Read in the reader, with word lookup
Գանձեր եւ Տաղեր — Գրիգոր Նարեկացի · 1/1
Տաղեր, Փոխեր
Ա. ՏԱՂ ՅԱՐՈՒԹԵԱՆ.ԳՐԻԳՈՐ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅՆ ԱՍԱՑԵԱԼ
Ա. ՏԱՂ ՅԱՐՈՒԹԵԱՆ. ԳՐԻԳՈՐ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅՆ ԱՍԱՑԵԱԼ
Սայլն այն իջանէր ի լեռնէն ի Մասեաց,
Եւ ի վերայ նորա` աթոռ ոսկեղէն,
Եւ ի վերայ նորա` բեհեզ ծիրանի,
Եւ ի վերա նորա` որդի արքայի,
Եւ յաջմէ նորա` վեցթեւեան սերովբէքն,
Յահեկէ նորա` բազմաչեայ քերովբէքն,
Առաջի նորա` մանկունք գեղեցիկ,
Ի գիրկս նոցա` սաղմոսարան եւ քնար
Ի ձեռին նոցա` խաչն փրկչական
Որք երգէին եւ ասէին,
— Փա՜ռըք Քրիստոսի ամենազաւր յարութեան։
Ածեա՜լ են ածեա՜լ
Զսայլիկն, ածեա՜լ են կացուցեալ.
Ի Մասեաց յաջ կողմանէն
Զսայլիկն, ածեա՜լ են կացուցեալ.
Եւ ահա չշարժէր սայլիկն այն,
Եւ ահա չխաղայր անիւն այն։
Եթէ հարիւր բարդ խոլրձան, վեց կորնկան,
Մին մանուշակ` խրձադիզեալ.
ի Մասեաց յաջ կողմանէն
Զսայլիկն ածեալ են կառուցեալ.
Եւ ահա չշարժէր սայլիկն այն,
Եւ ահա չխաղայր անիւն այն։
Եթէ եզինքն են սաթ ու սպիտակ
Ծաղկախայտուցք արագաքայլք ընթացականք,
Եղջիւրք իւրեանց` խաչանման,
Եւ մազն ամէն` հոյլ մարգարիտ.
Եւ ահա չշարժէր սայլիկն այն,
Եւ ահա չխաղայր անիւն այն։
Եթէ սամիքն են արծաթի, լուծն է ոսկի,
Եւ սամոտիքն` ապրիշիմի.
Փոկերն` ի կերպասոյ հիւսեալ
Եւ խարազանն` փնջեալ ծաղիկ.
եւ ահա չշարժէր սայլիկն այն,
եւ ահա չխաղայր անիւն այն։
Այն ճորտն ճոճ էր եւ ճապուկ
Ուռամիջակ, հաստաբազուկ,
Լայնաթիկունք, խարտիշագեղ, ահեղագոչ
Նա ձայն ածէր եզնամոլին
Կանչիւն առնէր աթոռակին
Դարձեալ խաղայր եզնամոլին,
Խաղայր, ցնծայր աթոռակին.
Եւ ահա շարժե՜ր սայլիկն այն,
Եւ ահա խաղա՜յր անիւն այն:
Ի յառեղէն առեալ շարժումն գունդն սայլին
Այսաւր անուշահոտ բուրմամբ ընթանայ:
Սայլն ի Սինեայ
երկրորդ աւրէնքն է Մովսէսի.
Եւ այն հարիւր բարդ խոլրձանն`
Այն նահապետքն են, մարգարէք.
Եւ այն վեց բարդ կորնկանն`
վեցաւրեայ գործքն Աստուծոյ.
Եւ այն մինն մանուշակ`
Միաւորեալ Երրորդութիւնն.
Եւ այն մանուկ խարտիշագեղն`
Այն Կարապետն է Յովհաննէս.
Եւ այն չորս գունդն սայլին`
Աւետարանն է Քրիստոսի։
Ի գիլ գայր, ի գիլ, սայլիկն ի գիլ
Եւ ճռընչալով գայր մտանէր յԵրուսաղէմ,
Եւ որդիք նոր Սիոնի
Նոր երգէին` զայս ասելով,
— Փա՜ռըք Քրիստոսի. ամենազաւր յարութեան :
Բ. ՏԱՂ ՅԱՒՐՀՆԵԼ, ՋՐՈՅՆ, Ի ԳՐԻԳՈՐԷ ՆԱՐԵԿԱՅ
Աւետի՜ս մեծ խորհրդոյ,
Խորհուրդ ծածկեալ մեզ յայտնեցաւ։
Աւետի՜ս, լոյս Հաւր ձագեալ
Ի ծոցածին յէութենէ.
Աւետի՜ս, յայտնեալ Աստուած
Ի հողեղէն գոյացութիւնս։
Աւետի՜ս, առաքեցաւ
Հրեշտակապետըն Գաբրիէլ,
Աւետի՜ս տայր սրբուհւոյն`
Դստեր Դաւթի թագաւորին.
Աւետի՜ս քեզ, Մարիամ,
Բերկրեալդ, ուրախ լեր, Տէր ընդ քեզ»,
Աւետի՜ս քեզ, Տիրամայր,
Սրովբէանման քրովբէաթոռ, փոխ
Հուպ երրակին լոյս գերազանց,
Լոսոյն արփի վեհինաճեմ.
Սեռիցն ընթաց բիւրուցն իջեալ,
Շողշողենի փողփողենէջ,
Մանրահեղեղ գաղտնի շաւիղ
Անծանաւթի ճանապարհին։
Աւետի՜ս տանն Ադամայ,
Այսաւր լուծան անէծք մեղացն.
Աւետի՜ս նահապետացն,
Ահա տեսին` ում ցանկային.
Աւետի՜ս մարգարէիցն,
Այսաւր եղեւ լրումն աւրինացն.
Աւետի՜ս քեզ, Բեթղահէմ`
Երկիրդ Յուդայ, տունդ Եփրաթայ։
Աւետի՜ս ծառոց ծաղկանց`
Բողբոջախիտ խիտասաղարթ, փոխ
Գոյն գեղեցիկ պտղինաւէտ,
ակնահաճոյ համ քաղցրունակ,
հոտ բուրազուարթ, փունջ խուռներամ
Ծայրից վարդից փթթինազարդ,
Թերթ տարածեալ ոսկէճաճանչ
Տերեւախիտ կանաչացեալ։
Աւետի՜ս, երկրպագէր
Մեծ Կարապետըն Յովաննէս,
Աւետի՜ս, բառնայր ի գիրկս
Եղիսաբեթ` մայրն Յովաննու,
Աւետի՜ս տայր Յովաննէս`
Յորդ աղբերաց, հոյլ վտակաց, փոխ
Ջուր մանուածոյ ծիծաղ ծաւալ,
Կարկաչահոս ուղխինահոս,
Ծայթինասէր մանուածաւալ
Շրջանապտոյտ մանր աւազին.
Հոլով խորոց մէտ մէտ զուգին
Վա՜յր վե՜ր անէջ, վե՜ր վա՜յր ի վե՜ր,
Փութան ի ջուրսն Յորդանանու.
Աւետի՜ս քեզ, Յորդանան,
Քրիստոս ի քեզ գայ մկրտիլ։
Աւետի՜ս քեզ, Կարապետ`
Ձայն բարբառոյ յանապատէ.
Աւետի՜ս ինձ` Յովհաննու`
Ձեռն իմ ըզՏէրըն ձեռնադրէ.
Աւետի՜ս հրաւիրողիս
Զհարսըն մաքուր սուրբ փեսային։
Աւետեաց եմ կոչնատէր,
Մի՛ հրաժարիք ի հարսանեացս։
Աւետի՜ս Յորդանանու`
Լերինաթինդ խոր վէհ ի վեր փոխ
Ծըփին ի նոյն շտապ յորձանից,
Հրակոծ լերանց անծկին ի տապ
Բոցն ի ծաւալ ծով խոր հերձաւ.
Ճապաղ ճեպով դարձ նոյն ի դարձ,
Խաղայր փութով ի տեսանել:
Աւետի՜ս տիեզերաց,
Այսաւր հնչեաց Հայր ի բարձանց.
Աւետի՜ս որդւոց մարդկան,
Այսաւր Որդին գայ մկրտիլ.
Աւետի՜ս հողեղինաց,
Տեսին զՀոգին աղաւնակերպ.
Աւետի՜ս, յայտնեաւ այսաւր
Խորհուրդ սրբոյ Երրորդութեանն.
Աւետի՜ս միշտ երգեսցուք,
Քրիստոս աւրհնեալ է յաւիտեան։
Գ. ՏԱՂ ԾՆՆԴԵԱՆ, Ի ԳՐԻԳՈՐԷ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ
Էին աջոյ աջոյ ձեռին,
Աջոյն իւր աջ ընդ աջմէ
Հաւր յահեկէ լուսոյն փառաց։
Ի ծոց ծնողին ծագումն անուն,
Յարփւոյն ծագեալ եկեալ ի սէր
Կուսին ծնեալ զծոցոյ ծաղիկն։
Ծաղիկ ծոցոյ, ծոց հայրենի,
Ամպոյ նման իջեալ յերկնից,
Զսէր իւր ի մեզ քաղցրիկ ցաւղեալ։
Սէր ի յամպոյ ամպ սիրաշարժ,
Աւդոյն հաւսեալ ի նոյն գեղման,
Վայր իջուցեալ կաթս անձրեւաց։
Ի սիրո՜յ սէր ծանուցեալ,
Սիրաբողբոջ տարփմամբ լցեալ,
Սիրով ընդ սէր միաբանեալ։
Լուսինն ի լոյս ի լրումն եկեալ,
Ճոխ ճեմելով գիշերավարն
Ըզկնի ճեմէր բարկ աստեղաւք։
Առաւաւտուն ցաւղիկն իջեալ,
Ի նոր Սիոն զծայրսըն տուեալ,
Քաղցր արեւուն արուսեկին։
Գարունաբեր գարունահրաշ
Գեղ գովելի երփնազարդեալ,
Նոր հարսանեաց միաբանեալ։
Եկա յք նոր մեք նորազուարճ
Վառ ի վառեալ տիպ ծալ ի ծալ
Թըփոյն տերեւ յաւրինեսցուք։
Դ. ՏԱՂ ՔԱՌԱՍՆԱՒՐԵԱՅ ԳԱԼՍՏԵԱՆ ՏԵԱՌՆ, Ի ԳՐԻԳՈՐԷ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ
Մինն էին ել ի նմինն ի յերկուց,
Մի երկակի հանգոյն էից զուարճ միշտ։
Միշտ անբաւ այսր հրաշունակ բան,
Բան խորհրդաբեր եւթներգին աղի չափ։
Չափ վայր ասպարէզ իջեալ ի տեղի տարրայնոյ, տարփ
Տարփ ի Վեր արփային, տարփ
Տարփ ի վայր նուսխայաւրէն ճեմ։
Ճեմ կուսինածոց ծաղիկ, վարդ փթթեալ ի գիրկս մաւր.
Հաւր սահման եւ կնիք կամի ասէր ժամ։
Ժամ եհաս` Պտղէմէոս հանդիսաւոր խումբ,
Խումբ րաբունէից եւթանասնից ռամ։
Ռամ մատենաւրեայ երագագրի տառ,
Տառ գծագրենի մինն ընդ երրադրեալ փոյթ.
«Ահա կոյս յղասցի. ե՞րբ լինիցի այդ։
Այդ իսկ են զարմանք, զարմանալեաց բան,
Մինչեւ լինիցի, երբ տեսանի հրաշ։
Հրաշ հրաման առեալ` Մի՛ տեսանել զմահ,
Մինչեւ լինիցի քեզ կատարումն գրոյդ»։
Գրով հոգիապատում զգուշակի բան,
Բան խորհրդաբեր, աւետաբեր աւր։
Աւր աւուր բղխեալ, ժամանեցոյց երբ,
Երբ նոր երանեալ, երբին սկիզբն առեալ,
Հրաման առաքի առ ծերունին զգաւն։
Զգաւն շնորհաւորի, անճառ շնորհի մնայ,
«Արի՛, եկ ի տաճարն, ահա հասեալ կամ,
Զգիրկսդ ինձ յաւրինեա քրովբէական կառք.
Կառք համարձայնոյ վերնակառոյց բազուկ,
Փոյթ ի փոյթ ճեպեաց, զոյգս աղաւնեաց ընծայ։
Ընծայաբերիմ ես Հաւր, որ զիս ընծայեցոյց,
Վաղ ի վաղ զարթիր արագ»։
Արագ յարուցեալ ծերոյն հիւրասլաց ոտիւք,
Եկեալ մտանէր ի տաճարն, ի գիրկ իւր ընկալեալ զՅիսուս։
— Յիսու՜ս, տղայ մանուկ, Որդի անծերունի Հաւր, փոխ
Հաւր հաշտ կամարար,
Մատամբս աղաչեմ, շրթամբքս պաղատիմ,
«Զիս արձակեա՛ , Տէ՛ր։
Տէ՛ր իմ, Տէր Յիսուս, զոր կապեցեր, այժմ արձակեա,
Նոյն ահա տեսի զհեթանոսաց լոյսդ»։
Լոյսն ի լոլսոյ, գիր թողութեան մեզ ծագեցար,
Որ ընդ ծերունւոյն հայցմամբ
Թո՛ղ մեզ, Տէր, զգիր պարտեաց, հայցմամբ ծնողի քո,
Որ լրմամբ եղեր մեզ թողութեան ամպ։
Ամպ յամարայնոյ, ցաւղ ձիւնանման մեզ ծագեցար,
Տղայ քառասնաւրեայ յայտնեալ մանուկ դու։
Դու ի սրբութեան սրբարան սուրբ,
Սուրբ եւ սրբութեան սիրող,
Սրբեա՛ զմեզ ի մեղաց` կենդանարար քո գալստեամբդ,
Ընդ մեզ Աստուած յայտնեալ,
Փա՜ռք Իսրայէլի՝ ժողովրդեան քում։
Ե. ՏԱՂ ՍՐԲՈՅ ՔԱՌԱՍՆԻՑ ԵՒ ԱՅԼ ՎԿԱՅԻՑ, Ի ԳՐԻԳՈՐԷ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ
Գունդք սուրբ վկայիցն ի սոսկալի պատերազմին,
Հանդիսաւորեալ հասին ի գլուխ ասպարիսին։
Րոպէից պաշտաւն բարենշան երանութեամբ,
Բանաւոր զենմունք ողջակիզեալք աստուածութեան։
Ի կատարածին անտխրական յաւժարութեամբ
Ահագնակոշկոճ ի չարչարանսըն համբերեալք.
