Նախագիր nxGir

Read in the reader, with word lookup

Ագաթանգեղոս, Պատմութիւն Հայոց · 4/4

ՃԻԱ.

ՃԻԱ. Եւ դարձեալ բազում եւ անհամար գունդս գունդս վանականաց ի շէնս եւ յանշէնս դաշտականս * շինակեացս եւ լեռնականս անձաւամուտս եւ արգելականս հաստատէր» ։ 2 Եւ զոմանս յորդւոց քրմացն առեալ իւր՝ * զառաջեաւասունս ձեռնասունս առնէր փոյթ ուսման ի վերայ ունէր՝ * ընդ հոգեւոր խնամով եւ երկիւղիւ սնուցանել ։ 3 Որ յաստիճան * եպիսկոպոսութեան լինէին արժանի կալոյ առեալ ձեռնադրութիւն ի նմանէ որոց առաջնոյն՝ Աղբիանոս անուն որ ապա կողմանցն Եփրատական գետոյն * լինէր վերակացու երկրորդին՝ Եւտաղիոս որ ի կողմանս վայրացն Բասենոյ կացեալ լինէր հովիւ երրորդն՝ Բասոս չորրորդն՝ Մովսէս հինգերորդն՝ Եւսեբիոս վեցերորդն՝ Յովհաննէս եաւթներորդն՝ Ագապէս ութերորդն՝ Արտիթէս իններորդն՝ Արսուկէս տասներորդն՝ Անտիոքէս * մետասաներորդն՝ Տիրիկէս երկոտասաներորդն՝ Կիւրակոս։ 4 Այսք՝ որ յորդւոց քրմացն ընտրեցան լինել եպիսկոպոսք կողմանց կողմանց աճեցուցանել * զքարոզութիւնն։ 5 Եւ զայլոցն անուանս * թէ եւ կամիցի * ոք՝ ոչ կարասցէ շարել ։

6 Եւ * զԱղբիանոս զայր ճշմարիտ եւ աստուածասէր՝ վերակացու թողոյր արքունական դրան բանակին։ 7 Եւ ինքն * ընդ ժամանակս ժամանակս * յանապատ լերինս ելանէր * ուր եւ ինքեան իւրով անձամբն իսկ աւրինակ ցուցանէր ։ 8 Առեալ զոմանս ոմանս յաշակերտացն յիւրաքանչիւր մենաստանաց՝ երթեալ լեռնակեաց մենակեաց սորամուտ ծակախիթ եղեալ եւ զառաւրեակն խոտաբուտ ճարակաւք վճարեալ ։ 9 Եւ այսպէս վշտակեաց տկարութեան զանձինս տուեալ մանաւանդ * որոց հայեցեալ եւս ի մխիթարութիւն առաքելական բանիցն թէ Յորժամ * վասն Քրիստոսի տկարանամ՝ * յայնժամ զաւրացեալ լինիմա եւ թէ՝ * Լաւ եւս լիցի պարծել տկարութեամբ զի բնակեսցէ յիս զաւրութիւնն Քրիստոսիբ։

10 «Անդ էր ապա չարբենալ գինւով այլ առաւելուլ * հոգւով եւ պատրաստել զսիրտս երգովք հոգեւորաւք ի փառս եւ ի գովութիւն Աստուծոյ։ 11 Անդ կրթութիւն քաղցրուսոյց ընթերցուածոց հոգեպատում գրոց։ 12 Անդ քաջալերութիւն * յորդորական * լուսաւոր վարդապետութեան առ ի յառաջադէմ ընտրութիւն պսակահամբար քրիստոսադիր կիտին։ 13 Անդ եռալ հոգւով աստուածապաշտ ծառայութեամբ։ 14 Անդ աղաւթք աղերսալիք * եւ պաղատանք փարելիք եւ խնդրուածք հաշտեցուցիչք վասն ամենեցուն կենաց առ մարդասէրն Աստուած»։

15 «Եւ նովին հոգեկրաւն արուեստիւն հանեալ աւուրս բազումս յանապատ տեղիս » յակունս Եփրատական գետոյն յայրս եւ ի քարածերպս երկրին բնակեալ լինէր եւ ի կատարս լերանց զաւրինակ առեալ * զմեծի մարգարէին * Եղիայի եւ կամ * զերանեալ զմկրտչին առաքինւոյն Յովհաննու բարեաց գործոց նախանձաւոր եղեալ՝ զնոյն կեանս վարուցն քաջութեան աստուածամուխ կենացն անձին մատուցանէր ։

ՃԻԲ.

ՃԻԲ. * Եւ թէ երբեք երբեք իջանել լինէր * շրջել զաւրացուցանել զաշակերտեալսն * ճշմարտութեան հոգւով, « իրաց իրաց պիտոյից աւգտակարաց ամենայն եկեղեցեացն հասեալ յաւգնականութիւն՝ * շնորհաւքն Աստուծոյ * առանց յապաղելոյ առանց իրիք զբաղելոյ հանապազ իջանէր ի թիկունս դիպաց դիպաց պատահելոց եւ վճարէր զաւրութեամբն Աստուծոյ։ 2 Եւ յորդորագոյնս եւ պարարտագոյնս եւ անփակ բերանով * զվտակս վարդապետութեանն ի սիրտս լսողացն սերմանեալ * ծաւալեցուցանէր եւ զայս արարեալ զամենայն ժամանակս իւր՝ վասն անձին եւ վասն աշխարհի» ։

3 «Քանզի սովոր իսկ են ճշմարիտ վարդապետք՝ զանձանց առաքինութիւն կանոն աշակերտելոցն դնել մանաւանդ յուշ առնելով զտէրունականն զմիոյն զմիայնոյն զիմաստնոյն Աստուծոյ քանզի * ասէ Սկսաւ Յիսուս առնել եւ ուսուցանելա։ 4 Որոյ բազում անգամ առեալ զաշակերտսն ուրոյն եւ աննիազական անձամբն աւրինակ * կարաւտելոցն լինէր յորժամ * ի Թաբաւրական լերինն զաւետեացն զերանութիւն տայր եւ կամ յորժամ ի նմին լերինն զկանոնական աղաւթսն * առնէր մինչ դեռ աշակերտքն ի Տիբերական ծովուն նաւէին։ 5 Եւ դարձեալ՝ յաւուրս բաղարջակերացն յաւրինական տաւնին * զգիշերոյն աղաւթս երիցս անգամ ի Ձիթաստանեաց լերինն առանձինն մատուցանէր։ 6 Ուստի եւ յայտ իսկ է եւ առանց վեհերելոյ եթէ ոչ վասն անձին ամենատէրն * այլ համաշխարհի յուսումն զայն գործէր * որ է աւրինակ ամենայն հնազանդելոց վասն որոյ եւ * ասէրն իսկ թէ * Արթուն կացէք յաղաւթս կացէք զի մի՛ մտանիցէք ի փորձութիւնա։

