն զկշտաւ արկեալ յղացան զկռապաշտութեան ծնունդն ի մէջ բերել ։ 10 Իսկ պտուղն այսորիկ՝ քակտումն էր * յայլափոխ յայլաձայն * այլ ընդ այլոյ ի միմեանց մոլորեալք այր յեղբաւրէ իւրմէ անջատելով ցրուեցան։
11 Իսկ սոցա զմիասիրտ ժողովն միասէրն խնդրեալ * ի միմեանց։ 12 Վասն այսորիկ հրամայէ զի նախ ինքեանք իւրեանց մտաւքն առ միմեանս ժողովեսցին զի ուսցին զամենայն ազգացն ժողովսն * ածել ի մի միաբանութիւն։ 13 Զի նախ զնոսա արասցէ աւթեվանս պատրաստեալս եւ ապա առաքեսցէ առ նոսա * զՀոգին Աստուածութեանն * որ զսէրն Հաւր եւ զՈրդւոյ առեալ խաղացեալ * գայր առ նոսա զի նախ ի նոսա բնակեսցէ եւ նոքաւք յամենայն արարածս։ 14 Ես եւ Հայր * իմ ասէ եկեսցուք եւ աւթեվանս առ նմա արասցուք ա։ 15 Եւ սիրովն առ միմեանս զոր ուսոյց նոցա՝ ասէ Աղաչեցէ՛ք զՏէր հնձոցն զի հանցէ * մշակս ի գործս արդեանցն իւրոց բ։
16 Միթէ ինքն ո՞չ կարէր առանց նոցա աղաչանացն * զայն առնել որ ակնարկելովն արար զամենայն արարածս * այլ վասն զի * առ ամենայնիւ ընկերսիրութիւն պատուական է առ Աստուածութիւն անդր * զի որպէս Աստուածութիւնն մարդասէր է՝ * նոյնպէս կամի զի զմիմեանս սիրելովն արժանի լիցին Աստուածութեանն * առ միմեանս անվնասութեամբն։
17 Զի ի միոջէ երկրէ հող եւ * հողմք եւ բոյս հողոյ ի միմեանց * բաժանեալ ծնունդք եւ միոյ Արարչի ստեղծուածք * սիրեսցեն նախ զարարչութիւնն եւ սիրեսցին ի նմանէ եւ նորա հաճոյիւքն * կեալ կարասցեն ըմբռնեալ զարքայութիւնն երկնից ։ 18 Զի անձնսիրութեամբ ընկերսիրութիւն ոչ լինի այլ ինքնասիրութիւն որ ոչ է հաճոյ կամաց արարչութեանն վասն որոյ եւ * մեղքն ի սկզբան մտին յաշխարհ։ 19 Իսկ զի Աստուածութիւնն մարդասէր է՝ վասն այսորիկ իւրոց կամացն արար զնոսա խորհրդակիցս զի նոքա սիրեսցեն զմիմեանս եւ ելցեն հրաւիրակ տիեզերաց եւ աղաչեսցեն եւ հանցեն մշակս ի գործս արդեանց Տեառն իւրեանց։
ՁԱ.
ՁԱ. Զի առաջին յղութիւն անձնակամ մարդկանն գնալոյ՝ ծնաւ զպատառումն * խառնակութեան լեզուացն։ 2 Որպէս եւ վասն հրէական ժողովրդեանն * տեսանի ի մարգարէականացն * պատմութենէ զի ասէ Ա՛ղէ հարցէ՛ք եւ տեսէ՛ք իցէ՞ երբեք լուեալ թէ արուք * յղանան եւ ծնանին ձեռն արկեալ զընդերաւք եւ դարման խնդրեն ։ 3 Զի տեսանեմ աւասիկ * զամենայն այր՝ եւ ձեռն իւր ի վերայ կշտի իւրոյ հայիմ ընդ մարդ * եւ երեսք ամենայն իբրեւ ի գոյն դալկան՝ դեղնացեալ շրջինա։
* Արդարեւ իսկ յղացեալ էին * յամբարշտութիւնս կռապաշտութեան բագնասէր բարոյիցն եւ ձեռն յընդերս * եդեալ՝ * ակն ունէին շահազաւակ գտանել անձանց ի սնավաստակ * գործոց անտի։ 5 Ուստի եւ զեղուկ * զգոյն ախտի ծննդեան՝ * ի հատուցմանէ անտի յանդիմանութեանն * գտեալ լինէր նոցա՝ զգերութիւն ծնանելով եւ զքայքայումն աւերածոյ ցրմանն փոխանակ պտղոյ որովայնին իբրեւ զմանուկ ի գիրկս առեալ տանէին եւ յազգս աւտարս պանդխտեալք՝ * փոխանակ սիրոյ ամուսնութեան սենեկացն՝ * թափառական լինէին։ 6 Փոխանակ ապստամբութեանն վիճակատուութեան՝ զկործանումն յԱրարչէն իւրեանց ի մերձաւոր Տեառնէն ընդունէին։
7 Սոյն աւրինակ եւ ազգքն առաջինք փոխանակ զի իշխեցին ի բուն * յիւրեանց Տեառնէն թիկունս դարձուցանել որ զնոսայն յոչնչէն ինչ արար * եւ ի խեցեկոյտ ի խեցեկարկառ ի կպրաշաղախ աշտարակն ապաստանեալք՝ նովին ախտիւն անաւրէն պաշտամամբքն յղացան ցրուեալք պատառեալք քակտեալք ի միմեանց բաժանեալք՝ ծնանէին ընդ երեսս երկրի իւրաքանչիւր ոք առանձինն մի մի ի նոցանէն զմենութիւն չկեցութեանն յանձինս իւրեանց իբրեւ զպտուղ որովայնի ի գիրկս ըստ նմանութեան մանկամաւր * առեալ՝ ընդգրկեալ բերէին։
* Եւ * հայեցեալ ի պատուհասն առաջին եկեալ ջրհեղեղին՝ * սկսան գործել զաշտարակն իբրեւ ակն ունել նմին եւ նովին շինուածովն ապրել՝ յորժամ եկեսցէ ։ 9 Եւ ոչ հայեցան յԱրարիչն՝ կարճել յիւրեանց անաւրէնութեանցն եւ նորին * հաճելի գործովն ապրել եւ * ի նմանէն * որ ինչ կամք եւ * լինելութիւն * թէ յետս թէ յառաջ * զայն ինչ * ոչ ածին ընդ միտ՝ որ ի սկզբանէ * Արարիչն էր եւ * ի մի ժողով եկեալ ամենեքեան՝ * ոչ եւս զգային միմեանց յղութեանն որով եւ ծանրացեալն էին։
10 Վասն այսորիկ եւ ամենատեսն իբրեւ ետես զանհաճոյս կամացն իւրոց ի նոսա զխակութեանն զանհասութիւն՝ խորհուրդ արկեալ Աստուածութեանն զյղութեանն նոցա բերել ի մէջ զծնունդն ։ 11 Եւ ասաց Աստուած Եկա՛յք իջցո՛ւք եւ պղտորեսցո՛ւք * զլեզուս նոցաա եւ ոչ ասաց թէ Գնացէ՛ք իջէ՛ք եւ պղտորեցէ՛ք * զլեզուս նոցա * որպէս եւ կարգ հրամանին պատշաճէր Աստուածութեանն այլ * Եկա՛յք ասէ իջցո՛ւք եւ * պղտորեսցուք իբրեւ առ հաւասարութիւն գործոյն * յայտնի առնէր ի պղտորեսցո՛ւք-ն ասել յիրաւի եւ առ մարդոյն արարչութեամբն եւ լեզուացն բաժանմամբ աւրինակեաց զայս։
* Քանզի զմարդկութիւնն վասն մերոյ փրկութեան յանձն առնլոց էր Աստուածութիւնն՝ զթիւ Երրորդութեան երեսացն ուսուցանէր առաքելոցն զի ըստ այնմ աւրինակի * աշակերտեսցեն զամենեսեան որ ընդ ամենայն * տիեզերս մարդիկ իցեն յայտնեալ երեքանձնական միասնական * զաւրութեանն * միապաշտաւն տէրութեանն * խոնարհեալ ծունր կրկնեսցի ։ 13 Իսկ յղութիւն նոցա ծնոյց զանլուր միմեանց ձայնիցն շփոթութիւն ։
* Իսկ արդ՝ զի՞նչ ասացին ազգքն այնոքիկ առաջինք ի շինել զաշտարակն Եկա՛յք * շինեսցո՛ւք աշտարակ զի իցէ * գլուխ * նորա ի վեր մինչեւ յերկինսա։ 15 Որ ոչ կարացին հասուցանել ի բարձրութիւնն խոստացեալ անձանց պարծանացն զոր պանձացան այլ * աւերեցին փլուզին քակեցին զմիաբանական միալեզու միաբնութեանն իւրեանց շինութիւն միամտութեանն ։ 16 Ոչ հասուցին զաշտարակն ըստ ասելոյն յերկինս * զի յերկրի էր եւ աստուստ էր շինուածն այլ անտի * իջուցին ի կործանումն * բաժանման ցրուելոյն յղացան զանաւրէնութիւն ծնան զբազմաձայն * լեզուացն բաժանումն զի մի՛ լուիցէ այր ընկերի բարբառոյ ի միմեանց մեկնելով ցրուեցան ։
17 Իսկ Աստուածութիւնն երեւեցաւ յայնժամ խորհրդով եւ յայտնեցաւ այժմ յայս ժամանակս յայտնապէս մեկնեցաւ արդեամբք զի ծանիցեն * ամենեքեան տեսցեն եւ հաւատասցեն։ 18 Արդ՝ սերմանեաց յանձինս մարգարէիցն զշնորհս յառաջգիտութեան Հոգւոյն սրբոյ զի յղասցին զճշմարտութեանն աւետիս Աստուածութեանն գալստեան ամենայն արարածոց եւ նոքա սերմանեսցեն ընդ ամենայն տիեզերս զի յղասցին զխորհուրդն կենդանութեան * ակնկալութեան անմահութեանն բերել զծնունդն։ 19 Յղասցին զյոյս եւ զսէր * նախ առ Աստուածութիւն արարչութեանն եւ * ապա զսէր ընկերսիրութեանն՝ * աննենգ եւ անկեղծաւոր սիրով * պահել հաւասարութիւն առ միմեանս։
20 Զոր եւ ինքն իսկ եկեալ * մեկնեաց թէ Յայս երկուս * պատուիրանս ամենայն աւրէնք եւ մարգարէք կախեալ կանա։ 21 Նախ՝ սիրել * զԱստուածութիւնն յամենայն սրտէ եւ յամենայն անձնէ եւ ամենայն զաւրութեամբ * հանդերձ որ է առաջինն։ 22 Եւ երկրորդն՝ սիրել զընկերն իբրեւ զանձն։ 23 Իսկ երրորդն՝ լսել Աստուածութեան * բանին * աւետեաց առանց երկմտութեան եւ հաւատալ այսմիկ ։ 24 Այսուիկ յղացան զարագութիւն սլանալոյ որով ծնան ի թռիչս * եւ ի թեւս Հոգւոյն սրբոյ զի խառնեսցին ի գունդն Քրիստոսի՝ յղանալ զյոյսն հաւատոց * եւ ծնանել յարքայութիւն միանգամայն զըմբռնեալսն ։ 25 Որպէս եւ ընդ ամենայն արարածոց գոչէ մարգարէն առ Հայր * իբրեւ յամենեցունց * բերանոյ իբրեւ ընդ ամենեցունց տեսեալ զորդեգրութիւն շնորհին որ կատարելոցն էր առ մեաւք ասէ Իբրեւ երկունք յղւոյ զի հասեալ իցեն ի ժամանակս ծննդեան եւ առ ցաւս իւր * ճչիցէա։
26 Եւ զի՞նչ իցեն երկունքն հասեալք որ զցաւսն ճչելոյ ստիպիցեն * եթէ ոչ * զղջմունք եւ խոստովանութիւնք՝ ապաշխարութեամբ յղացեալք որպէս եւ ասէն թէ Այնպէս * եղեաք սիրելւոյ քումբ։ 27 Եւ զորմէ՞ սիրելւոյ արդեաւք խաւսեսցի մարգարէն * եթէ ոչ վասն Որդւոյն * նորա ասիցէ որ գալոցն էր որում մնայր ակնկալութիւն ամենայն արարածոց որ եկն կատարեաց ինքեամբ զամենայն * որպէս եւ ասեն իսկ առ նա բողոքեալ թէ Տէ՛ր * յահ եւ յերկիւղ քո յղացաք * երկնեցաք եւ ծնաք զհոգի փրկութեան քոյգ։
ՁԲ.
ՁԲ. Արդ՝ փոխանակ աշտարակին ինքն Տէրն կանգնեաց զխաչափայտն՝ ըստ յառաջասաց մարգարէութեանն * որպէս * ասէ թէ Ահաւասիկ կանգնեմ նշան ի վերայ հեթանոսացդ այսինքն զխաչն փրկական յորոյ վերայ * ինքնին Տէրն ուստի եւ զկեանս գործէ աշխարհի։
2 Բայց եկա՛յք ասացին շինեսցո՛ւք աշտարակ զի իցէ * գլուխ նորա ի վեր մինչեւ յերկինսե * եւ այս ըստ նոյն ըստ նոցա կարծիսն անցեալ եւ այն ոչ այսպէս ։ 3 Իսկ խաչ՝ աշտարակն յորոյ վերայ * Աստուածորդին բազմեցաւ խաչն յերկրի եւ մարմինն ի վերայ նորա իսկ Աստուածութիւնն մինչեւ ի վեր քան զերկինս եւ քան զանկէտ քան զանսահման բնութիւն տարրեղէն արարածոցս * բովանդակեալ եւ բեւեռեալ * ի խաչին փայտի լցեալ եւ տարածեալ ի տարերս եւ յանտարերս այնպիսին՝ որ եւ ի սիրտս առաքելոց եւ ամենայն սրբոց բնակեալ էր հանդերձ * Հարբն եւ սուրբ Հոգւովն իւրով ։ 4 Որ եւ լեզուս փոխանակ լեզուացն խափանելոց շարժեաց * զի յառաջին աշտարակէն ցրումն եղեւ իսկ ի խաչէս՝ ժողով անտի մերժումն ի տանջանս եւ աստի՝ մերձումն յարքայութիւնն ։
ՁԳ.
ՁԳ. Յղացան առաքեալքն զսէր առ մարմնակիցս իւրեանց եւ ծնան զամենայն արարածս խառնեալ * յԱստուածութիւն անդր։ 2 Մատնեցին զանձինս իւրեանց՝ ընկերացն բողոքելով զի * Աստուած ասացին վասն այսորիկ իբրեւ զթշնամիս չարամահք եղեալ ի վերայ երախտեացն՝ չար * փոխանակ ընդ բարւոյ ընդունէին * հրաւիրակքն որ եկին կոչել զամենեսեան ի հարսանիս Աստուածութեան սիրոյն ։ 3 Մահ ընկալեալ տանջանաւք հանդերձ * փոխանակ ընդ դրուատին եւ պատիւ գտանելոյ ի նոցանէ որպէս * եւ դուք * իսկ * առ ձերսս արարէք զի տգիտութեամբ արարէք * զի ոչ էիք հասեալ յիրաւի ի լաւութեանցն վերայ։
* յառաջին աշտարակէն ցրումն լեզուացն եղեւ * եւ այժմ ինքն Տէրն ժողովեաց * զցրուեալս ազգացն եւ բեւեռեաց ընդ մարմնոյ իւրոյ զոր * առ ի մէնջ՝ * ի փայտին զորմէ կախեցաւ զի անքակութիւն արասցէ ի մի հաւատս միասնական պաշտամանն ։ 5 Իսկ նոքա հրաման սիրել զՏէրն եւ զկամս նորա առնել զի զանձինս տոհմակցաց իւրեանց այսինքն զամենայն մարդկան ապրեցուսցեն ի յաւիտենական մահուանէն։ 6 Զի Տէր ինքնին եկն եւ * մեռաւ վասն ամենեցուն զի զամենեսեան ձգեսցէ * յանմահութիւնն իսկ սոքա նորին կամացն քարոզք առաքեցան զի տացեն զփրկութիւն եւ զերախտիս Աստուածութեանն * առնուլ ի միտ ամենեցուն որ առ նոսայն եղեւ։
7 Վասն այսորիկ յղացան առաքեալքն ի Հոգւոյն սրբոյ * եւ ծնան * լեզուս՝ * խաւսունս անմահութիւն ամենեցուն։ 8 Զի ինքն եկն Հոգի Աստուածութեանն * փորձել եւ քննել զամենեսեան իբրեւ * զարծաթ ի բովս լեզուաւք առաքելոցն որպէս * եւ ասէն ընդ ամենեցուն * իբրեւ ընդ երկրի բերան առեալ՝ * իբրեւ զփող նովին զաւրութեամբ գոչէ մարգարէն թէ Փորձեցեր զմեզ Աստուած եւ քննեցեր՝ որպէս եւ քննի արծաթա։
* Արդարեւ իսկ փորձեցան արդարքն իբրեւ ի բովս՝ ի Հոգին սուրբ զի նախ զնոսա փորձեաց ի փչել Հոգւոյն * զաւրութեան Փչեաց ի նոսա եւ ասէ առէ՛ք զՀոգին սուրբբ։ 10 Զի ընտրեսցէ նախ զնոսա իբրեւ զարծաթ զի աղտն այրեսցի զի տուն Տեառն՝ ինքն աստուածախառն մարմինն էր որ եւ տիեզերաց էին բովք սրբելոյ ։ 11 Անկան առաքեալքն առաքինիք * ի բովսն՝ նախ թուով երկոտասանքն * այրեցաւ հալեցաւ կորեաւ մի ի նոցանէն * որդին կորստեան Յուդայ իբրեւ զանագ ի մէջ հրոյ ծախեալ սպառեցաւ։
12 Սրբեցան մետասանքն եւ ընտրեցան իբրեւ զարծաթ ի բովս եւ ելին անաւթք ընտիրք ճարտարութեան պիտոյից Արարչին։ 13 Փորձեցան պէսպէս նեղութեամբք եւ տանջանաւք զոր կրեցին ի մարդկանէ յայնցանէ՝ որոց զաւգուտն խաւսեցան հաստատեալ սիրովն * տային վկայութիւն մարմնակցացն * յորոց ընդունէին * տանջանս զի զՏեառն զառաքչին զհրամանսն կատարեսցեն սէր աւգտի ընկերացն բերեալ համբերելով նեղութեանցն զի զանցաւորսն արհամարհեսցեն։ 14 Զի յորժամ Արարիչն աշխարհի * յայտնեսցի միւսանգամ՝ նոքա ընդ նմին թագաւորեսցեն յաւիտենական թագաւորութեամբն որպէս ասէն յիրաւի * ի դէմս նոցա նոյն երգողին * մարգարէութիւն թէ Փորձեցեր զմեզ Աստուած եւ քննեցեր՝ որպէս եւ քննի արծաթ իջուցեր զմեզ յորոգայթ եւ եդեր * նեղութիւն ի թիկունս մեր եւ անցուցեր զմարդիկ ի վերայ գլխոց մերոցա։
* Զի քննեաց զնոսա հրովն Հոգւոյն * եւ ի ձեռս մարդկան * զի ի հանդիսի փորձութեան քաջութիւնքն երեւեսցին նեղութեամբքն վասն արդարութեանցն * որպէս եւ դուք յայնցանէ * որ եւ ի ձերում աշխարհիս առաջի ձեր վկայք Աստուածութեանն գտան՝ գիտէք զփորձն զի սիրեցին զյոյսն * խոստացեալ միւսանգամ գալստեանն Աստուածորդւոյն։ 16 Առին զհուր Հոգւոյն կենդանւոյ յանձինս իւրեանց * եւ զվտակս բղխման անմահութեանն * բաւական եղեն ընդունել։ 17 Վասն այսորիկ կարացին դիմել անցանել արհամարհել զհրով տանջանացն եւ զպաղեալ սառամանեաւք մեղացն։ 18 Արդարեւ արհամարհել * արհամարհեցին * զմեղաւք եւ ընդ նմին զնեղութեանցն եկելոց գոհանային զտուողէն * շնորհաց թէ Անցաք մեք * ընդ հուր եւ ընդ ջուր եւ հաներ զմեզ * ի հանգիստա։
* Զի նախ անցին * ընդ հուրն եւ ընդ ջուրն * եւ ընդ սուրն մեղաց եւ * արհամարհեցին զհուր մեղացն եւ զջուրն անաւրէնութեան եւ զսուր տանջանացն * փորձութեան եւ ընկալան զլուսաւորիչ * հուրն կենդանութեան եւ զջուրն նորոգութեան եւ զսուրն այսինքն զբանն Աստուծոյ որ սուր է քան զամենայն սուր երկսայրի եւ պողովատիկ եւ * կարող է հասանել հատանել թափ անցանել մինչեւ յորոշումն * ոգւոց եւ մարմնոց եւ շնչոցբ։
* Վասն այսորիկ * եւ մարգարէն * յառաջագոյն ընծայեցուցանէ * զայս թէ Սուրք երկսայրիք են ի ձեռս նոցաա որով եւ կտրիցեն հատանիցեն * միանգամայն զանաւրէնութիւնս ամբարշտութեանցն խլեսցեն յերկրէ։ 21 Եւ զհնձեալսն եւ զհատեալսն զի՞նչ * առնիցեն։ 22 Ասէ թէ Հողմք առցեն եւ ամպք բաժանեսցեն եւ փոթորիկ իբրեւ զխռիւ կուտեսցէ զնոսաբ։ 23 Իսկ կուտեալքն ի հուրն անշէջ մատնեսցին ։ 24 Զի արդարեւ իսկ ճշմարիտ մշակաց գործ այն է * զի զպիտանի արդիւնսն զշայեկանսն ի շտեմարանս * ժողովեսցեն եւ զփուշն եւ զդժնիկն * տալ ճարակ հրոյ։
ՁԴ.
ՁԴ. Արդ՝ սոքա նախ զանձինս փորձեցին եւ * ապա աշխարհի եղեն բովք։ 2 Ընկալան զհուրն կենդանութեան միւսանգամ մտին ի բովս իբրեւ զարծաթ * զտեալք եւ պարզեալք եւ ձուլեալք ի սէր Արարչին գտան ի հնոցէն հալոցաց՝ * եղեն փողք կռածոյք ի սպաս * Տեառն հրամանացն գոչեցին լցին զտիեզերս։ 3 Փողք առ փողս գոչեցին * եւ ասեն ընկեր ցընկեր թէ Աւետարանեցէ՛ք աւր ըստ աւրէ զփրկութիւն նորա պատմեցէ՛ք ի հեթանոսս զփառս նորա յամենայն ժողովուրդս զսքանչելիս նորա զի մեծ է Տէր եւ աւրհնեալ է յոյժ ահարկու է նա ի վերայ ամենայն կռոցգ եւ թէ՝ Ամենայն կուռք հեթանոսաց * ոչինչ են այլ Տէր զերկինս արարդ։ 4 Իսկ փոխանակ պատկերացն կռելոց առաքեալքն իբրեւ շիփորք կռածոյք անուանեցան զի զամենայն աշխարհս * ընդ հանուր լցցեն * որպէս ասէն թէ Ընդ ամենայն երկիր ել բարբառ նոցա եւ մինչեւ ի ծագս տիեզերաց են խաւսք նոցաե։
* Արդ՝ եւ ինքեանք հնոցք տիեզերաց եւ հուր * կենդանութեան Հոգւոյն ի լեզուս * նոցա * զի զամենայն աշխարհս փորձեսցեն ։ 6 Եւ զի * գոչեսցեն * եւս ի Տեառնէն զճշմարիտ բնութեանն Աստուածութեանն զյայտնութիւն թէ Տեսէ՛ք տեսէ՛ք զի ես եմ եւ ոչ գոյ այլ Աստուած * բայց յինէնա * թէ՝ Ես սպանանեմ եւ ես * կեցուցանեմ հարկանեմ եւ ես բժշկեմ եւ ոչ ոք * իցէ որ հանիցէ զձեզ ի ձեռաց իմոցբ եւ եթէ՝ Սրեցից իբրեւ զփայլակն զսուսեր իմ եւ ի խնդիր վրիժուց արձակեցից զաջ իմ հատուցից զհատուցումն թշնամեաց իմոցգ։
* լեզուք առաքելոցն զանչափութիւն հաւատոցն իւրեանց եւ ծնան լեզուս զոր ոչ գիտէին։ 8 Գոչեցին իբրեւ զփող՝ զմիահեծան տէրութեանն իշխանութիւն եւ ծնան զանթիւ բազմութիւն մարդկան ի կարգս հրեշտակաց ի սպասաւորութիւն Աստուածորդւոյն։ 9 Զի փոխանակ հրեշտակացն * անկելոց որք կործանեցան յաստուածակիր ի լուսեղէն ի * սպասաւորութենէն՝ որդիք մարդկան հրեշտակասցին կանգնեսցին եւ կալցին զտեղիս նոցա։ 10 Զի թիւք կարգեալք փառաւորութեանցն՝ նոյն անխախուտ մնացեալ լիութեամբն * անպակասեսցին զի ի հասարակաց փառաւորութեանցն գովեստք աճեցեալ զաւրասցին * ուստի ի համեմատութենէ անտի Փառք ի բարձունս Աստուծոյ եւ յերկիր խաղաղութիւն ի մարդիկ հաճութիւնդ։
ՁԵ.