Գուն մահու գործեալ սաստկակսկիծ քրտնակայլակն
Խառնեն զարտասուս ընդ վարդագոյն արեանն իւրեանց։
Ողորմ աղետիւ կողկողագին պաղատանաւք
Մաղթանաւք խնդրեն ըզտանջանացըն յաւելուած։
Րաբունիք բարիք անհաւասարք երկրաւորաց,
Բոսորերանգեան վայելչութեամբ արիացեալք։
Ի կիրըս մարմնոյ ի կենակից մեր բնութենէս,
Ելին ի յերկինս խառնեալ ի զաւրս երկնաւորացն.
Երեւելապէս յայտնի քարոզք տիեզերաց,
Տաւնըք հրեշտակաց ի մատենի կենաց գրեալք։
Երանաւետեալք անդ ի վերինն Երուսաղէմ,
Տեսլեամբ զուարճանայք արարողին տիեզերաց.
Րախճանք պերճականք տէրունական մարմնոյն ոսկերք.
աստեղք աշխարհի ի բարձրութեան երկնից տեսեալք.
Գոհաբանութիւն արարողին անմահութեան,
Նախընթացողին միշտ ի խրախոյս նահատակաց։
Սոքաւք հիմնեցան եկեղեցիք ուղղափառաց,
Որոց գլուխ անկեան Արարողին ներգործութիւն
Ամենապարգեւ բաշխեալ մասունս աղաչողաց.
Վերնաքաղաքին որդիք նորոգ նոր Սիովնի։
Յետնումն հատուցման ահեղ աւուրն կենաց միջնորդք
Յանդիման մեծի հրապարակին թագաւորեալք։
Սոքաւք առ ի մէնջ ընկա՛լ զաղաւթս, երկայնամիտ,
Զմերս վասն սոցա, ամենագութ Տէր, փառըք քեզ։
Զ. ՓՈԽ
Ի վեր համբառնամք արդ մաղթանաւք ըզձայնս,
Մըտաւք սըլացեալ մատուցանեմք աղերս`
Քառասնապաճոյճ գումարելոց խըմբից,
Որք Տեառն Աստուծոյ պատարագեալք զենմամբ։
Արբեալք ի գինւոյ իմաստութեանըն Հաւր,
Ջըտեալք ի բոցոյ աստուածային հըրոյն,
Ռահ գործեալ յերկինս իմանալի թեւաւք,
Սըլացեալք ի նոյն ժամանեցին կանխաւ։
Աշխարհի խաչեալք, անմահացեալք ընդ Տեառն,
Որպէս մահակիցք նոյնք եւ կենաց հաղորդք,
Սաստիկ տաժանմամբք ի ջուրս հեղձեալք մարմնով,
Ծովու աշխարհի գերազանցեալ կըրիւք։
Ոսկիանըման եւ հրատեսակ արեամբ
Ներկեալ անդամաւք, վարդի նրման փըթթեալ.
Իիւսեալ միացեալ բազումքն ի մի եղեալ,
Սիրով արարչին որպէս հըրով վառեալ։
Նըշանաւ խաչին սպառազինեալ յաւէտ,
Ամբարձմամբ ի յուսս ըզհետ փըրկչին մըտեալ,
Վարդանման ներկեալ եւ շիկագոյն արեամբ
Ի կարծրատեսակ լըճին ի մէջ գրաւեալ
Կարկառեալ զբազուկս առ համայնիցրն Տէրն,
Լուծանել ըզշունչ դառնագունի աւդոյն.
Արեգակն արդար նոցա արեւ ծագեաց,
Հալելով ըզսառն երկուց մարդոց նոցա։
Յորոց նայելով յելըս գնացիցն եղբարց,
Առ յոտս խոնարհեալ պաղատեսցուք սոցա.
Սառնացեալ մեղաւք անձանց մերոց մաղթել
Հրով Հոգւոյն ծագմամբ զնոյն ի յոգւոց հալել:
Նոցին համաձայն Երրորդութեան երգել,
Եկըրպագութեամբ` փա՜ռք յաւիտեանս. ամէն։
Է. ՏԱՂ ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ Ի ՑԱՐՈԻԹԻԻՆՆ ՂԱԶԱՐՈԻ
Սկզբնազարդ գոյիւ, անայր երբեմն ի նոյն վայրին,
Վայր ճոխ ճեմէին տաւիղ, ամին բերելոյ աւրհաս.
Աւրհաս վաղաւէտ վըճիռ, սէր համբերապատ մահին.
Մահինաբողբոջ ժամին, ժամին ժամանեալ աւուր,
Աւուրք ակնաքթիթ հրաւէր ճարակող ի նոյն ի լրոյն.
Լրոյն անդրէն այժմ միշտ նորոգ, սէր սիրեցելոյ սրտի,
Սէր դիտին ի նոյն դիտին, տաւն յԵրուսաղէմ երթամք։
Երթամ զարթուցանել զՂազար` զայն զչորեքաւրեայ զմեռեալն։
Մեռեալ կենսաբեր մահին.
Մեզ նոր աւետիս` նորանորին գալուստ։
Գալուստ ահեղին աւուր, աւուրք հեղինաւորեալ,
Գայ ի Բեթանիա` չարչարանացն տուն,
Բերեալ Զաւրեղին փառաւք` զաւետիս Մարիամու
Զնոյն եւ Մարթայի` այն սիրելի քերցն։
Քորք քաջահաւատ յուսով ընդ առաջ ելանեն փրկչին,
Երկիր պագանեն ոտից, շրթամբք համբուրեալ հեղուն,
Հեղուն զարտասուս յորդահեղուս վտակ,
Վտակ ի վըտակ խառնեալ յայտաթորելոյ այտից։
— Փրկի՜չ, Տէր Յիսուս Քրիստոս, եթէ աստ էիր դիպեալ
Եղբայրն իմ ոչ էր մեռեալ,
Ե՛կ եւ տե՛ս զաղէտ աղէտակոծ սրտի։
Սրտից ճանապարհ ձայն աղերսագոչ ողբոց.
Ճեմ ցոփինընթաց գերեզմանի դուռն։
— Դո՛ւք բա՛ց արարէք զվէմդ.
Վէմ վիմակառոյց ընդ վիմափոր խմբին։
Զայն կենդանատուն ձայնէր, Ղազա՛ր, եկ արտաքս: փոխ
Արտաքս ելանէր մեռեալն, տայր նոր զաւետիս
Սքանչելահրաշ խըմբիցն.
Խումբս երամ տղայոցն երփնաթերթից ծաղկանց
Ոստինակոտոր արմաւենեաց նոճի.
Փունճ սաւսին սաղարթ ստեղնաշիտակ տընկոցն
Խուռն հազրէվարդին մանուշկաբեր բիւրին։
Բիւր սիրողայնոց ածէր գոյն ծիածանին խառնեալ
խառն ի խուռն ահին, հոյլ ծերունեաց պերճից։
Տերեւ ձիթենեաց տարածանեն ընդ ոտիւք,
Ընդ ոտիւք մաքրողին մաքրինաճեմ հրարփին,
Տաւիղ եռաստռիչ բամբերգայնոց տաւիղ,
Տաւիղապըճիռ` երգ Գալիլեա զուարճից.
Զուարճ գարնանաբոյս նոր Սիովնի ընծայ,
ընծայ երկնայնոյն խիտ սիրամայր պատգամ։
Ծարաւ բաւենոյ ցաւղ փոխանակ նոճից,
Որ զիմս ունելով վերամբառնայ ի փառս։
Մերոյ նմանոյ աննըմանին րոպ,
Րոպ մասնաւորեալ մերունական կերպի։
Էն է ինքն Էէն` ի միշտ Էէն է.
Փա՜ռք փառատուողին այժմ, յաւիտեանս, ամէն։
Էա. ՄԵՂԵԴԻ ՂԱԶԱՐՈՒ ՅԱՐՈՒԹԵԱՆ
Աւետի՜ս Մարիամու,
Նոյն եւ Մարթայի` այն սիրելի քերց.
Քորք, քորք նորախընդիրք յառաջ ելեալ փըրկչին.
— Փըրկի՜չ, Տեր Յիսուս Քրիստոս, թե աստ էիր դիպեալ,
Եղբայրըն մեր ո՛չ մեռանէր:
Ձայն կենդանատուն ձայներ. Ղազարէ՛, եկ արտաքս:
Արտաքս ելանէր մեռեալն, տայր նոր զաւետիս
Սքանչելահրաշ խըմբիցն.
Խումբս երամ տղայոցն երփնաթերթից ծաղկանց
Ոստինակոտոր արմաւենեաց նոճի.
Փունճ սաւսին սաղարթ ստեղնաշիտակ տընկոցն
Բուռն հազրէվարդին մանուշկաբեր բիւրին։
Բիւր սիրողայնոց ածէր գոյն ծիածանին խառնեալ
Խառն ի խուռն ահին, հոյլ ծերունեաց պերճից։
Տերեւ ձիթենեաց տարածանեն ընդ ոտիւք,
Ընդ ոտիւք մաքրողին մաքրինաճեմ հրարփին,
Տաւիղ եռաստռիչ բամբերգայնոց տաւիղ,
Տաւիղ տարածմամբ` երգ Գալիլեա զուարճից.
Զուարճ գարնանաբոյս նոր Սիովնի ընծայ,
Ընծայ երկնայնոյն խիտ սիրամայր պատգամ։
Էն է ինքն Էէն` ի միշտ Էէն է.
Փա՜ռք փառատուողին, փա՜ռք եւ պատիւ միշտ,
Այժմ եւ հանապազ, փա՜ռք յաւիտեանս, ամէն:
Էբ. ՏԱՂ ԳԱԼՍՏԵԱՆ ՏԵԱՌՆ ԱՌ ՂԱԶԱՐ, Ի ԳՐԻԳՈՐ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ
Աւետի՜ս Մարիամու,
Նոյն եւ Մարթայի` այն սիրելի քերց.
Քորք, քորք նորախընդիրք յառաջ ելեալ Փըրկչին.
— Փըրկի՜չ, Տեր Յիսուս Քրիստոս, թե աստ էիր դիպեալ,
Եղբայրըն մեր ո՛չ մեռանէր:
Ե՛կ եւ տե՛ս զաղէտ,
Ե՛կ եւ տե՛ս զաղէտս աղէտակոծ սրտից.
Սրտից ճանապարհ ահեղինաճեմ
Ճեմ ցոփինընթաց գերեզմանին դուռն.
Դուռն վիմակառւյց, հրաման արքունւոյն.
— Դո՛ւք, վե՛ր առէք զվէմդ:
Վէմ արթնաչեայ` մեզ նոր աւետիք,
Աւետաւոր տեսիլ,
Տեսիլ զարմանալի
Զարմանք սքանչելիք
Սքանչելագործ խմբից:
Ը. ՏԱՂ Ի ՅԱՐՈՒԹԻՒՆՆ ՂԱԶԱՐՈՒ, ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅՆ ԱՍԱՑԵԱԼ
Էն նորոյ նորին ը նոյն նիւթ,
Նիւթէականին էնն յանէից գոյ.
Գոլն յոչէից եղաւորեալ տիպ,
Տիպ երանութեան ներընդունակ ներ։
Ներ ներբողական նուաստատիպ կերպ,
Կերպ երամաղին եւ ցուցանի շուք.
Շուք տարրաշշոյ զեղ մէջ ասոյ զկէտ,
Կէտ կատարելոց կցորդակցեալ եւ էակցեալ մէտ։
Մէտ տաղերամին ձայնաստեղծեալ եբրայական տղայք,
Տղայք գովասանական համանգամայն ձիթաստանեան
Ոստազուարճ երգ։
Երգ ովսաննայաբեր արքայաճեմ ռահ,
Ռահ արքայաճեմ ձորձածածուկ ծիածանին գնացք։
Գնացք լուսաշաւիղ, յաւանակաւ եկք,
Եկք հրէակոյտ ծերաժողով` առբերելով արմաւենեաց ոստ։
Ոստս արմաւենեաց վերատուելում պարգեւողին փա՜ռք,
Փա՜ռըք բազմելոյն վերայ իշոյ շնորհազարդեալ
Գերափառեալ մտրուկ։
Մտրուկ հանդերձ իշովն ի Սաբաւաւթ զաւրելոյին բան,
Բանն յնորհաւէտ կառավարեան լեռնաթափեան
յԵրուսաղէմ գայր։
Գայր նախաշաւիղ Տեառն ընդունակ Բեթանիա եղեւ.
Եղեւ խանդագորով սըրտաճմլիկ Մարիամանց
Եղբայրական գութ։
Գութն մեռելոյն չափ արտասուաց մեսիատես
Աղերսաւոր քորք.
Քորք նորախնդիր արտաշնչեալ արտաբերեալ
Զերիզապարգեւ։
Պարգեւ, զանբանողին դարձուցանէր զդին.
Դին դիապատեալ հոգեզգեստեալ կեանս կոչողին
Նորատուելում կնիք:
Կնիք մահու լուծան դժոխայնոց կիրք.
Կիրք չընչին տուողին ի հոյակապ ժողովն.
Ժողովք եբրայական հոյլըք բիւրուց
Երգաբանեն փա՜ռք.
Փա՜ռըք լուսատուին այժմ յաւիտեա՜նս. ամէն։
Թ. ՏԱՂ ՅԱՐՈԻԹԵԱՆ, ՆԱՐԵԿԱՅ ՈԳԵԱԼ
Անուն անեղին Էին Աստուած է.
Է միշտ յէութեան յանհասութեան նոյն։
Նոյն ինքն է նըման, նոյն մի եւ նոյն մի.