7 «Իսկ արդ՝ եթէ թեթեւագոյն * արուեստից պակասագոյն * ի գիտութենէ են ազգք երկրածնաց * ո՞րչափ այնմ արուեստի ոք համարիցի անգիտանալ բ, որ * ընդ աստուածախաւսսն կատարի * որում երանելին Պաւղոս ամենեցուն տգիտանալ ասէ վասն որոյ եւ զամենակեցոյց Հոգին ի թիկունս հասանել անմռունչ հեծութեամբ բարեխաւս գիտէ»գ։

* Իսկ արդ՝ յորժամ լսիցեմք եթէ Սկսաւ Յիսուս առնել եւ ուսուցանել՝դ * ապաքէն առնել՝ զի ուսուսցէ եւ ոչ եթէ զի պարգեւեսցի * իմանալի է * եւ բարեխաւսելն նորա վասն սրբոց եւ բարեխաւսել Հոգւոյն սրբոյ՝ առ ի վարդապետելոյ մեզ զի ընդ միմեանց բարեխաւսիցեմք եւ ոչ եթէ առ բարձրագոյն ոք Միածնին կամ Հոգւոյն սրբոյ բարեխաւսելն գիտելի է քանզի միապատիւ է աստուածականն եւ ոչ բազմաբար ։ 9 Իսկ երանելի առաքելոցն * ընկալեալ * ի վարդապետութենէ ճշմարտութեանն՝ նախ կարաւտական * անձանց աւգուտ մատակարարէին եւ ապա աւրինակ աշակերտելոցն բարձեալ տանէին երբեմն առանձինն եւ երբեմն ժողովովք գումարելովք՝ * զփառսն * Քրիստոսի * առաւելովքն բարձրացուցանէին»։

10 «Քանզի * առաւել աւգտակար իսկ է յամենայն աշխարհակիր զբաւսանաց առանձինն սահմանել եւ միայն աստուածպաշտութեան պարապել։ 11 Զոր եւ մարգարէքն յառաջագոյն գործէին որք ի լերինս * եւ յանապատս յայրս եւ ի փապարս վիմաց զաստուածեղէն կրաւնիցն զծառայութիւն հարկանէին ։ 12 Նոյնպէս եւ ամենայն հարքն որ յաջորդեցան * յառաքելական * կանոնացն կրեալ՝ ինքեանք անձամբ բերէին աւրինակ վերջնոցս։ 13 Ուստի եւ երանելիս այս բարձեալ տանէր զաւանդելոցն պատիւ եւ ամենայն մատուցելոց առ նա զնոյն * պատուիրեալ գուշակէր։ 14 Եւ այնպէս յառաջ ամենայն աստուածեղէն գանձուցն վայելչութեամբք * լցեալ * պարարտացուցեալ ամեթութեամբք * զամենեսեան՝ խաղացեալ գայր ի բազում ժամանակս եւ նովին ի նոյն * կանխեալ * եւ ի նմին հանապազորդեալ» ։

ՃԻԳ.

ՃԻԳ. * Յայնմ ժամանակի երանելի ցանկալի եւ անպայման սքանչելի լինէր երկիրս Հայոց * որպէս զՄովսէս որ յանկարծ ուրեմն աւրէնսուսոյց * հեբրայական բանակին լինէր ամենայն մարգարէական դասուն եւ կամ իբրեւ զյառաջադէմն Պաւղոս բովանդակ առաքելական գնդաւն հանդերձ աշխարհակեցոյց աւետարանաւն Քրիստոսի՝ սոյնպէս եւ սա եկեալ հասեալ երեւեալ՝ հայաբարբառ հայերէնախաւս գտաւ» ։

* ըստ գաւառաց գաւառաց երթեալ ընտրէր անձին իւրում կայս հանգստեան * յանապատ տեղիսն եւ անդ բնակէր եւ յանապատացն լուսաւորէր զամենեսեան ։

3 Եւ բազմացոյց կացոյց տեսուչս եպիսկոպոսս յամենայն գաւառս Հայոց * իշխանութեան իւրոյ * եւ որ յաստիճան եպիսկոպոսութեան ձեռնադրեցան ի նմանէ՝ աւելի քան զչորեքարիւր եպիսկոպոս որք կացին տեսուչք տեղեաց տեղեաց ։ 4 Իսկ կարգք երիցանց կամ սարկաւագաց կամ * անագնովսաց եւ որ այլ եւս ի պաշտաւն Տեառն կացին՝ անթիւք էին ի բազմութենէն ։

* թագաւորն Տրդատ՝ * ուխտ զայս դնէր * ընդ ամենայն մարդոյ * որ միանգամ ընդ նորա տէրութեամբն էին ընդ մեծի եւ ընդ փոքու զի ամենեցունց հաստատութիւն այն կայցէ առ նա զի անխորշ եւ անխէթ * աստուածահրաման պատուիրանացն հնազանդեսցին առանց երկմտութեան եւ արարչութեանն հաւատալ յամենայն սրտէ։ 6 Եւ ամենեցուն հաւանեալ այնմ՝ փութային * կատարել վաղվաղակի զհրամանսն ։

7 Իսկ թագաւորն շատ աղաչեաց զԳրիգոր վասն հանապազորդ առ նմա կալոյ զի ընդ ինքեան շրջեցուսցէ որում ոչ հաւանեալ չառնոյր յանձն այլ յանապատ տեղիս * հաճեալ բնակութեամբ * պահովք կոխեալ զինքն զի մի՛ տացէ հպարտութեանն բարձրանալ կոխել զինքն * այլ կէտ եդեալ ինքեան՝ զամենայն աւուրս կենաց իւրոց * զքառասուն քառասուն աւր պահովք ձգտել մինչեւ յաւր քրիստոսակոչ հանգստեանն իւրոյ վախճանին ։