* * Եղեն փողք առաքեալքն ժամատուք տիեզերաց զի դիցեն ի սիրտս ամենայն երկրի ակնկալութիւն ժամակալութեան՝ սպասել տեառնագալուստ փողոյն։ 2 Զի նովին ձայնիւք եկեալ հասեալ * ի ժամանակի անդ ծանուցեալ զնոյն ձայն փողոյն ի մահահանգիստ քնոյն յարուցեալք * ի * գարունն՝ զբերս բուսոցն իւրաքանչիւր * հասելոցն տերեւիցեն։ 3 Զի այնուհետեւ յայն հասեալ գարունն՝ զիւրաքանչիւր սերմանեաց յարմատոյ անտի զտեսիլ կերպարանացն բերիցեն։
* Ոմն իբրեւ * զարմաւն քաղցրահամ * եւ զգեղեցկատես * որպէս * ասէ յառաջընծայ մարգարէութիւնն թէ Արդարքն իբրեւ զարմաւենիս ծաղկեսցին * եւ իբրեւ զմայրսն Լիբանանու բազումք եղիցին։ 5 Տնկեալք եղիցին ի տան Տեառն եւ ի գաւիթս Աստուծոյ մերոյ ծաղկեսցին ա։ 6 Եւ դարձեալ՝ ինքն Տէրն մեր * Յիսուս Քրիստոս յաւետեացաբեր * եւ * ի կենսաբեր * Աւետարանին իւրում ամենեցուն տայ գիտութիւն յայտնապէս թէ Ի թզենւոյ անտի ուսարո՛ւք զառակն զի յորժամ ոստքն կակղասցին եւ տերեւեսցին՝ գիտասջի՛ք ասէ թէ * մերձ է գարունն բ։
7 Զի կարի նմանութիւնք եւ աւրինակք են ամենայն ծառատունկք զիւրաքանչիւր կերպարանաց տեսիլս բերելով եւ ոչ երբեք փոխեն զգոյնս գոյնս ծաղկանցն համոցն եւ հոտոցն * եւ տերեւոցն։ 8 Զի արմաւն զիւր տեսիլն եւ զգոյնն * եւ զհամն եւ զարարն բերիցէ * եւ զբնական զարմատոյն զծննդեան բուսոյն ։ 9 Նոյնպէս եւ թուզն զտեսիլ իւրոյ տերեւոյն * եւ զարար կեղեւոյն եւ զտարր * մրգոյն ի նմանէ * որիշ եւ այլքն * ի նմանէ ուրոյնք ։ 10 Զի կարմրախնձորն զիւր աւրինակն եւ կարմրատանձն զիւրն եւ կարմրադեղձն զիւրն ։ 11 Եւ են նոյն ի նորին բնութենէ * որ այլագոյնք են զի եւ զհոտն անգամ * իւրաքանչիւր ոք ի նոցանէ առանձինն արձակիցէ ։
* կիտրոնն * եւ ապաբաղսամոնն * եւ դափնին * եւ ձիթենին գեղեցիկ եւ սերկեւիլն եւ մուրտն եւ ընկոյզն եւ նուշն եւ քնարուկն եւ հաճարուկն եւ թութն եւ նուռնն եւ հոյնն ։ 13 Եւ ամենայն ծառք մրգաբերք * եւ ծաղկաբերք եւ տերեւաբերք * եւ հասկաբերք բարձունք եւ մեծամեծք որպէս մայրն եւ նոճն եւ շոճն եւ թեղաւշն եւ սանդն եւ սարոյն * եւ սաւսն եւ յակրին եւ գին * եւ կաղամախն եւ ուռին * եւ տաւսախն։
14 Սոյնպէս * եւ գունակ գունակ եւ * երփն երփն ծաղկանցն * որպէս մանրագորն եւ վարդն եւ շուշանն եւ ասպազանն եւ յասմիկն * եւ անիարն * եւ սմնակն * եւ ներգիսն եւ շամպղիտակն եւ մեղրուկն * հաւրաւտն եւ մաւրաւտն * եւ մանիշակն եւ այլն ամենայն համասպրամ ծաղկանցն եւ ծառոցն բոյսք բողբոջոցն գարնանւոյն երեւեսցին յետ ձմերանւոյն ։
15 Սոյն աւրինակ եւ յարութիւն մեռելոց։ 16 Զի յորմէ հետէ ստեղծաւ աշխարհ՝ ոչ ոք ի նոցանէ յաշունն կամ ի գարունն փոխ առ յընկերէն եւ կամ զիւրն ետ զկերպարանս բուսոյն ծննդեան նմանութեան իւրոյ։ 17 Այլ * ի սկզբանց արարչութեանցն ի ստեղծուածագործ * ժամանակէ անտի մինչեւ * ի վախճանելոյ ժամանակն * թէպէտ ստէպ ստէպ յաշունն ոսնին բոյսք աճունք չորացեալք տերեւընկէց լինին * եւ պարարեալք ձմերասունք լինին սառնապատք ձիւնաթաղք եղեմնահարք խստութեամբ հարեալք գձձին արմատքն ծաղկանց եւ կամ բազմակոյտք իմն իմն դարաստանացն * եւ անտառք բարձրաբերձ մայրիցն մայրեացն աճեցելոց՝ ստուարապատ յաւրացելովքն * հանդերձ շառաւեղաւքն սակայն ի ժամանակս գարնանւոյն հասեալք՝ ամպաշողք որոտընդոստք անձրեւաբաղխք ցաւղահարք առատաբուղխք ամարասունք՝ ի վեր բերեն զիւրաքանչիւր աւրինակ բուսոց * տերեւոցն։ 18 Ըստ իւրոյ * բնութեանն գայ տեսիլն * յիւր իսկ կերպարանն եւ ոչ փոխի * ի նմանէ յընկերն * կամ յընկերէն ի նորա նմանութիւն այլ ըստ հաստատել կարգողին՝ նոյնպէս կայ * յիւրում բնութեանն անխախուտ անխափան պատրաստեալ * ըստ Արարչին հրամայելն՝ բուսանին փթթին։
* Նա եւ մանրախոտքն դալարիք՝ իմն իմն * եւ այլեւայլք եւ * որիշք են նմանութեամբ ի միմեանց որպէս լաւռն եւ վարսակն եւ կնիւնն եւ որ ինչ նման է նոցա ։ 20 Նա եւ սերմանիքն աւգտակարք մարդկան * որպէս ցորեանն եւ հաճարն եւ գարին եւ կորեակն եւ գաւարսն եւ ոսպնն եւ ոլոռնն եւ * որիզն եւ դկուղն եւ սիսեռնն * եւ այլ եւս բազում սերմանիք՝ զոր * ի թիւ ոչ ոք կարասցէ արկանել։ 21 Որք իւրաքանչիւր յիւրում ժամու ի գարունն ցուցանեն զյարութիւնն իւրեանց՝ * բուսովքն եւ համովքն եւ հոտովքն բողբոջովքն * ծաղկովքն եւ ընդովքն * եւ տերեւազգեստք զիւրեանց մերկութիւնն ըստ իւրաքանչիւր նմանութեան ագուցանեն։
* Որպէս եւ * միտք եւ մարմինք մարդկան աստուածական ցաւղովն ի մեծ գարունն պարարեալք ի գերեզմանացն բուսանիցին ։ 23 Զի միանգամայն կազմիցին զոսկերաւքն չորացելովք՝ միսքն եւ ջիղքն եւ աճառքն * եւ նեարդքն մորթովքն զգեցեալք եւ մազովքն զարդարեալք։ 24 Եւ իւրեանց ոգիքն ի նոսին դարձեալք եւ իւրեանց նմանութիւնքն յինքեանս զի զիւրաքանչիւր գործոցն տեսիլս ի գլուխս իւրեանց առեալ բերիցեն * իբրեւ զմիրգս քաղցրութեան եւ զանուշութեան պտուղսն * համովքն եւ իւղովքն * եւ ծաղկովքն եւ հոտովքն աճեցուն բազկարձակ տերեւալից ջրասուն վայելչութեամբքն ։ 25 Զոր եւ սաղմոսարանն մարգարէութեամբքն նուագեաց թէ Եղիցի նա որպէս ծառ որ * տնկեալն է ի գնացս ջուրց * որ զպտուղ իւր * ի ժամու տացէ եւ տերեւ նոցա մի՛ թափեսցի եւ զամենայն * ինչ զոր եւ առնիցէ՝ յաջողեսցի նմաա։ 26 Եւ դարձեալ՝ եթէ Ծաղկեսցին ի քաղաքի Տեառն՝ իբրեւ զխոտ երկրիբ եւ եթէ՝ * Եղիցին աւրհնեալ յաւիտեանս գ։
ՁԶ.
ՁԶ. Եւ արդարեւ իսկ գարունն բուսաբեր՝ զաւրինակ մարդկան յարութեան մեռելոցն ուսուցանէ ։ 2 Եւ զի ծաղիկքն եւ ծառատունկքն զարդարին նա եւ * փուշքն բուսանին որպէս դժնիկն եւ տատասկն եղիճն եւ պատեղիճն խայթահարն ժանտափուշն տափափուշն սրափուշն որոմնն կայծուկն գաղձն վնասակար եւ որ ինչ նման * է սոցա եւ սոքա ամենեքեան յիւրաքանչիւր նմանութեան բնութեանն բուսանին։ 3 Իսկ աւգտակար ծաղիկքն եւ կամ շառաւիղք ծառոցն * դարաստանաց՝ յիւրեանց բնութեանն հասանեն գարնայնոյն ։
4 Իսկ միտք մարդկան որ են տունկք բուրաստանաց կամ ծաղիկք ծաղկոցաց Աստուածութեանն՝ ունին ինքեանս յինքեանս ըստ կամաց իւրեանց բերել զնմանութիւնս եւ զաւրինակս տերեւոցն եւ ծաղկանցն * եւ հոտոցն եւ մրգոցն ։ 5 Զի թէպէտ եւ դառնաբերք * լինին * եւ * թէպէտ քաղցրաբերք * թէպէտ մրգաբերք լինին եւ թէպէտ փշաբերք թէպէտ արդարութիւնաբերք շինին եւ * թէպէտ * մեղսաբերք թէպէտ ծաղիկք լինին զի ի սկտեղս պատուականս թագաւորին ելանիցեն եւ պսակք զարդու ուրախութեան պիտոյից պատրաստիցին * ըստ ասելոյն գուշակութեան Հոգւոյն սրբոյ ի բերանոյ խաւսեցեալ Եսայեայ մարգարէին թէ Յայնժամ եղիցիս դու պսակ վայելչութեան ի ձեռին Տեառն * եւ թագ * արքայութեան ի ձեռին Աստուծոյ եւ քեզ անուն կոչեսցին կամք իմ * եւ յերկրին քում շինութիւն բնակութեանա։
6 Անդ լինելոց է շինութիւն՝ յաստուածական * եւ յանստուեր եւ յանխաւար * եւ յանկարաւտ * եւ յանփոփոխ քաղաքին։ 7 Զի այժմ ամենայն բոյսք՝ յիւրաքանչիւր բնութեան կան կապեալք բայց միայն մարդատունկքն * կարող են * զիւրաքանչիւր * բարս բնութեան * գունակ գունակ կերպարանացն շրջշրջել * այժմ որպէս * եւ կամին՝ զայն բոյս թաղեն յանձինս իւրեանց * եւ նովին թաղին ի գերեզմանսն այսինքն է * մահն աշունն * ոչ խոտոց՝ այլ * մարդկան որ ժողովէ ի շտեմարանսն իսկ գարունն ոչ * խոտոցն կամ փայտիցն այլ մարդկան՝ զայն * կերպարանս բերէ զոր * ընդ քեզ * թաղեցեր ի * գերեզմանին։ 8 Զի եթէ ծաղկաձեւ կամ * անուշահոտ անուշարար անուշահամ արդարութեամբքն ննջեսցես * ի գերեզմանին՝ * ընդ քեզ կանխեալ բուսանին ի յարութեանն քո արդարութիւնքն ։ 9 Ապա * եթէ մեղաւք * թաղեցար * ի քո անուն գերեզմանին՝ ընդ քեզ բուսեալք * ի քո գարունն փուշքն * ի քում յարութեանն * շուրջ զքեւ բուսանիցին։
ՁԷ.
* ՁԷ. Ա՛ղէ լո՛ւր * մեծին Յովհաննու ո՛րպէս բողոքէ առ հրէական ազգն Աբրահամեան Արարէ՛ք ձեզ այսուհետեւ պտուղ արժանի ապաշխարութեան * եւ մի՛ ձեռն * յանձինս հարկանիցէք * եւ ասիցէք եթէ ունիմք մեք հայր զԱբրահամ ասեմ ձեզ զի կարող է Աստուած * ի քարանց աստի յայսցանէ յարուցանել որդիս Աբրահամու ա։ 2 Զի ոչ եթէ զԱբրահամ ինչ զիջոյց * ի հայրապետութենէն այլ զի արժանի՛քն իցեն նորա որդիք եւ ոչ անարժանքն։ 3 Արդ՝ զաւգտակարսն դարմանէ իսկ վասն անշայեկան * խոտոցն եւ փշոցն զի՞նչ կամիցի առնել արդեաւք ցամաքեցուցանէ նախ եւ գաւսացուցանէ՝ յորում ոչ գտցէ զպտուղն ։
4 Ա՛ղէ նայեա՛ց յառակ թզենւոյն եւ տե՛ս։ 5 Եկն Տէրն ի թզենին զի գտցէ ի նմա պտուղ եւ ոչ եգիտ * զի չեւ էր ժամանակ * պտղոյն բերելոյ եւ * անէծ զնա թէ Յայսմհետէ * ի քէն պտուղ ոք մի՛ կերիցէբ։ 6 Քանզի ամենայն բուսաբերք եւ * տերեւաբերք եւ ծաղկաբերք՝ * ժամանակաւ ունին բերել զպտուղսն իսկ սա զի՞ անիծաւ զի չէր ժամանակ պտղոյն։ 7 Արդեաւք * թէ պիտոյ ինչ էր ո՞չ * կարէր որ * բանիւն միայն հրամայեաց երկրի՝ բերել զծառսն եւ զբազմութիւն * մայրեացն * իւրաքանչիւր պտղովն եւ ամենայն * բուսոցն՝ իւրաքանչիւր սերմամբ ըստ ազգի իւրում է վերայ երկրի երեւել՝ եւ ծառոյն զկերակուր պիտոյից * յայնմ հասեալ ժամանակի անդ պատրաստել ։
* ոչ զրադատ ինչ զայն գաւսութիւն ծառոյն հասուցանէր այլ կանխեաց ինքն եւ ասէ Ի թզենւոյ անտի ուսարո՛ւք զառակնա։ 9 Իսկ թզենին բարձեալ ունէր զաւրինակ անպտուղ մարդկան զի զանպտուղսն արդարութեան ցամաքեսցուսցէ զփուշսն ։ 10 Ա՛ղէ լո՛ւր մեծի մարգարէին յառաջընթաց կարապետին Յովհաննու որպէս ասէ թէ Այսուհետեւ տապար * առ արմին ծառոյ կայ ամենայն ծառ որ ոչ առնիցէ զպտուղ բարի՝ հարկանիցեն եւ ի նիւթ հրոյ պատրաստիցենբ։ 11 Եւ * մարգարէն Եսայի ասէ թէ Եղիցին մեղաւորք իբրեւ զփուշ * այրեցեալք եւ ընկեցեալք գ։ 12 Իսկ զդալարովքն խնամարկեալ * կենդանի ջրովն յարքայութեանն՝ յայն գարունն նորոգեալ պարարեսցէ որ տայցեն զպտուղ ընդ միոյ հարիւր եւ ընդ միոյ երկերիւր * եւ ընդ միոյ երեքարիւր * այսինքն՝ ըստ վաստակոցն * զհատուցմունս * պարգեւացն իւրաքանչիւր հաւատոցն լուսաւորութեան ։
ՁԸ.
ՁԸ. Արդ՝ ի գարունս բուսաբերս եւ ծաղկաբերս * որք զնորոգութիւն գեղեցկութեանն գարնանւոյն յետ հնութեան ձմերանւոյն բերիցեն՝ եւ թռչնոցն հաւուցն ծանուցեալ զիւրեանց ժամանակ գալստեանն ։ 2 Որպէս յայս հայեցեալ մարգարէն * Երեմիաս ասէ զիւրոյ ժամանակին զդէպս ի նմանութիւն * աւրինակաց յանդիմանութիւն բերէ եւ զհանդերձելոցն ակնարկէ յասելն թէ Արդարեւ ծիծառն եւ տատրակն եւ խորդն հաւքն վայրի ծանեան զժամանակ * գալստեանն իւրեանցա։ 3 Զի ժամանակաւ գարնանւոյն եւ իւրեանց գալստեամբն ցուցանեն զժամանակ վարուց կենաց ուրախութեան մարդկան ի ձայն առնելն ի ճչելն ի ճռուղելն՝ * ի շինել բունոցն ։
* մարդասէր է յորժամ տեսեալ մարդկան՝ նովաւ ճանաչեն զկանաչազգեստ հասկն գարնանւոյն աճման ։ 5 Իսկ տատրակն ամուսնասէր երեւեալ զջերմաձայն քաղցրաձայնն ի լսելիս մարդկան լնու ի գործ արկեալ զթեթեւագործ զկրկտակերտն զդուզնաքեայ զփայտակերտիկն՝ երկթուեան ձուոցն իւրոց ապաւէն ծննդոցն իւրոց * պատրաստէ։
6 Նա եւ դասադաս խորդոցն հաւուց եկեալ ի գարնանւոյն ժամանակս՝ երամացեալք հարաւրանան ։ 7 Ելեալք թռուցեալք բարձրացեալք ի բարձրութիւնս * բարձանց՝ աւդայատակ թեւոցն գարշապարաց կոխան առնեն * զանհաստատն * ճանապարհ իւրեանց գնացս հաստատեն։ 8 Փողք եղեալք զկռչաձայն զաղաղակ բարձեալ՝ զգործս մշակացն արթնութեան վաստակոցն աւգտութեան մարդկան զարթուցանեն ի քնոյ զկանուխս եզանցն փութացուցանեն։
9 Իսկ թռչունքն փողք են երկրագործութեան հողագործութեան յառաքինութիւնսն յորդորելոյ որպէս մեղուն եւ կամ մրջիւնն վատացն վարդապետ լինիցին եւ կամ * նախատորդ կայցեն։ 10 Սոյն աւրինակ նմանեալ * եւ * թռչունքս մեծաձայն * մեծագոչ փողոյն՝ * տեառնագալուստ * ազդումն առնել ամենեցուն ի մեռելոց յարութեանն որպէս ասէ յաստուածապատում * իմաստութեան նուագսն Սողոմոնեան երգոյն թէ * Զարթիցեն պահապանեալքն ի ձայն հաւունա։ 11 Եւ ո՞վ իցեն պահպանեալքն * եթէ ոչ՝ ոգիքն * ժողովեալք պահեալք ընդ հրամանաւն որք զիւրեանց մարմինս իւրաքանչիւր զգենլոց են եւ ըստ գործոցն ըմբռնել զիւրաքանչիւր պատրաստութիւն * զիւրաքանչիւր վաստակոցն սերմանեացն * զպտուղսն որպէս * ի վեր անդ պատմեցաք եւ կամ անդր եւս պատմեսցուք ձեզ։
ՁԹ.
ՁԹ. Իսկ երանելի առաքեալքն փողք եղեն պատուիրակութեան զի պատրաստեսցեն զամենայն լսելիս՝ աստուածական փողոյն գալստեան պատրաստական սպասել զի անխափան * խառնեսցին ամենեքեան յայն գունդ թռչնոց ուստի եւ ձայն ազդոյ փողոյն յարութեանն հարկանիցի զի եւ սոքա արժանասցին իւրեանց թեւս ստանալ եւ բարձրանալ ի բարձունս եւ զՏէրն բարձանց առանց ամաւթոյ տեսանել * զայն Տէր որ ի հեռաստանէ ճանաչէ եւ զգնացեալսն ի նեղութեան՝ կեցուցանէ զնոսա որք վասն արդարութեան զխստամբերութեանցն զփորձութիւնս վասն սիրոյն Աստուծոյ տարան յանձինս իւրեանց։
2 Արդ՝ սոքա կատարեցին զկամս * Տեառն իւրեանց զի սիրեցին զմիմեանս զի եւ նա սիրեաց զնոսա այնչափ՝ մինչ * զի * եդ զանձն իւր ի վերայ բարեկամաց իւրոցա։ 3 Իսկ նոքա առին հրաման սիրել զմիմեանս զի այնու ընկալցին * յանձինս իւրեանց զշնորհսն խոստացեալս ։
4 Վասն այսորիկ զսէր սրտիցն ծածկելոց եւ կերպարանաւքն ցուցանէին ի ժողովելն միով հաւանութեամբ * ի վերնատուն անդր ուր եկեալ Հոգին սուրբ եգիտ զնոսա եւ աւթեվանս կալեալ * ի նոսա բնակեաց զի զանձուկ նոցա զոր առ Տէրն ունէին լցեալ՝ * միանգամայն կատարեսցէ զխոստացեալսն ։ 5 Զի ասէ Ես երթամ եւ * զմխիթարիչն առաքեմ առ ձեզ որ եկեալ մխիթարեսցէ զսիրտս ձեր զի * նա ասէ զիս փառաւոր առնէ զի յինէն առնու եւ պատմեսցէ ձեզբ։ 6 Որ եւ * զԵրրորդութեանն սէր * միաբանութեան ի նոցա միաբանութեանն լցցէ որ ի Տեառնէն առին հրաման * թէ Ելէ՛ք ընդ ամենայն աշխարհս * եւ աշակերտեցէ՛ք զամենայն լեզուս եւ մկրտեցէ՛ք զնոսա յանուն Հաւր եւ Որդւոյ * եւ Հոգւոյն սրբոյ * եւ ուսուցէ՛ք * զամենայն պահել զոր խաւսեցայ ընդ ձեզ * եւ ես ընդ ձեզ եմ զամենայն աւուրս * կենաց ձերոց՝ մինչ ի վախճան աշխարհիա։
* Երրորդութեանն զմիաբուն տէրութեանն երեքանձնեան զաւրութեանն ետ նոցա զգիտութիւն զի ըստ այնմ աւրինակի * աշակերտեսցեն զամենեսեան եւ մկրտեսցեն յանուն Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ։
* Այլ զի զՀոգւոյն սրբոյ առին * զզաւրութիւն՝ եւ զամենայն ազգացն լեզուացն բաժանելոց ընկալան զգիտութիւն զի ամենայն աշխարհաց որ ընդ ամենայն տիեզերս մարդիկ իցեն՝ բաւական լիցին ուսուցանել զհրամանս Աստուածութեանն եւ զսէրն Արարչին առ իւր արարածս եւ զխոնարհումն վասն մերոյ բարձրութեան * եւ զյոյսն անմահութեան * յետ մեռելոց յարութեանն ։ 9 Եւ թէ՝ սոյն ինքն մշտնջենաւորութիւն զաւրութիւն եւ * Աստուածութիւն Որդւոյն վասն մերոյ փրկութեան եկն զգեցաւ զմարդկութիւն մանաւանդ թէ * առաւել վասն նորոգման ամենայն արարածոց իւրոց զի տացէ ամենեցուն զայն գիտութիւն որ նոցա մեծամեծքն շնորհեցան։
* կատարեցան յառաջասաց ընծայութիւնք մարգարէութեանցն նոքաւք թէ Յաւուր յայնմիկ ասասցեն հազարապետքն Յուդայ ի սիրտս իւրեանց թէ՝ եկա՛յք գտցո՛ւք մեք զբնակիչս * Երուսաղեմի * ի Տէր ամենակալ * Աստուած նոցաբ։ 11 Զի նախ * անդէն իւրեանց ազգին ետուն զգիտութիւն եւ անտուստ յԵրուսաղեմէ բաշխեցին ընդ ամենայն տիեզերս զաստուածպաշտութիւնն ։
12 Եւ քանզի Տէրն ամենայնի յազգէն Յուդայ ծագեաց՝ վասն այսորիկ * եւ սոքա հազարապետք տանն Յուդայ կոչին զոր եւ մեկնեաց Պաւղոս առաքեալ ած թափեաց եւ ասէ Մեք հազարապետք եմք խորհրդոցն Աստուծոյա։ 13 Ապա յիրաւի ուրեմն ասէ նոյն Հոգի ի բերանոյ մարգարէին յառաջագոյն * թէ Յաւուր յայնմիկ ասէ Տէր եդից զհազարապետսն տանն Յուդայ՝ իբրեւ զջահս վառեալս ի մէջ փայտից եւ իբրեւ * զղամբարս հրոյ յեղեգան եւ կերիցեն յաջ եւ յահեակ ձեր զամենայն ժողովուրդս շուրջանակիբ։ 14 Եւ խոնարհագոյն եւս ասէ թէ * Հեղից * ի վերայ տանն Դաւթի * եւ * ի վերայ Երուսաղեմի զոգի շնորհաց եւ գթութեան եւ դարձցին յիսգ։ 15 Զոր եկն կատարեաց ինքն սուրբ Հոգին որ առաքեցաւ ի Հաւրէ եւ յՈրդւոյ։ 16 Զի որպէս Որդի առաքեցաւ եւ եկն * Հարբն եւ Հոգւովն՝ սոյնպէս եւ Հոգին առաքեցաւ Հարբն եւ Որդւովն զի երեւեսցի միասնական * միաբուն զաւրութիւնն։
Ղ.
Ղ. Սակայն եկն յԵրուսաղէմ քաղաք գտեալ զնոսա * ի միասին՝ ելից զսիրտս նոցա միով զաւրութեամբ զի կատարեսցին ասացեալքն յառաջխաւսութեան նորուն Հոգւոյն ի բերանոյ մարգարէութեանն Յովելեայ Եւ եղիցի յետ * այսորիկ յաւուրս յետինս ասէ Աստուած սփռեցից ես յոգւոյ իմմէ ի վերայ ամենայն մարմնոյ եւ մարգարէասցին որդիք ձեր * եւ դստերք ձեր եւ երիտասարդք ձեր՝ տեսիլս տեսցեն * եւ ծերոց ձերոց երագք յայտնեսցին եւ ի վերայ ծառայից իմոց * եւ աղախնեաց իմոց սփռեցից յոգւոյ իմմէ եւ մարգարէասցին * եւ տաց նշանս յերկինս ի վեր * եւ յերկիր ի խոնարհ արիւն եւ հուր եւ մրրիկ ծխոյ արեգակն դարձցի ի խաւար եւ լուսին յարիւն՝ մինչ չեւ եկեալ իցէ աւր Տեառն * մեծ եւ երեւելի եւ եղիցի ամենայն որ կարդասցէ զանուն Տեառն՝ կեցցէա։
2 Եւ զի՞նչ իցէ * զոր ասէն եթէ յաւուրս յետինս քանզի յորժամ արար Աստուած զարարածս՝ յառաջին աւուրն սկսեալ՝ ի վեցերորդին կատարեաց զամենայն * ինչ վասն ամենակար եւ անջան անաշխատ եւ անդանդաղ զաւրութեանն եւ * հանգեաւ յամենայն գործոց իւրոց եւ զաւրն եաւթներորդ կոչեաց հանգիստբ։
* իբրեւ ետես Աստուածութիւնն՝ սայթաքեալ կործանեալ անկեալ զմարդն ի պատուիրանապահութենէ անտի զի ոչ * կաց մնաց ի լաւութեան անդ որպէս նայն կամէր այլ ընդ պատժովք պատուհասիւք անկեալ յարդարութեան * դատաստանին գրաւեցաւ ի ներքոյ մահուն վիրաւորեալ խոցեցաւ ի հոգս ի ծուփս յաշխատութիւնս ի քրտունս ցաւոց յանհանգիստ երերմունս տատանմանց ընկղմեցաւ ոչ դարձոյց * զբանն զոր ասաց այսինքն՝ զմահն զոր եդ ի վերայ այլ * զարարչութեան ժամանակն զոր արկն * ընդ վեցաւրեայ թուով * զի յայտնի լիցի * մեծութիւն իւր՝ սոյն աւրինակ կշռեաց * վեց հազար ամ ժամանակի՝ ցաւոց քրտանց հոգոց աշխատութեանց երկրի մի մի հազար ամաց՝ առ աւր մի կշռեալ ըստ վեց աւուրն առաջնոյ * յորում լիցին * ծնունդք եւ սերունդք * բազմաց ունդք լինելութեան ։
4 Յորում եւ փորձութիւնք հանդիսի լաւացն՝ գործեսցէ զընտրութիւն հատուցմանցն պարգեւառու խոստմանցն ակնկալութեանց ժուժկալութեանց արդարոցն նեղութեանց որ եւ բովք ի շաբաթութեան ամացն աշխատութեանց զոր եւ մարգարէն գոչեաց յամենեսին ազդեցոյց * եւ ասէ Հազար ամ յաչս Տեառն՝ իբրեւ աւր մի զի անցանէա։
5 Զի յառաջնումն՝ սկիզբն * եւ ի վեցերորդումն՝ նորոգումն զոր արար իւրով գալստեամբն եւ զէջս Հոգւոյն պարգեւեաց եւ ի սմին հազարի՝ վախճան վասն որոյ եւ յետին կոչի յորում դարձեալ միւսանգամ գալոց է եւ զեաւթներորդ աւուրն խորհուրդ ժամանակի * զառանց թուոյն եւ զառանց չափոյն զհանգիստն եւ զպարգեւսն ընդ նմին * բերելոց է իսկ * քանզի ինքն իւրոյ արարչութեանն զաւրն եաւթներորդ հանգիստ կոչէ՝ * վասն այսորիկ եւ * զաւրն եաւթներորդ սուրբ եւ փափուկ ունել պատուիրէ զի ամենայն ոք ծանուցեալ զաւրն փափկութեան հանգստիւն Արարչին՝ պատուեսցեն ։ 6 Զի ընդ այսորիկ յեաւթներորոդ դարուն հանգուսցէ զաշխատեալսն որ աշխատեցան ի վեցդարեան յիւրեանց ժամանակին իբրեւ այն եթէ ընդ նմա աշխատեցան յիւրեանց * ժամանակին՝ * սոյնպէս եւ ընդ նմին հանգիցեն յայն յերկայն ամին * յանչափութեան անդ եւ * ընդ նմին ուրախ լիցին։
ՂԱ.