Մի ոմն ի յէից անդրէն ի նոյն թիւ:
Թիւ միշտ եռակի եզեռակի փա՜ռք.
Փա՜ռք իմ դիմառից էից գոյէից գունդ։
Գունդ տրամք երամից կայք յանուրեք վայր.
Վայր համբից բիւրից աւր սահմանեալ գետ։
Գետ քառանիւթեայք պաղպաջ երկնի փայլ փայլ.
Փայլք փաղփինատար Աստուած անծայրենի լոյս:
Լոյս գերազանցիկ երկնաշաւիղ ռահ.
Ռահ արքունաճեմ վերայ ծովու քայլ.
Քայլ վէմ շարժելով տեղիարան նիստ.
Նիստ արքունաճեմ անապատի տաւթ։
Տաւթ ի ծարաւուտ երկրի երկին կոյս.
Կոյս արդիւնալուր սիրասնունդ սէր։
Սէր հարկաւորեալ կամից կատար կամ.
Կամ ժամին հասեալ պատերազմի աւր։
Աւր պարզ եւ թերի աւր մի յայտնի Տեառն.
Տեառնագիր հրաման` ես բարձրանամ դէտ։
Դէտ իմ դիտանոց դէմ հարաւոյ ճեմ.
Ճեմ պատմուճանի բոսորայնոյ գոյն։
Գոյն ներկեալ արեամբ աղբիւր բղխեալ կող.
Կողիմնապատիր պարտեաց յառաջաձայն.
Զայն տուք դստերացըդ Սիոնի. Զի՞ լայք.
Զի լայք ու աւաղէք, պըսակ` ի գլուխ իմ։
Իմ վարսս անձրեւով, քաղցրիկ ցաւղով լի.
Լի ու լրումնաւրէն զիս պըսակեաց մայր իմ։
Մայր իմ հետեւող ժամադրողին աւր.
Աւր երիցաւրեայ ես տապանի դնիմ։
Դնիմ դէմ դըժոխոց աւարողին բուռն.
Բուռըն զաւրութեամբ Զաւրեղինին զաւր.
Ջաւր Զաւրեղինին զաւրինահաս գունդ,
Գունդ նըւաստախումբ աւետաբեր յոյս։
Յոյս յուսաբերին ժամայն հասէք լեառն,
Լեաոըն Գալիլեա` անդ տեսանէք զՏէր։
Տէր յարեաւ` կանայք գան ի հանդէս փոյթ,
Փոյթ պատմեալ իմոյ պետրոսեան րամին.
Երամք երամից ձեզ երանեն միշտ,
Միշտ ձեզ երանեն զի Տէր յարեաւ այսաւր։
Այսաւր Տէր յարեաւ, փառք յարութեանն Տեառն.
Տեառն գոհութիւն, փա՜ռք եւ պատիւ միշտ յաւիտեան։
Ժ. ՓՈԽ
Սեաւ եմ, գեղեցիկ,
Դուստր Եւայի Երուսաղէմ.
Ահա նա՛, հարսն իմ ցանկալի՜
Սիրով կապեալ ընդ փեսային։
Նման է եղբաւրորդին իմ այծեմանց
Որթուց եղանց.
Ահա նա՛, ձայն եղբաւրորդւոյն
Խանդաղատեալ սիրով լըցեալ։
Ե՛կ, իմ սիրելի,
Ե՛կ մերձաւոր հարսնուհի
Ահա նա՛, խայտայր, «Խնծորով զիս պատեցէք
Տարեալ մուծէք ի տուն գինւոյ»։
Աչք իւր` աղաւնոյ,
Թեւ` լար կարմիր ` մանեակ` ոսկւոյ.
Ահա նա՛, լեառն կնդրկի.
Հոտ նարդոսի եւ զմռսի։
Գեղ էր գովելի
Մանուկ անհաս անժամանակ.
Ահա նա՛, լեառն դիտարան,
Շուշան հովտաց, ծաղիկ դաշտաց։
Դասք մարգարէիցն
Երգեն ի յայն բլրին վերայ.
«Ահա նա՛, հին աւուրցն Աստուած,
Է մանկացեալ, մարմին զգեցեալ»:
Որդիք Սիոնի,
Ելէ՛ք, տեսէ՛ք ի Բեթղահէմ.
Ահա, ելէ՛ք դուք ի յայրին,
Երկիր պագէք թագաւորին։
Ընդ հովիւսն երգեցէք,
Եւ ընդ մոգուցն երկիր պագէք.
Ահա զոսկին թագաւորին,
Զխունկն` Աստուծոյ Հաւր միայնոյ:
Որում փա՜ռք եւ գոհութիւն
Եւ հանապազ փառատրութիւն.
Յաւիտեանս յաւիտենից
Քրիստոս աւրհնեալ ի համայնից։
ԺԱ. ՏԱՂ ՅԱՐՈԻԹԵԱՆ,ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅՆ ԱՍԱՑԵԱԼ
ԺԱ. ՏԱՂ ՅԱՐՈԻԹԵԱՆ, ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅՆ ԱՍԱՑԵԱԼ
Սէր յառաւաւտէ,
Սէր յառաւաւտէ ճեմեալ
Իւր անձուկ ծագմամբ;
Ծագմանն արեւելք,
Ծագմանն արեւելք անուն
Այն արուսեկին։
Մի՞թէ յայն ի վայր,
Մի՞թէ յայն ի վայր վայրի
Տաւիղ տարածեալ.
Կամ սիրոյ շրջան,
Կամ սիրոյ շրջան առեալ
Աստեղբք բոլորեալ։
Նա ծով վաղընթաց,
Նա ծով վաղընթաց ածեալ
Դուռն արեւելեան.
Ծայրարձակ լերանց,
Ծայրարձակ լերանց բարձանց
Ցաւղ տարածանէր։
Արեւմըտենի,
Արեւմըտենի սեռի
Լրմամբ միացեալ,
Աղերս ձայնաղի,
Աղերս ձայնաղի առնէր
Ի ծայրս արեւու։
Ի զարդ շաւիղից,
Ի զարդ շաւիղից փայլեալ
Ոսկէթել շողից,
Շող երփն առ երփին,
Շող երփն առ երփին փողով
Հովիտ շուշանի։
Զարդ փայլենազարդ,
Զարդ փայլենազարդ փայլից
Գայր յարեւելից.
«Մի՛ դու նուաղենար,
Մի՛ դու նուաղենար, լուսի՛ն
Զարդ գիշերայնոյ։
Ես սիրոյ պատգամ,
Ես սիրոյ պատգամ ունիմ,
Գիր ողջունաբեր»
Լերին նմանեալ հովիտ,
Լերին նմանեալ հովիտ
Սէր եղբաւրորդւոյն։
Վարսս մանր անձրեւով,
Վարսս մանր անձրեւով լցեալ,
Յեռմամբ մարգարտով,
Գանգուր սոկէփող,
Գանգուր ոսկէփող կիտուած
Սափիրանափայլ։
Ի մէջ բուրաստանաց,
Ի մէջ բուրաստանաց վարդից
Հիւթ առ հիւթ թերթից,
Թերթ վարդին ի սաւս,
Թերթ վարդին ի սաւս վարդի
Ի փայտս անտառից։
Հարաւ քաղցրասիգ,
Հարաւ քաղցրասիգ շնչէր
Ծով ծաւեալ ի նոյն
Այծեման նման դառնայր,
Այծեման նման դառնայր
Խնկաբեր լերանց։
Զանուշահոտութիւն,
Զանուշահոտութիւն խնկոց
Ի մէջ տարածէր,
Եղնորթու նման,
Եղնորթու նման հանգչէր,
Ընդ քրքմաւք տաւաղէր։
Վիմին հովանեաւ,
Վիմին հովանեաւ գտի
Ի ծովուն յալիս,
Ի միջաւրէի,
Ի միջաւրէի գտի՝
Խանդակաթ սիրով
Բարձր ի վեր դիտին,
Բարձր ի վեր դիտին ննջէր
Ընդդէմ Փառանու,
Խայտար խնծորով սիրոյ,
Խաղ առնէր ի վայր։
Խաղալով դառնայր,
Խաղալով դառնայր եւ գայր
Ըզսէր իւր յայտնէր։
ԺԲ. ՏԱՂ ՀԱՄԲԱՐՁՄԱՆՆ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ԱՍՏՈՒԾՈՅ, ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ ԱՍԱՑԵԱԼ
Էն` ի միշտ Էէն անեղապէս ծնունդ
Ծածկեալըն յանքնին ծոցոյ,
Ծագեալ ի Հաւրէ լուսոյ` աշխարհի լոյս։
Լոյսըն զիւրական ստեղծեալըն տիպ.
Պատկեր տպաւորեալ լուսոյն,
Ծածկոյթ հողանիւթ արփիական կերպին։
Կերպարանին Հաւր առեալ ըզմերս,
Ծնեալն տնաւրինաբար մարմնով,
Խաչիւ եւ արեամբ ազատելով զբնութիւնս։
Զբնութիւնս վայր անկեալ նորոգ չարութեամբն իւրով
Ընդ իւր վերյարուցեալ փառաւք
Վեհից գերագոյն նստոյց յաթոռ փառաց։
Փառաց թագաւորն հարեալ ըզպատերազմ,
Ըզգերողին առեալ զաւար,
Ի բարձունս ելեալ` բաշխեաց պարգեւս մարդկան։
Մարդկային մարմնով, ի գոյն արեան`
ԸզՏէր անմարմնական տեսեալ զուարթնոց,
ընկեր առ ընկեր հարցեալ` թէ` ո՞վ իցէ:
Ո՞վ է սա, դիմեալ գայ յԵդովմայ
Կարմրաձորձ ի բոսորայ,
Գեղեցիկ պճնեալ աստուածազարդ լուսով։
Լոյսըն հրեղինացըն ծանուցեալ բանիւ
Բուռն իմոյ զաւրութեամբ վանեալ
Զհըզաւրըն կարծեալ արդարութեամբ յերկրի։
Զերկնային գունոյ պատմուճանին ըզտարակոյս
Դարձեալ լուծանել հարցեալ.
— Զի՞ կարմիր հանդերձ քո` ըստ լի կոխեալ հնձան։
— Հնձան ի խաչին հարեալ, – ասէ, –
Կոխեցի զթշնամին կենաց,
Յերկիր ըզմեղաց հեղեալ ըզմաղձ նորա։
Նոր անդրէն ի նոյն հարցաբանեալ վեհիցն.
— Զի՞ այդ վէրք ի ձեռըս քո,
Որով ի հողոյ ստեղծեր զպատկեր քո, Տէ՛ր:
Տէրն զիւրականս ազդեալ բարեկամացն զկիրս`
— Զոր վիրաւորեալ եղէ
Ի տան սիրելւոյ Իսրայէլեան դասուն։
Դասուց հրեշտակացըն ծանուցեալ, թէ` ո՞վ.
Առ գերագոյն կայիցըն հոյլս
Աղաղակելով գոչեն` Բացէ՛ք ըզդրունս:
Դրունք յաւիտենից փակեալ յերկինս,
Այսաւր վեր համբարձցին հիմամբք,
Եւ մտցէ ի փառս փառաւք եկեալ արքայ:
Արքայն երկնաւոր մտեալ յերկինս երկնից,
Յորում էր ի սկզբան նոյն միշտ
Ի գիրկս հայրենի Հոգւոյն սիրով պատիւ։
Պատիւ ի Հաւրէ նստեալ յաջմէ իւրմէ,
Մինչեւ զթշնամին ի սպառ
Յապագայցն աւուր ներքոյ դիցէ ոտից։
Ոտից թշնամւոյն բնութիւնս եղեալ ներքոյ`
Նստի քրովբէից յաթոռ,
Ի յերկնաւորացն երկրպագի յաւէտ։
Յաւէտ ցընծութիւն հողեղէնացս այսաւր
Անճառ փառաց գոլով հաղորդ,
Ընդ Հաւր նստելով առեալն ի մէնջ Որդւոյ։
Որդւոյդ միածնի երկրպագեմք եւ մեք
Ընդ մետասան ընտրեալ դասուն,
Հայցելով ի քէն զաւետաբեր հոգիդ։
Հոգի քո բարի առաջնորդեսցէ մեզ`
Առ քեզ վերաբերիլ հոգւով,
Վերելս ի սրտի դնել տրտմական հովտէս։
Հովտէս լուծանել կենաց.
Յահեղ քում գալստեանդ աւուր
Առ Հայր վերացո ըզմեզ լրմամբ սիրոյ։
Սիրելի սիրոյդ աջ ընդ աջմէ բազմեալ,
Հայցեա՛ ընդ անդամոցս գլուխ
Միանալ ընդ քեզ, քեւ ընդ սիրոյ Հաւր եւ Հոգւոյդ։
ԶՀոգիդ կենարար առ ի Հաւրէ բղխումն,
Շնորհեա՛ քո բանաւոր Հաւտիս `
Ըստ փոքուն հաւտի ի վերնատունն սուրբ։
Ի սըրբարանիդ վեր համբարձեալ սուրբ
Ի ձայն փողոյ երգեմք քեզ զերգս `
Ընդ սերովբէիցն երեքսըրբեանըդ սուրբ։
Սուրբ Երրորդութեանդ արժանասցուք լինել
Քընար միշտ հոգեւոր հնչմանց
Յայժմուս եւ յաւէտ երգել զփառս յաւիտենից։
ԺԳ. ՏԱՂ ՀԱՄԲԱՐՁՄԱՆ,Ի ԳՐԻԳՈՐ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅՆ
ԺԳ. ՏԱՂ ՀԱՄԲԱՐՁՄԱՆ, Ի ԳՐԻԳՈՐ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅՆ
Էն Էին անէին
Եղանի էակ եղելի` անեղիցն աներբից.
Յաւիտեանս անհաս իմանի անկէտ այժմուս հասու.
Ծոցածագենի ձագումն ծիր մշտածաւալ անփոխ։
Մինն յԷից զարմից յերազգայից,
Համագոյ շաւիղ ոտից ընթաց։
Ես էին նըման աննմանին իմոյ զիմն առեալ
Առից պատճառ բերեալ վերամբարձ երկնից աւդոց,
Մատինայաւրին պատկեր ի նոյն տիպ զարդարեալ
Վեհ երագընթաց շաւիղ կամ ել ի նա գոյ,
Տաղաւար եղեւ առ Կոյսն, առաքողին կամք պարտեաց.