8 Իսկ իբրեւ կարի կարաւտեալ թագաւորն աշխարհաւն հանդերձ զնմանէն զի ի մէջ նոցա բնակեսցէ եւ քանքատէին կարաւտեալք * ի կայս նորա՝ յայնմ ժամանակի լուան յոմանց ի տեղեկաց որ գիտակ արարին զթագաւորն վասն սրբոյն Գրիգորի զի յայնժամ յառաջ եւս մինչ դեռ ի մանկութեան աստիսն էր զինուորութեամբ՝ ամուսնացեալ եւ * երկուս որդիս ստացեալ * որոց առաջնոյն անուն * ճանաչէր Վրթանէս որ յաշխարհակեաց * կեանս էր որ ապա * եւ նա յաստիճան * պաշտաման կաց երիցութեան եւ երկրորդին՝ Արիստակէս որ ի մանկութենէ ըստ աստուածագործ * ծառայութեան սնեալ էր. «որ * ի միայնակեաց լեռնակեաց ի կրաւնս մտեալ էր եւ բազում եւ ազգի ազգի վշտակեցութիւն ըստ Աւետարանին կրեալ * ամենայն կրթութեամբ եւ ամենայն իրաց հոգեւորաց զանձն տուեալ * միայնաւորութեան լեռնակեցութեան քաղցի եւ ծարաւոյ եւ * բանջարաճաշակ կենաց արգելանաց անլուսից խարազնազգեստ եւ գետնատարած անկողնոց եւ բազում անգամ * զհեշտական * հանգիստն * գիշերաց զհարկ քնոյ յոտնաւոր տքնութեան ի * թաւթափել ական վճարէր * եւ զայս արարեալ * ոչ սակաւ ժամանակս ։ 9 Եւ գտեալ եւս զոմանս՝ յինքն յարեցուցեալ եւ աշակերտեալ * սմին աւետարանական սպասաւորութեան ։ 10 Եւ այսպէս ամենայն փորձութեանց ի վերայ հասելոց * կամայական քաջութեամբ * տարեալ * եւ նովիմբ լուսաւորեալ եւ պայծառացեալ * եւ ծանաւթական եւ * հաճոյ եղեալ առաջի Աստուծոյ եւ ամենայն մարդկան» ։

* * իբրեւ լուաւ զայս ամենայն * թագաւորն Տրդատ՝ վաղվաղակի փութով եւ անզբաղապէս արձակէր * արս երիս աւագս փառաւորս պատուականս հրովարտակաւք հանդերձ զի * զերկոսին որդիսն Գրիգորի վաղ առ նա հասուսցեն։ 12 Եւ որք առաքեցանն * յարքայէ զնոցանէն * զի ածցեն զնոսա՝ այսոքիկ են առաջնոյն անուն Արտաւազդ որ սպարապետն էր ամենայն զաւրացն Հայոց Մեծաց եւ երկրորդին Տաճատ անուն իշխան Աշոցաց գաւառին երրորդին՝ Դատ անուն կարապետ արքայի ։

ՃԻԴ.

ՃԻԴ. * Արդ՝ եկին հասին նոքա յաշխարհն Կապուտկացւոց եւ գտին զՎրթանէս ի Կեսարացւոց քաղաքին եւ զսուրբն Արիստակէս բնակեալ յանապատի յիւրում մենաւորաստանին ապա ոչ հաւանէր նա իջանել * յանապատէ անտի մինչեւ եղեւ ժողով բազմութեան քրիստոնէից որք հաւանեցուցին * զնա գնալ անտի զի * Լաւ է ասեն քեզ գործ մշակութեանն Աստուծոյ՝ քան զայդ մենաւորութիւն բնակութեան * յանապատի այդր»։ 2 Զորս այնուհետեւ եւ յուղարկեցին զնոսա անտի։ 3 Իսկ նոքա եկին հասին յերկիրն Հայոց եւ * յանդիման ունէին զածեալսն * զերկոսին որդիսն Գրիգորի առաջի թագաւորին * զորս առեալ թագաւորին՝ ինքնին նոքաւք հանդերձ ի խնդիր ելանէր սրբոյն Գրիգորի՝ * ուր եւ գտցէ։ 4 Եւ եկեալ * գտանէին ի Դարանաղեաց գաւառին ի լերինն որ կոչի * Մանեայ Այրք յանապատին։

5 Ապա աղաչեաց երանելի թագաւորն Տրդատ զսուրբն Գրիգորիոս զի * փոխանակ այնր զի * ոչ հաւանեցաւ նա կալ եւ շրջել ընդ նմա եւ սիրեաց զմենաւորութեան կեանս՝ ձեռնադրեսցէ * եւ տացէ նմա եպիսկոպոս * զսուրբ * որդին իւր * զոր ետ ածել ինքն՝ զԱրիստակէս ։ 6 Զոր ձեռնադրեաց յեպիսկոպոսութիւն փոխանակ իւր * որպէս ըստ գրեցելոյն ի դէպ թէ Փոխանակ հարց եղիցին որդիք՝ կալ իշխան ի վերայ երկրիա։ 7 Որ առաւել եւս քան զհայրն վերագոյն * երեւեցուցանէր զիւր վարդապետութիւնն առ հարբն եւ յետ նորա * կալաւ զտեղի հայրենեացն * եւ անդէն նստաւ յաթոռ կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծաց ։ 8 Ապա եւ ինքն իսկ մեծն Գրիգորիոս * ելանէր զտեղեաւքն կարգելովք եւ զգաւառաւքն աշակերտելովք յաշխարհին Հայոց՝ զուարթացուցանել զաւրացուցանել նորոգել եւ հաստատել զամենեսեան » ։

* Եւ աստուածասէր թագաւորն Տրդատիոս բարեպաշտութեամբ սպասաւորեալ ըստ աշակերտական հաւատոց ի Քրիստոս՝ երկիւղած գտանէր որ եւ տեղեկացեալ եւ վարժեալ * աստուածակեաց հրամանաւքն եւ ցանկալի եղեալ * աւրինապահ ընկալելովքն եւ բարեաց աւրինակ ամենայն աշխարհի։ 10 « Եւ * անդէն ի նմին * ուշ եդեալ փութով ընթերցուածոց աստուածեղէն գրոց» ։ 11 Զի յունական աշխարհական դպրութեանն երկնաւոր իմաստութեանն * յառաջագոյն էր տեղեակ առաւել * փիլիսոփայական մտաց * հանճարագիտութեան * հմուտ էր զի * ուսեալ էր զայն ։