ՂԱ. Այլ Հոգին Աստուծոյ ի վեցերորդիս երեւեցաւ լնուլ * զառաջաձայն խոստմունս իւր՝ զասացեալս բերանովք մարգարէիցն * որ * եւ զեղան հեղան շնորհք Հոգւոյն սրբոյ ի յետին ժամանակիս սփռեցան ի վերայ բազմախուռն գումարութեան ժողովոյն հոսեցան իբրեւ զյորդադէմ բազմութիւն բռնութեան ջուրցն բազմութեանց ։
2 Մարգարէացան զխորհուրդսն ծածկեալս խաւսեցան յանկարծակի զամենայն լեզուսա, ամենայն ազգաց * ետուն վերանալ առ հասարակ յարքայութիւնն ։ 3 Ընկալան զյայտնութիւնս տեսլեանց պատմեցին * ամենեցուն զտնտեսութիւն անճառ բանին յայտնեցին զխորհուրդն հարսանեացն մշտնջենաւորաց Աստուածորդւոյն այսինքն յորդեգրութիւն վերանալ եւ նովին Որդւովն եւ Հոգւովն՝ ընդ Հաւր ուրախ լինել։ 4 Եղեն կոչնականք՝ կոչել զամենեսեան յաւազանս մկրտութեան լուանալ յաղտոյն ի սատանայական ծխոյն զի զգեցցին զպատմուճանս լուսեղէնս եւ մտցեն յուրախութիւնս հարսանեացն ուր փեսայն Քրիստոս ուրախ լիցի առ հարսինն այսինքն՝ առ մարմնակիցսն արդարսն որ * ընդ Քրիստոսին չարչարեցան՝ ընդ նմին եւ թագաւորեսցեն բ։
5 Արդ՝ յայտնեցան հոսեցան շնորհք * Հոգւոյն յամենեսին զի * զամենեսեան արժանիս արասցեն նորապարգեւ նորատուր նորաբեր շնորհի Աստուածութեանն ։ 6 Ուստերաց եւ դստերաց ծերոց եւ երիտասարդաց ծառայից եւ աղախնաց առ հասարակ * շնորհեաց զշնորհս Հոգւոյն սրբոյ զի ի միջոյ ի բաց բարձցէ զխտրոցն զի մի՛ լիցի խտիր ո՛չ Հրէի եւ ոչ հեթանոսի ո՛չ ծառայի եւ ոչ տեառն ո՛չ առն եւ ոչ կնոջ զի ամենեքեան միապէս արժանի * լիցին Քրիստոսիգ։ 7 Նա ոչ միայն այսպէս այլ եւ չարագործաց եբաց զդրունս թողութեան * զի եւ մաքսաւորք եւ պոռնիկք եւ մարդասպան աւազակք եւ որ իւր իսկ խաչահանունքն՝ * լիցին նմա աւետարանիչք զփրկութիւնսն առնելոյ * եւ զթողութիւնսն ածելոյ եւ զարքայութիւնն ամենեցուն շնորհելոյ։
8 Արդ՝ լցան ամենեքին * հոսանաւք * զաւրութեան Հոգւոյն սրբոյ ելին ընդ տիեզերս զի տացեն զգիտութիւն սքանչելեաց Աստուածութեանն բազմազգեան լեզուացն՝ առնուլ * ի միտ զնշանսն զոր ետ յերկինս ի վեր * եւ յերկիր ի խոնարհ * ըստ խոստմանն թէ Տաց նշանս յերկինս ի վեր եւ յերկիր ի խոնարհա։ 9 Երկնաւորացն այն * նշան՝ զի տեսին զՈրդին Աստուծոյ մարդացեալ ի վեր յերկինս եւ ընդ նմին զկամարար զմարմնակիցսն զի իցեն ընդ նմին թագաւորեալք եւ միահոմեալք միագունդք ի գունդս հրեշտակաց ։
10 Իսկ յերկիր ի խոնարհ այն * նշան՝ զի տեսին մարդիկ յերկրի զմին զնոյն Որդին Աստուծոյ՝ խոնարհեալ մարդացեալ * եւ ի վերայ խաչին * զի * հեղուցու զիւր արիւնն ։ 11 Ուստի եւ հուրն վառեսցի յառաքեալսն * եւ գայցեն ի լեզուս նոցա ղամբարք զի զմեղս ամենայն մարդկան * հալեսցեն այրեսցեն բարձցեն ի միջոյ։ 12 Զի ինքն * Որդին Աստուծոյ եղեւ գառն եւ մատեաւ Հաւր իւրում պատարագ հաշտութեան ի վերայ խաչին եւ միահաղոյն իսկ եբարձ զմեղս աշխարհի։
13 Հուր ասէ եւ արիւն եւ մրրիկ ծխոյ ա հուր սրբիչ՝ որ սրբեացն իսկ եւ սրբէ զամենեսին Հոգին սուրբ եւ արեամբն Քրիստոսի * սրբին։ 14 Իսկ որք * ոչն կամիցին սրբել զծուխն ծառացուցեալ՝ ունին զաւրինակ յայտնութեանն՝ զմերկութիւն այրեցածինբ. * եւ զարիւնն իւր * զոր արար նոցա ի փրկութիւն՝ զնոյն արիւն արասցէ նոցա ի կորուստ որ էն ի թագաւորութիւն արժանեացն ։ 15 Արեգակն դարձաւ իսկ ի խաւար * եւ լուսին յարիւն՝ * յորում ժամու տեսին * զՏէրն խաչիւն չարչարեալգ։ 16 Զի այն չէր աւրն * երեւելի * որ գալոցն է աւր դատելոյն եւ արդարացուցանելոյն ամենեցուն դատաստանաւք այլ աւր փրկութեան արդարացուցանելոյ զամենեսեան ի շնորհաց անտի։
17 Զի արեգակն եւ լուսին եղեն իսկ քարոզք յայնմ ժամանակի։ 18 Քանզի արեգակն իւրով խաւարելովն * բողոքեաց ցուցանելով * ամենեցուն զՏէրն * ի խաչին եւ ոչ կարացեալ տեսանել զայն տեսիլ՝ խաւարեցաւ զի ոչ կարաց տեսանել զՏեառն զանարգանսն ։ 19 Իսկ լուսին եւս մեծամեծս ցուցանէր զի ըստ նմանութեան հայելւոջ զարիւնն յինքեան * ի վերուստ * ի բարձանց ամենեցուն * ցուցանէր արարածոց՝ զփրկութիւն ամենայն աշխարհաց որք առնիցեն ինքեան մտաւք զայն արիւն՝ իւրեանց արքայութիւն։ 20 Իսկ որք զայս արհամարհիցեն եւ գայցեն յայսպիսի պարգեւաբաշխութիւն՝ լուսինն ցուցանիցէ զմշտաբուղխ արիւնն ի * նոցին մարմնոց որ զհամաւրէն տանջանացն կորստեան զանմահ որդունսն դժոխոցն բղխիցէ ։
21 Վասն այսորիկ ասէ Տաց նշանս յերկինս ի վեր * եւ յերկիր * ի խոնարհա Տէր ի խոնարհ յերկրի ի վերայ խաչին իսկ լուսաւորքն ի բարձանց քարոզք՝ * ազդ առնել ընդ տիեզերս ամենայն։ 22 Արիւն եւ հուր եւ մրրիկ ծխոյբ երկու * ինչ իրք պաշտեցան մին կենաց աւետիք եւ միւսն արհաւիրք սպառնալեաց պատուհասից ։ 23 Արեգակն դարձցի ի խաւար եւ լուսին յարիւն մինչ չեւ * եկեալ իցէ աւր Տեառն մեծ եւ երեւելիգ այսինքն՝ զաւր գալստեանն հատուցման նշանակէ զի նա ինքն է աւր մեծ եւ երեւելի։
* Իսկ մինչ չեւ այն եկեալ՝ * որ կարդասցէ զանուն Տեառն՝ կեցցէ * ի շնորհացն։ 25 Զի Աստուած յերկիր խոնարհեցաւ եւ զմարդիկ յերկինս վերացոյց եւ * խառնեաց զհողեղէնսս ընդ հոգեղէնսն ։ 26 Նորոգեաց եւ մանկացոյց զարարածս միանգամայն բաց զարգանդ աւազանին զի նորոգեսցին եւ ծնցին վերստին մանկունք արքայութեան ի մկրտութենէ անտի։ 27 Զի առին առաքեալքն զարգանդ աւազանին ծնան զամենայն տիեզերս վերստին * եւ դարձուցին յանմեղութիւն մանկութեան անխարդախ կաթինն՝ առնել զամենեսեան որդիս Աստուծոյ եւ ժառանգաւորս փրկութեանն Քրիստոսի որպէս եւ երանելին Պաւղոս * ասաց Որդեակք իմ զորս դարձեալ վերստին երկնեմ մինչեւ նկարեսցի Քրիստոս ի ձեզդ։
ՂԲ.
ՂԲ. Արդ՝ մանկացուցին զամենայն տիեզերս վասն այնորիկ զի առին * զաւրութիւն զայնորիկ որ հինաւուրցն մանկացաւ որպէս աստուածախառն իմաստութիւնն երգեաց յառաջագոյն * եւ * ասէ Դարձցի թագաւոր * ի մանկութիւնա զի * դարձան եւ տիեզերք ի մանկութիւն զի տեսին զՏէրն մանկացեալ։
* Արդ՝ նոր ծնան * առաքեալքն * զաշխարհս ամենայն * ի ջրոյ եւ ի Հոգւոյ յաղեցին հուրբ զամենայն ոք * զի առին հրաման թէ Ամենայն ոք հուրբ յաղեսցիբ։ 3 Խառնեցան անքակութեամբ յԱստուածութիւն անդր եւ լուսաւորեցան * զմայլեցուցին * եւ լցին զտիեզերս պարգեւաւք ։ 4 Զի որ միանգամ ի Քրիստոս մկրտեցան՝ * զՔրիստոս զգեցան եւ զՀոգի նորինգ։ 5 Լուսոյ յականէն արբին զշնորհսն եւ * նորին ահացոյց նշանաւքն * հրադէզ զաւրութեամբն * յաղեալ պնդեալ * ի նեխութենէ մեղացն պղծութեան հեթանոսութեանն՝ յառողջութիւն բժշկութեան։
* ցաւղալից * առատութեամբ եւ բանաւոր անձրեւովն՝ պարարեցին զսրտից երկիրս մսեղէնս անապատացեալս մարդկան։ 7 Եւ ածին իբրեւ զծով դարալիր՝ զխաղաղութիւն եւ իբրեւ զգետ յորդագնաց՝ զփրկութիւն * եւ իբրեւ զաղբերս մշտնջենաբուղխս՝ զողջոյն եւ զհաւատս իբրեւ զբաժակս ուրախութեան՝ զսէրն Աստուածութեան իբրեւ զհուր՝ զահ եւ զերկիւղ տնկել ի սիրտս մարդկան։ 8 Զի * զոր աւրինակ զերկաթն ճարտարապետն դարբնաց առեալ ընկեցեալ ի բովս հրոյ եւ ջեռուցեալ հրագոյն շողացուցանէ՝ սոյն աւրինակ եւ արդարքն մխեցան ի փուքս հնոցի արդարութեանն եւ ներկան ի շողիւնս եւ ի գոյնս * Հոգւոյն սրբոյ զՔրիստոս ինքնին գլխոցին զգեցան * եւ իբրեւ զլոյս վառեցին զսէրն Աստուածութեան յանձինս իւրեանց առին զզաւրութիւն ի բարձանց իբրեւ զքաջ մշակս ընթացան լնուլ սերմամբ աստուածպաշտութեան զամենայն լեզուս։
9 Եղեն ճրագունք լուցեալք՝ իբրեւ ի վերայ աշտարակի այսինքն * ի վերայ խաչին եւ նորուն զաւրութեամբ ճառագայթիցն լուսաւորեցին զտիեզերս հալածեցին զմթութիւն խաւարին յամենայն մարդկանէ զի արասցեն զնոսա ընդանիս աստուածական սիրոյն։ 10 Սփռեցան ընդ տիեզերս՝ լինել քարոզք ճշմարտութեանն Զի * ոչ գոյ արգել եւ ոչ խտիր ո՛չ հրէի եւ ոչ հեթանոսի ո՛չ ծառայի եւ ոչ տեառն ո՛չ առն եւ ոչ կնոջ զի ամենեքեան մի իցեն ի Քրիստոսա։
11 Եւ բազումք ի հրէական ազգէն * նոքին իսկ առաքեալքն բուն սիւնքն հաստատունք եւ բազումք ի հեթանոսաց զնոցին աւրինակն յանձինս իւրեանց առեալ բարձեալ բերէին բազում ազատքն եւ բազում ծառայք։ 12 Ազատքն * յազատութենէ անտի * ի թագաւորութիւն ընթացան այնուիկ որ թագաւորն վասն նոցա խոնարհեցաւ ի բարձրութենէն * իսկ ծառայքն՝ ի ծառայութենէ յազատութիւն այնուիկ * որ առ զկերպարանս ծառայի եւ ազատեաց զամենեսեան ի ծառայութենէ խաւարի։ 13 Իսկ հրէականքն հարքն եւ մարգարէքն աւանդեցին * իւրեանց ազգին * զխորհուրդն յառաջագոյն։ 14 Եւ իբրեւ * եկն եհաս խոստումն * աւետեացն՝ յայնժամ ծագեաց * յայտնապէս ի մէջ նոցա արեգակն արդարութեան * որ է ինքն Քրիստոս։ 15 Իսկ որոց պատրաստեալ * էին կեանքն յաւիտենից * որ հաւատացին ի նա՝ եղեն * ի նոցանէ քարոզք եւ առաքեալք տիեզերաց առաջին վկայք։ 16 Եւ յարուցին եւս ի հեթանոսաց յորդեցին * գունդս գունդս հաւատացելոց եւ դասս դասս վկայից եւ զամենայն երկիր լցին։ 17 Զի ոչ միայն * ի ձեռն արանց * այլ եւ ի ձեռն կանանց սրբոց քարոզեցաւ Աւետարանն կենդանութեան * ընդ տիեզերս ամենայն զի եւ * կանայք աւրհնեցան վասն կուսանին ծննդեանն որ ի նոցանէն ։
18 Արդ՝ * բուն սիւնքն առաքեալքն ամոլքն որ խաւսեցան զամենայն լեզուս * ելին ընդ տիեզերս վիճակեցան բաժանեցին զազգս ամենայն զորս առաքեացն եւ ետ նոցա իշխանութիւն՝ առնել նշանս եւ զաւրութիւնս արուեստից զմեռեալս յարուցանել զհիւանդս * բժշկել զախտաժէտս ողջացուցանել զկաղս գնացուցանել զկոյրս բանալ զխուլս ի բան դարձուցանել եւ տալ համերց խաւսել եւ զբորոտս սրբել եւ զամենայն ցաւս * եւ զլլկութիւնս հալածել * զդեւս թշնամիս մարդկութեանս փախուցանել եւ զսատանայ պահակ մեղաց մոլորութեան մարդկութեան՝ կոխան * առնել եւ զամենայն ոք աստուածպաշտութեան ծանաւթս կացուցանել եւ խափանել զմոլորութիւնսն հաստատել զազգս ամենայն հաւատալ արարչութեանն * հրամանաց։
ՂԳ.
* ՂԳ. Արդ՝ քրիստոսագունդ եւ խաչակիր առաքելոցն որոց գլխաւորքն Պետրոս եւ Անդրէաս * Յակովբոս եւ Յովհաննէս Փիլիպպոս եւ Բարթողոմէոս Թովմաս եւ Մատթէոս Յակովբոս եւ Սիմովն Թադէոս եւ Բարսաբաս * Մատաթիաս եւ * Յակովբոս Մարկոս * եւ * Ղուկաս Պաւղոս եւ Բառնաբաս եւ այլք եւս որ նմանեցին սոցա * որք եւ եաւթանասունքն եւս որք առին իշխանութիւն ի Տեառնէ՝ գնալ ի վերայ * իժի * եւ քարբի եւ կոխել զզաւրութիւն թշնամւոյնա, լինել լոյս երկրի եւ համեմել յաղել զանկարգութիւն չարութեան անգիտութեան մարդկան աղիւն Աստուածութեան Հոգւոյն սրբոյբ։ 2 Իբրեւ զքաջ ախոյեանս իբրեւ զպատերազմասէր նահատակս զանձինս ի կիրթս առաքինութեան մխէին եւ եդեալ զնեղութիւնս չարչարանացն առաջի զի ընդ վաստակոցն ճգնութեանցն ոչ ձրի այլ վարձուցն փոխարինակ՝ բռնութեամբ համբերութեան ըմբռնեսցեն յանձինս իւրեանց զարքայութիւնն Աստուծոյ մարտիւք պատերազմաց իբրեւ քաջ նահատակաց զգեցեալ յանձինս իւրեանց զհաւատս եւ զսէր՝ իբրեւ զզրահս ամրութեան * յորում ոչ կարեն * գործել նենգութեան * նետք բանսարկութեան թշնամւոյն * եւ եդեալ զյոյսն փրկութեան իբրեւ զսաղաւարտ անվթար եւ դիմեալք ընդ տիեզերս՝ աւարեցին զազգս ամենայն։ 3 Առեալ եւս զաւրինակսն տուեալս համբերութեանցն՝ եւ այլոց եւս տային թղթովք զառաջնոցն վարս իբրեւ զգաղափար արկանէին թէ Աւրինակ առէք եղբա՛րք զերկայնմտութիւն մարգարէիցն որք խաւսեցան յանուն Տեառնա * եւ թէ՝ Զհամբերութիւն Յովբայ լուարուք եւ զկատարումն Տեառն տեսէքբ։
4 Զի եւ Տէրն զնոյն ուսոյց նոցա զհամբերութիւն թէ * Երանի իցէ ձեզ * յորժամ նախատիցեն եւ հալածիցեն եւ սպանանիցեն զձեզ վասն իմ ցնծացէ՛ք եւ ուրախ լերուք * զի վարձք ձեր բազում են յերկինսգ եւ զգաղափարն արկանէր թէ Այսպէս հալածեցին զմարգարէսն որ * յառաջ քան զձեզ էին * եւ թէ՝ * Դուք էք աղ երկրի եւ լոյս աշխարհիդ։ 5 Եւ զինքն աւրինակ տուեալ նոցա որ ինքեամբն կատարեաց զամենայն որպէս եւ նոքա այլոց ցուցանէին * թէ Եւ զՏէրն * ինքնին գլխովին տեսաք ե։
ՂԴ.
ՂԴ. Ապա սփռեալք ընդ ամենայն ազգս՝ տալ * զգիտութիւն Աստուածութեան ծանաւթս Աստուածութեան կացուցանել զամենեսեան որպէս մարգարէն յառաջագոյն երգեաց իբրեւ ի նոցանէն յառաջգիտութեամբ՝ գուշակութեամբ Հոգւոյն սրբոյ թէ Լուարո՛ւք զայս ամենայն ազգք * եւ ունկնդիր լերուք ամենեքեան ոյք * բնակեալդ էք յաշխարհի ծնունդք երկրի եւ որդիք մարդկան ի միասին մեծամեծք եւ տնանկքա։ 2 Եւ այսպէս սփռեալք ընդ տիեզերս բաժանեցան յամենայն լեզուս * որոց վկայեալ եկքն Հրեայքն յամենայն կողմանց թէ Լսեմք մեք յիւրաքանչիւր * բարբառ մերբ որք ժողովեալ տեսին զառաքեալսն ի միոջ վայրի յառաջ քան զսփռել նոցա ընդ ամենայն տիեզերս ։
3 Արդ՝ * ոմանք * զիւրեանց * հրէական կողմն առեալ վարդապետեցին իսկ այլքն սփռեցան * ընդ ամենայն տիեզերս ոմանք ի Մարս եւ ոմանք ի Պարթեւս * ոմանք ի Խուժաստան եւ ոմանք ի Միջագետս * ոմն ի կողմանս Գամրաց ոմն ի Պոնտոս ոմն յԱսիա ոմն ի Փռիւգիա * ոմն ի Պանփիւլիա * ոմն * յԵգիպտոս եւ ոմն յաշխարհն Հնդկաց * ոմն ի կողմն Լիբէացւոց * ոմն ի կողմն Կիւրենացւոց ոմն ի կողմն Դաղմատացւոց ոմն ի կողմն Սպանիացւոց ոմն ի կողմն Ազովտայ ոմն ի կողմն Թրակայ * ոմն * ի Լակոնիա ոմն ի Կապադովկիա ոմն ի Բիւթանիա։ 4 Եւ ոչ ոք կարէ * բաւել՝ թուել հասու լինել այլ ընդ ամենայն երկիր ել բարբառ նոցա եւ մինչեւ ի ծագս տիեզերաց են խաւսք նոցագ։
5 Այսպէս քարոզեցին ընդ տիեզերս՝ առ ի լուսաւոր առնել զամենայն մարդ որ * գալոց * է յաշխարհդ։ 6 Տալ զապաշխարութիւն փրկութեան ամենեցուն լուանալ զամենեսեան արձակել ի կապանաց խաւարի՝ մկրտութեամբն եւ քրիստոսագունդ դրոշմել զամենայն ազգս տալ զՀոգին Աստուծոյ բնակել ի սիրտս մարդկան միաբանել խառնել * ի սէր Աստուածորդւոյն * զի սիրտ ամենեցուն * իբրեւ մի աղաղակիցէ * եւ զամենայն աշխարհս միաբանել ասել թէ Աբբա՜ հայրա։ 7 Զի բարձցի անուն * ծառայութեան եւ դիցի անուն որդեգրութեան շնորհելովն Քրիստոսի՝ ուտել զմարմին Աստուածորդւոյն եւ ըմպել զարիւնն կենդանարար զի այնու * մտցեն ամենայն աշխարհ * ի ժառանգութիւն Քրիստոսի լինել ժառանգորդ Աստուծոյ եւ ժառանգակից Քրիստոսի։
* զաւրացուցեալ զնոսա ի խորհուրդս կամաց իւրոց յուսով նոցա ի Քրիստոս * զոր եւ դուք լուարուք * եւ հաւատասջիք ճշմարտութեան Աւետարանին փրկութեան ձերոյ յոր հաւատասջիք եւ մկրտեսջիք ի Հոգին աւետեաց սրբութեան որ է Ինքն գրաւական ժառանգութեան մերոյ ի փրկութիւն նուաճութեան ի գովեստ փառաց նորա։
9 Ապա ընթացան ընդ տիեզերս ամենայն մինչեւ ի ծագս երկրի * լի առնել զքարոզութիւն բանին կենաց։ 10 Անդ եւ զաւրք հրեշտակաց հոգեղինաց եւ հրեղինաց առ ի մխիթարութիւն առաքելոցն գումարեալ * զի եւ բանից ընկեր եւ ճանապարհաց * եւ բանտամուտ կապանաց ուստի եւ շնորհաւք Աստուծոյ կորզեալ զառաքեալսն ճանաչէին ։ 11 Եւ առաջնորդեալ հրամանակամ * Հոգւովն սրբով՝ քաղաքի քաղաքի եւ աշխարհի աշխարհի զհաւատոցն Քրիստոսի * ընդ հանուր ծանաւթս տալով զոր եւ մեք սակաւաւորքս զառաւելագունացն ճշմարտութիւն բերիցեմք վասն ինքնահրաման առաջնորդութեան Հոգւոյն սրբոյ։
12 Քանզի այսպէս հրաման տուեալ՝ աշակերտել զազգս ամենայն * առաքեալ զնոսա ընդ տիեզերս՝ հրաւիրելով զամենայն հեթանոսս ի հնազանդութիւն հաւատոց առանց զանգիտելոյ քարոզել զԱւետարանն առաջնորդութեամբ Հոգւոյն սրբոյ որք համարձակեալք քարոզէին զարքայութիւնն Աստուծոյ եւ ուսուցանէին * վասն տեառն Յիսուսի Քրիստոսի անարգել եւ անխափան ամենայն համարձակութեամբ։
ՂԵ.
ՂԵ. Եւ յետ այսորիկ քրիստոսագունդ առաքելոցն շնորհակարգութեամբ Հոգւոյն սրբոյ գումարելոցն ընդ ամենայն կողմանս որ ի ներքոյ երկնից՝ ամենայն նշանաւք եւ արուեստիւք եւ շնորհագործ զաւրութեամբ * ազդ արարեալ ըստ իւրաքանչիւր մասին եւ զբանն կենաց հնչեցուցեալ եւ միանգամայն քրիստոսածանաւթս եւ յարութիւնական յուսովն ծաղկեցուցեալ * քանզի ի նոցուն իսկ ի շնորհազարդ բանիցն եւ ի գործոց յայտնի է իւրաքանչիւր սահմանադրութիւն հրամանաւ Հոգւոյն սրբոյ վիճակեալ ։ 2 Զոր * եւ Պաւղոսի իսկ նշանակեալ թէ ՅԵրուսաղեմէ մինչեւ ի Լիւրիկիա ինձ եհաս լի առնել զԱւետարանն Քրիստոսի ա եւ դարձեալ՝ թէ Որ կարգեացն զՊետրոս ի թլփատութիւնն՝ զաւրացոյց եւ զիս ի հեթանոսսբ։
* Որով եւ աստուածադիր * ժամանակն * մերձեալ * կայր ամենայն ումեք քրիստոսատուր փրկութեանն հասանելոյ որպէս եւ * Պաւղոսի յԱթէնս * պատասխանի * տուեալ թէ Զժամանակսն անգիտութեան անտես արարեալ Աստուծոյ՝ արդ զայս պատուիրէ մարդկան՝ ամենայն ումեք ապաշխարելգ։ 4 Հանգոյն սմա նշանակեալ եւ Պետրոսի ի Կաթողիկէական թղթին իւրում թէ Բաւական է անցեալ ժամանակն լինելոյ կամացն հեթանոսաց արդ այսուհետեւ ըստ կամացն Աստուծոյ կեցցենա։
5 Բայց ոչ անդէն եւ անդ * յանկարծաթափ * ըստ Հոգւոյն զաւրութեան՝ զնորընծայսն յանընդելական մեծամեծսն ձգտեցուցանէին այլ նախ թեթեւագոյն ըստ աշխարհակիր կարգաց առակաբանեալ եւ արուեստախաւսեալ։ 6 Վասն որոյ * եւ յայտ արարեալ Պաւղոսի եթէ Կաթն * ջամբեցի ձեզ ի Քրիստոս եւ ոչ հաստատուն կերակուր քանզի չէիք բաւականբ։ 7 Որպէս եւ յառաջագոյն իսկ կարգեալ ամենիմաստն Աստուծոյ մովսիսաբեր աւրինաւքն * նախ զոհիւքն եւ շաբաթուքն եւ տաւնահրաման կարգաւքն։ 8 Յորոց յետ այսորիկ հրաժարեալ՝ մարգարէիւքն յարուցելովք զառաւելագոյնն հայցէր որովք ասէն եթէ * Յագեալ եմ արդ զոհիւք ձերովքգ եւ թէ՝ Ոչ վասն պատարագաց քոց կշտամբեմ զքեզդ այլ՝ Մատո՛ Աստուծոյ պատարագ աւրհնութեանե * եւ թէ՝ Զի՞նչ խնդրէ ի քէն Տէր * ո՛վ մարդ բայց առնել իրաւունս եւ արդարութիւն * եւ պատրաստ լինել * երթալոյ զկնի Տեառնզ։
9 Նոյն կանոն եւ առաքելովքն պաշտեցաւ քանզի միոյն Աստուծոյ աւրէնք եւ աւրինապատումք՝ առաջինն եւ երկրորդն ճանաչէր։ 10 Զոր իւր իսկ Տեառն յայտ արարեալ ասելովն թէ * Յայսմ իսկ է բանն ճշմարիտ զի այլ է որ սերմանէ եւ այլ է որ հնձէ ես առաքեցի զձեզ հնձել՝ զոր դուք ոչ վաստակեցէք այլք վաստակեցին եւ դուք ի վաստակս նոցա մտէք զի որ սերմանէն եւ որ հնձէն՝ հասարակ ցնծասցենա։
11 Այլ նոքա * տեղեկացեալ իսկ էին արուեստի քարոզութեան յամենափրկչէն Քրիստոսէ որ սկսաւ առնել եւ ուսուցանելբ։ 12 Քանզի եւ * ինքն Քրիստոս ոչ անդէն ի սկզբանն զբարձրագոյնսն եւ զանհասագոյնսն որոտաց այլ նախ խոնարհագոյն եւ առակախաւս բանիւք եւ ախտահալած բժշկութեամբ մերձաւորս արարեալ եւ իմաստնացուցեալ * ցորս եւ * ասէր Թէ զերկրաւորս ասացի ձեզ * եւ ոչ հաւատայք զիա՞րդ եթէ զերկնաւորսն ասացից ձեզ՝ հաւատայցէք գ ապա յետ այնորիկ իբրեւ կատարելոց՝ * համարձակագոյն եւ բարձրագոյն զճշմարիտն վարդապետեալ։ 13 Նովին կանոնաւ եւ առաքեալքն ի բարբարոսական կողմանսն գործէին։
ՂԶ.