Ընդունակ ժամու, եհաս, ահա ժամ կատարման:
Ի խաչ բարձրանալ դիտին առ Հայր Համբարձումն,
Ամբարձ յերամից յերազգայից վերասլացիկ սա զարմացմամբ:
Թեւատրոհաթեւ շառաչմամբ բոյլ հիւթ ճոխարան դասուց
Մի առ մի հրաւէր` Փո՛յթ յասպարէզ մատիք։
Ո՞վ է սա սաստիկաշունչ բոսորաերփնազարդեալ.
— Սա այն թագաւորն է քաջ կորովաբար ի պատերազմէ եկեալ։
Ի վեր համբարձէք, իշխա՛նք, ըզդրունս` առ Հայր զաւետիս
Պատմեալ.
Ահա սիրելի քո սիրեցելոյ սրտիդ, զոր վկայեցեր`
Դա սիրելի Որդի:
Ի գիրկս հայրենի նստեալ ի համբոյր սրբութեան
Սուրբ Հոգին սիրով պատուեալ, զիմ գնդին զհետ
Պարգեւս քեզ պարտ է լնուլ անսուտ խոստմանց պարտիս.
«Ընդ ձեզ եմ յաւիտեանս»։
ԺԴ. ՓՈԽ
Այն, ը՜, փոքրիկ հաւտին տրտմեալ,
Վտակս արտասուաց բղխեալ,
Այն, ը՜, սակաւ, գնդին
Ողորմ աւաղիկ աղէտ,
Զաչս ի վեր համբարձեալ յերկինս.
— Որ ես, ը՜, Հայր որբոց յուսով,
Ո՞ւմ յանձն արարեր ըզմեզ,
Տարակոյս բաժին է մեր։
Յիշեա՛, յիշեա՛ , մի՛ մոռանար,
Սէր խոստացար անսուտ բանիւ,
Ընդ մեզ լինել զաւուրս կենաց
Մինչ ի կատարած երկրին։
ԺԵ. ՏԱՂ ՍՈՒՐԲ ՀՈԳՒՈՅՆ ԳԱԼՍՏԵԱՆ, ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ
Յանկարծահնչեաց հայրաշարժ բղխումն
Հրահոսավտակ բոցաշաւիղ եռանդն. որոյ դրանդն ի յերկնից
Հողմահնչեաց բոց ի բոցատիպ խուռնամանուած լեզուացն։
Ի ձայն բիւրակերպ` աւդինատիպ լրումն ,
Աւետաքարոզ` տրտմականաց դասուց ,
Պետրոսեան երամ` հրաւիրողակ բարեաց։
Հրով մաքրողին վեր առաքեմք
Իննաբար երդ ի նա մէտ`
Եւթնաղի շնորհաց Հոգւոյն Սրբոյ`
Հոգի Հաւր, ելումն նոյնատիպ դիմաց։
Հոգի Աստուծոյ, Հոգի զաւրութեան, հոգի հեզութեան,
Հոգի գիտութեան, իմաստութեան, հոգի խորհրդոյ եւ հանճարոյ։
Մի` իմոյ եւ զիս մի՛ դատապարտեր
Զքո ձեռին շինեալ տաճարս. յիս աւթեվանեա,
Քո կամելդ գործ է կատարեալ։
Կամեցող բարեաց, բարեգործեա՛ յիս` ի բազմամեղս,
Երգել երգենից պատիւ միշտ էականիդ` կամաւ քո,
Եւ զիս վերնորոգեա ի փառս։
ԺԶ. ՏԱՂ ԵԿԵՂԵՑԻՈ8,ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ ԱՍԱՑԵԱԼ
ԺԶ. ՏԱՂ ԵԿԵՂԵՑԻՈ8, ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ ԱՍԱՑԵԱԼ
Երկինքն ի յերկիրս եւ երկիրս ի յերկինքն,
Վայրէջք ի խոնարհ, եւ վերելք ի բարձունս.
Երկին նոր, երկին լոյս արփազարդեալ,
Վերին աւետիքն ի յերկիր ծաւալին:
Գուշակք ի յէից եւթնատես միակին,
Խորհուրդն եթերեան նոյն ի թեւըս հողմոց.
Ծանոյց տեսանողն ի յերկուց թռուցելոցն,
Հարսինըք` կանայք արծուաթռիչք սրընթացք,
Եւ հողմք` ի չորից վեր ի յաւդն ամբառնան։
Եւ յայն քաոադեան գետըն վտակք բղխենայր,
Հոսէր, իջանէր անդր ի ծովն առաջին,
Խաղայր, ծաւալէր անդր ի ծովն, որ յետոյ։
Ծովուն առաջնոյ անդր` երամք աղաւնեաց,
Ծովով երկրորդի` ձագք արեամբ թաթաւին.
Ծաւալ ծով ծիծաղ քաղցր աւդով շարժենայր,
Շարժէր սաբայեան` ի կղզիս կընդըրկի:
Ամբակ շափիղայ Տեառն յայգին Կեդրոնի.
Ի խաղրս գետոց հրով վառեալ բուրաստան,
Եւ անդ մակաղին երամակքըն Գեփայ,
Նոճիւն սարդենայ փա՜ռք պատիւ Կարմեղայ։
ԺԷ. ՓՈԽ
Հաւո՜ւն հաւո՜ւն արթնացեալ, դիտելով զհեթանոսս`
Ձայնէ՜ր, ձայնէ՜ր, տատրակին, սիրասնունդ սիրելւոյն.
— Դարձի՛ր, դարձի՛ր սոմնացիդ ընդ վիմին հովանեաւ.
Ե՛կ, հարսնուհիդ ի լերանց ընծուց ի դաշտաց այծեմանց.
Եկեա՜լ եկեա՜լ տաւաղին յԵփրայիմ Բեթելին։
Ելեա՜լ ելեա՜լ յասպարէզս ի յայգին Կեդրոնի։
Հնձա՜ն, հնձա՜ն կոխելով գոյն ի գոյն բոսորի։
Արկեա՜լ, արկեա՜լ փայտ ի հաց, ըզզենլիս իւր զենեալ։
Խառնեա՜լ, խառնեա՜լ ի գինի զխառնելիս անուշից,
Բաժա՜կ, բաժա՜կ մատուցաւ ի հրաւէր հարսանեաց։
Հրաւէ՜ր, հրաւէ՜ր հարսանեաց, Եկայք, նոր ժողովուրդք.
Կերա՜յք, կերա՜յք յիմ հացէս եւ արբէք զիմ գինիս։,
Զի կեցջիք յանըսպառ յանվախճան յաւիտեան:
ԺԸ. ՏԱՂ ՎԱՐԴԱՎԱՌԻՆ, Ի ԳՐԻԳՈՐԷ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅՆ
Գոհար վարդըն վառ առեալ
Ի վեհից վարսիցն արփենից.
Ի վեր ի վերայ վարսից
Ծաւալէր ծաղիկ ծովային։
Ի համատարած ծովէն
Պղպջէր գոյնըն այն ծաղկին,
Երփին երփնունակ ծաղկին
Շողշողէր պըտուղն ի ճղին։ ՛
Քրքում վակասիր պտուղն
Սնանէր խուռըն տերեւով.
Տերեւն տաւիղ տուողին
Զոր երգէր Դաւիթ հրաշալին։
Ի փունջ խուռներամ վարդից
գոյնզգոյն ծաղկունք ծաղկեցան։
Այդ սաւս ու տաւսախ ծառերդ
Վարդագոյն ոստս արձակեցին։
Այդ նոճ ու բողբոջ ասրաւսդ,
Զարդ առեալ վարդըն շուշանին.
Շուշանըն շողէր յովտին
Շողշողէր դէմ արեգականն,
Այն հիւսիսային հաւէն,
Հով հարեալ գոհար շուշանին,
Յայն հարաւային լեռնէն,
Քաղցր աւդով ցաւղէր շուշանին։
Շուշանն շաղով լցեալ
Շող շաղով եւ շար մարգարտով,
Ծաղկունքդ ամէն շաղ առին,
Շաղն` յամպէն, ամպն` յարեգակնէն,
Աստեղքդ ամէն շուրջ առին,
Դէմ լուսնին` գունգ-գունդ բոլորին,
Գունդ-գունդ խաչաձեւ գնդակ,
Յաւրինուած երկնից շուրջանակ։
Փա՜ռք Հաւր եւ Որդւոյն յաւէտ,
Սուրբ Հոգւոյն այժմ եւ յաւիտեանս։
ԺԹ. ՏԱՂ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ, Ի ԳՐԻԳՈՐԷ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ
Երգ զարմանալի, երգ շարժվարժենի
Տեղի եղեր բարեկերտին,
Խորհուրդ, խորհուրդ համերամ,
Զարդ երամից, զարդ։
Նոճ ի նոճ յեռ ի սափոր եղեգնատնկոյն,
Մատնաւրինաւրէն, նշդարենի ռահ։
Յունիցն նրբենից ի մի կից կամար,
Նէճեմ, թէ նէճեմ մէջաւրէի ժամ։
Աչքն ծո՜վ ի ծո՜վ ծիծաղախիտ
Ծաւալանայր յառաւաւտուն`
Երկու փայլակնաձեւ արեգական նման.
Շողն ի շմաթէն իջեալ յառաւաւտէ լոյս:
Յայտէն նռնենի սարդիատունկ գեղաշիտակ ծայրից ծաղկանց.
Որոյ սիւնն ի սրտին նուսխայաւրէն կարկաջահոս սաթբերունի սէր:
Ձեռացն եղիշոյ կամարակապ կապէր.
Ատիճա՜ղ- պատիճա՜ղ, ստղի-հտղի հուռն։
Հոսէր զելեւելսն ընդ միմեանս,
Հանդարտիկ խաղայր, թէկնիթեկին ճեմ։
Բերանն երկթերթ, վարդն ի շրթանց կաթէր.
Լեզուին շարժողին քաղցրերգանայր տաւիղն։
Ի ծամին խեղեփին հազրէ
Զ՚ի նոյն հեր հոգիազգեստեալ գեղն ի գինւոյն գոյն։
Վարսիցն երամից զարդ, երամից զարդ
Ոլորս են առեալ եռահիւսակն բոլորեալ զայտիւք։
Ծոցն լուսափայլ, կարմիր վարդով լցեալ.
Ծղիքն ծիրանի` մանուշակի հոյլք.
Խնկեալ ի կնդրկէ բուրուառ` հրով աստուածայնով լցեալ.
Ձայն քաղցրանուագ, որ ի նմանէ հնչէր։
Գեղեցիկ պատմուճանաւն զարդարեալ էր,
Ի կապուտոյ, ի ծիրանոյ, ի բեհեզոյ, ի յորդանէ,
Ոսկեշողէր գոյնն։
Գաւտին` արծաթափայլ ոսկէտտուն, կամարակապ
Յականց, շափիւղայ, մանրամասին յաւրինուածաւք կապտեալ։
Անձինն ի շարժել մարգարտափայլ գեղովն,
Ոտիցն ի քայլել` լոյսն ի կաթիլ առնոյր։
Այն թագաւորին, այն նորածին փրկչին,
Զքեզ պսակողին` փա՜ռք յաւիտեանս. ամէն։
ԺԹա. ՄԵՂԵԴԻ ԾՆՆԴԵԱՆ, Ի ԳՐԻԳՈՐԷ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ
Երգ զարմանալի, երգ շարժվարժենի
Տեղի եղեր բարեկերտին:
Խորհուրդ, խորհուրդ համերամ,
Զարդ երամից, զարդ։
Նոճ ի նոճ յեռից սափոր եղեգնաշէն տնկոյն,
Մատնաւրինաւրէն, նշդարենի ռահ։
Յունիցն նրբենից կից ի մի կից կամար,
Նէճեմ, թէ նէճեմ մէջաւրէի ժամ։
Տաղ ազնիւ, Նարեկացւոյ է
Աչքն ծո՜վ ի ծո՜վ ծիծաղախիտ ծաւալանայր յառաւաւտուն`
Երկու փայլակնաձեւ արեգական նման.
Շողն ի ժմին իջեալ յառաւաւտէ լոյս:
Վարսիցն երամից զարդ, երամից զարդ
Ոլորս են առեալ եռահիւսակն բոլորեալ զայտիւք։
Յայտէն նռնենի գեղաշիտակ ծայրից ծաղկանց.
Որոյ սիւնն ի սրտին նուսխայաւրէն կարկաջայր:
Ձեռացն եղիշոյ կամարակապ կապէր.
Ատիճա՜ղ- պատիճա՜ղ, ստղի-խտղի երգով.
Հոսէր զելեւելսն ընդ միմեանս,
Հանդարտիկ խաղայր, թէկնիթեկին ճեմէր։
Բերանն երկթերթի, վարդն ի շրթանց կաթէր.
Լեզուին շարժողին քաղցրերգանայր տաւիղն։
Ծոցն լուսափայլ, կարմիր վարդով լցեալ.
Ծղիքն ծիրանի` մանուշակի հոյլք.
Խնկեալ ի կնդրկէ բուրուառ` հրով աստուածայնով լցեալ.
Ձայն քաղցրանուագ, որ ի նմանէ հնչէր։
Գեղեցիկ պատմուճանաւն զարդարեալ էր,
Ի կապուտոյ, ի ծիրանոյ, ի բեհեզոյ, ի յորդանէ,
Ոսկեշողէր գոյնն։
Գաւտին` արծաթափայլ, ոսկէտտուն, կամարակապ յականց,
Յականց շափիւղայ, մանրամասին յաւրինուածով պճնեալ։
Անձինն ի շարժել մարգարտափայլ գեղովն,
Ոտիցն ի գնալ` լոյսն ի կաթիլ առնոյր։
Այն թագաւորին, այն նորածին փրկչին,
զքեզ պսակողին` փա՜ռք յաւիտեանս. ամէն։
Ի. ՏԱՂ ԵԿԵՂԵՑԻՈՅ, ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ
Յառաջ քան շարժիցն՜ աներբ էիցըն կայք
Աւրէն խորհրդոյ եւ հրաւիրող բարեաց.