* Արդ՝ ընկալեալ եւ զշնորհս երկնաւոր պարգեւացն, «որով առժամայն լուսաւորեալ եւ թեւակոխ թեւամուխ եղեալ աստուածատուր հրամանացն ի հանգամանս եւ ամենայն պատրաստութեամբ * զանձն * յարդարեալ» , «եւ ըստ աւետարանական չափոցն ի ծառայութիւն Աստուծոյ մարդասիրին դարձեալ ։ 13 Մերկացեալ այնուհետեւ զհեթանոսակիր ցանկութիւնսն * եւ առեալ զնշան պարծանաց * խաչին * յանձն իւր եւ * երթեալ զկնի ամենակեցոյց խաչելոյն՝ * հաճել * զհրամանացն պայման զկնի խաչակիր գնդին Քրիստոսի * աշակերտելոցն հետեւեալ » ։ 14 Եւ անձին իւրում եդեալ սահման պահաւք * եւ տքնութեամբ * աղաւթս մշտնջենամռունչս եւ բազկատարած պաղատանս առ Աստուած եւ արտասուս հանապազաբուղխս » վասն աշխարհին իւրոյ։ 15 Նոյնպէս եւ վասն իւր խնդրէր զի մի՛ յիշեսցին * մեղքն որ յառաջին տգիտութեանն * յայնժամ * զոր ի հեթանոսութեանն անդ * գործէր։

* Եւ բազում եւ ամենայն ուժով նպաստաւորութիւն ընծայեցուցեալ աւետարանագործ վարդապետութեանն * եւ հնազանդութեամբ հպատակութիւն ցուցեալ * եւ ծառայեալ * ըստ Աւետարանին վայելչութեամբ» եւ այսպէս խրատեալ * եւ զգաստացեալ կրաւնաւորական * վարուք ամենայն ուղղութեամբ * յամենայն * գործս բարութեանց առաւել եւս * պայծառացուցանէր * զվարդապետութեանն սատարութիւն։

* մեծ արքեպիսկոպոսն երանելին Գրիգորիոս սուրբ որդւովն իւրով Արիստակիսաւ եւ ամենայն երեւելի աւգնականաւքն զամենայն աշակերտելովքն շրջէր եւ հաստատէր զնոսա՝ կալ ի պատուիրանին * ճշմարտութեան։

ՃԻԵ.

* * Ընդ ժամանակսն ընդ այնոսիկ թագաւորեաց Կոստանդիանոս որդի Կոստանդեայ արքայի յերկրին * Սպանիացւոց * եւ Գաղիացւոց եւ հաւատաց նա յԱստուած յարարիչն երկնի եւ երկրի * եւ ի ծնունդն * ի Բանն նորա յՈրդին միածին եւ ի Հոգին սուրբ Աստուածութեան նորա։ 2 Եւ կուտեաց գումարեաց առ ինքն զբազմութիւն * զաւրաց իւրոց առ ափն Ովկիանոս ահագին ծովուն եւ ուխտէր զայս բան ընդ ամենեսին զի առ հասարակ ամենայն ոք ճշմարտութեանն հաւատասցէ , « միով աստուածաբարբառ * պատգամաւք՝ մի ազգ * կատարեալ փառաւորիչ միոյ Աստուծոյ լինել » ։

3 Եւ յԱստուած խրախուսեալ՝ դիմէր ի վերայ հեթանոսական թագաւորացն եւ անդէն սատակէր առ հասարակ զամենեսեան զորս կործանէր զաւրութեամբ աստուածեան խաչին զպիղծ եւ զանաւրէն թագաւորսն զԴիոկղետիանոս եւ զՄարկիանոս եւ զՄաքսիմիանոս եւ զԼիկիանոս եւ զՄաքսենտիոս եւ զամենայն զաւակ պղծալից թագաւորացն * հեթանոսաց ջնջէր ի միջոյ։

* եւ զաւերեալ եկեղեցիսն եւ կանգնէր զսեղանսն կործանեալս * ի տան Տեառն շինէր եւ զառաքինարանսն վկայիցն եւ բազմացուցանէր զփառաւորութիւն յիշատակաց երանելեացն մարտիրոսաց եւ յաճախէր զպատիւ քահանայիցն Աստուծոյ միանգամայն * առնել խաղաղութիւն երկրաւորաց բառնալ զգայթակղութիւնս ի միջոյ * զի մի՛ * ոք մի՛ իւիք սայթաքիցէ յաստուածագնաց ճանապարհէն ։ 5 Աւերէր զպղծալից մեհեանս դիւացն եւ զնոսա առ հասարակ * միանգամայն իսկ իւրեանց պաշտաւնէիւքն ի փախուստ դարձուցեալ պակասեցուցանէր։ 6 Պատիւս եւ պարգեւս այնոցիկ շնորհէր որք յաստուածպաշտութեան ճշմարտութեանն * կացեալ էին եւ ոչ երբեք զհաստատութիւնն * թողեալ։ 7 Վասն այսորիկ * յաղթութիւն տուաւ նմա ի վերայ ամենայնի վասն զի առ նա զնշան * յաղթութեան խաչին * յանձն իւր։

8 Եւ զհրաման սաստկութեան պատուիրանին ճշմարտութեան * կալ յայսմիկ ի հաստատութեան հաւատոցն զոր * առ ի Տեառնէ՝ * հրովարտակաւք իւրովք ընդ տիեզերս տարածանէր սպառնացեալ յաղթող զաւրութեամբն՝ լուսոյն հաւատոց որ առ ի Տէր ունել զբարեպաշտութիւնն եւ այսուիկ հալածէր զզաւրս խաւարին եւ * ի վերայ ամենայնի վերնոյն զաւրութեամբ գեր ի վերոյ լինէր։ 9 Իսկ որք այսմ հաւանեալք՝ զի երկրպագուք լիցին ճշմարտութեանն՝ զնոսա բարեկամեալ մերձեալ պատուեալ՝ առ ինքն մատուցանէր։ 10 Եւ այսու աւրինակաւ հզաւր երեւեալ՝ ի վերայ մարդկանն հաստատէր զթագաւորութիւնն իւր աստուածակարգ թագաւորութիւն * զիւր թագաւորութիւնն անուանեալ մինչ այնչափ հզաւրացեալ * ի վերայ ամենայն մարդկան՝ իրաւացի լինէր պայծառացեալ ։

* Եւ այսպէս յաղթող երեւեալ զինքն հաստատէր՝ * մինչեւ զամենայն աւուրս կենաց իւրոց հրեշտակ յերկնից * երեւեալ զաւր հանապազ նմա սպասաւոր կացեալ՝ ընդ առաւաւտս առաւաւտս զքրիստոսեան * նշան թագի նորին * առեալ՝ ի նորին գլուխն դնէր եւ այսպէս տեսել զերկնաւոր զհրեշտակն յիւրում սպասաւորութեան երանելին եւ ցանկալին ամենայն թագաւորաց Կոստանդիանոս ։ 12 Որ եւ զիւր թագաւորութեանն ծիրանիս Քրիստոսի * աւանդէր աստուածասէրն եւ աստուածապաշտն * եւ * յաղթողն * ի վերայ ամենեցուն որ հաստատէր * զթագաւորութիւնն հաւատովք եւ յամենայն եկեղեցիսն հաստատէր * զհաւատսն ճշմարտութեան։

ՃԻԶ.