ՂԶ. Վասն որոյ եւ սիւնհոդոսական հրամանաւ առաքելոցն նախածանաւթ մատուցելոցն հեթանոսաց զթեթեւագոյնսն աւանդեալ եւ որոշեալ * նախ ի կերակրոց կռոցն եւ ի պոռնկութենէ * եւ ի մեռելոտւոյ եւ յարենէ։ 2 Իսկ յորժամ * առաջի եդեալ ամենայն ումեք եւ վկայեալ Հոգւովն սրբով Հրէից եւ հեթանոսաց * վասն յուսական հաւատոցն որ ի տէր Յիսուս * Քրիստոս որպէս * Պետրոս յառաջագոյն Հրէաստանեայցն * ասէր * թէ Եւ մեք եմք նորա վկայք եւ Հոգին սուրբ՝ զոր ետ Աստուած հնազանդելոց իւրոցդ իսկ Պաւղոսի ահագին զգուշութեամբ ի Մելիտոս առաջի համաշունչ ժողովելոցն յուշ արարեալ զաւանդելոցն հրամանս եւ ուխտեալ * եթէ Ոչ զանգիտեցի յաւգտակարացն հրապարակաւ եւ առտնին տալ վկայութիւն Հրէից եւ հեթանոսաց զապաշխարութեանն որ առ Աստուած եւ զհաւատոցն որ ի տէր մեր Յիսուս Քրիստոսա * որոյ եւ վճիռ տուեալ թէ Վկայութիւն դնեմ ձեզ յաւուր յայսմիկ ասէ զի սուրբ * եմ յարենէ * ամենեցուն քանզի * ոչ խորշեցայ ի պատմելոյ ձեզ զամենայն կամս Աստուծոյբ գան այնուհետեւ երանութեան հասեալք ի խորհրդանոց Հոգւոյն սրբոյ՝ յիշատակել զաստուածախաւս զաստուածապատում զաստուածապարգեւ վարդապետութիւն միածնին Աստուծոյ * զի գրով կարգեալ հաստատեսցեն ամենայն ազգաց եւ յաւիտեանցն եկելոց ի ներքոյ երկնից առ ի լուսաւոր առնել զամենայն մարդ որ գալոց է յաշխարհգ։ 3 Մանաւանդ * թէ ազդեցութեամբ Հոգւոյն շարժեալք՝ * յառաջի եդեալն յաջողեցան ։ 4 Վասն որոյ յուսուցանելն իսկ նշանակեաց աշակետացն սրբոց Փրկիչն ամենեցուն ասելով թէ Եւս բազում ինչ ունիմ ասել ձեզ այլ ոչ կարէք հանդարտել այժմիկ յորժամ եկեսցէ Հոգին ճշմարտութեան՝ առաջնորդեսցէ ձեզ ամենայն ճշմարտութեամբդ։
5 Ակնարկեաց եւ վասն կենդանատու Աւետարանին իւրոյ թէ Քարոզեսցի Աւետարանս արքայութեան ընդ ամենայն տիեզերս ի վկայութիւն ամենայն հեթանոսաց եւ ապա եկեսցէ կատարածե։ 6 Քանզի եւ առաքելոցն իսկ * վկայիցն նորին ճշմարտութեան առեալ ի սուրբ Աւետարանէ * եւ ի մարգարէական գրոց՝ թուղթս հոգեպատումս * եւ առաքելախաւսս ծաղկեցուցեալ զի կանոնք մշտնջենակարգք աշակերտելոցն պահիցին մանաւանդ հայեցեալ եւս ի կատարումն եկեղեցեացն՝ յաճախէին այնուհետեւ զառաւելագոյնսն բարբառելով ։ 7 Որպէս եւ Պաւղոսի յայտ արարեալ ասէ Զիմաստութիւն խաւսիմք ընդ կատարեալս զիմաստութիւն՝ ոչ զաշխարհիս այսորիկ եւ ոչ զիշխանաց աշխարհիս այսորիկ զխափանելեացս այլ խաւսիմք զԱստուծոյ իմաստութիւնն ծածուկ խորհրդով զոր յառաջ քան զյաւիտեանս սահմանեաց Աստուած ի փառս մեր զոր ոչ ոք յիշխանաց աշխարհիս այսորիկ ծանեաւ զի եթէ էր ծանուցեալ՝ ոչ արդեաւք զՏէրն փառաց ի խաչ հանէինա։ 8 Իմաստութեամբն լուսաւորեալք եւ * զարդարեալք էին ասելովն թէ Մեք ոչ զոգի աշխարհիս այսորիկ առաք այլ զՀոգին որ * յԱստուծոյ զի նովաւ ծանիցուք զայն՝ որ յԱստուծոյն շնորհեցաւ մեզբ։
9 Եւ արդ՝ առեալ հոգելից եւ հոգեմուխ աստուածատեսացն զաստուածատուր աւետիսն եւ գրով հաստատեալ եւ զմի աւանդութիւնն չորս Աւետարանս սահմանեալ ոչ աւտարագոյնս ի միմեանց արուեստախաւսեալ այլ ամենագէտ Հոգւովն Աստուծոյ զմիաւոր ճշմարտութիւն հրամանացն Քրիստոսի պատմեալ զոր յառաջակարգ ի մարգարէսն է տեսանել։ 10 Զի զոր մեծին Մովսիսի յառաջագոյն շնորհաւք Հոգւոյն զլինելոցն առակախաւսեալ էր՝ զնոյն հոգեպատում բարբառով եւ զկնի եկելոց մարգարէիցն երկրորդեալ որովք երեւեալ ամենապարգեւ Հոգւոյն զաւրութիւն։
ՂԷ.
ՂԷ. Համբարձեալ այնուհետեւ թեւովք Հոգւոյն աւետարանագիր արանցն քրիստոսասիրաց եւ անցեալ ընդ երկինս եւ բարձրացեալ ի վերայ խորանացն երկնից * անդր ի վեր յաստուածական յաթոռն եւ տեղեկացեալ Հոգւովն սրբով խորոցն Աստուծոյ եւ ծանուցեալ զմիածին Որդին անդէն ի ծոց Հաւր իւրոյ եւ այնպէս ճշմարտագոյնս հաստատեալ նորին գիտութեամբ որպէս եւ գիտէ * Հայր զՄիածինն իւր։ 2 Որով լուսաւորեալ եւ առեալ զանպատումն ի պատմել թէ Ի սկզբանէ էր Բանն եւ Բանն էր առ Աստուած եւ Աստուած էր Բանն նա էր ի սկզբանէ առ Աստուած ամենայն ինչ նովաւ եղեւ եւ առանց նորա եղեւ եւ ոչ ինչա։ 3 Տեսանե՞ս զի չեթող ինչ ի միջի զաստուածագէտ իմաստութեանն զպայման այլ միանգամայն զբովանդակն բերէ ասելովն * թէ Էր ի սկզբանէ եւ առ Աստուած էր * եւ Աստուած էր եւ ամենայն ինչ նովաւ եղեւ * եւ առ ժամայն իսկ ծանաւթ եղեալ էական * անձինն Որդւոյ եւ միաբուն եւ աստուածակից պատուին եւ ամենակար զաւրութեան նորին ։
4 Քանզի յառաջագոյն իսկ աստուածագէտս յարդարեաց բիւրապատիկ սքանչելեաւքն ամենատէրն Քրիստոս զսիրելի աշակերտսն իւր * զի եւ գեղոյ եւ կերպարանաց եւ միասնական բնութեանն երից անձանցն կատարելոց մերձաւորք եւ ծանաւթք իցեն ։ 5 Զի ոչ եթէ իւրեանց կարճահաս իմաստութեամբն հասեալք չքնաղ գիտութեանն Աստուծոյ այլ նորին իսկ մարդասէրն Աստուծոյ յայտ արարեալ յերկնից թէ Դա է որդի իմ սիրելի դմա լուարուք բ։ 6 Զոր եւ * Պետրոսի վկայեալ ի Կաթողիկէին իւրում թէ Ոչ պաճուճեալ ինչ առասպելաց զհետ երթեալ ցուցաք ձեզ զտեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի զզաւրութիւն եւ զգալուստն այլ մեզէն եղեալ * ականատեսք նորա մեծութեանն ։ Քանզի առեալ * յԱստուծոյ եւ ի Հաւրէ զփառս եւ զպատիւ եկեալ այնպիսի բարբառոյ ի մեծվայելչութեան փառաց անտի թէ Դա է որդի իմ սիրելի ընդ որ հաճեցայ եւ զայս բարբառ մեք իսկ լուաք եկեալ յերկնից՝ որք ընդ նմա իսկ էաք ի սուրբ լերիննգ։
* եւ Որդին * եկեալ ծանուցանէ զՀաւրն մեծութիւն թէ Եկի ոչ զիմ կամս կատարել այլ զկամս այնորիկ որ առաքեացն զիսա։ 9 Եւ յորդագոյն նշանակելով * ի վարդապետելն իւրում՝ * զփառս Հաւրն բարձրացուցանէ յայտ արարեալ զմիասնական կամացն թէ Զբանս * զոր ես խաւսիմ ընդ ձեզ՝ ոչ եթէ * յանձնէ ինչ խաւսիմ այլ Հայրն որ յիս * բնակեալ է՝ նա գործէ զգործսն բ։ 10 Նոյնպէս եւ վասն Հոգւոյն սրբոյ ասէ * թէ Հոգին ճշմարտութեան առաջնորդեսցէ ձեզ ամենայն ճշմարտութեամբ զի ոչ եթէ յանձնէ * ինչ * խաւսիցի այլ զոր * լսիցէ՝ խաւսիցի եւ զգալոցն * պատմեսցէ ձեզ նա զիս փառաւորեսցէ զի յիմմէ անտի * առնուցու եւ պատմեսցէ ձեզ։ * Զամենայն ինչ զոր ունի Հայր՝ իմ է * վասն այնորիկ ասացի թէ յիմմէ * անտի առնուցու եւ պատմեսցէ ձեզ գ։
12 Տե՛ս * զմիաբանութիւնն զմիակամութիւնն զմիաւորական ճշմարտութիւնն եւ տե՛ս զիա՛րդ լուսաւորեաց եցոյց զգոյութիւն երից անձանցն հաւաստի * եւ ասէ թէ Ոչ յանձնէ ինչ խաւսիցի Հոգին սուրբ քանզի * յիմմէ անտի առնուցու եւ պատմեսցէ ձեզ զի զամենայն ինչ զոր ունի Հայր՝ իմ էդ։ 13 Տե՛ս զՀայրն կատարեալ եւ զՈրդին ճշմարիտ եւ զՀոգին հաւաստի ։ 14 Նշանակեաց եւ զանորոշական եւ զմիաբուն աստուածական զաւրութեանն պայման ասելով * թէ Ելի ի Հաւրէ եւ եկի յաշխարհե։ 15 Նոյնպէս եւ վասն ճշմարիտ Հոգւոյն թէ Հոգին ճշմարտութեան՝ որ ի Հաւրէ ելանէզ։
16 Տայ վճիռ եւ վասն միաւորութեան միասնական Երրորդութեանն ասելովն թէ Հոգի է Աստուածա * ցուցանէ եւ վասն իւր եւ վասն ճշմարիտ * Հոգւոյն՝ զանքակութիւնն ի Հաւրէ։ 17 Զի թէպէտ եւ առաքեալք անուանեցան յառաքիչն ի Հաւրէ՝ * այլ ընդ նմին միաբուն եւ առանց մեկնելոյ զմիասնական գործն կատարեցին ասելովն՝ թէ Ոչ ոք ել * յերկինս՝ եթէ ոչ որ էջն յերկնից * Որդի մարդոյ * որ էն յերկինսբ։ 18 Տեսանե՞ս զի եւ * իջեալ յերկիր եւ է յերկինս։ 19 Որում եւ աւետարանիչն * Յովհաննէս տեսեալ վկայեաց թէ * ԶԱստուած ոչ ոք ետես երբեք բայց միածին Որդին որ է ի ծոց Հաւր՝ նա պատմեացգ։ 20 Եւ արդ՝ դու ի միտ առ զոր ասէն թէ Որ էն ի ծոց Հաւր՝ նա պատմեացդ զի զոր առ իւրեանսն * տեսանէին՝ ի ծոց Հաւր զնոյն գիտէին ։ 21 Ո՜ զարմանալի պարգեւելոցն եւ աստուածագէտ վիճակելոցն ո՛րպիսում մեծվայելչութեան առ ժամայն հասին։
ՂԸ.
ՂԸ. Նոյնպէս եւ վասն ճշմարիտ Հոգւոյն է իմանալ յասելոյն թէ՝ * Հոգին ճշմարտութեան՝ որ ի Հաւրէ ելանէե ելանէ եւ ոչ բաժանի բղխէ եւ ոչ սպառի։ 2 Եւ միանգամայն իսկ զճշմարտագոյն զմիապէս զմիակշիռն ասէ թէ Ես ի Հայր եւ Հայր յիս եւ որ ետես զիս՝ ետես զՀայր իմզ։ 3 Քանզի ոչ եթէ սահմանք ինչ զաստուածականն բովանդակիցեն եթէ Հայրն յերկինս եւ միածին Որդին եւ ճշմարիտ Հոգին յերկրի որով լին է ամենայն եւ է յամենայնի * եւ ի վերայ ամենայնի։
4 Վասն այսր ամենայնի աստուածախաւսեալ եւ վարդապետեալ աշակերտացն իւրոց՝ հրաւիրէ յառաջնորդութիւն Հոգւոյն * սրբոյ ցորս եւ ասէր իսկ * թէ Եւս բազում ինչ ունիմ ասել ձեզ այլ ոչ կարէք հանդարտել այժմիկ բայց յորժամ եկեսցէ Հոգին ճշմարտութեան՝ յիշեցուսցէ ձեզ եւ առաջնորդեսցէ ձեզ ամենայն ճշմարտութեամբ ա։ 5 Վասն որոյ եւ Պետրոս իսկ նշանակեաց առեալ զՀոգին սուրբ թէ * Յիշեցի զբանն Տեառն զոր ասէր թէ Յովհաննէս մկրտեաց ի ջուր բայց դուք մկրտիցիք Հոգւովն սրբովբ եւ ոչ միայն նոցա այլ եւ մատուցելոցն նոքաւք առ Աստուած։
6 Որպէս * եւ երանելւոյն Ղուկայ * ի սկզբան Աւետարանին յայտ արարեալ թէ Բազումք յաւժարեցին վերստին կարգել զպատմութիւնն վասն իրացն հաստատելոց ի մեզ * որպէս * աւանդեցին մեզ՝ * որք ի սկզբանէ ականատեսք եւ սպասաւորք եղեն Բանինգ յորոց * եւ զԱւետարանն Տեառն կարգեաց։ 7 Իսկ առ Պաւղոսի եւս սքանչելագոյն * եւ ահաւորագոյն ազդեցութեամբ երեւեալ վասն որոյ եւ * ինքն զարմացեալ պատմէ ասելովն * Եթէ մարմնով * եւ թէ * առանց մարմնոյ՝ ոչ գիտեմ բայց համբարձեալ յերրորդ մասն * երկնից եւ ի դրախտն եւ լուեալ * բանս անճառս գիտեմդ։ 8 Վասն որոյ * եւ ասէն * թէ Ես ոչ ի մարդոյ * առի եւ ոչ ուսայ յումեքէ այլ ի յայտնութենէն Յիսուսի Քրիստոսիե զոր եւ ականատես եղեալ պարծի թէ Զտէր Յիսուս * Քրիստոս աչաւք իմովք տեսիզ։
9 Բայց թէպէտ եւ այսպէս բարձրապատիւ եւ պայծառանշան առաքեցաւ ի Քրիստոսէ՝ տայ հնազանդութիւն եւ երկոտասանիցն գրեալ Կորնթացւոցն Զի ես * ձեզ զայն նախ աւանդեցի՝ զոր եւ եսն ընկալայա։ 10 Նոյնպէս եւ Եբրայականացն թէ Մեք զիա՞րդ ապրեսցուք հեղգացեալքս յայնպիսի փրկութենէ որ սկիզբն առ խաւսելոյ ի Տեառնէ եւ ի ձեռն այնոցիկ որ լուանն՝ ի մեզ հաստատեցաւբ։ 11 Որով յայտ իսկ է եթէ միոյ զաւրութեանն շնորհք զամենեսեան լուսաւորեալ՝ առ ի վկայութիւն միոյ ճշմարտութեանն զարթուցանէին քանզի եւ * ասէ Պաւղոս թէ Ամենեքին մեք զմի հոգի արբաքգ։ 12 Որով բարձրապատումս եւ երկնաբերձագոյնս սկսան հռչակեցուցանել զպատիւ իսկական փառաց միածնին՝ հանդերձ կանխասաց մարգարէական * բարբառովքն զոր եւ ասաց աստուածապատումն թէ Ի սկզբանէ էր Բանն եւ առ Աստուած էր եւ Աստուած էր եւ ամենայն ինչ նովաւ եղեւդ։ 13 Ասէ եւ Ղուկաս զառաքելոցն * թէ Ի սկզբանէ ականատեսք եւ սպասաւորք եղեն Բանինե։ 14 Դարձեալ զսոյն * եւ Յովհաննէս ասէ * ի Կաթողիկէին իւրում թէ Որ էրն ի սկզբանէ * զորմէ լուաքն ընդ որ հայեցաքն եւ ձեռք մեր * շաւշափեցին ի վերայ Բանին կենացզ։
15 Եւ առ Աստուած էր ասէ * Բաննէ։ 16 Ասացելոյն Տեառն վկայեաց թէ Հա՛յր տո՛ւր զփառսն՝ զոր ունէի առ քեզ յառաջ քան զլինելն աշխարհի ը։ 17 Բերէ ի սոյն եւ Պաւղոս թէ Ոչ ինչ յափշտակութիւն համարեցաւ զէանալն հաւասար Աստուծոյ թ։ 18 Նոյնպէս եւ Յովհաննէս յառաքելականին իւրում թէ Որ էրն առ Հաւր * եւ երեւեցաւ * մեզա Եւ Աստուած * էր ասէ Բաննբ որպէս եւ * Քրիստոս ասաց թէ Զոր ունի Հայր՝ * ունիմ եւ եսգ։ 19 Դարձեալ եւ * Յովհաննէս ի թղթին իւրում ասէ թէ Նա է ճշմարիտ Աստուածդ։ 20 Նոյնպէս եւ Պաւղոս թէ Յերեւել փառաց մեծին Աստուծոյ եւ փրկչին մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի որ եդ զանձն իւր վասն մերե։
21 Արդ՝ միով միաբանութեամբ եւ ինքնայաւժար մերովք իսկ կամաւք հասցուք մեք հաւատոց եւ գիտութեան Որդւոյն Աստուծոյ յայր կատարեալ ի չափ հասակի կատարմանն Քրիստոսիզ։ 22 Քանզի տուեալ վարդապետութիւնն Քրիստոսի առ ի բազմաց ունկնդրութիւն հայի որով հրամանաւ * զամենայն ազգս երկրի՝ ընդ անզեղջական վարդապետութեամբն նուիրեաց ասելովն թէ Ելէ՛ք ընդ ամենայն հեթանոսս աշակերտեցէ՛ք եւ մկրտեցէ՛ք զնոսա յանուն Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյէ։
23 Առաւել առ ի բազմացն ակնկալութեամբ կամի երեւեցուցանել զփառաւոր գալուստն իւր որպէս թէ վասն երկայնմտութեան համբերողացն եւ յուսալից սպասելոցն գայցէ երեւել ։ 24 Այսպիսի ինչ է իմանալ եւ զառաջին գալուստն Քրիստոսի եւ զէջս աստուածեղէն * Հոգւոյն * ի տասներորդ աւուրն ի պենտեկոստէից տաւնին ։ 25 Քանզի ոչ եթէ աւթեվանք ինչ պիտոյ էին ծախել միածնի Որդւոյն Աստուծոյ յելս բարձրութեանն երկնից եւ կամ սուրբ Հոգւոյն՝ իջանելոյ ի ժողովս առաքելոցն * որով երկինք եւ երկիր * լի են այլ այնպէս կամեցաւ մարդասէրն Աստուած որպէս թէ տասն աւուրց ակնկալութիւն առաքելոցն՝ ի վերնատունն կոչեսցէ զպարգեւաբեր Հոգին զմխիթարիչն ամենեցուն։ 26 Եւ ամենայն ուրեք պատճառս ինչ ի մարդիկ հարկանէ զիւրոյ բարեգործութեանն զի վասն փոքր պատճառանաց աստի ի վեր ընծայելոց՝ անչափ բարեաց պատրաստական * հատուցանող գտանիցի։ 27 Եւ զի՞նչ իսկ արդարեւ անչափ եւ անհասական քան զայն կայցէ՝ * յորժամ ծագեալ յերկնից փառաւք Հաւր գայցէ եւ առաջի ամենայն հրեշտակագունդ զաւրուն * զձեռանէ առեալ զիւրոցն սիրելեաց՝ առ ինքն հանեալ տանիցի * յիւրում իսկ աստուածեղէն բնակութեանն զանզրաւական զկեանսն միասնական վայելեցուցանիցէ ։
28 Քանզի ապենիազն Աստուած վայրակեաց բնակութեանն եւ կայենաւոր սահմանացն բնակութիւն աստուածամուտ սքանչելի վասն իւրոցն սիրելեաց զարքայութիւնն յարդարէ յորում միակեաց վայելչութիւն ամենայն արժանաւոր * բանաւորացն հոգեղինացն եւ մարմնականացն առ ինքեան պատրաստեալ զետեղեսցէ ։ 29 Վասն որոյ * եւ ամենափրկիչն տայր աւետիս աշակերտացն եւ քաջալերէր թէ Ուր եսն իցեմ՝ եւ դուք անդ իցէք եւ յամենայն ժամ զիմ փառսն տեսանիցէքա։ 30 Բայց միւսն եւս բարձրագոյն * Յայնմ աւուր ծանիջիք ասէ թէ ես ի Հայր եւ * դուք յիս եւ ես ի ձեզբ։ 31 Ի սոյն իսկ առնուլ պատեհագոյն է զասացեալսն թէ Զոր ակն ոչ ետես եւ ունկն ոչ լուաւ եւ ի սիրտ մարդոյ ոչ * անկաւ՝ պատրաստեաց * Աստուած սիրելեաց իւրոցգ ասել եւ ընդ երանելւոյն Պաւղոսի թէ Շնորհք Քրիստոսի ի վերայ անպատում * պարգեւաց նորաա։
* Կատարեցաւ վարդապետութիւն սրբոյն Գրիգորի որ շնորհեցաւ նմա յԱստուծոյ՝ լուսաւորել զսիրտս խաւարեալս Հայաստան աշխարհիս՝ հաւատովք եւ մկրտութեամբ։ 33 Եւ զամենեսեան քրիստոսածանաւթ առնէր եւ հաստատէր փառաւորել զսուրբ անուանսն Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ։
Դարձ փրկութեան աշխարհիս Հայաստան
ՂԹ.
* ՂԹ. Արդ՝ եկա՛յք եղբա՛րք զաւգուտն վասն հասարակաց շինութեան փութացուսցուք զի եւ ի ձէնջ պատուհասքդ վերասցին եւ լիցի ի խռովութենէդ հասելոյ վաղվաղակի խաղաղութիւն եւ ի գերեալ մոլորութեանցդ՝ դարձ փրկութեան ։ 2 Այլ ես զամենայն պատգամս Աստուածութեանն կարգեցի եւ եդի ի լսելիս ձեր առ հասարակ ոչ թաքուցեալ զաւգուտն ի սկզբանցն մինչեւ ի վախճան՝ զամենայն պատմեցաք ձեզ ։
3 «Արդ՝ եկա՛յք ամփոփեսցուք զգանձն * Աստուածութեան զի յայնմանէ պարգեւեսցի ձեզ բժշկութիւն ամենեցուն։ 4 Մատուսցո՛ւք զդոսա ի հանգիստ եւ շինեսցուք վկայարանս ի վերայ դոցա տաճարս աղաւթից միաբանութեան հանապազորդ խնդրել յԱստուծոյ նախ՝ զհաշտութիւն եւ զխաղաղութիւն աշխարհի եւ զողորմութիւն հաւատովք յուսով եւ սիրով * եւ ընդ նմին զկեանս եւ զարքայութիւն Աստուծոյ։
* Զի եւ դուք ազատեսջիք ի ծառայութեանց անձնակամութեան գործոցն խաւարի եւ զփառս լուսեղէնս Աստուածութեանն ըմբռնեսջիք աղաւթիւք եւ բարեխաւսութեամբ սոցա առ Աստուած զի եւ սոքա հանգուսցեն զանձինս ձեր ի տանջանաց պատուհասիցդ * եկելոց եւ սոքաւք * հաշտեսջիք ընդ Աստուծոյ։ 6 Զի Աստուածութիւնն որ * բնակեալն է ի սոսա՝ գթասցի ի ձեզ ձերովն ապաշխարութեամբ խոստովանութեամբ խոնարհութեամբ հնազանդութեանն հաւատոց եւ կրաւնաւորեալ ձեզ պահովք տնկել ի սիրտս եւ առնուլ ի միտ՝ սփռել զկամացն խորհուրդս եւ արժանի լինել լուացման մկրտութեանն սրբութեան եւ սրբոցդ մասին * ժառանգութեան՝ լուսոյ վիճակին հասանել եւ պարծանաց խաչին որ կորուսելոցն յիմարութիւն է եւ ձեզ որ գտայքդ՝ իմաստութիւն * եւ զաւրութիւն եւ փրկութիւն Աստուծոյ ա։
* Զորս * որդեգրութեան արժանիս արասցէ Աստուածութեանն ջնջել զմեղս ձեր * եւ թողուլ զպարտիս ձեր եւ ընդունել զմասն պսակի սրբոցս որ ձեզս են ։ 8 Զի եւ դուք լիջիք փառաւորիչք Աստուածութեան դասուց փառաւորչացն հաղորդեալք ի կցորդութիւն աւրհնութեամբ Հոգւոյն սրբոյ եւ արժանի լիջիք * դուք զխորհուրդն Աստուածութեանն առնուլ ։ 9 Զի լուացեալ * իցէք յաղտոյն սատանայի եւ նա ձերոց ոտիցն գարշապարաց կոխան լիցի ։ 10 Եւ * դուք * մտեալք * եւ հաղորդեալք իցէք * ի հարսանիս * Աստուածութեան սիրոյն ուտել * զմիս ճշմարիտ գառին Որդւոյն Աստուծոյ եւ ըմպել զարիւն նորա։ 11 Եւ կցորդ իցէք * չարչարանացն Աստուծոյ * եւ հաղորդ փառացն * եւ լինիջիք ի մի * ոգի * եւ ի նա կցորդիցիք մարմնով եւ արեամբ * նորա։
12 Եւ վկայքս այս լինիցին ձեզ ողորմութեամբ նորա բերդ ամուր եւ աշտարակ հզաւր ամրութեան * եւ վերակացուք բարեխաւսութեամբ հեղմամբ * արեանն քաջացեալք նահատակութեամբն իւրեանց զձեզ առեալ առ Աստուած մատուցանիցեն որ շահեալք զձեզ՝ զիւրեանց նահատակութեանն մարտին ցուցին ձեզ զյաղթող զաւրութիւնն ։
* Եւ * զի այսաւր * ընդ երեկս է՝ երթա՛յք ի հանգիստ քնոյ խաղաղութեամբ ննջեցէք եւ ի վաղուէ հետէ փոյթ լիցի ձեզ շինել զյարկս * հանգստոցաց։ 14 Զի * սոքա փոխարէն ընդ հողեղէն յարկացն զոր սոցայն շինիցէք աստ՝ պատրաստեսցեն ձեզ յարկս լուսեղէնս յարքայութեանն երկնից որում ակն ունիմք հասանել բարեխաւսութեամբ սրբոցս ի նոյն ժողով միաբանութեան յարքայութեանն Քրիստոսի։ 15 Զի նորա են փառք * եւ զաւրութիւն եւ պատիւ յաւիտեանս յաւիտենից ամէն»։
Ճ.