Բանին վեր առեալ իմաստութեամբ կազմեալ,
Զերբիցն եղանիւր եթերական կամաւ
Անճարիցըն ճարն ճարտարապետեալ եռահիւսակ զարդիւք,
Խաղացմամբ ի վայր գա՜յր հասանէր աւուրբք։
Յիմաստնահաւրէն` շառաւիղէն Դաւթի
Սողոմոն արքայն, մեծ քերական պերճիւք
Զարդարեալ ըզսա վայելալից փառաւք։
Վէմս ի սմա կանգնեալ եւթն աղաւնւոյ աչաւք
Թագիւ թագ կապեալ խիտ խորանի ակամբ։
Հաւ պերճաբարոյ ցոփինաճեմ
Սեգ առեալ ի խաղ` այն սիրամարգն ասէր
— Ո՞վ է համբարձեալ զպարանոցն իւր յաւդս։
Ես հապա ի բաց, ես հապա ի բաց գնամ`
յիմ յաշխատացեալ յալեւորէն եկեալ։
Արփիատեսիլ ճառագայթիւք փայլեալ
Ծիր ի ծիրայնւոյ վառի վառեալ ըզդէմս։
Թեւական նման, արեգական նըման,
Կաթուած գեղեցիկ ի քեզ կաթէ զըմուռ։
Գեղեցկապաճոյճ մեզ քաւարան կազմեալ
Եթերանըման կամարակապ զարդիւք։
Չորիւք հիւսակաւք հրաշազարդեալ սեղան
Կանգնեալ քառանկիւն զարմանասքանչ հրաշիւք։
Ի քեզ է բազմեալ թագաւորաց արքայն,
Որում ոչ բաւեն երկինք անբաւ բանին։
Բաշխէ զփրկաւէտ զկենդանարար զմարմինն,
Սուրբ զանմահարար զանապական արիւնն։
Ակումբ են առեալ զքեւ. երկնային զաւրացն,
Ահիւ սարսափմամբ ծածկեն ըզդէմս իւրեանց։
Փառս ի վեր երգեն եղանակաւ ձայնիւ
Բանիւ հաստողին առ հասարակ էիցս։
Քրիստոսի փրկչին` պըսակողին ըզքեզ`
Վայելէ պատիւ, փա՜ռք յաւիտեանս. ամէն։
ԻԱ. ՏԱՂ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉԻՆ, Ի ԳՐԻԳՈՐԷ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ
Ես ձայն զառիւծուն ասեմ`
Որ գոչէր ի քառաթեւին,
Ի քառաթեւին գոչէր,
Ձայն առնէր ի սանդարամետսն։
Սանդարամետն այն ի դող եղեալ
Սասանիւր ի ձայնէն ահեղ։
Ահեղ ձայնս, որ ես լըւայ,
Սա քակէ զամուրս, որ ունիմ։
Զամուրս իմ քակել կամի,
Գերելոցն առնել գերէդարձ։
Գերեացն երանի ասեմ`
Որ եղեն ի յառն առիւծուն,
Ի յառն Առիւձուն եղեն`
Այլ չունին ակըն տանջելոյ,
Ակն տանջելոյ չունին,
Ակն ունին անանց պըսակին,
Պսակ բոլորեալ առնուն
Յառիւծէն` յանմահ արքայէն.
Փա՜ռըս փրկողին տացուք,
Որ փրկեաց զգերեալսն ի բանտէն։
Գանձեր
ԻԲ. ՔԱՐՈԶ Ի ՍՈԻՐԲ ԾՆՈՒՆԴՆ ԵԻ Ի ՄԿՐՏՈԻԹԻԻՆՆ
Գանձ անապական, ծածկեալ մեծութիւն,
Ահաւոր, անիմանալի խորհուրդ` երեւեալ յերկրի, սո՛ւրբ Աստուածածին.
Զանհասանելի Բանն Աստուած
Բնաւորաբար ի քեզ կրեցեր եւ ծնար փրկիչ աշխարհի`
Բառնալով ի գիրկս քո կաթնասուն,
Որ երեւեցաւ այսաւր ի ցնծութիւն ազգի մարդկան,
Ազատելով զառաջինն Ադամ ի յանիծիցն առաջնոյ,
Ուստի եւ զնախամաւրն Եւայի լուծանելով զկնիք դատապարտութեան,
Ծնանելով զՈրդին միածին.
Արդ, բարեխաւսեա՛ առ Քրիստոս թագաւորն`
Հասանել մեզ ի յաւգնութիւն, աղաչեմք։
Րաբուն ճշմարիտ, լուսոյ թագաւոր, անեղ եւ անսկիզբն.
Անբաժանելի զաւրութիւն, անքակ միութիւն,
Զոր իսկապէս անտանելի զաւրութեամբ յորովայնի քում կրեցեր,
Զոր ոչ բոցակիզեաց հուր աստուածութեանն։
Մորենի անկիզելի, բարձող մեղաց, լուծիչ յանցանաց,
Սո՛ւրբ Աստուածածին.
Այսաւր յայրին ընծայեալ եւ ի մոգուցն երկրպագեալ,
Որք զընծայս մատուցին աստուածութեանն խորհրդոյ,
Հովուացն յայտնեալ եւ ի խանձարուրս պատեալ,
Ընդ դասս երջանիկ զաւրացն երգակցեալ հողեղէնքս
«Փա՜ռք ի բարձունս». ասելով ծնիցելոյդ ի քէն
ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Արդ, բարեխաւսեա՛ առ Քրիստոս թագաւորն`
Հասանել մեզ ի յաւգնութիւն, աղաչեմք։
Ի զաւրս վերինս երգաբանեալ յանմարմնոց հրեշտակաց,
Զաւետիս բերեալ Գաբրիէլի հրեշտակապետին.
— Ուրախ լեր, բերկրեալ, Տէր ընդ քեզ, անհարսնացեալդ
ի կանայս.
Այսաւր արեւելք եղեր ծագմամբ արեգականն արդարութեան,
Ծագելով զլոյս աստուածգիտութեան.
Ի սիրտս լսողաց փառաբանչաց սրբոյ Երրորդութեան
Անմատոյց լուսոյդ երկրպագեմք,
Որ ծնար ուրախութիւն տիեզերաց` զՔրիստոս Աստուած, ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Արդ, բարեխաւսեա՛ առ Քրիստոս թագաւորն`
Հասանել մեզ ի յաւգնութիւն, աղաչեմք։
Գովեալ ակն պատուական, սո՛ւրբ Աստուածածին,
Որ յորովայնի քում կրեցեր զբանն Աստուած,
Որ յառաջ` քան զյաւիտեանս,
Մերունակ բնութեամբ առեալ մարմին եւ չարչարեալ վասն մեր,
Խաչի համբերեալ, դնելով ի նոր գերեզմանի անապականարար,
Յարուցեալ յերրորդ աւուր արփիափայլ հրաշիւք,
Զարդարեաց զնորածնեալքս սուրբ աւազանաւն.
Արդ, բարեխաւսեա՛ առ Քրիստոս թագաւորն՝
Հասանել մեզ ի յաւգնութիւն, աղաչեմք։
Որ զարմանաւոր եւ ահագին երեւեալ,
Ի վերին զաւրացն ծածկեալ,
Ոչ բաւելով անտանելի զաւրութեան
Սրբասաց սերովբէքն ահիւ սարսեալ դողային.
Եւ բազմաչեայ քերովբէքն թեւասքողեալ ծածկէին զերեսս իւրեանց,
Վասն ոչ բաւելով անչափ եւ անտանելի լուսոյն,
Յահէն ըմբռնեալ զտեսութիւնն ամփոփէին.
Այսաւր յերկրի երեւեալ կամաւ Հաւր,
Խոնարհութեամբ յարգանդ կուսիդ բնակելով,
Ծնաւ անճառապէս Աստուած եւ մարդ կատարեալ,
Ոչ բաժանելով յԵրրորդութեանն
Զաթոռ փառացն անթերի իսկապէս լցեալ,
Որոց վերին զաւրացն ոչ գիտելով զաստուածութեան խորհուրդ,
Ծանուցեալ մարդկան անճառելի զաւրութեամբ.
Արդ, բարեխաւսեա՛ առ Քրիստոս թագաւորն`
Հասանել մեզ ի յաւգնութիւն, աղաչեմք։
Րոպէից խորհուրդ եւ տաճար մաքրեալ աստուածութեան,
Զի ի քէն յայտնեալ խորհուրդ անճառելի,
Խափանեաց զխաւար մեղաց դիւամոլ կռապաշտութեան,
Փառաբանիչս առնելով ամենազաւր սուրբ Երրորդութեանդ.
Տաճար եւ առագաստ աստուածային Բանին,
Սո՛ւրբ Աստուածածին,
Դուստր Հաւատոյ եւ մայր լուսոյ,
Քեւ ծանեաք զԵրրորդութիւնն անբաժանելի.
Յերեւել Փրկչին յահագին աւուրն`
Աւգնական լեր տաւնողացս զյիշատակս քո,
ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Արդ, բարեխաւսեա՛ առ Քրիստոս թագաւորն`
Հասանել մեզ ի յաւգնութիւն, աղաչեմք։
Ի պարծանս կուսից երեւեալ, սո՛ւրբ Աստուածածին,
Լուծանելով զառաջինն Եւայի զդատապարտութիւն
Քոյին ծննդեամբդ ղՈրդին միածին,
Որ եղեւ կենդանութիւն արարածոց առ ի քէն յայտնեալ
բանն Աստուած,
Որ յառաջ` քան զլինելութիւն աշխարհի.
Անդադար աղաչեա՛վասն մեր զառ ի քէն
զմարմնացեալդ Աստուած`
Շնորհել հաստատութիւն եկեղեցւոյ իւրում սրբոյ,
Պահելով միշտ անվրդով յամենաչար խաբէութեանց թշնամւոյն.
Հայրապետաց մերոց` վերակացու լինել աստուածային տեսչութեամբ.
Քահանայից եւ սարկաւագաց` լինել սրբութեամբ պաշտաւնեայս.
Թագաւորաց եւ իշխանաց` յաղթող լինել ի պատերազմունս.
Ուղեգնացաց եւ նաւարկելոց` խաղաղութեամբ հասանել ի փրկութեան նաւահանգիստն.
Քաղաքայնոց եւ աշխարհայնոց` առողջութիւն, առհասարակ շինութիւն.
Առ ի մէնջ հրաժարելոցն`
Գթութիւն, ողորմութիւն եւ թողութիւն յանցանաց,
Զամենեսեան զաւրացուցանել աստուածային իւրով զաւրութեամբն.
Ահա յիշեսցես զհոգիս ննջեցելոցն
Եւ ողորմեսցիս նոցա յաւուր մեծի գալստեան քո, Տէր, խնդրեմք։
Եւ եւս առաւել
Զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ խնդրեմք։
Րոտել վերստին զմերժեալսն առ ի քէն,
Միջնորդութեամբ մարմ նացելոյդ ի քէն, խնդրեմք։
Գոհաբանութիւն միշտ ի մէնջ` զմեզ փրկողիդ,
Կուսածին Անեղիդ եւ անմահիդ Աաւտուծոյ.
Ընկա՛լ եւ այժմ զաղաչանս մեր
Բարեխաւսութեամբ ամէնաւրհնեալ Տիրուհւոյդ,
Հայցմամբ մեծի մարգարէին`
Զքեզ ձեռնադրողին ի հոսանսն Յորդանանու`
Կարապետին Յովհաննու,
Քարաձիգ նահատակութեամբ սրբոյն Ստեփանոսի`
Առաջին մարտիրոսի եւ ընդ աջմէ Հաւր զքեզ տեսողի,
Արիաբար աշխատելոց սրբոց առաքելոց եւ մարգարէից,
Աղաչանաւք դաւանողի` սրբոյն Գրիգորի եւ մեր ամենեցուն Լուսաւորչի,
Աղերսարկութեամբ մարտիրոսացն, որք հեղին զարիւնս իւրեանց
Ի հոտ անուշից քեզ ընդունողիդ` Տեառն ամենակալի։
Եւ այժմ ողորմեա՛ց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։
ԻԳ. ՔԱՐՈԶ Ի ՍՈՒՐԲ ՅՈՎՀԱՆՆէՍ ՄԿՐՏԻՉՆ
Իսկապէս անսկիզբն եւ սկզբնացուցիչ յոչէից գոյիցս.
Ամենայնց աննիւթից եւ նիւթականաց կառուցիչ եւ. Տէր.
Որոշող կայանից կենաց կացման` ըստ իրին,
Համազոյգ` անտարրիցն եւ. հոգեղինաց էութեանց։
Զաշխարհն վերին դասիւք զանազանեալ եւ. փառաւք որոշեալ,
Ի փառատրութիւն կառուցչիդ անթարթ բերանով բարբառեալք յարազուարճ.
Հացիւ կենաց, իմանալի մանանայիւ, անծախ գիտութեամբն կերակրեալք.
Աճեալք անախտք եւ եղեալք անմահք։
Յորոց կամակոր սայթաքմամբ դասալիք եղեալ մի ոմն ի զաւրուն,
Որոյ իսկապէս տեսակ յանցանացն է նիւթականացս անիմանալի,
Եւ զգալեացս վայր վիճակ. եալ բնակութեան տեղի տարփային
Եւ դրախտ կենդանեաց բուսովք բարգաւաճ,
Պատուիրան կիտիւ կառուցեալ, լինել անհուպ կամաւքն առանձին։
Սակայն ապստամբն իմանալի, նիզակաւն ստութեան կաճառեալ առ կինն,
Բարրանաւք աստուածական ճոխութեամբ ճողոպրեաց ի փառացն։
Այլ դո՛ւ, ո՜վ Հայրդ գթութեանց, չհանդուրժեալ իրին կատարման,
Այլ յաղթեալ ի սիրտ, մարդասիրութեամբդ կամեցար վերստին նորոգել.