ՃԻԶ. * Յայնմ ժամանակի լու եղեւ այս յերկիրն Հայոց Մեծաց ի դուռն թագաւորութեանն Արշակունեաց առ Տրդատ արքայ Հայոց Մեծաց։ 2 Որ իբրեւ լուաւ զայս՝ բազում փառաւորութիւն ամենատեառնն մատուցանէր խնդութեամբ եւ մեծաւ ուրախութեամբ գոհանայր զայնմանէ որ ընդ ամենայն երկիր զիւր սուրբ անունն * փառաւոր առնէր։

3 Ապա * իբրեւ լուաւ զայս ամենայն մեծ արքայն Հայոց Տրդատ՝ * խորհուրդ առնոյր վասն ճանապարհացն այնոցիկ հանդերձէր կազմէր առնոյր ընդ իւր զմեծ արքեպիսկոպոսն զԳրիգորիոս եւ զնորին որդին զԱրիստակէս եպիսկոպոս եւ * զմիւս եպիսկոպոսն զԱղբիանոս ։ 4 Եւ ի զինուորական կողմանէն՝ զչորեսին գահերէցսն իւրոյ տաճարին որ * բդեաշխքն կոչին զառաջին սահմանակալն ի Նոր Շիրական կողմանէն եւ զերկրորդ սահմանակալն յԱսորեստանեայց կողմանէն եւ զերրորդն՝ յԱրուաստան կողմանէն * զչորրորդն՝ ի Մասքթաց կողմանէն զմեծ իշխանն Անգեղ տան եւ զթագադիր ասպետն եւ զսպարապետն մեծ եւ զիշխանն Մոկաց եւ զիշխանն Սիւնեաց եւ զիշխանն Ռշտունեաց եւ զիշխանն Մաղխազութեան տանն եւ զշահապն Շահապիվանի եւ զիշխանն սպասկապետութեանն ։ 5 Եւ այլ բազում մեծամեծաւք եւ եաւթանասուն հազարաւ ընտիր ընտիր զաւրու հանդերձ՝ խաղայր գնայր յԱյրարատ գաւառէ ի Վաղարշապատ քաղաքէ՝ անցանել ի սահմանս Յունաց։

* Զանց առնէր * զբազում աւթեվանաւք մեծաւ ուրախութեամբ» ։ 7 Եւ բազում պատիւս պատրաստութեան հպարտութեան ըստ քաղաքաց քաղաքաց դիպելոց * եւ իշխանաց իշխանաց պատահելոց գտանէին մեծարանս ընդունելութեան։ 8 Ընդ ցամաք եւ ընդ ծով փութացեալ աճապարէին * մինչ երթային հասանէին յաշխարհն Իտալիացւոց * յերկիրն Դաղմատացւոց * ի թագաւորակաց քաղաքն Հռովմայեցւոց ։

9 «Զորմէ * իսկոյն պատմեալ յարքունական պաղատանն զոր իբրեւ լուաւ * աստուածակարգ թագաւորն պատուակալ աթոռոյն Կոստանդիանոս եւ հայրապետն մեծ արքեպիսկոպոսն աշխարհամուտ դրանն որում անուն կոչէր Եւսեբիոս՝ մեծաւ սիրով * պատիւ արարեալ՝ * ընդ առաջ ելանէին * եւ տուեալ միմեանց զհանգիտապատիւ ողջոյնն ուրախ լինէին։ 10 Եւ եղեալ ժամանակս ինչ անդէն ի տիեզերական քաղաքին»՝ ապա զարմացեալ աստուածասէր կայսրն Կոստանդիանոս հարցանելով զարքայն Տրդատ թէ * Զիա՞րդ կամ ո՞րպէս եղեն առ քեզ Աստուծոյ սքանչելիքն »։

11 Իսկ նա կաց պատմեաց առաջի կայսերն զամենայն արարեալսն * Աստուծոյ * առ նա զբարերարութիւնսն։ 12 Եւ զանհնարին զպատուհասն զլինել ի կերպարանս անասնոյ ոչ ամաւթ համարեցաւ պատմել նմա ։ 13 Եւ զհամբերութիւն նահատակեալ վկայիցն քաջութեան եւ ո՛ր գործք գործեցան * եւ ո՛րպէս բնութիւն զաւրութեան նոցա։ 14 Կամ զոր անդէն իսկ * յանդիման ցուցանէր կայսերն * զտարեալն ընդ իւր * զԳրիգոր եթէ Այս այն այր է ասէ * յոյր ձեռն ծանեաք մեք * զմարդասիրութիւնն Աստուծոյ * եւ զնորին ժուժկալութիւն համբերութեանն նշանաւոր զարմանագործութեանցն ։ 15 Վասն որոյ զարմացեալ կայսրն Կոստանդիանոս խոնարհեցուցեալ * զանձն՝ անկանէր առաջի Գրիգորի զի աւրհնեսցի ի նմանէ եւ բազում վայելուչ մեծարանաւք * պատիւ արարեալ նմա իբրեւ խոստովանողի Քրիստոսի * ըստ արժանաւորութեան նորա։

16 Սոյնպէս եւ արքային Տրդատայ իբրեւ եղբաւր սիրելւոյ սէր ցուցեալ * ուրախութեամբ մեծաւ * մանաւանդ վասն աստուածածանաւթութեան նորա՝ * առաւել դաշինս կռէր ընդ նմա միջնորդ կալեալ զհաւատսն * որ * ի Տէր Քրիստոսն էր * զի անշուշտ մինչ ի բուն զհաւատարիմ սէրն ի մէջ թագաւորութեանցն պահեսցեն զի եւս * քան զեւս առաւելագոյն * զարքայն Հայոց հաստատեսցէ յԵրրորդութեան հաւատսն։ 17 Իսկ Տրդատիոս պատմէր եւ վասն վկայիցն Աստուծոյ թէ ո՛րպէս կամ զի՛նչ աւրինակ վկայեցին ։