Ճ. Եւ զայս ասացեալ՝ արձակեաց զամբոխն բայց թագաւորն եւ մեծամեծքն ոչ երբեք մեկնէին ի նմանէ զի * հարուածեալք * էին եւ ահաբեկեալք եւ զցայգ եւ * զցերեկ * կային առ նմա եւ * աւթեվանք նոցա առ նմա լինէին ի մէջ այգւոյն առ դուրս * հնձանին զգեցեալ քուրձ եւ նստեալ ի վերայ մոխրոյ եւ * պահեալ լինէին պահս աւուրս վաթսուն * եւ վեց։ 2 Եւ այսպէս երանելին Գրիգորիոս * անհանգիստ * եւ անդադար զցայգ եւ զցերեկ ոչ դադարէր երբեք աւուրս վաթսուն եւ հինգ խաւսել խրատել եւ ուսուցանել եւ հաստատել ։ 3 Իբրեւ իմաստուն բժիշկ գտանել ջանայր զդեղն աւգտութեան զի նոքա * մատուսցեն առ նա * զանձինս իբրեւ զհիւանդացեալս եւ նա իբրեւ * զճարտարապետ բժշկեսցէ զանձինս նոցա Աւետարանաւն Քրիստոսի։
4 Համաւրէն տեղեկացուցեալ խելամտեցուցանէր ոչ եթէ * ծայրաքաղ ինչ արարեալ աւդաբանս կամ սրավարս խաւսեցաւ այլ յստակապատում արարեալ ուսուցանէր ամենեցուն ի սկզբանց անտի սկիզբն արարեալ յաշխարհահամար յաշխարհապատում * արարչութենէ անտի մինչեւ ի բուն սրբոցն պատգամախաւսացն Աստուծոյ ամենեցուն իւրաքանչիւր գործոց առաքինութեան եւ հոգեպատում պատգամացն ընդելս եւ ծանաւթս կացուցանէր ։
5 Եւ զարանցն աստուածասիրաց ըստ քրիստոսաւանդ հրահանգելոցն ի ճշմարտութեան զայր իւրաքանչիւր աստուածամուխ կենաւք * եւ վաստակասէր * հոգեւոր վարուք իւրովք հանդերձ վկայութեամբ զմի մի ոք ի նոցանէ առանձինն յականէ յանուանէ ծանուցանէր եւ նոցին յԱստուծոյ ասացելովքն՝ կարգեալս * եւ յարմարեալս ընծայեցուցանէր զամենայն ասացեալ զպատգամսն Հոգւոյն սրբոյ * եւ ըստ նմին զմեկնութիւն նորուն հանդերձեալ գրեաց նորին զաւրութեամբն ։
6 Իսկ նոքա ժողովեալք * կուտեալք հասեալք * անթիւ մարդկանն զմիմեամբք դռութեալ՝ խնճոյս կացուցանէին՝ ունկնդրութեան վարդապետութեանն մատուցանել զլսելիս բազմութիւնք անհունք անչափութեամբք անհնարին շատութեամբ ժողովեալք ի հռչակէն տեսանել եւ լսել զանպայման սքանչելիս Աստուածութեանն ։ 7 Ժողովեալք յիւրաքանչիւր գաւառաց արք եւ կանայք եւ մանկտի ահաբեկեալք * յահէն * զաւրութեանց արարչութեանն լինէին հնազանդեալք եւ ունէին զհաւատս։ 8 Ճեպէին * առ * ի տեսիլ ցուցական սքանչելեացն * մտերմութեամբ հասեալք լինէին աւգտակար խրատուն կենսաբեր քարոզութեանն բանին կենաց աւետեաց Աւետարանին։ 9 Զամենայն յանձն առեալ՝ թագաւորն եւ իշխանքն փութային առնել զի՛նչ եւ հրամայիցէ ։
ՃԱ.
ՃԱ. * Արդ՝ ի լնուլ * վաթսներորդի վեցերորդի աւուրն * ընդ այգուն առաւաւտանալն մատուցեալ * իշխանքն թագաւորաւն եւ նախարարաւքն եւ * խառնիճաղանճ ամբոխիւն հանդերձ նա եւ կանանւոյն ժողովեալ մատաղ մանկտովն անմեղաւք երամ երամ եւ դասադասեալք * անկանէին առաջի սրբոյն Գրիգորի աղաչէին եւ խնդրէին * զբժշկութիւն գտանել հարուածոցն պատուհասին հասելոյ քանզի հարեալք էին բարկութեան գաւազանաւն յարդար դատաստանէն ։
2 Մանաւանդ թագաւորն * զի էր նա փոխեալ ի կերպարանս աղբեւայոյզ խոզաց քանզի թաւացեալ էին առ հասարակ ամենայն մարմինքն եւ ընդ անդամս * ոսկերացն բուսեալ էր խոզանաստեւ իբրեւ զմեծամեծ * վարազաց վայրենեաց եւ եղնգունք * ծայրից մատանց ոտիցն * եւ ձեռացն կճղակացեալք էին իբրեւ զգետնաբիր եւ զարմատակեր կնճացն ։ 3 Նա եւ պատկեր երեսացն դիմացն * շրջեալ էր ի պատկեր եւ ի կնճիթ գոճանացն յեղեգան բնակելոց իբրեւ յիւրոց ի գազանամիտ բարուցն բնութենէ * եւ ի վարուց՝ ի թագաւորութեանն շքոյ սաստկութենէ անկեալ * շրջեալ * ի տեսիլ նմանութեան անասուն խոտակեր գազանաց եւ շրջէր ի մէջ գազանացն ի ներքս յեղեգանն կորուսեալ ի միջոյ մարդկանէ ։
* Իսկ իբրեւ եկն եհաս ելեալ ի բանդէ վիրապին խոստովանողն Քրիստոսի Գրիգորիոս հասանէր ի տեղի վկայելոցն՝ իբրեւ ի տեսչութենէն Աստուծոյ * ի մի վայր ամենեքեան * ժողովեալ՝ այսամտեալք ամենեքին * ի տեղին հասեալք յայտնեցան։ 5 Եւ թագաւորն խոզացեալ՝ մեծաձայն ճչէր կանչէր խանչէր բոհբոհելով փրփրացեալ դիզացեալ կնճթակերպ երեսաւքն լեալ ի նմանութիւն չորքոտանւոյ ընթացեալ * յեղեգնաբնակ երամէ գազանացն * ի միջոյ՝ հասանէր յայն տեղի ։
6 Իսկ երանելին Գրիգորիոս յաղաւթս կացեալ՝ խնդրէր յամենապարգեւէն Աստուծոյ առ մի նուագ՝ ոչ զկերպարանացն հարուածելոց առողջութիւն այլ զմտացն ունկնդրութիւն վարդապետութեանն զգաստանալ առնուլ ի միտ զասացեալսն Աստուծոյ պատգամացն։ 7 Եւ լեալ * բժշկութիւն * այսչափ միայն քաջ լսել եւ ի միտ առնուլ եւ համարձակ խաւսել։ 8 Եւ մինչեւ ի վաթսուն * եւ ի վեց աւրն զաւուրս վարդապետութեանն՝ * ի նոյն կայր կերպարանս ձորձապատեալ պատատեալ * ի մէջ բազմամբոխ աշխարհաժողով հրապարակացն * կուտակելոց մարդկանն։
* սկսան * թաւալել անկանել * առաջի նորա եւ խնդրել բժշկութիւն քանզի * թագաւորն զատեալ էր կերպարանաւքն ի մարդկային բնութենէ ձաղածանակ տեսլեամբն բայց միայն ի բանիմաստ խաւսարանացն եւ լսելոյն * իսկ նա յետ աղաչանացն * տուեալ պատասխանի ասէ * ցնոսա * եթէ Եւ ես ընդ ձեզ իբրեւ զմի ի ձէնջ խնդրեցից զձեր աւգուտն եւ դուք սրտի մտաւք խնդրեցէ՛ք զձեր բժշկութիւնն * քանզի մարդասէր Աստուածութիւնն ողորմեսցի ձեզ։ 10 Բայց փութացարո՛ւք շինեցէ՛ք զվկայարանսն զի հանգուսցուք զվկայսս Աստուծոյ զի եւ սոքա * զձեզ հանգուսցեն * ի տանջանաց * պատուհասիցդ եւ ապրեսջիք յահագին * եւ ի դառն պատրաստեալ հանդերձեալ խոստացեալ դատաստանացն եւ արժանի լիջիք արքայութեանն Քրիստոսի»։ 11 Իսկ նոցա * խնդրեալ զի փութով * հրամայեսցէ * որպէս եւ կամիցի * զի՛նչ եւ կամիցի առնել։ 12 Իսկ նորա տեսիլ * պատմեալ նոցա՝ ասէ ։
ՃԲ.
ՃԲ. * Արդ՝ եկա՛յք պատմեսցուք ձեզ * եղբա՛րք զցուցական սիրոյն արարչութեան առ ձեզ որ ինձ երեւեցաւ ահաւորութիւն տեսլեանն Աստուածութեանն խոնարհեալ առ սուրբ վկայս իւր * եւ զսոսա յանհամեմատն բարձրութիւն յանպատումսն վերացուցեալ յանզուգականութիւն արքայութեան երկնից։ 2 Արդ՝ զլինելոցն * ընդ ձեզ * զկեցուցաբեր տուչութիւնն զոր շնորհելոց է՝ * յայտնեաց ինձ * եւ երեւեալ ինձ տեսիլ աստուածակերպ սքանչելի անպատում * զորոյ փոքր ի շատէ առի զհանգամանսն ։
3 Արդ՝ * ի հասարակել գիշերիս այսմիկ զի խոնջեալ դուք ի քուն * լեալ էիք ի ծանրութենէ աշխատութեան ի տքնութենէ այտի * եւ ես դեռ ի զարթման * հարեալ էի * եւ մտախորհ կայի վասն յանկարծահաս դիպելոյ անքնին սքանչելեացս ողորմութեան Աստուածութեանն այց առնելոյ * ձեզ արկանելոյ զձեզ ի բովս * խրատու հանճարագիտութեան աստուածագէտ վարդապետութեանն ։ 4 Զմտաւ ածէի եւ զսէր վկայիցն * առ իւրեանց սիրեցեալ արարչութիւնն եւ զփոխարէն դարձուածսն անպատումսն պատրաստեալս նոցա թէ * ո՛րպիսիք իցեն։
5 Յանկարծակի եղեւ ձայն սաստկութեան բոմբիւն որոտման ահաւոր թնդիւն իբրեւ զձայն եռանդան կուտակելոյ * ծովու ալեաց խռովութեան։ 6 Եւ * բացաւ խորանաշէն յարկն հաստատութեան երկնից եւ իջեալ այր մի * ի կերպարանս լուսոյ կոչեաց զանուն իմ եւ ասէ Գրիգորիէ եւ իմ նայեցեալ տեսի զկերպարանս նորա եւ զարհուրեալ * դողացեալ յերկիր կործանեցայ։ 7 Եւ ասէ ցիս Նայեա՛ց դու ի վեր եւ տե՛ս զսքանչելիս զոր * ցուցանեմ քեզ։
8 Եւ իմ նայեցեալ՝ տեսի բացեալ զհաստատութիւն * երկնից եւ զջուրսն որ ի վերայ նորա՝ ըստ հաստատութեանն պատառելոյ զի ըստ նմանութեան ձորոց իբրեւ զկատարս լերանց՝ յայս կոյս յայն կոյս բաժանեալ դիզեալ կային * անբաւութիւնք անկշռելութեան ական տեսանելոյ։ 9 Եւ լոյսն հոսեալ վերուստ ի վայր մինչեւ յերկիր հասանէր եւ ընդ լուսոյն՝ զաւրք * անչափք լուսեղէնք երկթեւեանք ի տեսիլ մարդկան եւ թեւքն իբրեւ զհուր ։ 10 Եւ ըստ նմանութեան մանրամաղ փոշւոյ հիւղէի որ ի ժամանակս արեգակնակէզ գարնանւոյն * ըստ պատուհանացն կամ լոյսանցոյց * երդոցն ի շողսն խաղասցէ բազմութիւն մանրամաղ փոշւոյն նոյնպէս եւ զաւրքն ընդ լուսոյն լցին * զառ ի ստորեւս ամենայն եւ առաջն * ցռկեալ յառիջանելն լուսոյն եւ զաւրքն ընդ նմին։
11 Եւ մի * ահաւոր տեսիլ մարդոյ բարձր եւ ահեղ որ զառաջն ունէր եւ զէջսն ի վերուստ մինչեւ ի խոնարհ առաջապահ յառաջեալ եւ * ի ձեռինն իւրում ուռն * մի մեծ ոսկի եւ այն ամենայն * զհետ խաղացեալ գայր։ 12 Եւ ինքն սլացեալ խոյացեալ գայր՝ ըստ նմանութեան արագաթեւ արծուոյ * եւ եկն էջ եհաս * մինչեւ մաւտ ի յատակս երկրիս ի շինամէջ * քաղաքին եւ բաղխեաց զթանձրութիւն լայնատարած գետնոյն եւ մեծ եւ անչափ դրնդիւնքն հնչեցին ի սանդարամետս անդնդոց եւ ամենայն երկիր յերեւելիս յական * տեսանելեաց բաւելոյ հարթ հաւասար դաշտաձեւ յատակեցաւ։
13 Եւ տեսանէի ի մէջ քաղաքիս մաւտ յապարանսն արքունի խարսխաձեւ ճախարակաձեւ խարիսխ ոսկի մեծութեամբ իբրեւ զմեծ մի * բլուր եւ ի վերայ նորա * սիւն մի հրեղէն բարձր մինչեւ յոյժ եւ ի վերայ նորա թակաղաղ մի ամպեայ եւ խաչն լուսոյ ի վերայ նորա։
14 Եւ նայեցայ եւ տեսանեմ այլ խարիսխս երիս մի՝ ի տեղւոջն ուր վկայեաց * սուրբն * Գայիանէ * երկուք ընկերաւքն եւ մի՝ ի տեղւոջն ուր վկայեաց սուրբն Հռիփսիմէ * երեսուն եւ երկու ընկերաւքն եւ մի՝ ի տեղւոջ հնձանին ։ 15 Եւ այն խարիսխք՝ կարմիրք էին ի գոյն արեան եւ սիւնք ամպեղէնք եւ խոյակք հրեղէնք եւ ի վերայ սեանցն երից խաչք լուսեղէնք ըստ նմանութեան տեառնանման խաչին եւ այս սեանց խաչքն հաւասարք էին այնր լուսեղէն սեանն թակաղաղի զի նա բարձր էր քան զնոսա։ 16 Եւ ի չորեցունց սեանցն ի վերայ խաչիցն կամարք զարմանատեսք ի միմեանս կապեցան եւ ի վերայ այնորիկ տեսի գմբեթաձեւ խորանարդ ամպեղէն շինուած աստուածակերտ զարմանալի ։ 17 Եւ ի ներքոյ խորանին ի վերայ կամարացն տեսի զսուրբ վկայսս զայսոսիկ զերեսուն եւ զեաւթն * իբրեւ ի լուսաւոր կերպարանս սպիտակութեան հանդերձանաւք զոր ոչ բաւեմ պատմել։
18 Եւ ի կատար շինուածոյն տեսանէի աթոռ զարմանալի աստուածակերտ սքանչելի հրեղէն եւ զխաչն տէրունական ի վերայ նորա զորով փարեալ լոյսն համատարած՝ խառնեցաւ ընդ ճառագայթս խաչին եւ մածեալ ի նոյն միացաւ եւ սիւն գործեաց լոյսն շողացեալ եւ ծագեաց ի մէջ ներքին սեանցն խարսխաց։
19 Եւ բղխեաց աղբիւր յորդաբուղխ եւ հոսեցաւ ծաւալեցաւ ընդ դաշտս ամենայն եւ ելից առ հասարակ՝ * որչափ ակն բաւեաց։ 20 Եւ եղեւ ծով լի եւ կապուտակագոյն եւ երկնագոյն երեւեցան * դաշտք առ հասարակ։ 21 Եւ տեսի բազմութիւն հրեղէն սեղանոց անչափ բազմութեամբ եւ * սիւն մի մի առ սեղան եւ * խաչ մի մի ի վերայ նորա եւ իբրեւ զաստեղս բազմութեամբ՝ այնպիսի * երեւեալք եւ անչափ փայլեալք ։
22 Եւ տեսի հաւտս * անթիւս այծեաց ի գոյն սեւութեան որք անցեալք ընդ ջուրն՝ յաւդիս դարձան եւ զգոյնս իւրեանց ի կերպարանս սպիտակութեան շրջեցին եւ լուսակիզն ասրն փայլէր առ հասարակ մինչեւ ճառագայթք հատանէին ի նոցանէն ։ 23 Եւ մինչեւ դեռ նայէի եւս՝ յանկարծակի ծնան հաւտքն եւ բազմացան եւ ծնունդքն լցին զվայրսն եւ ծնեալ գառինքն ամենայն լուսակիզն էին։ 24 Իսկ յանկարծ այլ ծնունդք յաճախեցին բազմացան եւ կէսքն * անկեալ ելին յայնկոյս ջրոյն։ 25 Եւ գառինքն գայլք եղեն թուխք եւ յարձակեցան ելին ի մէջ հաւտիցն եւ սկսան կոտորել եւ եղեն արեան ճապաղիք ։ 26 Եւ մինչեւ դեռ * նայէի՝ եւ տեսի եւ բուսան թեւք հաւտիցն եւ եղեն թեւաւորք եւ վերացան խառնեցան ի զաւրս լուսեղէնս ։ 27 Եւ յարեաւ հեղեղ հրեղէն եւ արկեալ տարաւ զգայլսն։
28 Եւ ես նայեցեալ զարմացեալ կայի։ 29 Եւ այրն որ յառաջնումն * կարդաց զանուն իմ եւ ցուցանէր ինձ՝ * ասէ ցիս * թէ Այր դու զի՞ կաս զարմացեալ եւ ո՞չ * ի միտ առնուս զմեծամեծս Աստուծոյ»։ 30 Եւ ես ասեմ. «Ո՞րպէս Տէր»։ 31 եւ ասէ ցիս. «Տեսիլ ցուցաւ քեզ այս՝ զի ի միտ առցես։ 32 Զի բացեալ են աւադիկ երկինք՝ գիտեա՛ զի բացեալ են դրունք մարդասիրութեանն Քրիստոսի առ իւր արարածս։ 33 Եւ ձայն բարբառոյ որոտմանն գիտեա՛ զի իջանէ * անձրեւ ողորմութեանն եւ գթութեանն Աստուծոյ։ 34 Բացեալ են աւանիկ դրունք երկնից բացան եւ ջուրքն որ ի վերայ նորա զի մի՛ արգել լիցի այսմ աշխարհի մարդկան՝ ելանել ի վեր։ 35 Զի սուրբ վկայքս այս որ աստ * վկայեցին՝ * հիւսիսական կողմանցս ճանապարհ գործեցին զի ինքեանք ելին եւ այլոց շաւիղս ուղղեցին։
36 Աւասիկ լոյսս զի ելից զվայրս՝ այս քարոզութիւն Աւետարանին է որ եւ զկողմն հիւսիսոյ լնու։ 37 Եւ զաւրք * լուսեղէնք ցանկացեալ փափագեցին իջանել ի հոտ անոյշ ծաղկաձեւ վարդագոյն արեան վկայիցն նա՛ այսուհետեւ խառնելոց են * ընդ մարդկան ի բնակութիւն բազմութիւնք հրեշտակաց ։
38 Իսկ այրս ահաւոր եւ շքեղաւոր որ զառաջսն ունի զլուսոյն եւ զուռնն ոսկի ի ձեռին իւրում բաղխեաց զսանդարամետսն՝ այս * տեսչութիւնն Աստուծոյ է որ հայի յերկիր եւ տայ դողալ մերձի ի լերինս եւ ծխինա։ 39 Այն ահ * Աստուածութեանն հարթեաց կործանեաց ընկէց զմոլորութիւնս յերկրէ։ 40 Այն զի հնչեաց երկիր՝ զձայն * ծառայութեանն հնազանդութեան բարբառեցաւ։
41 Որոյ սեանն խարիսխն * ոսկի է եւ նորուն * սիւնն հրեղէն եւ թակաղաղն ամպեայ եւ խաչն լուսեղէն * ի վերայ նորա ոսկի խարիսխն՝ վէմն հաստատութեան անշարժութեան է եւ սիւնն հրեղէն՝ կաթողիկէ եկեղեցի է որ ժողովէ զամենայն ժողովուրդս ի մի միաբանութիւն հաւատոց ի ներքոյ թեւոց իւրոց։ 42 Եւ թակաղաղն ամպեայ՝ որ ընդունելոց է զարդարսն յորժամ թռիցեն * ի տեառնագալստեանն ընդ առաջ նմա վերանալ։
43 Իսկ խաչն լուսաւոր * ի նմա՝ է ինքն մեծ քահանայապետութիւնն ի մէջ ժողովրդոցն աւրինակ Քրիստոսի պատկերին * մարմնացելոյ քահանայապետութեանն աւծութեան Աստուածորդւոյն։ 44 Եւ տեղին այն լիցի տաճար Աստուծոյ եւ տուն աղաւթից խնդրուածոց ամենայն հաւատացելոց եւ աթոռ քահանայապետութեանն ։
45 Եւ խարիսխքն երեք որ կարմիրքն * էին ի գոյն արեան՝ վասն չարչարանացն * եկելոց նեղութեանց * մահու համբերութեանն զի * զմահն իւրեանց արարին խարիսխ ճշմարտութեան հաւատոց * հեղմամբ արեան իւրեանց։ 46 Եւ սիւնքն՝ * ամպեղէնք * յայն սակս երեւեցան վասն զի ամպն ունի զթեթեւութիւն արագութեան ի յարութեանն յերկինս վերանալոյ ։ 47 Եւ թակաղաղն՝ * հրեղէն զի բնակութիւն նոցա լինելոց է ի հուր Աստուածութեանն լուսոյն ։
48 Եւ խաչքն ունին զչարչարանս վկայիցն որ նմանեցին Տեառն չարչարանացն եւ մեռան փոխանակ նորա զի Աստուծով կեցին եւ ընդ Քրիստոսի խաչեցան * եւ կենդանի է Քրիստոս յոսկերս նոցա՝ ցուցանել ամենեցուն զկենդանութիւն նոցա յայտնի առնել զհոտ անուշութեան գիտութեան իւրոյ ի նոցանէ * եւ հռչակել զառաքինութիւնս նոցա ընդ տիեզերս։ 49 Զի սպանին նոքա զմարմինս երկրաւորս եւ կախեցին զտէրունական խաչէն եղեն Տեառն իւրեանց չարչարակից նոյնպէս եւ փառացն եւ զաւրութեանն լինելոց են հաղորդք ։
50 Այլ առաջին խաչն որ ցուցաւ քեզ՝ ունի զպարծանս քահանայութեան պատուին պանծացեալ ի խաչն Քրիստոսի։ 51 Իսկ * երեք եւս որ ունէին զտեղի վկայարանացն հանգստի սրբոցն՝ զի * ի տեղւոջ հեղման արեանն իւրեանց շինեսցին վկայարանք հանգստի ոսկերաց իւրեանց ։ 52 Իսկ զի բարձր է սիւնն առաջին՝ զի մեծ եւ բարձր է պատիւ կաթողիկէ եկեղեցւոյ քան զամենայն բարձրութիւնս սրբոցն ։ 53 Իսկ կամարքն որ ի սեանց անտի ի միմեանս կապէին՝ այս ինքն է հաւասարութիւն միաբանութեան կաթողիկէ եկեղեցւոյ։ 54 Իսկ * խորանն ի վերայ՝ ունի զաւրինակ վերնոյ քաղաքին զժողովարանն միաբանութեան * արքայութեանն երկնից։
55 Եւ զի * երեւէին քեզ վկայքն՝ գիտեա՛ զի մահս * ժամանակեան է ասէ եւ կենդանութիւն նոցա յաւիտենական փառաւորեալ ի փառս Աստուածորդւոյն վասն այսորիկ եւ զաւրինակ խաչի նորա * տպաւորեալ յանձինս նոցա։
56 Եւ ի վերայ կատարոյ շինուածոյն զոր տեսանես նոյն * ինքն աթոռ ամենազաւր բնութեան * Աստուածութեանն * բարձրութեան ինքնութեանն զի * նա ինքն գլուխ է եկեղեցւոյ սրբոյ եւ կատարիչ ամենայն բարութեանց * եւ ի նա ամենայն շինուածն պատշաճի եւ աճէ զաճումն Աստուծոյ * յոր ամենայն * մարմին յաւդիւք * եւ խաղալեաւք * եւ անդամաւք հաստատեալ եւ * կազմեալա։
* * լոյսն զի * փարի զխաչիւն՝ այս ինքն Հոգի Աստուածութեանն որ զՈրդին փառաւոր առնէ։ 58 Եւ զի խառնեցաւ ընդ ճառագայթս նորա՝ * այս ինքն զի յՈրդւոյն առնու եւ պատմէ սիրելեաց իւրոցբ։ 59 Եւ զի միացաւն ի նոյն՝ զի * մի է բնութիւն Աստուածութեանն ։ 60 Եւ զի ծագեաց լոյսն ի մէջ սեանցն չորեցունց եւ բղխեցոյց զաղբիւրն յորդաբուղխ՝ զի կաթողիկէ եկեղեցւոյն շնորհք Հոգւոյն ի մէջ վկայելոցն եւ ի մէջ քահանայութեանն բղխելոց է աղբիւր մկրտութեան լուանալ զաղտ ոգւոյն մարմնովքն հանդերձ։ 61 Եւ այն զի յորդեաց ելից զբազում վայրս՝ զի լինելոց է փրկութիւն * մկրտութեամբ բազում ժողովրդոց։ 62 Եւ զի երկնագոյն երեւեցան դաշտք ամենայն՝ այս ինքն է՝ զի երկիրս իբրեւ զերկինս լինելոց է խառնուրդք հրեշտակաց եւ մարդկան։
63 Եւ հրեղէն սեղանոցն բազմութիւնք որ քեզդ երեւին՝ ճշմարտիւ իսկ լինելոց են սեղանք Աստուծոյ * որ զքաւութիւն բաշխեն ամենեցուն։ 64 Եւ հրեղէն յայն սակս երեւեցաւ զի պաշտաւն Հոգւոյն եղիցի փառաւք։ 65 Եւ սիւնք մի մի առ սեղան՝ պաշտաւն աղաւթից քահանայութեան ։ 66 Եւ խաչք ի վերայ նոցա այս ինքն զի * սուրբ անունն Քրիստոսի փառաւոր լիցի ընդ ամենայն տեղիս։ 67 Եւ զի բազում էին իբրեւ զաստեղս՝ զի պաշտամունք սրբութեանն իբրեւ զաստեղս բազմասցին։
68 Եւ հաւտք բազմութեան այծեացն սեւութեան * որք յիջանել ի ջուրսն յաւդիս դարձեալ սպիտակութեան՝ աւադիկ աջն Աստուածութեան շնորհացն ի ձեռն քահանայապետութեան հասանելոց է * յորոյ ձեռն բղխեսցէ աղբիւր մկրտութեան ի թողութիւն քաւութեան բազում մեղաւորաց։ 69 Եւ որ լուսակիզն ասր նոցա փայլեալ պայծառացեալ էր՝ այս ինքն՝ մկրտեալքն լոյս զգենլոց են եւ արքայութեանն խոստացելոց * արժանաւոր լինելոց։ 70 Եւ զի ծնան հաւտքն եւ բազմացան եւ լցին զվայրսն՝ * այս ինքն է՝ զբազում ժամանակս աճեցուցանէ զքարոզութիւնն եւ ծնանին նոր ծնունդք նորոգութեան եւ բազմացուցանէ զմկրտութիւնն ։
71 Եւ զի կէսքն * անկեալ ելեալ էին հաւտքն ընդ ջուրսն ի նոյն կողմն ուստի * անցեալն էին՝ այս ինքն է՝ ի յետին ժամանակս անաւրինելոց են անկեալք ի ճշմարտութենէն * ընկենլոց են յետս զդրոշմ * ուխտին սրբութեան Աստուածութեանն * եւ բազումք թողուն զուխտն սրբութեան ։ 72 Եւ ի գառանցն լինելոց են գայլք * որ * կոտորելոց են զսուրբ գառինս * այս ինքն որ գնան ի ճշմարտութենէ անտի եւ յուխտէ քահանայիցն՝ * լինելոց են գայլք եւ * հանեն ճապաղիս արեան գառանցն այս ինքն ուխտին եւ քահանայութեանն եւ խռովութիւն ժողովրդոցն ։ 73 Իսկ որ * համբերենն միամտութեամբ ի գառանցն * ի ժողովրդոցն կամ ի քահանայիցն՝ թեւս առնուցուն եւ յարքայութիւնն Քրիստոսի վերանան։ 74 Իսկ որ զմիտս * գայլոցն կամ զգործս յափշտակութեան նոցա ունիցին՝ ի հուրն անշէջ մատնեսցին։
* Եւ դու ասէ ցիս այրն պի՛նտ կաց քա՛ջ լեր * զգո՛յշ լեր զի գործ ի ձեռն եկեալ հասեալ է քեզ զի քեզ բարութիւն * դիւրաւ լինելոց է զի եւ դու ընդ ճշմարիտ մշակս վարձս առցես յանպատում պարգեւացն Քրիստոսի։ 76 Արդ՝ զգո՛յշ լեր աւանդիդ որ քեզդ հաւատացաւ ի տեառնէ Յիսուսէ Քրիստոսէ շինեսջի՛ր զտաճար անուանն * Աստուծոյ * ի տեղւոջն որ ցուցաւ քեզ որ սիւնն հրեղէն ունէր * զոսկի խարիսխն եւ զվկայարանս սրբոցն ի տեղիսն՝ * ուր զենան ինքեանք * ի կենդանութիւն Աստուածութեան յուսոյն ։ 77 Զի բժշկեսցին հարուածեալքդ եւ քարոզութեանն յաջողուած յառաջադէմ լիցի հանապազորդութեամբ աւր ըստ աւրէ հասանել ամենեցուն ի չափ կատարման հասակի հաւատոցն Քրիստոսի»։ 78 Եւ զայս ասացեալ՝ շարժումն եղեալ * եւ ընդ առաւաւտանալն * ծածկեցաւ տեսիլն։
ՃԳ.