Բարեխաւսութեամբ սրբոյն Յովհաննու Կարապետին`
Խնայեա՛ ի մեզ, Մարդասէր, աղաչեմք։
Ձայնեցեր նախկին ընտրելոցն նախ քան զաշխարհս
Եւ որոշեցեր յաւետումն ուրախութեան տրտմեցելոյ դստեր Սիոնի,
Որք զբովանդակ հանդերձեալ բարիսն ընձեռեալ ի բանէն բնութեանս,
Նախ ծանուցին` գոլով յայտնողք անյայտիցն եւ պատմողք անճառիցն.
Ապագայիցն քարոզք եւ նախահաւրն աւժանդակք.
Երիվարք հեծելոցն եւ հեծանոցք` հարողին զԲելիար,
Մատռուակք արբուցին զբաժակն մահակործան արբուցչին զնոյն նախամաւրն.
Ընդ կոչման կոչողացն զբնութիւնս
Ի յարբումն խառնարանին իմաստից եղեւ կոչեցեալ
Եւ տաւնախմբեալս ի մէնջ խնդութեամբ։
Ընտրեալ ի սկզբանէ եւ մաքրեալ յորովայնէ.
Աւարտ եւ կէտ դադարման ստուերին
Եւ ճշմարտութեան նորոյս` սկիզբն եւ առաջնորդ.
Մարգարէ եւ առաքեալ եւ յԱմենազաւրին բերանոյ
Մեծ ի ծնունդս կանանց վկայեալ։
Աւետեաց ծնունդ եւ պապանձմամբ ծերոյն յղացումն,
Այլ ընդ այլոյ ընկալեալ զիրին պաղատանս,
Որ էր մի եւ նոյն լրմամբ խորհրդոյն։
Քահանայ Գառինն եւ յորովայնէ յորովայն գոլ երկրպագող.
Փեսաւէր հարսնածու եւ յառաջընթաց Կարապետ գործողին զփրկութիւն տիեզերաց,
Որով հայցեմք համագումարեալքս ի քէն, ամենակարող
Բարեխաւսութեամբ սրբոյն Յովհաննու Կարապետին,
Խնայեա՛ ի մեզ, Մարդասէր, աղաչեմք։
Արուսեակ պայծառ եւ ճառագայթ անթաքչելի.
Արեգականն արդարութեան շառաւիղ եւ թագաւորին անմահից` զաւրական.
Արձակող ծնողին ծերոյ լեզուին պապանձման` անուանագրութեամբ ի տախտակի.
Տրտմեցելոյ ազինն խնդութիւն` սակս խոտելոյ յաւրինացն իրին վճարման.
Տարակացելոցն շարունակիչ եւ բարգաւաճող` ի տունն հայրենի.
Անդստին ի խանձարրոց նուիրեալ անապատի։
Տատրակ քաղցրախաւս` ըստ կանխաձայնութեան հոգեպատում երգողին կատարման,
Զարթուցիչ թմբրեցելոյ բնութեանս` ի նսեմապատ գիշերոյն` յառաւաւտն լուսաբեր,
Խաւսեցեալ լռութեամբ Աստուծոյ եւ աստուածայնոցն կատարիչ հրամանաց։
Շատացեալ ծածկութիւ միով ստեւով կենդանւոյն խոհականութեամբն,
Ըստ նշանակութեան կրելով մաշկեղէն գաւտի իմն ուխտից մահացու
Եւ ի պաշտաւն Էին միշտ պատրաստ։
Հսկող իսկականին եւ տապար նորուն` տապալիչ անհաւատութեանց,
Ինքնաբերաւքն շատացեալ եւ յաւելորդացն հրաժարեալ.
Խորհըրդաբեր կենդանւովն առ վերինսն եւ քաղցուիւն հաճոյ առ աւրէնսն Աստուծոյ։
Ծաղիկ` գեղեցկատես հովտաց եւ շուշան դաշտաց վայելուչ.
Մարտեալ գունակ Բանին` ընդ նախահաւրն մարտողին եւ յաղթեալ։
Փորձեալ փորձանաւք իբր անփորձն չարեաց ի փորձողէն զհասակս ամենայն,
Եւ ի յերկրորդին ծանուցեալ հաւաստի
Զպատրողն պարտեալ զաւրութեամբ բարձրելոյն.
Բարեխաւսութեամբ սրբոյն Յովհաննու Կարապետին,
Խնայեա՛ ի մեզ, Մարդասէր, աղաչեմք։
Յանապատի խստակրաւն վարուք հաճոյացեալ Էին Աստուծոյ,
Որով եւ Բանն հայրական ձայնեալ առ նոյն` գալ ի լրումն խորհրդոյն,
Զի եւ այս իրի աղագաւ զերծեալ ի մանկակոտոր հրամանէն յանապատ
Ի խանձարրոց ծնողիւն, որպէս եւ Տէր նորուն` յաշխահն Եթովպա
Գալ յերեւումն Իսրայէլի եւ ձայնիւ յայտնեալ.
Զանպարագիծն ի մարմնի պարագրեալ.
Հորդեալ ճանապարհ գալստեան Բանին զհոգիս մարդկան բանականաց։
Մկրտեալ զԻսրայէլ ոչ ի հուր եւ ոչ ի Հոգի,
Այլ ներգործողին զնոյն պատմող հաւաստի,
Որ եւ մատամբն նշանացի ցուցանէր զհուրն Աստուած պարածածկեալ ի մարմնի.
Գառն Աստուծոյ իսկապէս եւ բարձող մեղաց կոչէր զնա աշխարհի։
Անկարաւտ մաքրութեան եւ մաքրեցելոց գերազանց,
Մկրտէր տնաւրինաբար խոնարհութեամբ մաքրողն Ադամայ ի ծառայէն ամլորդւոյ,
Որ էր չնչին իրին նորուն անկար լուծանել
Իջմամբ ի հոսանսն Յորդանանու։
Ծառայն սոսկացեալ յահէն եւ տագնապէր երկիւղիւ,
Հրաժարէր մերձիլ ի գլուխն Աստուծոյ, որ եւ աննիւթիցն է անմերձենալի,
Վասն որոյ եւ Տէրն քաջալերէր զնոյն արդարութեանն լրման.
Բարեխաւսութեամբ սրբոյն Յովհաննու Կարապետին,
Խնայեա՛ ի մեզ, Մարդասէր, աղաչեմք։
Նոր իմն հրաշք եւ զարմանալի տեսանիւր
Ի ձեռնադրելն զՏէրն` ծառային կատարեալ.
Համագոյն առ համազաւրն առաքմամբ փառակցին խոնարհեալ,
Որ եւ հրաշալի տեսութեամբն ամլորդին ընդ կուսածին արքային զուարճացեալ,
Իսկ եւ իսկ ծանեաւ զԱդամ նովաւ նորոգեալ,
Քարոզեալ յայնմ աւրէ հրաշիցն աւետատու ազանց համայնից.
Աւրէնուրաց մարդկան կշտամբիչ եւ խոտորելոց` խթան զարթուցիչ.
Խաւարելոցն հոգւով եւ անաւրինին յաւրէնսն Հերովդիայ
Ընդդիմակ սակս անաւրէն խառնակութեան,
Վասն որոյ ոխացեալ մարդախողխողն արիւնարբու եւ գազանն բանական,
Շարժեալ յաննիւթէն, որ նիւթականաւ պատրեաց զԱդամն առաջին,
Որով եւ արկաւ ի բանտ բանտելոցն ի նսեմն վայր արձակման.
Աւետաւոր տաւնիւ ծննդեամբ արքային,
Եւ կաքաւմամբ աճն ելոյն գեղուղէշ,
Եւ վարսաւոր ռահիւք արբանեկին Բելիարայ,
Պարառմամբ պարողին եւ գերողին զարքայն երկրաւոր,
Տուրք նուիրական եւ կապէնք վարձաւորեալ մեռելոյն մեղաւք զգլուխն կենդանի,
Որով աստուածառաք ցասմամբ բարկացեալ նմա բարերարն.
Բարեխաւսութեամբ սրբոյն Յովհաննու Կարապետին,
Խնայեա՛ ի մեզ, Մարդասէր, աղաչեմք։
Նախնական Էիդ րամեալքս
Աղերս մաղթանաց տաւնախմբութեամբ ձայնիւ վեր առաքեմք,
Պարգեւատրական փառաւք ժամանեա` րամիցս, մերձդ ամենից,
Մաղթանաւք մաւր քո եւ Կուսի
Եւ բարձողի տրտմութեանց նախամաւրն Եւայի,
Աղերսարկու հայցմամբ տաւնիս Տեառն եւ պատճառի
Րամիցս աստանաւր` քոյին Մկրտչի.
Կայլակահեղ եւ յորդավտակ Հեղման արեան ծառային քո` սրբոյն Ստեփանոսի,
Պսակաւոր քո մարտիրոսի եւ նախավկայի.
Բազմաչարչար եւ յոգնանկար կտտանաւք Լուսաւորչին հայկազանց` սրբոյն Գրիգորի,
Համագումար զքեզ սիրողաց` առաքելոց եւ մարգարէից,
Միանձանց, ճգնաւորաց եւ մարտիրոսաց մաղթանաւք`
Պահեա՛ յարազուարճ եւ մշտապայծառ փառաւք
Զի վերայ վիմին հաւատոյ անկեանդ ամրացեալ
Աշտարակ անկարծելի` զեկեղեցի քո սուրբ,
Զդիտապետն ի քէն կացուցեալ եւ զտեսուչ հոգւոց բանականաց
Զհայրապետն մեր` զտէր [այս անուն]
Եպիսկոպոսաւք եւ վարդապետաւք, քահանայիւք եւ սարկաւագաւք,
Դպրաւք եւ բնաւին իսկ պաշտաւնէիւք.
Զզաւրացեալն ի քէն զաւրութեամբ
Զբարեպաշտ թագաւորն մեր [այս անուն]
Զաւակաւք եւ գաւրաւք, զարմիւք եւ նախնականաւք
Ամրացո՛ ընդ թեւաւք քո, հզաւր,
Եւ լե՛ր մարտակից եւ զաւրավիգ ի պատերազմունս բարբարոսաց։
Եւ համաւրէն հաւատացեալ հաւտի քո փոքու
Լեր պահապան եւ այցելու,
Զի յաստիս ամրացեալ եւ յապագային քեզ ընծայեալ.
Ահա յիշեսցես եւ ողորմեսցիս
Հաւատով եւ յուսով ի քեզ ննջեցելոց, աղաչեմք։
Եւ եւս առաւել
Զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ, խնդրեմք։
Րամեա ՛ զամենեսեան
Յերկիւղ քո եւ ի սէր, Աստուած համայնից, աղաչեմք։
ՓՈԽ - Գերահրաշ ծաղիկ անթառամ եւ բուրաստան բազմաստեղուն,
Ունարան պտղոյն քաղցրահամ,
Որով կենդանացան եւ կերակրին միշտ տիեզերք ամենայն։
Հարսնարան փեսային անմահի եւ ծնող ծնիցելոյ Բանին ի Հաւրէ,
Որ եւ հրաւիրմամբ կանխառաք ձայնիւ
Բազմաւրինակ կերպիւ ծանուցար տեսանողացն։
Տապանակ կենդանի կենդանւոյն շինեալ Յիսուսի,
Որով կենդանացաւ մահացեալն մայր քո` Եւա։
Տուն Աստուծոյ, դուռն երկնից եւ ճանապարհ ելից մեր յերկինս.
Յանուանէ նախնոյն Մարիամ,
Լուսաւոր իմն թարգմանաբար եւ յանխոնաւ թմբկէն
Անշաղախդ յայտնեցաւ կուսութիւն։
Մովսիսական բանիւ անտառն աւրինակէր զընդունարանդ Աստուծոյ,
Մնալով անկէզ յարփենոյն բոցոյն.
Ի քոյդ խորհուրդ եղեւ կառուցեալ ունակն տախտակաց գրելոց մատամբն Աստուծոյ։
Որ եւ եսդ ոսկի սափոր իսկապէս աստուածայնով լցեալ մանանայիւ,
Դուռն աղխիւք ամրացեալ` երկրածնացս գուշակեցար անմուտ,
Եւ արքային երկնից պահեալ առագաստ յայտնեցար։
Պարտէզ փակեալ եւ աղբեւր կնքեալ,
Եւ ի Դանիելէ` լեառն վիմածին ծանուցեալ։
Կոյս` յղացեալ առանց առն, եւ տումար` ո՛չ ընթերցեալ յառնէ.
Անփորձ` ի հարսանեաց եւ ծնող` մանկանն Էմմանուէլի.
Մայր կենաց կենդանեաց եւ գրաւ արարածոց,
Տալիթա՛, երկիր լուսածին։
Աղերսիւ եւ արտասուագոչ ձայնիւ պաղատիմք առ մայրդ Աստուծոյ`
Երգաբանս եւ երգիչքս
Եւ բնաւ խմբեալքս` ի յիշատակի մեծիս Տովհաննու,
Մաղթեա՛ ծնիցելոյն ի քէն Աստուծոյ`
ժամանել մեզ ի փրկութիւն։
Եւ այժմ ողորմեա՛ց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։
ԻԴ. ՔԱՐՈԶ Ի ԳԱԼՈԻՍՏ ՍՈԻՐԲ ՀՈԳՒՈՅՆ
ԻԴ. ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ ԱՍԱՑԵԱԼ ՔԱՐՈԶ Ի ԳԱԼՈԻՍՏ ՍՈԻՐԲ ՀՈԳՒՈՅՆ
Գանձ լուսոյ, փառակից Որդւոյ,
Անճառ զաւրութիւն, ահեղ մեծութիւն, անբաւ բնութիւն,
Լոյս ի լուսոյ, Ոգի Բարձրելոյ, պատկեր անփոփոխ` պարզ անզննելի,
Հաստիչ հոգւոց, հանդերձիչ մարմնոց,
Անուն պաշտելի, ճշմարիտ բարի, անեղանելի,
Էակից ընդ Հաւր, եւ Տէր բոլորից։
Ահա ընկալցիս զերկրպագութիւն քում դաւանողացս
Քեզ ի հաճութիւն.. աղաչեմք։
Րաբուն հանճարոյ տեսութեան մերոյ,
Անթարգմանելի խորոցդ Աստուծոյ,
Որ դու միայն մինդ յիսկութենէ տեսակ առանձին,
Ոգի տիրական ուրոյն կերպարան կատարելութեան,
Յորմէ գոյացան եղեալքս ամենայն.