* Ապա եւ կայսրն Կոստանդիանոս սկսաւ պատմել նմա վասն ազնուական վարուց նոցա զոր յառաջագոյն գիտէր՝ * մինչդեռ էին անդէն յիւրեանց աշխարհին * թէ ո՛րպէս հաճոյ վարուքն էին եւ կամ ո՛րպէս ազնուականք ի մարմնաւոր կողմանէ տոհմակցաց իւրեանց։ 19 Եւ զգործսն զաւրութեան * յաղթութեանն՝ * յԱստուծոյ նմա տուեալ՝ պատմէր առ ամենայն թշնամիսն ճշմարտութեանն յաղթող երեւեալ։ 20 Ասէ. «Գիտեա՛ եղբայր զի Աստուած յամենայն երկրի երեւեցուցանէ զիւր * ողորմութիւն զաւրութեանն զի ամենայն արարածք նորա ծանիցեն զնա * եւ լինիցին նորա փառաւորիչք ճշմարտութեամբ քանզի այնպիսի երկրպագուս իւր * խնդրէա»։

* յետ այսորիկ * մեծարեալ լինէին դարմանաւք * եւ մեծապատիւ շքեղութեան կարգաւք * յարքունեացն եւ յեկեղեցեացն եւ ի պատուական իշխանաց քաղաքին * եւ մեծամեծ պատարագաւք եւ * երեւելի պարգեւաւքն պատուեալ սիրով» ։

* Եւ ապա հրաժարեալ ի ծիրանափառ աւգոստականացն եւ ի սրբոյ կաթողիկոսէն ընկալեալ ողջոյն յեկեղեցւոյն եւ յերեւելի իշխանաց քաղաքին եւ ամենայն իրաւք յաջողեալք՝ ելանէին յոսկիապատ կառս արքունատուրս եւ մեծաւ շքով եւ բազում վայելչութեամբ ունէին զճանապարհս արքունականս» ։

23 «Եւ ամենայն քաղաքաց պատահելոց * պայծառագոյն երեւէին * եւ * մեծամեծս ըստ արժանաւորութեան արքայութեանն պատուեալ անդստին մինչեւ գային հասանէին» յերկիրն Հայոց յԱյրարատեան գաւառ * ի Վաղարշապատ քաղաք * ի հանգստակայս սրբոցն։

24 Եւ բերէին զպարգեւսն տուեալս անդստին զոսկին եւ զարծաթն եւ զպատուական կարասին * ի նուէր սպասու * եկեղեցւոյն Աստուծոյ * եւ ի տունս նուիրաց սրբոյ վկայիցն դնէին * նաեւ զտուեալ զոսկի սպասս կայսերն ի նոյն հանգիստ սրբոցն դնէին ։ 25 Եւ առաւել զիւրեանց եկեղեցիսն * շինեալ հաստատէին։

26 Եւ մեծն * Գրիգոր առ շրջել ընդ աշակերտեալսն յառաջագոյն եւ հաստատէր զնոսա * ի ճշմարիտ վարդապետութեանն։

ՃԻԷ.

ՃԻԷ. Ապա յետ այսորիկ հրաման ետ մեծ կայսրն աւգոստականն Կոստանդիանոս՝ ժողովել ամենայն եպիսկոպոսաց ի քաղաքն * Նիկիացւոց։ 2 Յայնժամ մեծ արքայն Տրդատ եւ սուրբ կաթողիկոսն Գրիգորիոս հանդերձեցին եւ արձակեցին զԱրիստակէս որ երթեալ հասանէր * ի մեծ ժողովն Նիկիայ * ընդ եպիսկոպոսն ամենայն ուր ամենայն տիեզերաց կարգեցաւ ընդունելութեան աւանդութեանն հաւատք * եւ կարգք լուսաւորութեան կանոնք պայմանաւորք աստուածատուր զաւրութիւն հաճոյիցն Աստուծոյ անչափ բարձրութեանցն ։ 3 Ուր եւ մեծ կայսրն Կոստանդիանոս * խոստովան լինէր զհաւատսն եւ աւրհնութեամբ պսակեալ ի ժողովոյն՝ զանուն յերկրի թողոյր եւ զարդարութիւն յերկինս հաստատէր։

4 Իսկ երանելին Արիստակէս * գայր պայծառ ծագեալ հաւատովքն եւ հաստատուն աստուածահաճոյ * Նիկիական կանոնաւքն երեւել ի Հայաստան երկրին * եւ առաջի դնէր թագաւորին եւ կաթողիկոսին սրբոյ՝ զբերեալ աւանդութիւնսն » ։ 5 Որով սրբոյն Գրիգորի * ի նոյն * լուսաւոր կանոնսն յաւելեալ * առաւել եւս զիւր * վիճակն զՀայաստան երկիրն պայծառացուցեալ հանդերձ միաբանութեամբ * արքային Տրդատայ՝ զամենայն աւուրս կենաց իւրոց լուսաւորէր։

* Ապա * յետ այսպիսի * գործոց դարձեալ առաւել բարձրագոյն վարդապետութեամբ սկսեալ երանելւոյն * Գրիգորի ճառս յաճախագոյնս դժուարապատումս առակս խորիմացս * դիւրալուրս * բազմադիմիս շնորհագիրս յարդարեալս ի զաւրութենէ եւ ի հիւթոյ գրոց * մարգարէականաց լի ամենայն ճաշակաւք կարգեալս եւ յաւրինեալս աւետարանական հաւատոցն ճշմարտութեան ։ 7 Յորս բազում նմանութիւնս եւ աւրինակս * յանցաւորաց աստի * առաւել * վասն յարութենական յուսոյն առ ի հանդերձեալսն յերիւրեալ զի հեշտընկալք եւ դիւրահասոյցք տխմարագունիցն եւ մարմնական իրաւք զբաղելոցն լինիցին առ ի սթափել * զուարթացուցանել եւ հաստահիմն * առ խոստացեալ աւետիսն քաջալերել» ։

* Զաւետարանական ընթացսն եւ զվերակացութիւն եկեղեցւոյ սրբոյ՝ շնորհաւքն Աստուծոյ * առանց պակասութեան տանէր եւ առաւել փութայր գուն եդեալ՝ զամենայն ոք յորդորելով առ ի բարեացն քաջալերութիւն» ։

* եւ զցերեկ պահաւք եւ աղաւթիւք եւ ուժգին խնդրուածովք եւ բարձրագոյն բարբառովք զաստուածադիր պատուիրանացն զհրամանսն * յուշ առնելով զգուշացուցանէր ամենայն մարդոյ։ 10 Չտայր քուն աչաց * եւ ոչ նինջ արտեւանաց * եւ ոչ հանգիստ իրանացն ա մինչեւ * հասանել ի հանգիստ Տեառն» ։

11 «Եւ այսպէս հանդերձ թագաւորաւն * եւ ամենայն աշակերտելովքն զամենայն ժամանակս իւրեանց ընթերցուածոց գրոց ծախէին զտիւ եւ զգիշեր եւ նովին ծաղկեալք եւ շահաւետեալք եւ աւրինակ բարեաց ուսումնասէր * առընթերակացացն լինէին» ։