ՃԳ. Արդ՝ ամենարարն ամենաստեղծն ամենահաստիչն ամենիմաստն ամենատէրն * ամենակալն ամենագիւտն ամենաբժիշկն խրատեաց զձեզ զի * Աստուածութեանն իւրոյ զձեզ մերձաւորս արասցէ։ 2 Վասն այսրիկ ցուցեալ ձեզ մեաւք զկենաց ճանապարհս եւ զփրկութեան հանգամանս զթողութիւն միանգամայն ածել հասուցանել * ի վերայ վասն այսորիկ զտեսիլ հանդերձելոցն երեւեցոյց ինձ պատմել ձեզ առ ժամանակիս զիւր կամսն առ ձեզ կատարելով ։ 3 Արդ՝ եւ դուք զասացեալսն * ըստ հրամանացն փութացարո՛ւք կատարել ։ 4 Եւ արդ՝ եկա՛յք շինեսցուք զվկայարանսն փոխել զվկայսս ի հանգիստ * զի եւ սոքա փոխեսցեն զձեզ ի նորոգութիւն»։
5 Եւ զայս ասացեալ՝ հրամայեաց զի զնիւթ շինուածոյն վաղվաղակի պատրաստեսցեն ։ 6 Եւ ամենայն * բազմութեան մարդկանն * լուեալ զայն՝ * իւրաքանչիւր ընթացան պատրաստել զնիւթսն ։ 7 Եւ * կուտէին ի հրամայեալ տեղիսն ոմն վէմ ոմն քար ոմն աղիւս * ոմն զմայր փայտն պատրաստէին խնդալից փութով եւ մեծաւ երկիւղիւ։
8 Եւ ինքն սուրբն Գրիգորիոս զլար ճարտարութեան շինողացն ի ձեռն առեալ՝ զերանելեացն վկայարան հանգստարանացն զհիմունսն յաւրինէր ։ 9 Եւ մէն մի իւրաքանչիւր ամենայն բազմութեանն * սատարութիւն ի ձեռն առեալ ըստ գեղեցկադիր յարմարելոյ հիմնարկին * ի կատարումն շինուածոյն կանգնեցին։ 10 Ամենայն ոք ձեռն ի գործ արկեալ եւ կանանւոյն անգամ սատարեալ * ըստ իւրեանց տկարութեան կանացի ուժոյն եւ այսպէս առ հասարակ գործէին զգործն հաւատովք եւ մեծաւ երկիւղիւ զի մի՛ ոք ամենեւին անմասն եղեալ ի փրկութենէ շնորհացն ի բժշկութենէն զրկեսցի ։
11 Եւ կանգնեալ երիս վկայարանս մի՝ ի հիւսիսոյ յարեւելից կողմանէ քաղաքին ուր վկայեաց սանականն Հռիփսիմէ երեսուն եւ երկու ընկերաւք ։ 12 Եւ զմիւսն շինեցին ի հարաւակողմ կուսէ անտի ուր վկայեացն Գայիանէ նորուն սնուցիչն երկու ընկերաւքն ։ 13 Եւ զմիւսն եւս * մաւտ ի հնձանն ի մէջ այգւոյն * ուր * էին վանք նոցա։ 14 Շինեցին կազմեցին զտեղիսն եւ զարդարեցին ոսկի եւ արծաթի կանթեղաւք լուցելովք եւ լապտերաւք վառելովք եւ աշտանակաւք բորբոքելովք։
ՃԴ.
ՃԴ. Եւ հրամայեաց մէն մի իւրաքանչիւր արկղագործ տախտակամած մայրափայտեայ բեւեռապինդ հաստահեղոյս երկաթագամ տապան գործել։ 2 Եւ ամենայն ըստ ասացելոյ պատուիրանին արարեալ * հանդերձեալ կազմեալ պատրաստեցին * ըստ եդեալ հրամանին տուելոյ բերին զարկեղսն * արարեալ հանգստի սրբոցն առ դուրս հնձանին առաջի սրբոյն Գրիգորի։ 3 Իսկ նա առեալ՝ * ինքն միայն ի ներքս մտանէր * եւ ոչ թողոյր զայլ ոք ամենեւին ի ներքս մտանել * ասէ. «Ոչ է պարտ ձեզ հուպ լինել եւ մերձենալ առ նոսա որ չեւդ էք բժշկեալ * որ չեւդ էք սրբեալ մկրտութեամբ »։ 4 Այլ ինքն միայն առանձնացեալ զմի մի իւրաքանչիւր ի սրբոցն առեալ յիւրաքանչիւր արկեղ դնէր՝ իւրաքանչիւր * հանդերձով * եւ իւրեանց կազմութեամբ պնդէր եւ կնքէր քրիստոսանշան կնքովն։
5 Իսկ թագաւորն եւ արքայազունքն ամենայն * եւ մեծամեծքն եւ նախարարքն եւ ազատքն եւ զաւրքն ամենայն՝ իւրաքանչիւր բերէին իւղս անուշունս եւ խունկս ազնիւս եւ զգունագոյն նարաւտս պատանաց զմետաքսառէչս ոսկեթելս կերպասուց ։ 6 Եւ կին թագաւորին եւ աւրիորդք թագաւորազունք եւ կանայք պատուականացն եւ մեծամեծացն դստերք՝ բերէին * ծիրանիս եւ * զոսկեհուռն դիպակն եւ զերկնագոյնն եւ զսպիտակ իբրեւ զձիւն հանդերձանս սրբոցն։ 7 Նոյնպէս եւ զոսկին եւ զարծաթն եւ զկտաւսն փութով կուտէին առ դուրս հնձանին։
8 Արդ՝ ելեալ տեսանէր սուրբն Գրիգորիոս զի * շեղջ շեղջ կուտեալ էին առ դուրս հնձանին։ 9 Իսկ նա ոչ առնոյր յանձն զնոցա ինչ առ նոսա մատուցանել * ասէ. «Ո՞չ վաղ իսկ * ասացի * եթէ ոչ է պատշաճ զձեր ինչ մինչ չեւդ էք սրբեալ մկրտութեամբ՝ * առ նոսա մատուցանել այլ յաւժարութիւնդ ձեր բարիոք է վասն ձերոյ փրկութեան։ 10 Այլ այս ամենայն յարքունական գանձուն պահեալ կայցէ մինչեւ ձեզ հովիւ եւ * վարդապետ ի տուչութենէ բարերարութեան * Աստուծոյ * պարգեւեսցի եւ երեւեսցին ձեզ առաջնորդք քահանայապետք տեսուչք եպիսկոպոսք եւ երիցունք եկեղեցական կարգի լուսաւորութեան սիրոյն Աստուծոյ եւ այդ ամենայն երթիցէ ի սպաս պաշտաման փառաւորընկալ սեղանոյն Աստուծոյ ի ձեռն քահանայապետին կացելոյ ։ 11 Այլ այժմ եկա՛յք զսոսա յիւրաքանչիւր հանգիստս մատուսցուք»։
ՃԵ.
ՃԵ. Իսկ թագաւորն * Տրդատ * յայնժամ դեռ եւս էր յամենայն կերպարանս խոզի բայց միայն ի մարդկապէսն խաւսելոյ եւ կճղակք ձեռացն եւ ոտիցն իբրեւ զխոզի եւ դէմք երեսացն կնճթացեալ եւ ժանիք * մեծամեծք իբրեւ զմեծամեծ վարազաց եւ խոզանաստեւն թաւացեալ զամենայն մարմնովն ։ 2 Այլ կայր պատեալ զերեսսն * գլխովն հանդերձ՝ * արկեալ զիւրեաւ քուրձ եւ կայր երեւոյթ տեսլեամբ ի մէջ ժողովրդոցն ։ 3 Արդ՝ մատուցեալ աղաչէր զսուրբն Գրիգորիոս զի գոնեա ձեռացն եւ ոտիցն հնար լինիցի բժշկութեան զի ի գործ շինուածոց սրբոցն արժանի արասցէ գէթ * սակաւիկ ինչ մասնաւորել զնա։
4 Իսկ երանելին Գրիգորիոս ծունր կրկնեալ ամենատեառն բարերարի մարդասիրին Աստուծոյ երթեալ անկանէր * զսուրբ ընկալ արկեղաւքն երանելի մարմնոցն քրիստոսական վկայիցն՝ մատուցանել պաղատանս համբարձեալ զբազուկսն հանապազատարած յերկինս՝ ամենայն ժողովելոցն եւ թագաւորին բժշկութիւն հայցէր։ 5 Ապա դարձաւ առ թագաւորն շնորհելովն Քրիստոսի * զոտսն նորա եւ զձեռսն բժշկէր զի թափեցան կճղակք * ոտիցն եւ ձեռացն որպէս զի առ մի նուագ * հաղորդեալ լիցի ի գործ սրբոցն՝ * իւրոց ձեռացն վաստակելով։
* Իսկ նորա հարցեալ զԳրիգորիոս թէ զի՛նչ հրամայեսցէ նմա եւ * նա տայր զչափ արկեղացն սրբոց զի հատեալ զտեղիսն * իւրաքանչիւր բնակութեան՝ յաւրինեսցէ ի ներքս ի մարտիրոսական յարկին հանգստեան ։ 7 Իսկ նորա աղաչեալ զԳրիգորիոս՝ * զի հրամայեսցէ մի՝ վասն * կնոջ իւրոյ * Աշխենայ տիկնոջ * եւ մի՝ վասն քեռն իւրոյ հարազատի որում անուն էր Խոսրովիդուխտ * զի իշխեսցեն եւ նոքա հաւասարել գործոյն։ 8 Եւ նորա տուեալ հրաման եւ նոցա երթեալ ընդ նմա աւգնել գործոյն։ 9 Եւ առեալ զչափ արկեղացն՝ * փոսել փորել զտեղիս հանգստի սրբոցն ի ներքս ի տաճարս * հանգստարանացն։
ՃԶ.
ՃԶ. * Արդ՝ առեալ թագաւորին * փայտատ եւ բահ՝ * հատանէր զդիրս հանգստոցաց սրբոցն իւրաքանչիւր ըստ չափու արկեղացն։ 2 Սոյնպէս եւ ինքեանք երկոքին Աշխէն տիկին եւ քոյր թագաւորին Խոսրովիդուխտ ըստ բրել բրողին ի հանդերձս իւրեանց ընկալեալ զհողն՝ արտաքս պեղէին ։ 3 Եւ այսպէս * կարգի կարգի յառաջակողմն պատրաստեցին զդիրս սրբոյն Հռիփսիմեայ եւ * զկնի նորա զերեսուն եւ զերկուցն ի տեղւոջն յայնմիկ ուր հեղան արիւնք վկայականք * երանութեան նոցա * ի տեղւոջ հանգստեան պատրաստելոյ սուրբ եւ փառաւոր սեղանոյն Քրիստոսի ։ 4 Սոյնպէս եւ ի վկայարանին՝ որ * ի հարաւակոյս քաղաքին էր՝ պատրաստեաց եւ * զայն տեղին երանելւոյն Գայիանեայ եւ երկուց ընկերացն։ 5 Ինքնին թագաւորն Տրդատ քերբն Խոսրովիդխտով հանդերձ * եւ Աշխէն տիկնաւ զդիրս սրբոցն իւրաքանչիւր բնակութեան յաւրինէին իւրեանց ձեռաւքն ։
6 Եւ եկն թագաւորն խնդրեաց հրաժեշտ ի սրբոյն Գրիգորէ եաւթնաւրեայ ճանապարհ կալեալ * ի վեր ի բարձր լեառն ի Մասիս։ 7 Եւ անտի ի գլխոյ լեռնէն առեալ վէմս արաստոյս անտաշս անկոփս յաղթս ծանունս երկայնս ստուարս * եւ մեծամեծս որ զմի մի * ոչ ումեք լինէր հնար թէ եւ դիպելոյ բազմութեան ի մարդկանէ՝ զայն շարժել արդ՝ առեալ սկայազաւրն հայկաբար զութ արձանսն՝ * ի վերայ իւրոց թիկանցն * զայն դնէր * եւ ըստանձնեալ բերէր ի վկայարանս տաճարացն։ 8 Մէն չորս արձանս սեամս կանգնէր՝ իբրեւ փոխարէն անմիտ մարտին զոր ընդ սրբոյն պատերազմեալ յիւրում սենեկին ուր ամենապահ շնորհացն յաղթեալ՝ զայնչափ զարմանալիսն գործեաց։ 9 Եւ սա պսակ յաղթութեան՝ * զիւրոյ ձեռացն զաւրութեան զվաստակն ամենեցուն ցուցանէր։
10 Արարեալ * շինեալ կազմեալ զսուրբ վկայարանսն երեսին՝ հանդերձեցին զարդարեցին եւ աւրինաւք յարդարեցին եւ ապա առեալ * զիւրաքանչիւր յիւրաքանչիւր տեղի վկայութեանն մատուցանէին։ 11 Զսուրբն Գայիանէ ի կողմն հարաւոյ իւրոյ մարտիրոսութեանն երկու ընկերաւքն դնէր ի վկայարանի տաճարին։ 12 Սոյնպէս * եւ զերանելին Հռիփսիմէ երեսուն եւ երկու ընկերաւքն * ի կողմն * արեւելից ի շինածի տաճարին դնէին ։ 13 Եւ զմիաւորն որ ի հնձանին սպանաւ՝ սորա տաճարն ի կողմանէ քաղաքին ի հիւսիսոյ կուսէ ։ 14 Եւ զամենայն սուրբսն ի միասին գումարեալ * զխաչական վկայսն * Քրիստոսի՝ յիւրաքանչիւր հանգիստս մարտիրոսական բնակութեան շինուածոցն * փոխեցին։ 15 Ըստ երեւելոյ հրամանին տեսլեանն յառաջագոյն Գրիգորի՝ այսպէս եւ կատարեցաւ։
* Եւ ի ներքսագոյն խորանացն ի վերայ հանգստարանացն կենդանադիր գերեզմանացն ի տեղիս սեղանոցն յերեսին վկայարանսն մէն մի կանգնեաց զսուրբ նշան տէրունական խաչին. «Զի միայն ասէ առաջի * այդր ամենակեցոյց նշանիդ * երկիր պագանիցէք Տեառն Աստուծոյ արարչին ձերոյ ։ 17 Ահա սիւնք * հաստատուն կանգնեցան ձերում խարխուլ շինուածոյն ։ 18 Այս այն * սիւնք են ասէ որ ունին զբեռն ծանրութեան ձերոյ շինուածոյն փրկութեան ահա երեք սիւնք եւ չորրորդ սիւնն կենդանութեան՝ որ զձեզ առ Աստուած վերացուսցէ ։ 19 Եկա՛յք զնկատեալ տեղին տէրունական տանն եւ մեզ հրամայեալն ի մէջ առեալ * ի պատիւ փակեսցուք»։
* Եւ թագաւորաւն եւ ամենայն ժողովրդովքն հանդերձ * երթեալ հասանէր անդէն * ի տեղին ցուցեալ հրեղէն սեանն ոսկիակալ խարսխին եւ անդէն բարձր քաղաքորմով փակեալ զտեղին ի պատիւ եւ դրամբք եւ դռնափակաւք ամրացուցեալ եւ կանգնեալ եւ անդ զնշան փրկական խաչին զի առ հասարակ * հասեալ ամենայն ոք յայն տեղի՝ * ամենազաւր արարչին * Աստուծոյ երկրպագեալ ծունր կրկնեսցեն։
21 Եւ այսպէս լուսաւորեալ զսիրտս եւ զոգիս ժողովրդոցն քարոզութեամբ աղիւն Աստուածութեանն յաղեալ համեմեալ թողեալ զպաշտաւն ունայնութեան սնոտեաց ձեռագործ կռոցն արարելոց եւ ի պաշտաւն դարձեալ մարդասիրին * Աստուծոյ։
22 Եւ յայնմ հետէ եւ անդր կանխէին անձնակամ կամաւք ի պահս եւ յաղաւթս եւ յերկիւղ եւ ի սէր եւ յունկնդրութիւն Աստուծոյ * վարդապետութեանն փութային ։
ՃԷ.
ՃԷ. Արդ՝ իբրեւ ժողովեալք միահամուռ ի պաշտաւնարան տեղւոյն յարկի տանն Աստուծոյ կային՝ խաւսել սկսաւ երանելին Գրիգորիոս եւ ասէ. «Դի՛ք ծունր ամենեքեան զի արասցէ Տէր բժշկութիւն հարուածոցդ »։ 2 Եւ եդեալ ծունր ամենեցուն առ Աստուած եւ երանելւոյն Գրիգորի * մեծաւ աղաւթիւք եւ պաղատանաւք խնդրեալ ուժգին * ճգնութեամբ եւ արտասուաւք վասն թագաւորին բժշկութեան։ 3 Եւ թագաւորն * մինչ դեռ կայր ի տեսիլ կերպարանաց խոզի ընդ ժողովրդեանն՝ յանկարծակի * հարեալ զդողման եւ զխորխն խոզի արտաքոյ * մարմնոյն իւրոյ ի բաց ընկենոյր * ժանդատեսիլ ժանեաւքն * եւ կնճթադէմ երեսաւքն հանդերձ խոզանացեալ մազովն թաւութեամբ զխորխացեալ կաշին ի բաց ընկենոյր։ 4 Եւ դէմք երեսացն դարձան յիւր իսկ կերպարանսն եւ մարմինն փափկացեալ մատաղացեալ լինէր իբրեւ զառաւրեայ մանկան ծնելոյ * եւ ողջանդամ մարմնովքն ամենեւին բժշկեցաւ։
5 Սոյնպէս եւ ամենայն մարդիկն * որ էին բազմութիւնք կուտեալք՝ * յիւրաքանչիւր ախտից թաւթափեալք ոմանք բորոտք եւ ոմանք անդամալոյծք եւ գաւսացեալք եւ ջրգողեալք որովայնիւք * եւ դիւահարք եւ գոնճացեալք եւ պատագրոսք։ 6 Եւ այսպէս բացեալ * շնորհացն * մարդասիրին Քրիստոսի զիւր ամենակար բժշկարանն՝ բժշկել զամենեսին ի ձեռն Գրիգորի * ախտացեալքն թաւթափէին յիւրաքանչիւր հիւանդութեանց ։ 7 Սոյնպէս եւ բացեալ լինէր աղբիւր գիտութեանն Քրիստոսի զլսելիս ամենեցուն լնուլ ճշմարտապատում վարդապետութեամբն Աստուծոյ ։
* Անդ էր այնուհետեւ սրտալիր ուրախութիւն եւ ակնավայել տեսիլ հայեցելոցն ։ 9 Քանզի երկիր որ եւ համբաւուցն անգամ աւտար էր կողմանցն այնոցիկ յորում ամենայն աստուածագործ սքանչելութիւնքն գործեցան՝ առ ժամայն վաղվաղակի իրացն եղելոց * խելամուտ լինէր * ոչ միայն առ ժամանակաւն պաշտելոցն այլ եւ յառաջակարգ յաւիտեանցն * եւ յապա եկելոցն * եւ սկզբանն եւ կատարածի եւ ամենայն աստուածատուր աւանդութեանցն ։
* Իսկ իբրեւ զչափ առեալ զիրացն հաստատութեան՝ համարձակագոյն * եւ առաւելագոյն զաշակերտութիւն նորագիւտ վարդապետութեանն խմբէին ուսուցանել թեքել եւ պատրաստական * քարոզութեանն * անգէտ մարդկանն յաւրինել ։ 11 Որոց եւ ինքեանք իսկ ի կողմանց կողմանց * եւ ի գաւառաց գաւառաց Հայաստան աշխարհին՝ յորդեալք եւ դրդեալք * հասանէին ի բացեալ աղբիւրն շնորհաց գիտութեանն Քրիստոսի։ 12 Քանզի յԱյրարատեան գաւառին ի թագաւորանիստ * կայեանսն * բղխեցին Հայոց տանն Թորգոմայ շնորհք քարոզութեան Աւետարանին * պատուիրանացն Աստուծոյ» ։
ՃԸ.
ՃԸ. * Առնոյր այնուհետեւ խորհուրդ հաւանութեան ընդ թագաւորին եւ ընդ իշխանսն նախարարաւքն եւ զաւրաւքն հանդերձ՝ * վասն խաղաղութեան հասարակաց քակել կործանել բառնալ զգայթակղութիւնսն ի միջոյ * ի բաց կորուսանել զի մի՛ * ումեք լիցի խէթ եւ խութ այնուհետեւ ընդ ոտս * անկանել եւ * խափան առնել՝ ելանել յազատութիւնն վերին։ 2 Այլ զի քաջալերեալք ամենեքեան հասանիցեն ի բարեացն կատարումն * ի նշանակեալ նպատակն երանելւոյն Պաւղոսի թէ Միաբան հասցուք ի չափ հասակին Քրիստոսիա որոյ ազատութիւնն յերկինս է ակն ունել * փրկչին մեծին Աստուծոյ եւ պարծանք ի խաչն եւ գովութիւն ի փառս Աստուծոյ։
* անդէն վաղվաղակի թագաւորն ինքնիշխան հրամանաւ եւ ամենեցուն հաւանութեամբ * գործ ի ձեռն տայր երանելւոյն Գրիգորի զի զյառաջագոյն զհայրենական հնամեացն նախնեացն եւ զիւր կարծեալ աստուածսն չաստուածս անուանեալ՝ անյիշատակ առնել ջնջել ի միջոյ։ 4 Ապա ինքն իսկ թագաւորն խաղայր գնայր ամենայն զաւրաւքն հանդերձ ի Վաղարշապատ քաղաքէ՝ երթալ յԱրտաշատ քաղաք աւերել անդ զբագինսն Անահտական դիցն * եւ որ յԵրազամոյն տեղիսն անուանեալ կայր ։ 5 Նախ դիպեալ ի ճանապարհի երազացոյց երազահան պաշտաման * Տրի դից դպիր գիտութեան քրմաց անուանեալ Դիւան գրչի Որմզդի ուսման ճարտարութեան մեհեան նախ ի նա * ձեռն արկեալ՝ քակեալ այրեալ աւերեալ քանդեցին ։
6 Ուր եւ երեւեալ կերպարանեալ դիւացն ի նմանութիւն * առն եւ ձիոյ * բազմութեան կազմութեան գնդի եւ հետեւակազաւրու մկնդաւորք եւ ուռնաւորք * առաջի ընթացեալք * ի կերպարանս մարդկան նմանութեան նիզակաւք եւ նշանաւք * ի զէն եւ ի զարդ վառեալք * մեծաւ գոչմամբ զաղաղակ հարեալ՝ փախստեայք յԱնահտական մեհեանն անկանէին ուստի ընդ հասեալսն մարտ եդեալ կռուէին նետս անոյժս եւ քարավէժս թանձրատարափս ի վերուստ ի շինուածոցն ի խոնարհ զմարդկաւն ցնդէին * զորս եւ սակաւ մի զարհուրեցուցեալ * զնորահաւատ մարդիկն։ 7 Իսկ սուրբն Գրիգոր իբրեւ տեսեալ զայն՝ զնշան տէրունական խաչին առնոյր եւ դիմէր ի դուռն մեհենին * եւ ամենայն շինուածք մեհենին ի հիմանց դղրդեալ տապալեցան եւ լուցեալ յանկարծաւրէն փայտակերտն հրդեհեցաւ ի տէրունական նշանին զաւրութենէ եւ ծուխն ծառացեալ մինչեւ յամպս հասանէր։
8 Եւ ամենայն դեւքն ի փախուստ * դարձեալ՝ առաջի մարդկանն * երեւեցան զաւձիս զգլխով արկեալ եւ զճակատ հարեալ եւ զճիչ բարձեալ՝ * մեծագոչ լալեաւք ասէին թէ * Վա՜յ մեզ վա՜յ մեզ վա՜յ մեզ զի յամենայն երկրէ փախստական * արար զմեզ Յիսուս որդին Մարեմու դստերն մարդկան եւ աստի եւս * ի ձեռն կապելոյս եւ մեռելոյս եհաս մեզ փախստական լինել։ 9 Արդ՝ յո՞ դիմեալ փախիցուք զի փառք նորա լցին զտիեզերս։ 10 Այլ երթամք մեք ի բնակիչս լերինն * Կաւկասու ի կողմանս հիւսիսոյ * թերեւս անդ հնար լիցի եւ * ապրել մարթասցուք։ 11 Զի առանց հանգստեան զաւդս կոծեալ՝ անջատ զմեզ ի բնակութենէ մարդկան՝ կատարել զցանկութիւն կամաց մերոց նոքաւք»։
12 Եւ զայս ասացեալ առաջի ամենեցուն * զի մարդիկն որ լուան՝ * առաւել եւս * հաստատեցան ի հաւատս ամենեքին իսկ սեւագունդ դիւացն աներեւոյթք եղեալ * չքոտեալք ի տեղւոյն իբրեւ զծուխ պակասեցան։ 13 Իսկ * մարդկանն հասելոց անդէն քանդեալ զհիմունս մնացեալս աւերէին եւ * զգանձսն մթերեալս՝ աղքատաց տառապելոց եւ չքաւորաց մասն հանէին։ 14 Եւ զդաստակերտսն եւ զսպասաւորսն քրմաւքն հանդերձ եւ նոցին գետնովքն եւ սահմանաւքն * ի ծառայութիւն նուիրեցին եկեղեցւոյ սպասաւորութեան։
15 Եւ առ հասարակ ամենեցուն սերմանեալ զաստուածապաշտութեան զբանն եւ զամենեսեան * ի Տեառնն ճանապարհի կացուցանէր գիտուն լինել պատուիրանաց արարչութեանն ։ 16 Եւ յամենայն քաղաքս Հայոց եւ ի գեաւղս եւ յաւանս եւ յագարակս երեւեցուցանէր զտեղիս տան Աստուծոյ։ 17 Բայց ոչ առնէր յայտ * զհիմնարկութեանն զհետ եւ ոչ սեղան ուրեք ուղղեալ յանուն Աստուծոյ * զի չունէր զպատիւ քահանայութեան * այլ լոկ պարսպէր քաղաքորմով զտեղիսն եւ կանգնէր զնշան տէրունական խաչին։ 18 Նոյնպէս * եւ * յելս եւ ի մուտս ճանապարհաց * եւ ի փողոցս * եւ ի հրապարակս եւ ի ճանապարհակիցս պահ եւ ապաւէն զերկրպագեալն յամենեցունց զնոյն նշան կանգնէր ։
19 «Առնոյր այնուհետեւ զԱրշակունեաց տոհմի * որեարն ի վարժս վարդապետութեան պարապեցուցեալ որոց առաջնոյն Տրդատ անուն որ եւ թագաւորն իսկ էր ամենայն տամբ իւրով։ 20 Նոյնպէս եւ զամենայն ոգի ջանայր յերիւրել հասուցանել ի գիտութիւն ճշմարտութեան» ։ 21 «Եւ յորժամ այնպէս լի առնէր ընդ ամենայն տեղիս զսուրբ Աւետարանն Տեառն * եւ ամենեցուն զգուշացուցեալ անմեղութեամբ զճանապարհս կենաց վարելոյ »՝ ապա ամենեցուն զայն դնէր ի մտի զի տեառն Աստուծոյ իւրեանց միայն երկիր պագցեն եւ նմա միայն սպաս տարցին ա։
ՃԹ.