Ուստի յաւրինակ նորոյ փրկութեանս,
Զնախնի խաւարն աշխարհատարած անզարդութեան
Հին նսեմութեան գեղատխուր անպատրաստութեան
Վայելչական հրաշազարդութեամբ շրջմամբ քո ի ջուրս՝
Բանիւ բղխողիդ ի լոյս փոխեցեր։
Ահա ընկալցիս զերկրպագութիւն քում դաւանողացս
Քեզ՝ ի հաճութիւն. աղաչեմք։
Ի զաւրս վերինս փառատրողացն
Սրբաբանեալ` կազմիչդ համայնից.
Ի կտակս աւրինաց եւ մարգարէից` ազդումն եւ պատճառ
Ի տառս իմաստնոցն, եւ քարոզողացն` առաքիչ եւ Տէր.
Շնչումն ահաւոր եւ ձայն կենդանի,
Հանդերձիչ երկնի առ Նոյիւն
Եւ տիեզերահեղձոյց ծովուն ցամաքիչ,
Բաժանող շրթանց առաջին ձայնիցն սնոտիաժողով միաբանելոցն,
Յայլ հրաւէր նորոգ պանծալի համաբարբառ տպաւորութեան։
Հողմ սաստիկ Եգիպտակործան, եւ ամպ` վերարկու տոհմին Յակովբայ,
Ուժգին եւ հանդարտ նոյն առ Հեղիաս,
Պատմաբանիչ հրովարտակաւք քոյինաշունչ պատգամագրութեանց
Եւ յապագայսն տեսողութիւն հրամայեցեր աստուածայնապէս.
Որով ճանապարհ յաղթողին մահու եւ Բելիարայ`
Յաւուրս վերջինս այսու ծանուցեր։
Ահա ընկալցիս զերկրպագութիւն քում դաւանողացս
Քեզ՝ ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Գովեստ քեզ, անեղծ եւ Տէր անստեղծ,
Ամենիշխան եւ թագաւոր երկնի.
Ինքնաձեռն աջ զաւրեղութեան մարդացելոյդ Աստուծոյ աւծումն,
Կերպիւ աղաւնւոյ ցուցեալ ի Յորդանան,
Հաւասարափառ զուգաթիւ ընդ Հաւր
Հրամանատուր գործոցն Յիսուսի, եւ տնաւրինականաց մեծին գուշակումն,
Տեսութիւն լուսոյ հովանի ի լերինն Թաբովրական
Արարչատես ներգործեցելոցն,
Ի ցոյցս դիմաց ի ձեւս հրաշից
Ի յամս դարուց ի հարս նախնեաց
Առձեռն երեւոյթ տուեալ զաւրինակն ճշմարտութեան` նշանակ յայտնի,
Կանխագրելոցն կնիք` սկզբնատիպ թագաւորութեանց,
Աւծման իւղոյն մաքրութեան սահման եւ սկիզբն։
Ահա ընկալցիս զերկրպագութիւն քում դաւանողացս
Քեզ` ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Ո՜վ զարմանաւոր եւ սքանչելապայծառ` հեղեալ ի յԷէն բնութիւն անթերի,
Անհատ անդուստ եւ այսր աննուազ,
Բարեբանեալդ յաւրհնեցելումն, յերեսս բոցոյ
Բուրելոյ խնկոցն ճնշմամբ խառնելոյ,
Հիանշմար մրրիկ ահարկու ընտրողական հրեղինաց լեզուացն,
Բազմեալ ի պարծանս աշակերտելոցն. յաւուրս լուսոյ Պենտակոստէին,
Զհրաճաշակ բաժակն կենաց մատռուակեցեր քոյոց սիրելեացն:
Զթերին իսկապէս լցուցեր,
Զտարակոյսն փարատեցեր,
Զտգիտութիւնն իմաստնացուցեր,
Զբարեացն աւանդն կրկնեցեր,
Զփափագ ըղձիցն արձանացուցեր,
Սպասողացն քում ծանուցար,
Ամբարձելոց ձեռացն աղերսիւ` արագ յայտնեցար,
Պաղատանաց ձայնից հեծութեանց` փոյթ ժամանեցեր,
Զղաւղեալսն երկիւղիւ խառնեալ խնդութեամբ`
Ընդ տիեզերս տարածեցեր,
Վկայ հաւաստի լրման շնորհի խոստմանն աւետեաց ելից Միածնին`
Յաւազանին ջուր միացուցեր,
Զշնորհիդ քո լոյս եկեալ ի յերկնից` աւդով քաղցրութեան`
Ժառանգ անմահից կենաց յերկինս գրեցեր։
Ահա ընկալցիս զերկրպագութիւն քում դաւանողացս
Քեզ` ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Րոպէից մաքրումն եւ ազատարար.
Խնամակալ զաւրեղ` բարեխաւս եւ խաղաղարար.
Առ քեզ պաղատիմք, Աստուած անսկիզբն,
Ստեղծիչ շնչոց, Հոգի կերպաւոր, անձն դիմաւոր,
Որդւոյ մերձաւոր բնաւից թագաւոր` ընդ Հաւր միաւոր,
Որով լնուն ի տուր պարգեւի անաչառ բաշխմամբ` բարձունք եւ ստորինք.
Ընկալցիս զքո ընտրեալսն եւ զաւրացուսցես ի հանդէս քոց պատուիրանացդ,
Զքահանայապետն մեր դիտողութեան` քոյինակրաւն պատուոյդ սրբութեան`
Զհայրապետն մեր զտէր [այս անուն],
Զայցելուն դատման ընտրութեան, որ ընդ քեզն է կցորդութիւն,
Զպետս վարժից կրթութեան որ ընդ քեզն է դաւանութիւն,
Զբազմամասնեայ գումարս դասուց յանուն քո ժողովելոցս,
Զբարեպաշտ թագաւորն մեր իւրովք ծննդովք,
Զինաւորաւք եւ զաւրապետաւք` աստուածութեանդ քում պաշտաւնէիւք,
Ձիականաւք եւ հետեւակաւք,
Սոսկականաւք եւ քաղաքայնաւք,
Ուխտաւորաւք եւ նուիրողաւք,
Ապաձեռնաւք եւ ամենայն մարդկան հասակաւք,
Որ հովուես եւ բարձրացուցանես` ամէնառատ Տէր,
Լիապարգեւ ի պէտս կարեաց փրկութեան քումդ աղաչողաց.
Ահա ընկալցիս զերկրպագութիւն քում դաւանողացս
Քեզ ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Ի քեզ նկատեալ հայի, Բարեգործ, ամենայն ակն տեսողի.
Ապաւէն յուսոյ փրկութեան՝ կենաց առաջնորդ՝ ի լոյսն վերին.
Գրգիչ կենդանեաց` հանգիստ մեռելոց,
Խնամող ուղեկից ամենավստահ,
Տեղի բերկրութեան եւ վայր ցնծութեան,
Անպարագրելի ունող համայնից,
Վերանորոգեալ դասակարգեսցես զհրաժարեալսն ի քեզ
Հաւատով հանդիսիւ բարեբանական գթութեամբ աւրհնեալդ յաւիտեան.
Ահա յիշեսցես եւ ողորմեսցիս ննջեցելոցն
Յուսով յարութեան, խնդրեմք։
Եւ եւս առաւել
Զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ խնդրեմք։
Րոտել զմարմինս մեր
Ի մի շաւիղ ընտրութեան շնչոյ սիրոյն որ առ Տէր, խնդրեմք։
ՓՈԽ - Գերազանց կոչումն եւ ձայն կենդանի,
Ահաւոր մեծանուն հզաւր,
Հոգի հեզութեան, գթութեան, մարդասիրութեան եւ ողորմութեան.
Բարեխաւսութեամբ կուսի իսկուհւոյդ մաւրդ կենդանեաց`
Հաներձելոյդ ի քէն՝ Տիրամաւրդ եւ Աստուածածնիդ,
Մաղթողական աղերսարկութեամբ մեծին ի ծնունդս կանանց,
Մկրտութեանն Կարապետի, եւ Համագոյակցիդ քո ձեռնադրողի,
Խնկանուէր հայցմամբ երջանկացն առաքելոցն եւ մարգարէից,
Մարտիրոսական հանդիսիւ սրբոյն Ստեփանոսի
Եւ որ նովաւ զաւրացան` վկայք,
Մեծավաստակ առաքինութեամբ դաւանողին զքեզ`
Սրբոյն Գրիգորի եւ ամենեցուն մեր Լուսաւորչի.
Մաքրակրաւնից ազանց միանձանց եւ զքեզ Աստուած խոստովանողաց,
Որ ի վերջումն աւուր մեծի
Յայտնիս նորոգել, միայն Ողորմած, զի քէն գոյացեալքս։
Եւ այժմ ողորմեաց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։
ԻԵ. ՔԱՐՈԶ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ
ԻԵ. ՔԱՐՈԶ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ, ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ ԱՍԱՑԵԱԼ
Գանձ բաղձալի բարութեան մեծի` գտեալ եւ ծածկեալ,
Լրութիւն անթերի, բերող համայնից եւ դու ինքն ի բնաւս,
Զոր ոչ իսկ տանէր երկինն վերին.
Անվայր քո խորան` եթերն անմատոյց,
Անջրպետ ընդ քեզ զարմից հրանիւթից` ցուցար սահմանեալ.
Անքանակ պատկեր գթութեանց խնամոց,
Յաթոռ փառաց թագաւոր բարձանց` ի վեր քան զմիտս.
Ահա ընկալցիս զաղերս աղաւթից` յարմարեալ խնկաւք
Յայս յարկ նուիրեալ, սո՛ւրբ եկեղեցի, աղաչեմք:
Րախճան պերճալի` կոչումն ընտանի,
Ձայն ախորժելի, անպարագրելի,
Որ ի թեւս թեթեւս հողմային աւդով
Ամենավստահ կառավարութեամբ բազմեալ տիրապէս,
Արկեր քեզ գահոյս յառակս խորհրդոյ աւետեաց ելիցն լրման.
Ածողդ ի յարմար իրին կատարմամբ`
Նկատեալ զվայր քոյին բնակութեանդ,
Յաւէտ անջրպետ, եւ յոգիս մեր միշտ,
Զոմն աթոռ եւ զայլն` պատուանդան,
Տեղի լուսատարր ազանց բոլորից.
Ահա ընկալցիս զաղերս աղաւթից` յարմարեալ խնկաւք
Յայս յարկ նուիրեալ, սո՛ւրբ եկեղեցի, աղաչեմք։
Իմաստագործ, անսխալաստեղծ,
Պատշաճակերտ կազմիչ համայնից,
որ յսկզբնաձեռն յառաջակառոյց զայս կերպարան հրաշազարդ իրի
Հաճեցար լինել նախ զբնակն, ապա` զբազմեալն:
Ձգեցեր զերկին եւ անդ` զերկնայինսն,
Հաստատեցեր զԱդին եւ զկնի` զԱդամ,
Զյաւդուած տապանին` եւ ի նմա` զապրեալսն.
Տաղաւար նախնւոյն հիւրընկալութեան Աբրահամու,
Աւծեալ արձան եւ տուն Աստուծոյ.
Սանդուղք մեր ելից եւ հետ քո իջման.
Ահարոնեան վրան պաշտաման.
Կտակ մատենի, դատիչ խաւսողաց բարձր Գարիզին ընտրութեան:
Մեծին Սողոմոնի տաճար լուսակիր,
Լեառն Տեառն եւ տուն Աստուծոյ,
Ամբարձեալ նշան յազգս հեռաւորս,
Փողով ձայնարկու կոչման աշխարհի,
Ըստ տեսանողացն զանճառ քո խորհուրդ.
Ահա ընկալցիս զաղերս աղաւթից յարմարեալ խնկաւք
Յայս յարկ նուիրեալ սո՛ւրբ եկեղեցի, աղաչեմք։
Գեղապաճոյճ աշտարակ կանգնեալ,
Երկաթեղէն սիւն անկործանելի եւ պատուար ամուր եդեալ պղնձի,
Ոսկիաձոյլ աշտանակ լուսոյ,
Կղզի պարփակեալ ալեաւք ամրութեան,
Ըստ երկրորդ տեսութեանն Եզեկիէլի։
Նոր հրաւիրմամբ եկեալ ի Ծուրայ,
Ի խնդիր իմաստից դիմեալ ի Սաբայ
Յաւտարասերմ ազանց Քանանու,
Յաւժարընթաց ի Բաբելովնէ։
Խոցեալ ոգի սիրով փեսային,
Դուռն հիւսեալ մայրատախտակաւք,
Քարինք բիւրեղք ընդ կարկեհանաց,
Պաղպաջունք արփիանկարք մահարձանաւք արծաթեղէնաւք,
Քաղաք կենդանի շինեալ Աստուծոյ,
Հոգւոյ ազդեցմամբն խաւսեալ Յիսուսի.
Լեառն պարարտ մածեալ սրբութեամբ.
Ահա ընկալցիս զաղերս աղաւթից` յարմարեալ խնկաւք
Յայս յարկ նուիրեալ, սո՛ւրբ եկեղեցի, աղաչեմք։
Ուրախ լեր դշխոյ հարսն պանծալի,
Պսակաւոր մեծ զարմանուհի,
Բազմազաւակ կուսութեամբ բերկրեալ,
Որ ի սկզբան անդ գծագրեցար,
Եւ աստ ի նորումս հանդերձեցար` ոսկիափայլ չքնաղ գոյութեամբ,
Յեղանակաւ կոչմանն Հագարու`
Փոխեալ աղախնոյն ի Սինայէ ի Սաղիմ,
Եկեալ ինքնին անդրանիկն Հաւր,
Առնուլ զքեզ կցորդ ընդ լքեցելոյ ազինն Յակոբայ.