12 «Մանաւանդ զի ունէին եւս պատուիրանս զգուշացուցիչս յաստուածակարգ պատգամաւորացն որոց առաջինն հրամայէ թէ «Յաւրէնս տեառն * խորհեսցիս ի տուէ եւ ի գիշերի»ա եւ երկրորդն զհամագունակն պատուիրէ թէ «Միտ դիր * ընթերցուածոց մխիթարութեան վարդապետութեան մի՛ անփոյթ առներ զշնորհացդ որ ի քեզ են յայդ խորհեաց եւ ի դոյն * կանխեսջիր զի քո * յառաջադիմութիւնդ յայտնի լիցի ամենեցուն զգոյշ լինիջիր * անձինդ եւ վարդապետութեանդ եւ ի դմին յամեսջի՛ր * զայդ եթէ առնիցես՝ եւ զանձն ապրեցուսցես եւ զայնոսիկ որ քեզն * լսիցեն»ա։

* Արդ՝ այսու աւրինակաւ զամենայն աւուրս կենաց իւրոց առաքելաբան առաքելագործ վարեալ զհետ երթեալ հրամանացն ընկալելոց մինչեւ ի վախճան կատարածին * զայս առնէր ամ յամէ եւ թաղեալ ի սէրն Քրիստոսի * լուսաւորէր։

* * *

* Իսկ մեք որպէս ընկալաք զհրամանս քոյոյ թագաւորութեանդ * քաջդ արանց Տրդատ գրել զայս ամենայն՝ որպէս աւրէն է ժամանակագիր մատենից՝ * ըստ այնմ * ձեւոյ դրոշմեցաք * ըստ աւրինակի յունական ճարտարութեանն արկեալ ի շատ զամենայն ։

15 Բայց նայեցաք իբրեւ ի ցուցող հայելի յաստուածադիր * բարձրութիւն տուչութեան հրամանացն որ առ երանելին Մովսէս * եկեալ վասն ամենայն * իրացն եղելոց * եւ * աստուածեղէն պատգամացն աւանդելոց՝ մատենագրել ի պահեստ յաւիտեանցն որ գալոցն են ա ։

* Նոյնպիսիք եւ այլոց մարգարէիցն հրամայեալ Ա՛ռ ասէ, քարտէզ նոր մեծ եւ գրեա՛ ի նմա գրչաւ դպրի ճարտարի բ եւ այլուր՝ թէ Գրեա՛ զտեսիլդ ի տախտակի եւ ի գիր հաստատեա՛ * զի որ ընթեռնուն՝ համարձակ ընթեռնուցու գ ։

17 «Իսկ Դաւիթ * յայտնագոյն եւս վասն ամենայն ազգաց զվիճակ աստուածատուր աւրինացն նշանակէ ասելովն թէ * Գրեսցի այս յազգ * այլդ եւ թէ՝ Տէր պատմեսցէ գրովք ժողովրդոցե։

18 «Զոր եկեալ կատարեաց ամենափրկիչն Քրիստոս շնորհատուր հրամանաւն * թէ Ելէ՛ք ընդ ամենայն ազգսզ եւ թէ՝ Քարոզեսցի Աւետարանս * ի ներքոյ երկնիցէ * ուստի եւ երանելւոյս այսորիկ համարձակութիւն առեալ յուսալից փութով երեւելի եւ արդիւնակատար ըստ Աւետարանին զիւր մշակութիւնն ցուցանէր » ։

19 «Եւ արդ՝ * քանզի ըստ աւրինակի գրելոցս առ ի մէնջ՝ ի կատարումն դարձուցաք ոչ եթէ ի հին համբաւուց տեղեկացեալ եւ մատենագրեալ զայս կարգեցաք այլ որոց * մեզէն իսկ * ականատեսք եղեալ կերպարանացն եւ առընթերակաց հոգեւորական գործոցն եւ լսողք շնորհապատում վարդապետութեանն եւ նոցին արբանեակք ըստ աւետարանական հրամանացն ։ 20 Ոչ սուտապատում * ճարտարախաւս եղեալ * առ ի մերոց բանից այլ զյաճախագոյնսն * թողեալ եւ ի նշանաւոր գիտակաց քաղելով՝ զհամառաւտսն կարգեցաք * որք ոչ մեզ միայն ո՛վ թագաւոր * այլ * յորժամ քո առաջի զմատեանդ ընթեռնուցուն՝ յայտնի է » ։

* Քանզի չէաք իսկ հանդուրժող զամենայն արարեալս սրբոցն գտակաւ զիւրաքանչիւրսն նշանակել այլ ի դիւրագոյն եւ ի հեշտագոյն * յառաքելականն անդր զանձինս պատսպարեցաք որոյ անցեալ զբազմախուռն արգասեաւք սրբոցն առ ի մանրակրկիտ առնելոյ՝ զկարեւորագոյնսն եւ զաւգտակարագոյնսն պատմեաց » ։

22 «Ուստի եւ մեր առեալ հանգոյն ասացաք ոչ ի պատիւ ընտրելոց Աստուծոյ որք ամենապարծ եւ կենդանատուր խաչիւն ծանուցեալք յարգեցան այլ յաւրինակ քաջալերիչ հոգեւոր * ծննդող * իւրեանց եւ որք նոքաւք աշակերտելոց իցեն յազգս ազգաց» ըստ բանի հոգեւորական երգչին որ ասէ Զի զոր ինչ միանգամ պատուիրեաց հարցն մերոց՝ ցուցանել զայս որդւոց իւրեանց * զի ծանիցէ ազգ այլ որդիք որ ծնանին՝ յարիցեն եւ պատմեսցեն որդւոց իւրեանց զի դիցեն առ Աստուած զյոյս իւրեանց եւ մի՛ մոռասցին զգործս Աստուծոյ եւ զպատուիրանս նորա խնդրելով խնդրեսցեն * զի մի՛ եղիցին իբրեւ զհարս իւրեանցա։

23 Զի նոքա առ արարչութիւն անդր այսպիսի բարբառ արձակեալ * ասասցեն Տէր Աստուած մեր * դու ես * եւ նա ասասցէ ցնոսա Ժողովուրդ իմ էք դուք բ։

ՃԻԸ.