ՃԹ. Եւ ապա յանձն արարեալ զնոսա ամենապահ շնորհացն Աստուծոյ եւ ինքն առեալ զթագաւորն՝ խաղայր գնացեալ երթայր զի եւ յայլ կողմանս ամենայն սահմանացն Հայաստան աշխարհին սերմանեսցեն զբանն կենաց։ 2 Եւ * երթայր հասանէր * ի Դարանաղեաց գաւառն զի եւ անդ զանուանելոցն զսուտ աստուածոցն զբագինսն կործանեսցեն * որ էր ի գեաւղն Թորդան մեհեան անուանեալ սպիտակափառ դիցն Բարշամինայ նախ զնա կործանէին եւ զպատկեր նորին փշրէին եւ զգանձսն ամենայն * զոսկւոյն եւ զարծաթոյն աւար հարկանէին եւ զայն աղքատաց բաժանեալ բաշխէին։ 3 Եւ զգեաւղն ամենայն * դաստակերտաւքն հանդերձ եւ սահմանաւքն * յանուն եկեղեցւոյն նուիրէին եւ զամենափրկիչ նշանին աւրինակ եւ անդ կանգնէին ։
* Իսկ * երանելւոյն վաղվաղակի զաւետարանական արուեստն ի մէջ առեալ * ձեռն արկեալ զգաւառաւն հանդերձ միամիտ սատարութեամբ թագաւորին՝ գերէր զամենեսեան * ի հայրենեացն աւանդելոց ի սատանայապաշտ դիւական ի սպասաւորութենէն ի հնազանդութիւն ծառայութեան Քրիստոսի մատուցանէր։ 5 Եւ յորժամ ի նոսա զբանն կենաց սերմանեալ եւ զամենեսեան յաստուածապաշտութիւն կրթեալ որ եւ յայտնի իսկ բնակչաց գաւառին նշանք մեծամեծք երեւեալ կերպակերպ նմանութեամբք դիւացն փախստական լինելով անկանէին ի կողմանս» Խաղտեաց եւ իբրեւ զնոսա եւս հաստատէր՝ ապա երթեալ հասանէր յամուր * տեղին * անուանեալ Անի ի թագաւորաբնակ կայեանսն հանգստոցաց գերեզմանաց թագաւորացն Հայոց։ 6 Եւ անդ կործանեցին զբագինն * Զեւս դիցն Արամազդայ հաւրն անուանեալ դիցն ամենայնի։ 7 Եւ անդ կանգնեալ զտէրունական նշանն եւ զաւանն ամրականաւն հանդերձ ի ծառայութիւն եկեղեցւոյն նուիրէին։
* ապա յետ այսորիկ անդէն ի սահմանակից գաւառն Եկեղեաց ելանէր։ 9 Եւ անդ երեւեալ դիւացն ի մեծ եւ ի բուն մեհենացն Հայոց թագաւորացն ի տեղիս պաշտամանցն յԱնահտական մեհենին * յԵրէզն աւանի * ուր ի նմանութիւն վահանաւոր զաւրու ժողովեալ դիւացն մարտնչէին եւ մեծագոչ բարբառով զլերինս հնչեցուցանէին։ 10 Որք փախստականք եղեալք * եւ ընդ փախչելն նոցա կործանեալ բարձրաբերձ պարիսպքն * հարթեցան։ 11 Եւ * որք դիմեալ հասեալ էին զգաստացեալ զաւրաւքն սուրբն Գրիգոր թագաւորաւն * հանդերձ փշրէին * զոսկի պատկերն * Անահտական կանացի դիցն եւ ամենեւին զտեղին քանդեալ վատնէին եւ զոսկին եւ զարծաթն * աւար առեալ։ 12 Եւ անտի ընդ գետն Գայլ յայնկոյս անցանէին եւ քանդէին զՆանէական մեհեանն դստերն Արամազդայ ի Թիլն յաւանի ։ 13 Եւ զգանձս * երկոցուն մեհենացն աւարեալ ժողովեալ՝ * ի նուէր սպասուց սուրբ եկեղեցւոյն Աստուծոյ թողուին տեղեաւքն հանդերձ։
ՃԺ.
ՃԺ. Եւ այսպէս ի բազում տեղեաց բառնային զգայթակղեցուցիչսն անմռունչս * զձուլեալսն կռեալսն կոփեալսն քանդակեալսն անպիտանսն * անաւգուտսն * վնասակարսն արարեալսն անմտութեամբ ցնորելոց մարդկան դարձեալ սրտի մտաւք ի հաւատսն հաստատեալք ։ 2 « Արքայն մեծասաստ իշխանութեամբ տայր հրաման՝ սատանայակուր եւ դիւամոլ ազգացն կողմանցն այնոցիկ՝ թափել եւ զերծանել յունայնավար հնացելոցն սնոտիագործ պաշտամանցն եւ * հնազանդ լինել * ամենահեշտ լծոյ ծառայութեանն Քրիստոսի» ։
* Եւ * յորժամ անդ եւս զայս արարեալ հաւասարութեամբ ամենեցուն՝ առ հասարակ լցեալ զպիտոյս քարոզութեանն»՝ ոչ ինչ ապաստան լինէր յահ եւ ի սաստ թագաւորին՝ հաւանեցուցանելոյ զամենեսին եւ ոչ լոկ բանիւք միայն * այլ եւ նշանաւք եւ արուեստիւք եւ ազգի ազգի բժշկութեամբք փառաւոր լինէր սուրբ անունն Քրիստոսի։ 4 Այս ամենայն գործեցաւ կամաւք մարդասիրին Աստուծոյ ի ձեռն Գրիգորի ։ 5 Եւ յամենայն տեղիս հասեալ ինքնին թագաւորն լինէր քարոզ խոստովանելով զիւր զամբարշտութիւնսն եւ պատմէր զամենայն արարեալսն * Աստուծոյ զսքանչելիսն որ անցին ընդ նա եւ զողորմութիւն բժշկութեանն եւ զայն ցուցանէր բարձրաձայն աղաղակաւ յայտ յանդիման առաջի ամենեցուն։
* Ապա փութացեալ հասանէր ի գաւառն Դերջան զի եւ անդ * յառաջասցի լնուլ զառաքելական քարոզութեանն զարուեստ մշակութեանն երկովք եւ զերծուցանել զնոսա ի գարշելի * դիւցական սատանայակիր բարուցն ճիւաղութենէ զխուժադուժ կողմանսն աշակերտելով * զխոշորագոյն եւ զխեցբեկագոյն բարս հեթանոսութեան շրջել ի զգաստութիւն աստուածուսոյց իմաստութեանն եւ * ծանաւթս աւետարանական աւետեացն յարդարեալս ընդելս կացուցանէր» ։
* հասանէր ի Մրհական մեհեանն անուանեալ որդւոյն Արամազդայ ի գիւղն զոր Բագայառիճն կոչեն * ըստ պարթեւարէն լեզուին։ 8 Եւ զայն ի հիմանց բրեալ խլէին եւ զգանձսն մթերեալս աւար հարկանէին եւ աղքատաց բաշխէին եւ զտեղիսն նուիրէին եկեղեցւոյ եւ զբնակիչս աշխարհին * հաստատէր ի գիտութիւն ճշմարտութեան։ 9 Եւ յայնմհետէ փոյթ ի վերայ ունէր * զառընթերակաց արքունիսն հանդերձ մեծամեծ աւագանւովն եւ ամենայն ազատագունդ բանակաւն աստուածեղէն իմաստութեամբն վարդապետել » ։
ՃԺԱ.
ՃԺԱ. * Իսկ թագաւորն Տրդատիոս հանդերձ միաբանութեամբ կնաւ իւրով Աշխէն տիկնաւ եւ քերբ իւրով Խոսրովիդխտով հրաման ետ * ի ժողով կոչել միաբանութեամբ ամենայն զաւրաց իւրոց։ 2 Եւ վաղվաղակի հասանէին * ի ժամադիրն յամենայն կողմանց ըստ հրամանին՝ * յԱյրարատ գաւառն ի Վաղարշապատ քաղաք ։ 3 Քանզի թագաւորն չու արարեալ անդր հասանէր։ 4 Եւ կուտեցան առ հասարակ զաւրքն * ամենայն եւ մեծամեծք եւ կուսակալք գաւառակալք * պատուաւորք պատուականք զաւրավարք պետք եւ իշխանք նախարարք եւ ազատք դատաւորք եւ զաւրագլուխք * եւ հասեալ կային առաջի թագաւորին։
* Խորհուրդ ի մէջ առնոյր թագաւորն ընդ ամենեսին փութալ հասանել՝ բարեաց գործոց ժառանգաւոր լինել ։ 6 «Եկա՛յք ասէ ճեպեսցուք զայս առաջնորդ կենաց մերոց տուեալ մեզ յԱստուծոյ * զԳրիգորդ հովիւ կացուցանել զի լուսաւորեսցէ զմեզ մկրտութեամբ եւ նորոգեսցէ աւրէնսուսոյց * խորհրդովն արարչին * մերոյ Աստուծոյ»։
7 Իսկ * Գրիգոր ոչ առնոյր զայս յանձն առնուլ զմեծ պատիւ քահանայապետութեանն ասէ. «Ոչ կարեմ հանդարտել բաւել վասն * անչափակալ բարձրութեանն զաւրել զի անպատում է այս պատիւ քրիստոսատուր փառացն առաջնորդութեան * միջնորդ կալ ընդ Աստուած եւ ընդ մարդիկ այլ զարժանին խնդրեալ գտցեն »։
* անդէն տեսիլ սքանչելի յԱստուծոյ երեւեալ թագաւորին՝ տեսանէր զհրեշտակ Աստուծոյ զի * խաւսէր ընդ նմա * եւ ասէր թէ Պարտ է ձեզ զԳրիգորդ վիճակեցուցանել առանց յապաղելոյ ի քահանայապետութիւն զի լուսաւորեսցէ զձեզ մկրտութեամբ »։ 9 Նոյնպէս երեւեալ * եւ Գրիգորի * տեսիլ հրեշտակի Աստուծոյ * զի մի իշխեսցէ ինչ պնդել յամառել վասն այնր, «զի * ի Քրիստոսէ է այդ հրամայեալ ասէ քեզ»։ 10 Իսկ նա հաւանեալ վաղվաղակի բարբառեալ * ասէր թէ Կամք Աստուծոյ կատարեսցին»։
ՃԺԲ.
ՃԺԲ. Յայնժամ թագաւորն վաղվաղակի փութով եւ երկիւղիւ * եւ մեծաւ խնդութեամբ հոգացեալ գումարեաց զգլխաւորս նախարարացն * եւ զկուսակալս աշխարհացն առաջին՝ իշխանն Անգեղ տան երկրորդ՝ իշխանն Աղձնեաց * որ է բդեաշխն մեծ երրորդ՝ իշխանն մարդպետութեան իշխանութեանն չորրորդ՝ իշխանն թագակապ իշխանութեան ասպետութեանն հինգերորդ՝ իշխանն սպարապետութեան զաւրավար Հայոց աշխարհին վեցերորդ՝ իշխանն Կորդովտաց աշխարհին եաւթներորդ՝ իշխանն Ծոփաց աշխարհին * ութերորդ՝ իշխանն Գուգարացւոց աշխարհին * որ միւս անուանեալ բդեաշխն իններորդ՝ իշխանն Ռշտունեաց աշխարհին տասներորդ՝ իշխանն Մոկաց աշխարհին մետասաներորդ՝ իշխանն Սիւնեաց աշխարհին երկոտասաներորդ՝ իշխանն Ծաւդէից աշխարհին երեքտասաներորդ՝ իշխանն Ուտիացւոց աշխարհին * չորեքտասաներորդ՝ իշխանն շահապ Զարաւանդ եւ Հեր գաւառի հնգետասաներորդ՝ * իշխանն մաղխազութեան տանն վեշտասաներորդ՝ իշխանն Արծրունեաց։
2 Այս իշխանք են ընտիրք կուսակալք կողմնակալք հազարաւորք բիւրաւորք ի մէջ Հայաստան աշխարհի տանն Թորգոմայ զորս գումարեաց թագաւորն Տրդատ եւ առաքեաց զնոսա ի կողմանս Կապուտկացւոց ի քաղաքն Կեսարացւոց * զոր ըստ հայերէն լեզուին Մաժաք կոչեն զի տարեալ զԳրիգորն՝ քահանայապետ կացուսցեն իւրեանց աշխարհին եւ հանդերձեցան դէտ ակն ունել ճանապարհացն։ 3 Եւ հրամայեաց * հրովարտակ * գրել աւրինակ զայս . –
* ՊԱՏՃԷՆ ՀՐՈՎԱՐՏԱԿԻՆ
* Ի վաղնջուց հետէ կորուսեալք տգիտութեամբ մեղացն պաշարեալք * մառախլապատք միգապատք * ափշեալք ոչ կարացեալ * հայել իմանալ նկատել զարեգակն արդարութեան տեսանել վասն այսորիկ խաւարեալք էաք ի մութ թաթաւէաք ։ 5 Իսկ յորժամ * քաղցրութիւն եւ մարդասիրութիւն արարչին մերոյ Աստուծոյ երեւեցաւ՝ * խրատել եւ լուսաւորել զմեզ * զարարածս իւր՝ ծագեաց զնշոյլս կենդանի լուսոյն իւրոյ ի սիրտս մեր եւ կենդանացոյց զմեռելութիւնս * մեր * զիւր * զսուրբ * զսիրելի զվկայսս իւր յայս կողմանս առաքելով։
6 Որք եկեալ՝ մերում անմտութեանս զիւրեանց * քաջութեան նահատակութեան առաքինութեան զհանդէսն ցուցին։ 7 Իբրեւ * զի Տէրն գիտէր իսկ զնոցա քաջութիւնն թէ ո՛րպիսիք են * այլ զի եւ մեզ անմտացս ուսուսցէ զիմաստութիւն * թէ ո՛րչափ սիրով սիրեցին սոքա զՏէրն իւրեանց վասն * այսորիկ ընդ մարտին նոցա * առաքինութեանն՝ տէր Աստուած սխրագործ ա՛յնչափ արար զիւր սքանչելիս եւ մեզ սաստիկ պատիժս պատուհասից՝ մինչեւ թագաւորիս մերում լինել խոզ եւ ընդ վայրագասուն գազանս արածել։ 8 Ապա ողորմեալ մեզ բարեխաւսութեամբ վայրագասուն գազանս արածել։ 9 Ապա ողորմեալ մեզ բարեխաւսութեամբ * աղաւթից * վկայելոցս ի ձեռն այդր վկայեցելոյդ Գրիգորի զամենեսեան զմեզ բժշկեաց։
10 Քանզի եւ դա * առաւել եւս վկայ գտաւ առաւել քան զառաւել * նահատակեալ վասն այսորիկ յԱստուծոյ մեզ տուեալ * առաջնորդ։ 11 Եւ ի ձեռն դորա զնախնական կարգս սովորութեան ունայնութեան * կռապաշտութեան * հայրենեացն * խլեաց եբարձ ի միջոյ եւ * ուսոյց ամենեցուն մեզ զիւր զվկայութիւնսն եւ զհրամանս ըստ իւրոց կամացն գնալ * մինչեւ տալ մեզ հրաման յայտ յանդիման՝ զդոյն ինքն զԳրիգորդ մեզ հովիւ եւ տեսուչ եւ վարդապետ ճշմարտապատում կացուցանել։
12 Վասն այսորիկ եւ * մեր ապաստան եղեալ յաւգնականութիւն * ընդունելութեան աղաւթից ձերոց եւ սրբութեանդ Ղեւոնդիոս արքեպիսկոպոս Կեսարու եւ ամենայն ուխտ քահանայութեանդ * սրբոյ եկեղեցւոյ որ այդր էք մեք յողորմութենէ Տեառն աղաւթիւք ձերովք առցուք ողջոյն Տրդատիոս թագաւոր ամենայն զաւրաւք երկրիս Հայոց Մեծաց եւ Աշխէն տիկին եւ աւրիորդ * մեծ Խոսրովիդուխտ։ 13 Վասն այսորիկ առաքեցաք մեք առ ձեզ արս գլխաւորս՝ իշխանս պատուականս զաշխարհիս մերոյ մեծի զի պատմեսցեն ձեզ զամենայն սքանչելիս Աստուծոյ որ աստ յայսմ աշխարհիս գործեցաւ * ընդ մեզ։
14 Եւ տուաք մեք ածել առ ձեզ զսուրբ խոստովանողդ Քրիստոսի զԳրիգորիոս եւ զայս հրովարտակ մեր առ ձեզ գրեցաք զի ըստ տուչութեան աւանդութեան հոգեւոր աստուածատուր շնորհին Քրիստոսի՝ մեզ զԳրիգորդ տեսուչ եւ վարդապետ առաջնորդութեան աստուածագնաց * ճանապարհացն եւ հովիւ եւ բժիշկ կացուսջիք որպէս եւ մեզ յԱստուծոյ հրամայեցաւ։ 15 Եւ աղաւթս * արասջիք զի զմեզ արժանիս արասցէ Աստուած իւրոյ ողորմութեանն առողջութեամբ գնալ ի ճանապարհս նորա եւ ձեր * սէրն եւ ողջոյն եկեալ հանգիցէ առ մեզ»։ 16 Եւ պատճէն հրովարտակին * զայս աւրինակ գրեցաւ ։
ՃԺԳ.
ՃԺԳ. Եւ կազմեցան պատրաստեցան առին ընդ իւրեանս պատարագս՝ ոսկի եւ արծաթ ձիս եւ ջորիս * եւ հանդերձս գունակ գունակս ի զարդ եւ ի սպաս պատուական տեղեացն սրբոց տանցն Աստուծոյ՝ ուր առաքեալքն էին եւ ամենայն եկեղեցեացն առնէին պատրաստութիւն * պատարագաց՝ ընդ որ էին անցանելոց ։
2 Եւ հանէին զԳրիգոր յոսկիապատ կառսն արքունականս՝ սպիտակաձիգ ջորւոցն ։ 3 Եւ ամենայն իշխանքն գումարեալք ընդ նմա կառաւք եւ երիվարաւք զաւրաւք նշանակաւք իւրաքանչիւր * գնդաւ խաղացին գնացին յԱյրարատեան գաւառէն ի Վաղարշապատ քաղաքէ եւ հասեալ ի սահմանս Յունաց՝ բազում պատիւս կազմութեան հիւրամեծարութեան գտանէին ի քաղաքաց քաղաքաց։ 4 Եւ բազում * խնդութիւնս * եւ կայտիռս ցնծութեան խնճոյս ուրախութեան կացուցանէին իբրեւ լսէին * զԱստուծոյ արարեալ զսքանչելիսն եւ զհասելոց դարձ փրկութեան եւ զճանապարհս աւգտակարս։
5 Այսպէս պատուեալ * ըստ ճանապարհացն՝ մինչեւ գային հասանէին ի քաղաքն Կեսարացւոց եւ անդ տեսանէին * զսուրբ կաթողիկոսն * Ղեւոնդիոս եւ զամենայն եկեղեցական գունդս գունդս սրբոցն կղերիկոսացն եւ զդասս դասս հրեշտակակրաւն պաշտաւնէիցն։ 6 Տուեալ ողջոյն եւ պատմեալ նոցա՝ * որ ինչ միանգամայն եղեալ էր յԱստուծոյ եւ մատուցին զթուղթ թագաւորին առաջի սրբոյ քահանայապետին եւ նորա մեծաւ * խնդութեամբ ընկալեալ * եւ ամենայն * քաղաքացեացն մեծաւ ուրախութեամբ։ 7 Եւ ամենեքեան * առնէին տաւն ցնծութեան եւ զսուրբն Գրիգոր պատուեալ ըստ արժանի * առաքինութեանցն ճգնութեանցն վկայաւրէն մարտին՝ կանթեղաւք եւ սաղմոսիւք եւ երգովք հոգեւորաւք փառաւորէին։ 8 « Եւ իշխանաց քաղաքին * ցուցեալ բազում մեծարանս հասելոցն եւ ընկալեալ * հոգաբարձութեամբ ըստ Քրիստոսի անուանելոյն կարգի» ։ 9 Եւ այսպէս * մեծապատիւ յամենեցունց մեծարեալ ըստ արժանաւորութեանն երանութեան վկայական անուան ստացելոյ ։
* Եւ եղեալ ժողով բազմութեան եպիսկոպոսաց ի քաղաքն Կեսարացւոց զի ձեռնադրեսցեն զսուրբն Գրիգորիոս * եւ աւանդեալ ի նա զպատիւ խոնարհութեան քահանայութեանն Քրիստոսի * եւ զբարձրութիւն եպիսկոպոսութեան փառաւորութեանն Աստուծոյ * զպատիւն * եւ զփառսն մեծ։ 11 Սրբով Աւետարանաւն եդին ի վերայ նորա ձեռս ժողովք * եպիսկոպոսացն որոց գլխաւորն Ղեւոնդիոս զի առցէ նա իշխանութիւն յերկինս եւ յերկրի առնուլ զփականս արքայութեանն երկնից * կապել եւ լուծանել յերկրիա։
* Մեծաւ պատուով եւ թղթով եւ ժողովով զսուրբն Գրիգորիոս անդուստ * յուղարկեցին իշխանաւքն հանդերձ։ 13 Ետուն * ողջոյն * եւ յուղի անկեալ անտի ի շնորհս * տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի՝ գային հասանէին ի քաղաքն Սեբաստացւոց եւ անդ յեցան յերեկաւթս աւուրս ոչ սակաւս ։ 14 Եւ անդ գտանէր բազմութիւն եղբարց զորս հաւանեցուցանէր ընդ իւր գալ զի վիճակեցուսցէ * զնոսա ի քահանայութիւն յիւրում աշխարհին եւ բազում գունդս գունդս յաճախեալ առնոյր ընդ իւր, « եւ մեծարանաւք մեծարեալ յեպիսկոպոսաց աշխարհին եւ յիշխանաց եւ ի ժողովրդոց» ։
* ընդ որ անցանէին՝ կուտէին ժողովուրդք ի վերայ ժողովրդոց՝ տեսանել զսուրբ եպիսկոպոսն Գրիգորիոս զի աւրհնեսցին ի նմանէ եւ ասէին ցմիմեանս . «Եկա՛յք տեսցուք * զսուրբ եպիսկոպոսն * Գրիգորիոս զի այս այն * այր է ասէին որ * վասն Քրիստոսի * համբեր չարչարանաց վկայ հաւատարիմ գտեալ * զխոստովանողական անուն ժառանգեաց »։
16 «Եւ * յետ այսորիկ առնոյր * ընդ իւր զբազմութիւն հաւանելոցն՝ նախարարակոյտ զաւրուն հանդերձ հրաժարեալ այնուհետեւ շնորհատուր պարգեւաւքն եւ ամենայն իւրայովքն յանձն եղեալ շնորհացն Աստուծոյ՝ * ճանապարհորդ լինէր եւ այսպէս զբազում աւթեվանաւք անցեալ՝ առողջութեամբ յաջողութեամբ եւ հոգելից ուրախութեամբ եկեալ հասանէին ի Հայաստան աշխարհն » ։
ՃԺԴ.
ՃԺԴ Եւ իբրեւ եկն եհաս ի սահմանս Հայոց՝ լուաւ Գրիգորիոս թէ Վահէվանեան մեհեանն մնացեալ է յերկրին Տարաւնոյ մեհեանն մեծագանձ լի ոսկւով եւ արծաթով եւ բազում նուէրք մեծամեծ թագաւորաց ձաւնեալ անդ ութերորդ պաշտաւն հռչակաւոր անուանեալն Վիշապաքաղն Վահագնի յաշտից տեղիք թագաւորացն Հայոց Մեծաց ի սնարս լերինն Քարքեայ ի վերայ գետոյն Եփրատայ որ հանդէպ հայի մեծի լերինն Տաւրոսի * որ եւ անուանեալ * ըստ յաճախաշատ պաշտաման տեղեացն՝ * Յաշտիշատ։ 2 Զի յայնժամ * դեռ եւս շէն կային երեք բագինք ի նմա * առաջին՝ մեհեանն Վահէվանեան երկրորդն՝ Ոսկեմաւր Ոսկեծին դից եւ բագինն իսկ յայս անուն անուանեալ Ոսկեհատ Ոսկեմաւր դից եւ երրորդ՝ մեհեանն անուանեալ Աստղկան դից Սենեակ Վահագնի * կարդացեալ որ է ըստ յունականին Ափրոդիտէս։ 3 Արդ՝ դիմեաց գալ սուրբն Գրիգորիոս զի քանդեսցէ եւ զայն եւս * զի տակաւին իսկ տգէտ մարդիկ խառնակութեան զոհէին յայս բագինս մնացեալս ։
* Եւ իբրեւ դարձեալ գայր նա ի կողմանցն Յունաց՝ բարձեալ բերէր * ընդ իւր նշխարս ինչ յոսկերաց մեծի մարգարէին երանեալ մկրտչին Յովհաննու եւ զսուրբ * վկային Քրիստոսի զԱթանագինէի ։ 5 Եւ իբրեւ եկին հասին յանդիման մեհենացն * մաւտ ի գետն Եփրատ՝ կամէր հանել զնոսա * ի վեր ի բարձրաւանդակ տեղի մեհենացն կործանել զբագինսն * եւ շինել զվկայարանս նոցա։
* եկին մաւտ եղեն ի գետն Եփրատ իբրեւ ձիոյ արշաւանաւք երկուք * եւ դեռ ընդ փոքր ձորակ մի անցանել կամէին ընդ ջուր մի սակաւ՝ զտեղի առին * սպիտակ ջորիք կառացն ուր կային գանձքն աստուածային նշխարք սրբոցն ոչ կարացին հանել * ըստ ձորակն։ 7 Եւ յայտնեալ * առ Գրիգոր հրեշտակ Տեառն՝ ասէ . «Հաճեցաւ Տէր զբնակել սրբոցդ Աստուծոյ ի տեղւոջդ»։ 8 Ուր եւ անդէն բազմութեան զաւրացն մէն սակաւ սատարեալ՝ շինեցին զվկայարանն եւ զսուրբսն ի հանգիստ փոխեցին։
ՃԺԵ.