***

Այս են հաւատք ճշմարիտ հաւատամք՝ որպէս եւ մկրտեցաք եւ փառաւորեմք՝ որպէս եւ տեսաք զլոյս աւազանին ։

2 Հաւատամք յանուն Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ որպէս ասաց Փրկիչն յԱւետարանին առ աշակերտսն թէ Գնացէ՛ք այսուհետեւ աշակերտեցէք զամենայն հեթանոսս մկրտեցէ՛ք զնոսա յանուն Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ»։

3 Հաւատամք ի Հայր՝ Աստուած կատարեալ եւ յՈրդի՝ Աստուած բովանդակ եւ ի Հոգի սուրբ՝ Աստուած բաւական մի Աստուածութիւն Սրբոյ Երրորդութեանն մի Էութիւն մի կամք երեք Անձինք կատարեալք։

4 Հաւատամք ի մի Աստուած Հայր Տէր եւ արարիչ ամենայնի եւ ի միածին Որդին որ ի Հաւրէ եւ առ Հաւր եւ ընդ Հաւր եւ ի Հոգին սուրբ որ ի նորին Էութենէ եւ նովաւ արար զամենայն արարածս ։

5 Որ է մի տէրութիւն մի զաւրութիւն մի իշխանութիւն մի մեծութիւն մի գիտութիւն մի խորհուրդ մի պետութիւն մի անսկզբնական զաւրութիւն ։

6 Երեք կատարեալ Անձինք եւ մի կատարեալ կամք անպատում անքնին միութիւն Երրորդութեանն մի իսկութիւն մի բնութիւն մի Աստուածութիւն Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն սրբոյ ։

7 Երեք Անձինք մի զաւրութիւն Աստուածութեանն Հայր յանձնէ Որդի ի Հաւրէ Հոգին սուրբ ի նոցունց ի նոսին իսկութեամբ էութեամբ Աստուածութեամբ՝ հարթ հաւասար հասարակ ի խորութիւնս ի բարձրութիւնս ի լայնութիւնս յերկայնութիւնս ։

8 Որ աներեւակի զաւրութեամբքն թափանցանց լուսով իւրով ելանէ մերձ է առ ամենեսին եւ հեռի յամենեցունց անտեսական ի նկատողաց եւ անքնին ի քննողաց եւ անըմբռնելի է յամենեցունց բնութիւն նորա մի է Էութիւն բնութեանն եւ լի է երկինք եւ երկիր փառաւք նորա ։

9 Այս է մեծութիւն միութեան Սրբոյ Երրորդութեանն բայց զի պայման գովութեան այլ եւ այլ է եւ այն չէ ծածկեալ յիմաստնոց այն զի՝ Հայր չծնեալ եւ ծնող է եւ Որդին չծնող եւ ծնունդ է եւ Հոգին սուրբ ո՛չ ծնող եւ ոչ ծնունդ այլ ելող։

10 Եւ խոստովանիմք զՀայր՝ անսկիզբն աներեւոյթ անհասական անճառ անքակ անբաժին ամենակալ արարիչ երեւելեաց եւ աներեւութից նախակարծ յառաջիմաց քան զամենայն արարեալս եւ հաստատեալս։

11 Եւ զԲանն Աստուած Որդի՝ ծնունդ ի Հաւրէ յառաջ քան զյաւիտեանս առանց սկզբան ժամանակի անճառ առանց բաժանելոյ անքակ՝ առանց մեկնելոյ առանց չարչարանաց առանց միջնորդի եւ նոյն ծնունդ՝ ի կուսէն մարմնով ծնեալ ի վախճանի ։

12 Առաքեցաւ Աստուած յԱստուծոյ Որդի առ մարմին ի կուսէն եւ եղեւ մարդ կատարեալ բովանդակեցաւ ճշմարտութեամբ ի մարմին եւ ճշմարիտ իսկ մարդ եղեւ։

13 Խոնարհեցաւ եւ խառնեաց զԱստուածութիւնն ընդ մարդկութիւնս եւ զանմեռն ընդ մեռոտս զի զմարդկութիւնս անքակ արասցէ յանմահութենէ Աստուածութեան իւրոյ ։

14 Զի որպէս կամեցաւ զինչ կամեցաւ՝ եւ եղեւ եւ որպէս կամեցաւ՝ եւ արար քանզի չիք ինչ անհնարաւորութիւն ի նմա եւ յամենայնի զաւրաւոր է եւ որ ինչ կամի՝ ո՛չ զանցանէ եւ զմեր հողեղէն բնութիւնս զգեցաւ եւ խառնեաց յանխառն Աստուածութիւն իւր եւ յանապականութիւնն ։

15 Վասն մեր էարբ զբաժակն մահու եւ ետ մեզ զբաժակն անմահութեան եւ զմեռելութիւն արարածոցս կենդանացոյց մահուամբն իւրով յորժամ յարեաւ մարմնովն եւ նստաւ ընդ աջմէ ծնողին իւրոյ եւ խառնեաց յԱստուածութիւն իւր միածինն ։

16 Եւ դարձեալ գալոց է փառաւք՝ դատել զկենդանիս եւ զմեռեալս։ 17 Եւ Հայր կենդանացոյց զամենեսեան որք ի նայն հաւատացին։

18 Հաւատամք եւ ի սուրբ Հոգին աստուածեղէն Հոգի սուրբ Աստուած կատարեալ առանց առնելոյ բղխումն մշտնջենաւոր առ ի Հաւրէ որ խաւսեցաւ յաւրէնս եւ ի մարգարէսն եւ յառաքեալսն եւ էջ ի Յորդանան գետ։

19 Այսուհետեւ հոգի պետութեան հոգի ազատութեան հոգի բերանոյ Աստուծոյ նորուն էութեան Հաւր եւ Որդւոյ ոչ արարած ոչ ծառայ ոչ հրամանառու այլ հրամանատու քանզի մի գործ է Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն որպէս ասաց իսկ Քրիստոս փրկիչն աշխարհաց թէ Ես եւ Հայր եւ Հոգին ճշմարտութեան որ ի Հաւրէ ելանէ»։ 20 Ելանէ եւ ոչ բաժանի բղխէ եւ ոչ սպառի ։

21 Այս են երեքանձնականք միութիւն սուրբ Երրորդութեան եւ մեք զայս ճշմարիտ հաւատս ունիմք ի սուրբ Գրոց եւ յաւրինաց եկեղեցւոյ՝ առաջնորդ ճանապարհի առ Աստուած եւ ի սուրբ Գիրս վարդապետութեան ։

22 Հաւատամք եւ խոստովանիմք զհամաշխարհական սուրբ կաթուղիկէ եկեղեցի եւ ակն ունիմք յարութեան մարմնոց ի մեռելոց եւ զկենացն յաւիտենականաց եւ փառաւորեմք առ հասարակ ի միասին զսուրբ Երրորդութիւնն այժմ եւ անվախճան յաւիտեանսն ամէն եւ եղիցի եղիցի։