ՃԺԵ. Եւ մինչ դեռ զշինուած մատրանն կազմէին՝ հրաման ետ Գրիգոր զաւրականին եւ իշխանացն որ ընդ իւրն էին զի ելցեն * եւ մրճաւք տապալեսցեն զշինուածս բագնացն ։ 2 Որք ելեալ շատ ջանացան եւ ոչ կարացին զդուրս բագնացն գտանել՝ * թէ ի ներքս մտցեն զի ծածկեցին դեւքն ի նոցանէն եւ ի կողմանէ արտաքուստ ջանացան * եւ ոչ գծեաց անդ երկաթ գործւոյն ապա փութացան հասին իշխանքն եւ պատմեցին նմա զամենայն։
3 Իսկ նա առնոյր զնշան տէրունական խաչին * եւ ելեալ ի ձորակէն եկաց յանդիման բարձրաբերձ տեղեացն շինուածոցն եւ ասէ. «Հրեշտակ քո Տէր հալածեսցէ զնոսա»։ 4 Եւ ընդ բանիցն հողմ ուժգին բղխեաց ի խաչանիշ փայտէն զոր ունէր ի ձեռին իւրում սուրբ * եպիսկոպոսն։ 5 Եւ երթայր հողմն ուռուցեալ լերինն հաւասար եւ չոգաւ հարթեաց տապալեաց ընկէց զամենայն շինուածսն բագնացն ։ 6 Եւ այնչափ կորոյս * զի յետ այնորիկ ոչ ինչ ոք յայնմ տեղւոջ * նշմարանս կարէր գտանել ո՛չ քարի եւ ոչ փայտի * ո՛չ ոսկւոյ եւ ոչ արծաթոյ * եւ ոչ բնաւ երեւէր թէ լեալ ինչ իցէ անդ։ 7 Եւ * անթիւք կոտորեցան մարդիկ պաշտամանն քրմութեան որ ի տեղւոջ անդ էին եւ անհետ եղեն ոսկերք նոցա * եւ որք տեսինն՝ անթիւ մարդիկ * հաւատացին։ 8 Եւ * ասէ սուրբն Գրիգոր. «Արդ տեսէք թէ ո՛րպէս ջնջեցան գայթակղութիւնքն ձեր զի եւ չէին իսկ ինչ այլ ծառայեցէ՛ք յայսմհետէ * տեառն Աստուծոյ որ արար զերկինս եւ զերկիր»։
* յետ այսորիկ ելանէր նա ի տեղիս մեհենացն եւ ժողովեալ դարձուցանէր զմարդիկ աշխարհին յաստուածպաշտութիւն։ 10 Եւ եդ անդ զհիմունս եկեղեցւոյն եւ ուղղեաց սեղան փառացն Քրիստոսի զի նախ անդ * արար սկիզբն շինելոյ եկեղեցեաց ։ 11 Եւ ուղղեալ սեղան յանուն * սուրբ Երրորդութեանն եւ կազմեալ աւազան մկրտութեան նախ զայնոսիկ լուսաւորեաց * մկրտութեամբն՝ որ ընդ իւրն էին * մեծամեծ նախարարքն որ * ընդ նմայն երթեալ էին ի քաղաքն Կեսարացւոց եւ ապա * զգաւառականսն զբնակիչս * երկրին։ 12 Աւուրս քսան երեկաւթս առնէր եւ մկրտէր անդ աւելի քան զինն եւ տասն բիւր մարդկան եւ կանգնէր սեղան ի վկայարանի սրբոցն հանգստի զոր շինեացն եւ մատուցանէր զպատարագն փրկութեան եւ բաշխէր անդ * զմարմին եւ զարիւն կենարարին Քրիստոսի։
13 Եւ հրամայեաց կատարել անդ ամ յամէ * ի նմին տեղւոջ * ժողովեալ ամենեցուն զյիշատակ սրբոցն որ աւր եաւթն էր * ամսոյն սահմի զի խնդութեամբ ժողովեալ՝ * զաւր տաւնին խմբեսցեն զի * նախ անտի սկիզբն * արար շինելոյ զեկեղեցիս։ 14 Եւ կացուցանէր քահանայս ի տեղիս տեղիս եւ ելից զվայրսն եկեղեցւովք շինելովք * եւ քահանայիւք ։
15 Եւ ինքն չու արարեալ անտի՝ մեծապանձ պարծանաւք զաւրութեան խաչին Քրիստոսի եւ բարձ * նշխարս անտի կէս մի ի սրբոցն զի եւ յայլ տեղիս հաստատեսցէ * զյիշատակս նոցա։ 16 Եւ ընդ ամենայն տեղիս * եւ ընդ ամենայն գաւառս շրջէր յաւանս եւ յագարակս շինէր եկեղեցիս եւ առնէր մկրտութիւն եւ կացուցանէր քահանայս։
ՃԺԶ.
ՃԺԶ Լուաւ ապա եւ մեծ * թագաւորն Տրդատ եթէ Գրիգոր եկեալ հասեալ է յերկիրս Հայոց։ 2 Առ զզաւրս * իւր եւ զԱշխէն տիկին եւ զքոյրն իւր զԽոսրովիդուխտ եւ չու արարեալ յԱյրարատեան գաւառէն ի Վաղարշապատ քաղաքէ ընդ առաջ Գրիգորի գայր հասանէր ի քաղաքագեաւղն Բագաւան որ անուանեալ * կոչի ի պարթեւարէն լեզուէն՝ Դիցաւան եւ անդ սպասեալ մնայր նմա ամսաւրեայ ժամանակս ։ 3 Իսկ նա * շրջէր զի լցցէ զկողմանս կողմանս եկեղեցեաւք եւ քահանայիւք * եւ պաշտաւնէիւք եւ ամենայն աստուածագործ սպասաւորութեանն կարգաւք եւ լուսաւորեսցէ զբազումս * մկրտութեամբ։
* գայր հասանէր յանուանեալ Դիցաւանն ամենայն * մեծամեծաւքն եւ զաւրաւքն եւ աշխարհակոյտ ամբոխիւն * որք էին ժողովեալ ի կողմանց կողմանց եւ գնային շրջէին * զհետ նորա եւ գտանէին բժշկութիւն եւ լնուին զպէտս իւրաքանչիւր ի նմանէ։ 5 Եւ նա ամենասփիւռ վարդապետութեամբն ամենեցուն * սերմանէր զբանն կենաց եւ * հանդերձ ամենայն սպասաւորաւք Աւետարանին որ ընդ իւրն էին զոր * չէ ոք բաւական ըստ իւրաքանչիւր անուանցն նշանակել քարոզէր զԱւետարանն ։ 6 Որովք յանձն եղեալ երանելի եպիսկոպոսն շնորհացն Աստուծոյ՝ գայր հասանէր առ ստորոտով Նպատական լերինն» ։
7 «Ընդ առաջ ելանէր նմա թագաւորն ամենայն զաւրաւքն հանդերձ առ ափն Եփրատ գետոյն * որ եւ ընդ պատահելն իսկ լի առնէր զամենեսեան ողջունիւ Աւետարանին Քրիստոսի եւ բազում * ցնծութեամբ եւ ուրախութեամբ * յաւանն դառնային» ։ 8 Եւ անդ մատուցեալ * թագաւորին իշխանքն եկեալք զբերեալ պատասխանին ողջունաբեր թղթոյն զի գրեալ էր զպատճէնն աւրինակ զայս։
* ԹՂԹՈՅՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԻ
* եւ խրատեալքդ հարուածեալքդ՝ * եւ ողոքեալքդ տանջեալքդ՝ եւ նուաճեալքդ կորուսեալքդ՝ եւ գտեալքդ մոլորեալքդ՝ եւ դարձուցեալքդ յակն առեալքդ՝ եւ սիրեցեալքդ Տեառն Տրդատէս թագաւոր Հայոց մեծաց եւ Աշխէն տիկին եւ աւրիորդ մեծ Խոսրովիդուխտ եւ ամենայն հրապարակք բազմամբոխ * ժողովրդոց որ իցեն Հայոց Մեծաց Ղեւոնդէս արքեպիսկոպոս մետրոպոլիտ մեգաղէ Կեսարու եւ ամենայն ուխտ * սրբոյ եկեղեցւոյ քահանայութեան եպիսկոպոսաց երիցանց սարկաւագաց եւ ժողովրդոց ի Տէր խնդալ։
10 Վասն կենսատու փրկութեանդ հասելոյ ձեզ յԱստուծոյ * որպէս մեզ պատմեցաւ անպայման ուրախութեամբ գոհացաք զանզեղջական փառացն Քրիստոսի եւ վասն սրբոց վկայիցդ Աստուծոյ * որ ի ձերում միջի յաշխարհիդ ձերում փառաւորեցան։ 11 Զի եւ դուք նայեցեալք յելս գնացից նոցա եւ * նմանողք լեալ հաւատոց նոցա՝ փառաւորեսջիք * նոցա պսակաւքն * պսակելով պսակեսջիք։
* Զի արարիչն ամենեցուն եւ ամենայն աշխարհաց որ ընդ ամենեցուն հաճեալ զի առցեն զորդեգրութիւն իւրով հաճոյական կամաւքն խրատէ զամենեսին որով մխիթարեսցէ ի սնավաստակ աշխատութենէն * յիւրումն արքայութեանն հանգուսցէ զբեռնաւորսն զաշխատեալսն զի լուծ նորա քաղցր է եւ բեռն իւր փոքրոգիա առ իւր թեւարկէ վարդապետէ զի իւրում հանգստեանն արժանիս արասցէ զամենեսին։
* Եւ վասն զի * ոչ կանխեալ գիտացեալ ձեր զարժանն՝ վասն այսորիկ ած * զանարժան գաւազանն ի վերայ * ձեր եւ իբրեւ ի քնոյ * ընդոստուցեալ զի գիտասջիք զզգաստութիւնն որ արժանն է։ 14 Եւ զի * ոչ իմացայք դուք * զմարդկանն ի մարդկապէսն՝ * գիտուն արար զձեզ ի չմարդկապէսն։ 15 Եւ * զոր յանգիտութեանն արհամարհեցէք՝ հաստատեաց զձեզ յանշարժ գիտութիւնն զի վէմն իսկ որ ի շինողացդ անարգեալ՝ եղեւ նա ձեզ գլուխ անկեանա։
* Զի զոր ուրացութեամբն բարկացուցէք՝ արտասուաւք հաշտեցուսջիք։ 17 Զի զոր կափուցեալ զաչս ձեր * համարէիք խաւար՝ ծագեաց * եբաց եւ լուսաւորեաց զտեսանելիս ձեր մերկեաց ի ձէնջ զզգեցեալ զխաւարն հեթանոսութեան եւ զճառագայթարձակ զգեցոյց զպատմուճանն։ 18 Իսկ * զոր համարեալ անմտութիւն կորուսանել պանձայիք՝ նոյն ինքն ձեզ իմաստնացուցիչ տուաւ եւ նոյն ինքն ձեզ գտիչ պարգեւեցաւ։
* Արդ՝ մեք իբրեւ տեսաք զայսպիսի այր հրաշալի եւ լուաք զմեծամեծ սքանչելիսն որ ի ձեռն սորա առ ձեզ կատարեցան՝ ընկղմեցաք ի խորութիւն սիրոյն Աստուծոյ իբրեւ ի ջուրս սաստիկս ալեաց բազմութեան անհատական գովութեամբ եւ ի վերայ այսորիկ՝ անդադար բերանով եւ անհանգիստ բարբառով զՏէր մեր զՅիսուս Քրիստոս զբարերարն զսքանչելագործն զպարգեւաբաշխն աւրհնեցաք եւ առ Աստուած հայրն ամենայնի գոհութիւնս մատուցաք շնորհելով Գրիգորի զանապական պարգեւս սուրբ Հոգւոյն որով եւ դուք արժանի լիջիք շնորհին ողջունի արքայութեանն երկնից։ 20 Եւ զմեզ հեռի մարմնով մերձ համարեալ հոգւով՝ * յիշեցէք * ի ձեր ի նորաթեք յաղաւթսդ ի ձերում պարգեւեալ փրկութեանդ մանաւանդ յորժամ զյիշատակ սրբոցդ խմբիցէք ձերով ուրախութեամբդ ։
21 Եւ հաստատեալ կացցէ վկայութիւն ի մէջ երկոցունց կողմանցս զի պարգեւաբաշխութիւն նորոգ քահանայապետութեանդ ձերոյդ * նահանգիդ առ ի մէնջ՝ * կացցէ անշարժ յեկեղեցւոջս Կեսարու ուստի եւ հանդերձեցաւ ձեզ * պատրաստեալ՝ փրկութեան ձեռնադրութիւն։ 22 Որով անապական պարգեւք խորհրդոյն ձեզ բաշխիցին վկայացեալ աջովդ շնորհաւք * նորոգութեան մկրտութեան եւ փրկական խաչին եւ կենդանարար մարմնոյն եւ քաւիչ արեանն Քրիստոսի եւ երանութեամբ բազմացելոց քահանայութեանց * որով եւ դուք լիջիք վերացեալք խառնեալք աղաւթաբուղխք մշտնջենաւորք ի զաւրս քրիստոսակեցոյց գնդին։ 23 Ողջ լերուք ի Քրիստոս եւ հանապազ վայելեսջիք ի փրկութեանն Տեառն»։
ՃԺԷ.
ՃԺԷ. Եւ ուրախ եղեն ընդ մխիթարութիւն թղթոյն * եւ զի եկեալ * հասեալ էին * ուղեգնացքն լուսաւորութեամբ եւ երեւեալ աստուածաշնորհ պարգեւաւք առաւել զհոգեւոր սիրոյն զանձուկսն սփռէին՝ եւ եւս քան զեւս ի հաւատսն հաստատեցան մեծաւ * եւ ցնծալից բերկրութեամբ։
2 Իսկ նա * անդէն * եւ անդ ընդելական սովորութեամբն ի գործ արկեալ զանդադար * վարդապետութիւնն * հաւասարութեամբ բարեպաշտ » արքային Տրդատայ՝ * զիւր արուեստն առաջի դնէր խրատէր * յորդորելով որով առաւելագոյն հնազանդէին * նմա ըստ հրամանացն Աստուծոյ * թագաւորն եւ զաւրքն ամենայն հանդերձ աշխարհախումբ բազմութեամբն * որոց յանձն առեալ ամենեցուն զխնդրելին կատարել» * եւ զհրամայեալսն ի գործ արկանել։
3 Եւ նորա տուեալ հրաման արքայագունդ բանակացն՝ ամսաւրեայ ժամանակաւ ի պահս եւ յաղաւթս յամենալ ։ 4 «Եւ իւրում անձինն՝ * զսովորականն առաջի դնէր իւրայովքն անդուստ ածելովքն հաւասարաւքն զպահս եւ զաղաւթս զտքնութիւնս զպաղատանս արտաւսրաբերս զխստամբերութիւնս զհոգս աշխարհահեծս յուշ առնելով զասացեալսն հոգեպատում մարգարէին թէ Յորժամ հեծեծեսցես՝ յայնժամ կեցցես»ա։
* Այսպէս բազում աշխատութեամբ տարեալ՝ * վասն համաշխարհին բարեաց ինչ աւճան գտանելոյ որում եւ պարգեւէր իսկ վիճակ յամենաշնորհն Աստուծոյ հայրական չափուն ծնանել ծնունդ * նորոգ եւ սքանչելի պարգեւաբաշխ * սուրբ աջովն իւրով» զամենայն ի ջրոյ եւ ի Հոգւոյ յարգանդէ՝ մկրտութեամբ միւսանգամ վերստին ծնանել առնել կատարել սրբել դրոշմել մի ժողովուրդ Տեառն։
6 Եւ եդ անդ հիմունս եւ * շինեաց եկեղեցի եւ զնշխարսն զոր ունէր յոսկերաց սրբոցն՝ ի տէրունական տանն բնակեցուցանէր։ 7 Սոյնպէս եւ ընդ ամենայն կողմանս գաւառացն դնէր հիմունս եկեղեցեաց եւ ուղղէր սեղանս եւ կացուցանէր քահանայս։ 8 Եւ ամենայն երկիրն դարձեալ սրտիւք իւրեանց * կանխէին ի պահս եւ ի պաշտաւն եւ յերկիւղն Աստուծոյ։
ՃԺԸ.
ՃԺԸ. Իսկ ի լնուլ կիտին եդելոյ պահոցն կատարելոյ առեալ երանելւոյն Գրիգորի զաշխարհաբանակ զաւրացն եւ զինքնին զթագաւորն եւ զկին նորա Աշխէն եւ զմեծ աւրիորդն Խոսրովիդուխտ եւ զմեծամեծսն * ամենայն * եւ ամենայն * մարդկաւ բանակին հանդերձ՝ ընդ այգն ի լուսանալ առաւաւտուն յափն Եփրատ գետոյն մատուցանէր եւ անդէն * մկրտէր առ հասարակ զամենեսեան յանուն Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ։
2 Եւ իբրեւ իջանէին մարդիկն ամենայն եւ թագաւորն * ի մկրտութիւն անդր ի ջուրսն Եփրատ գետոյն՝ նշան սքանչելի երեւեալ յԱստուծոյ * զի զետղ առեալ ջուրք գետոյն՝ անդրէն դարձան ընդ կրուկն ։ 3 Եւ լոյս սաստիկ երեւեալ ի նմանութիւն սեան լուսաւորի՝ եւ եկաց ի վերայ ջուրց գետոյն եւ ի վերայ նորա նմանութիւն տէրունական խաչին եւ այնչափ * ծագեաց լոյսն * մինչեւ արգելոյր զճառագայթս արեգականն * եւ նուաղեցուցանէր։ 4 Եւ իւղն աւծութեան զոր արկանէր Գրիգորիոս ի վերայ մարդկանն՝ շրջան առեալ ի մէջ գետոյն շուրջ զմարդկաւն խաղայր։ 5 Եւ ամենեքեան * զարմացեալք բարձրացուցանէին զաւրհնութիւն ի փառս Աստուծոյ։ 6 Եւ ընդ երեկս աւուրն նշանն աներեւոյթ լինէր եւ նոքա * ի վեր յաւանն դառնային ։ 7 Եւ * որք մկրտեցանն յաւուր յայնմիկ՝ աւելի քան զհնգետասան բիւր մարդկան յարքունական զաւրացն։
8 Եւ անտի ելեալ մեծաւ ցնծութեամբ եւ սպիտակազգեստ հանդերձիւք սաղմոսիւք եւ աւրհնութեամբք կանթեղաւք վառելովք * եւ մոմեղինաւք լուցելովք եւ ջահիւք բորբոքելովք մեծաւ լրջմտութեամբ եւ բազում զուարթութեամբ լուսաւորեալք եւ հրեշտակացեալք եւ առեալ զանուն որդեգրութեանն Աստուծոյ եւ մտեալ ի ժառանգութիւն սրբոյ Աւետարանին * եւ ի վիճակ սրբոցն խառնեալք * ծաղկեալք ի հոտ անոյշ ի Քրիստոս եւ ելեալք * ի վեր ի տէրունական տունն դառնային ։ 9 Եւ անդ մատուցանէր զաւրհնութեան պատարագն հաղորդէր զամենեսեան ի խորհուրդն գոհութեան * բաշխէր ամենեցուն զսուրբ մարմինն եւ զպատուական արիւնն ամենափրկչին Քրիստոսի * զկենդանարարն եւ զկեցուցիչն ամենայն մարդկան * եւ զարարիչն եւ զաշխարհագործն ամենայն արարածոց * զաստուածատուր շնորհսն առ ամենեսեան առատապէս մատակարարէր։
ՃԺԹ.
ՃԺԹ. Եւ դադարեաց անդ յետ այսորիկ աւուրս եաւթն * վասն հոգեւոր * մխիթարութեան։ 2 Եւ յայնմ աւուրս եաւթանս որ մկրտեցան յարքունական բանակէ անտի՝ ընդ այր եւ ընդ կին * եւ ընդ մանուկ աւելի քան զչորեքարիւր բիւր ։
3 Եւ զյիշատակս վկայիցն բերելոց ժամադրեաց ի տաւն մեծ հռչակել սնոտեացն պաշտաման ի ժամանակի՝ * դիցն Ամանորոյ ամենաբեր նոր պտղոց տաւնին * Հիւրընկալ դիցն Վանատրի ա, զոր յառաջագոյն իսկ ի նմին տեղւոջ * պաշտէին յուրախութեան Նաւասարդ աւուր։ 4 Զի ժողովեալ ի յիշատակ մեծի երանելւոյն Յովհաննու եւ սրբոյ վկային Աստուծոյ Աթանագինէի՝ * յայնմ աւուր խմբեալ ի նմին յաւանին տաւնեսցեն ։
* * եւ երանելւոյն Գրիգորի զվարդապետութիւնն իւր ի գործ * արկեալ * եւ ժողովելոցն առ ընդունել քաղցրացուցեալ» , «եւ * ծովացուցեալ զվարդապետութեանն զխորութիւն * եւ լցեալ զեղեալ ամենայն հոգեւոր բարութեամբք» ։ 6 « Յետ այսորիկ * հասեալ նմա բովանդակ ի վերայ ամենայն երկրին սահմանացն * Հայոց Մեծաց աշխարհին» շինելով եկեղեցիս * յամենայն աշխարհս * ի գաւառս ի կողմանս * ի քաղաքս յաւանս ի շէնս * ի գեաւղս եւ յագարակս։ 7 Սոյնպէս եւ թագաւորն յամենայն իշխանութեան իւրում * առ հասարակ՝ գրեաց * չորս չորս * հողս երդոյ յամենայն ագարակ տեղիս իսկ յաւանսն * եաւթն եաւթն * հողս երդոյ՝ * ի ծառայութիւն սպասաւորութեան քահանայութեանն նուէր պտղոյ Տեառն մատուցանէր։
* Եւ կացուցանէր քահանայս յամենայն տեղիս եւ հրաման տուեալ զի պաշտեսցեն զՏէր Աստուած միայն զարարիչն երկնի եւ երկրի * եւ բազմացուցանէր զպաշտաւնեայս սեղանոյն Տեառն ընդ ամենայն * տեղիս եւ կացուցանէր քահանայս առ սեղան սեղան յամենայն եկեղեցիսն ։ 9 Սոյնպէս եւ զեպիսկոպոսսն վիճակեցուցանէր ի գլխաւորութիւն ժողովրդոցն Տեառն եւ հրաման տայր նոցա՝ հաւատարիմ առաջնորդութեամբ վերակացու լինել լուսաւորապէս հաւտին Քրիստոսի ։
ՃԻ.
ՃԻ. Նոյնպէս հաւանեցուցանէր զթագաւորն, « զի ի գաւառաց գաւառաց եւ * կողմանց կողմանց * ի տեղիս տեղիս ժողովեսցեն բազմութիւն մանկտւոյ առ ի նիւթ վարդապետութեան * զգազանամիտ զվայրենագոյն զճիւաղաբարոյ զաշխարհաբնակսն զորս առեալ արկանէր ի բովս վարդապետութեան եւ * հոգեւոր սիրոյն եռանդմամբ զաղտն եւ զժանգն զշարաւահոտ դիւացն եւ զսնոտիագործ պաշտամանցն * ի բաց քերէր ։ 2 Եւ այնչափ * անջատէր ի հայրենեացն բնակացն իւրեանց՝ մինչեւ ասել նոցա թէ Մոռացայ զժողովուրդ եւ զտուն հաւր իմոյա ։
* Եւ * ի տեղեաց տեղեաց սահմանացն Հայոց՝ * տայր հրաման թագաւորն Տրդատ՝ * իւրոյ իշխանութեանն * յաշխարհաց եւ ի գաւառաց * բազմութիւն * մատաղ մանկտւոյ ածել յարուեստ դպրութեան եւ կարգել ի վերայ հաւատարիմ վարդապետս առաւել զազգս պղծագործ քրմացն * եւ զմանկունս նոցա * ի նոյն ժողովել * գումարել * յարժանաւոր տեղիս դասս դասս եւ դարման ռոճկաց կարգել » ։ 4 «Եւ զնոսա * յերկուս բաժանեալ * զոմանս յԱսորի դպրութիւն կարգեալ եւ զոմանս ի Հելլէն » ։ 5 « Որով անդէն յական թաւթափել վայրենամիտքն * եւ դատարկասունքն եւ անասնաբարոյ աշխարհաբնակքն * վաղվաղակի մարգարէագէտք եւ առաքելածանաւթք եւ աւետարանաժառանգք լինէին եւ ամենայն աւանդելոցն Աստուծոյ ոչ իւիք անտեղեակք» ։
6 «Հասանէր եւ յառաջին դաստակերտսն իւր յռոտաստակն Այրարատեան գաւառին ի Վաղարշապատ քաղաք » ուստի նախ զառաջինն աստուածասաստ հրամանացն լինէր սկիզբն * ուր նախ * նշմարեացն եւ * նշանակեալ կանգնեաց զնշան խաչին սրբոյ ուր եւ սուրբ վկայքն Աստուծոյ * զետեղեցան եւ ի նոցա վկայարանսն կանգնեաց սեղանս Աստուծոյ ի հանգիստս սրբոցն * եւ զնկատեալ տեղին տանն Աստուծոյ շինեաց * զցուցեալն նմա ի տեսլեանն զյառաջագոյն դրոշմեալն իւր եւ կանգնեաց անդ զեկեղեցին Քրիստոսի ։ 7 Սոյնպէս եւ ի տեղիս մեհենացն * զոր կործանեաց * յառաջագոյն սոյնպէս եւ յԱրտաշատ քաղաքի եւ յամենայն տեղիս յաշխարհս եւ ի գաւառս առհասարակ սոյն աւրինակ գործեաց * եւ * բազմացոյց զեկեղեցիս եւ կացոյց քահանայս եւ քրիստոսեան * դրոշմաւն զամենեսին առ հասարակ ընծայեցուցանէր՝ լինել ամենեցուն Հոգւովն սրբով։
8 Եւ այսպէս ընդ ամենայն երկիրն Հայոց ի ծագաց մինչեւ ի ծագս ձգտէր տարածանէր զմշակութիւն * քարոզութեանն * եւ աւետարանութեանն ի Սատաղացւոց քաղաքէն մինչեւ առ աշխարհաւն Խաղտեաց * մինչեւ առ Կաղարջաւք մինչ * ի սպառ ի սահմանս Մասքթաց * մինչեւ ի դրունս Ալանաց * մինչ ի սահմանս Կասպից ի Փայտակարան քաղաք արքայութեանն Հայոց * եւ յԱմդացւոց քաղաքէն * մինչեւ առ Մծբին քաղաքաւ քերէր առ սահմանաւքն Ասորւոցն * առ Նոր Շիրական երկրաւն եւ առ Կորդուաւք մինչեւ յամուր * աշխարհն Մարաց * մինչեւ առ տամբն * Մահքր-Տան իշխանին մինչեւ յԱտրպատական ձգտէր տարածանէր զաւետարանութիւնն իւր։
* Զամենայն ժամանակս կենաց իւրոց զամառն * եւ զձմեռն զտիւ եւ զգիշեր անվեհեր առանց յապաղելոյ իւրով իսկ աւետարանական եւ ողջունապատում գնացիւքն առաջի թագաւորաց եւ իշխանաց եւ ամենայն հեթանոսաց՝ անընդդիմակաց ի հակառակորդաց զամենափրկչին * անունն Յիսուսի կրեաց * եւ զամենայն ոգի աստուածազգեստս եւ ոգեզէնս վառեաց» ։
* Եւ բազում * բանդականաց եւ կալանաւորաց եւ տագնապելոց ի բռնաւորաց փրկութիւն արարեալ կորզելով զնոսա * ահաւոր զաւրութեամբ փառացն Քրիստոսի եւ բազում մուրհակս անիրաւագիրս անիրաւութեան պատառեաց։ 11 Եւ բազում սգաւորաց * կարճամտելոց մխիթարական վարդապետութեամբն զակնկալութիւն յուսոյն * ըստ յայտնութեան փառաց մեծին Աստուծոյ եւ ամենափրկչին Յիսուսի Քրիստոսի նուաճեաց եւ զամենայն միանգամայն յաստուածպաշտութեան պայմանն փոխեաց» ։