Արկեալ քեզ հիմունս պաշտելիս զառաքելոցն գումարութիւնս,
Աստեղանիշ լուսաւորութեամբ պճնեալ,
Բոցաճաճանչ շքով պաճուճեալ:
Յարգանդ մաքուր եւ ի ծնունդս` անախտս,
Երկնեալ անդստին ժառանգս Աստուծոյ.
Որ է աւրինակ առձեռն յուսով ակնկալութեան
Զխաղաղութիւն գտեալ իսկապէս.
Ահա ընկալցիս զաղերս աղաւթից` յարմարեալ խնկաւք
Յայս յարկ նուիրեալ, սո՛ւրբ եկեղեցի, աղաչեմք։
Րաբունն լուսոյ, հզաւր թագաւորն, փեսայն երկնաւոր,
Անճառ խորհրդով ի հանդէս խնճոյից պարու
Կարգեաց քեզ կանոնս անփոխելիս.
Բազմամասնեայ աւրինակ կերպից
Ի նոյն տեսութիւն բոլոր էութեան,
Ի կերպարանս բիւրատեսակս առ ի շինուած կաթողիկէի.
Հասակ տոհմից զանազանութեան` ի մի ժողովետղ հնազանդութեան.
Տուն եւ տեղի եւ յարկ ծածկութեան,
Ճարակ տաւթոյ` եւ վէմ աւգնականի, մարմնագոյիցս հոգիաձիր,
ԶԱստուած ընդ մարդկան ընտանեցուցիչ,
Համանունակ ազանց կուտելոց, յոյս քաւութեան պարտաւորելոց,
Նախացուցակ համարձակելոց,
Կատարելոց անձանց խմբարան.
Ահա ընկալցիս զաղերս աղաւթից` յարմարեալ խնկաւք
Յայս յարկ նուիրեալ, սո՛ւրբ եկեղեցի, աղաչեմք։
Իմաստութեանն Հաւր բնակութիւն`
Եւթնաստեղեան սեամբք կառուցեալ,
Յորում աւրհնեալն պատարագի ի սպանդ կամաց ճաշակման հացին
Ի գահաւորակ սրբոյ սեղանոյն.
Կենաց մանանայն եւ Գառն երկնաւոր,
Որ բառնայ զմեղս կենդանեաց եւ ննջեցելոց.
Նոյն ինքն ամենայն եւ յամենայնի զենումն` մեծ քան զՀաբելին,
Որ զցրուեալսն տնաւրինէ
Յանբռնադատ եկաւորութիւն, ի գիրկս ստեանց
Սիրոյ քաղցրութեան կոչէ ձեռամբ յամրոցն անմատոյց,
Փախուցելոցն պատսպարան, ի վերնայարկ սրահն հոգեկիր,
Յորում զաշակերտսն զարմանագրեաց.
Ուր եղիցին կարգեալք զաւրութեամբ գահերիցութիւնք վերադիտողաց.
Ի պատիւ աւուրս քո ուրախացեալք.
Ունողք անկեան անբծացն պարու`
Զհայրապետն մեր զտեր [այս անուն]
Եպիսկոպոսաւք, երիցմամբք եւ սարկաւագաւք,
Զվարդապետս դպրաւք եւ բնաւին իսկ պաշտաւնեիւք եկեղեցականաւք.
Զթագաւորն մեր իւրովք ծննդովք
Եւ որք ընդ նովաւ են զինուորութիւնք պետութեանց եւ իշխանութեաց
Հարազատ սիրովդ աւրհնեալ յամենից.
Ահա յիշեսցես եւ ողորմեսցիս հոգւոցն հանգուցելոց
Յուսով յարութեան, խնդրեմք։
Եւ եւս առաւել
Զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ, խնդրեմք։
Րոտել վերստին զմերժեալսն առ ի քէն
Միջնորդութեամբ բազմելոյն ի քեզ, խնդրեմք։
ՓՈԽ Գտեալ ակն պատուական մարգարտի
Անճառ ներգործութեամբ յաշխարհիս ծովու, սուրբ Աստուածածին,
Դուստր լուսոյ եւ մայր Սիոնի,
Անձեռագործ հիմն հաւատոյ, ճշմարիտ պատկեր,
Որոյ այսր աւրինակի անուամբս աւծեալ կնքեցար.
Հարսնարան միոյդ մարմնացելոյդ առ ի քէն Աստուծոյ,
Բարեխաւս ընդ քեզ ընկալցիս առ ի հաշտութիւն պարտաւորելոցս.
Զշառաւեղն անմահից կենաց զԿարապետն կոչման սրբոց,
Եւ զպսակն մարտիրոսաց, առաքելովք եւ մարգարէիւք,
Եւ որ մերն է Լուսաւորիչ,
Հանդերձ միանձամբք ճգնաւորաւք, որք են ժառանգք Աստուծո`
Ծնեալք յորդէգրութիւն սուրբ աւազանաւն անանջրպետ հոգետոհմութեամբ,
Յորում կրկին հայցեսցես նորոգել զփոքրն`
Ի մեծ լայնութիւն փառաց անպարունակ բացարձակութեամբ.
Զմայրն մաքուր զաւակաւք,
Հանդերձ ուխտիւք պսակելովք յայնմ երկնային առագաստի
Յաւուր ահաւոր երեւման մեծիդ Աստուծոյ։
Եւ այժմ ողորմեաց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։
ԻԶ. ՔԱՐՈԶ … Ի ՍՈՒՐԲ ԼՈՒՍԱՒՈՐԻՉՆ ԳՐԻԳՈՐ
ԻԶ. ՔԱՐՈԶ ԱՍԱՑԵԱԼ Ի ՍՈՒՐԲ ԼՈՒՍԱՒՈՐԻՉՆ ԳՐԻԳՈՐ
Գերահրաշ ցնծութեամբ բերկրեալ մանկունք Սիոնի
Տաւնեն զաւր քո յիշատակի.
Սիրալիր բաղձմամբ զմեծի վկայիդ
Եւ գհովուիգ հաւտիցս բանական` սրբոյդ Գրիգորի։
Հայցմամբ մաղթանաց, սրտառուչ արտասուաւք
Աղերսեմք րաբունւոյդ եւ հաւրդ բարի`
Գթալ սիրաբար յորդիսս քո,
Երկամբք ծնեալ յարգանդի ի ծոց համայնց
Եւ բնաւից մաւրն աւագանի,
Աղաչանս աղերսիւք մատուսցես տաւնողացս այնմ,
Որ բանիւ զաւրութեամբ բերէ զմասունս բոլորից`
Շնորհել զպարգեւս քաւութեան եւ զձիրս ողորմութեան
Հաւտիցս բանական որդւոց մարդկան, աղաչեմք։
Րամից բոլորից ազանց գտար գերագոյն որդւոցս Ադամայ.
Հրաշիւք զարմացմամբ չարասէր տիրասպան հարց`
Զաւակ տիրատուր եւ որդի բարեսէր.
Ի փշաբեր ոստոց` ծաղիկ վարդից բուսեալ,
Քրքում եւ շուշան հովտաց վայելուչ,
Բոյս ի գաւսացեալ արմատոյ`
Տնկեալ ի գնացս գետոց պտղալից
Եւ կերակրեալ զորդիս նորոյ Սիոնի զքաղցեալսն հացին կենաց երկնայնոյ.
Ի քարանց բղխեալ բարեհամ բաժակ զովարար`
Պասքեալ որդւոցս Եւայի ազանց Հայկազնեայ.
Մաղթեսցես առ Տէր վասն մեր ընտրողին,
Զքեզ կոչողին եւ պսակողին`
Շնորհել զպարգեւս քաւութեան եւ զձիրս ողորմութեան
Հաւտիցս բանական որդւոց մարդկան, աղաչեմք։
Ի թանձրասփիւռ անաստուած խաւարէ
Ածար ի տունս լուսոյ աստուածգիտութեան մանուկ դեռաբոյս,
Ուր զկրկինս արբեր զկաթինս ի ստեանցն եղեալ Սիոնի,
Յարբումն մանկանց զՆոր եւ զՀին կտակարանս հոգեբուղխ,
Յորմէ կերակրեալ զմայլմամբ
Ի չափ հասեր կատարման այրացելոյն Յիսուսի եւ Փրկչին բոլորից,
Խորին խորհրդոց նորին եղեր հասու ըստ Պաւղոսի եւ հազարապետ.
Անթարգմանելի ծածկեալ խորհրդոյն` յայտնիչ վարդապետ եւ քարոզ.
Բարերար կամաւք բարեխաւսեա՛ Աստուծոյ,
Ստեղծողին յոչ գոյից, տածողի եւ դարմանողի`
Շնորհել զպարգեւս քաւութեան եւ զձիրս ողորմութեան
Հաւտիցս բանական որդւոց մարդկան, աղաչեմք։
Գերագոյն գնդին մետասան քարոզ աշխարհի եւ աղ համեմիչ.
Իմանալի լցեալ լուսով ծագեցար ի մտիցն արեւու`
Կողմանցն հիւսիսոյ` խաւարաբնակ որդւոց Թորգոմայ,
Յորոց վերայ եդեալ ի մահ, հովիւդ արի,
Զմարմինդ քաջաբար մատուցեր, որպէս եւ Տէրն ի խաչին,
Թիւ երկոտասան կրեալ յանձին գանուածս խոցից
Ընդ բնաւից մարդկան մեղաց համայնից,
Ի գուբն աւձաբորբ բնակեալ կրկին վեցիւք ամաւք եւ մի խորհրդեամբ.
Մաքրեալ զթափուածս թունից մահաբեր աւձին,
Անմարմին տնաւրինեցեր անդուստ առ աւձիցն.
Մաղթեա՛ մաքրել զմեզ ի թունից կամակոր վիշապին առ Հայրն երկնաւոր`
Շնորհել զպարգեւս քաւութեան եւ զձիրս ողորմութեան
Հաւտիցս բանական որդւոց մարդկան, աղաչեմք։
Որդւոց մարդկան նստեաց ի խաւարի,
Ծագեցար լոյս յանլոյսն վայրէ իմանալի եւ արփիական,
Դեղ սաստից դիւացն եւ բուժիչ հոգւոց մերոց,
Ընդ անմարմնոցն դասսն ելեալ,
Կարգեցար եւ բաշխեցար ի մեզ փրկութիւն.
Զարքայն յանբանից բնութենէն դարձուցեալ` ի մարդ
Փոխեցեր, զիշխանսն աւագաւքն եւ զաւրաւքն` զգաստացուցեր,
Զբոլոր աշխարհին զբնակիչսն` ի դիւացն իշխանութենէ զերծուցեր.
Յորդիս լուսոյ եւ տուընջեան երկնաւորին Հաւր`
Յարգանդէ աւագանին վերագրեցեր,
Արեամբ անձինդ եւ երկամբք տանջանաց`
Ժողովուրդ քեզ սեպհականեցեր.
Հայցմամբ մաղթեսցես առ յոյսն բնաւից` Յիսուս եւ Տէր բոլորից`
Շնորհել զպարգեւս քաւութեան եւ զձիրս ողորմութեան
Հաւտիցս բանական որդւոց մարդկան, աղաչեմք:
Րաբուն բարի, վարդապետ խոհեմ
Եւ քարոզ կենացն բանի, տէր սուրբ Գրիգոր,
Գեղեցկագնաց համբաւուք բարութեան աւետարանիչ Սիոնի,
Պատմող անհասիցն եւ յայտնող անգիւտիցն,
Զանպարագիծն Աստուած յայտնեցեր ազգին մոլորեալ.
Զերից անձանց միութիւն՝ բնութեամբ տէրութեանն,
Յորմէ համայնքս բերին,
Ուսուցեր անգիւտից մարդկան խաւարեալ
Զանուր եւ զաներբ ծննդեամբ Որդին ի մարմին թափեալ.
Վարժիւք զանգէտսն իմաստնացուցեր,
Կեանք անվախճան եւ մահ մահու ծանուցեր,
Մահուամբ նորա ի խաչին` սեռի մարդկութեանս
Ժառանգս Աստուծոյ եւ եղբայր Քրիստոսի
Յարութեամբ յետ մահու քարոզեցեր,
Շնորհաւք Հոգւոյն նորափետուր զարդարեալ,
Լուսափայլ կերպիւ զԱդամ ծննդովք իւրովք դարձեալ ձայնեցեր.
Սիրաբորբոք սրտիւ մաղթեսցես առ շնորհաբաշխ Հոգին Աստուած`
Ընդ մեզ լինել հանապազ`
Շնորհել զպարգեւս քաւութեան եւ զձիրս ողորմութեան
Հաւտիցս բանական որդւոց մարդկան, աղաչեմք։
Իսկապէս կոչմամբ վերին դիտմանցն ազդիւք
Կարգեցար հայրապետ եւ փեսայ եկեղեցւոյ Քրիստոսի, տէր սուրբ Գրիգոր.
Բաշխող շնորհաց Հոգւոյն Սրբոյ մանկանց բոլորից,
Երկամբք քո ծնեալ որդւոց դստեր Սիոնի,
Զոր արկեալ հոսմամբ գետաւրէն յաշխարհն Հայաստան,
Մաքրեցեր, լուսաւորեցեր եւ կատարեցեր զթոռունսն Ազքանազու.
Զաւտարսն ընտանիս եւ զհեռաւորսն մերձաւորս ընդ դուռն Յիսուսի,
Առեալ ի տուն Հոգւոյն Աստուծոյ եւ ի ծոցն Հաւր.
Հայրաւրէն տածեալ զորդիսն Աստուծոյ,
Կաթամբ մայրաբար դիեցուցեր զերկամբք քո ծնեալ զզաւակսն անհամարս.
Զմիշտ մեռեալն եւ զանմահն`
Պատարագ եւ նուէր ընդ մարդկան մատուցեր Աստուծոյ հաշտութեան,
Որպէս եւ ինքն ի խաչին.
Յետ բնաւիցս կատարման միանձնական ճգնեալ վարուք,
Վայելմամբ սիրոյն Քրիստոսի փոխեցար ի ծոցն հայրենի.
Մաղթեա որում մերձ ես եւ Հուպ երից անձանց եւ մի տէրութեան`
Շնորհել զպարգեւս քաւութեան եւ զձիրս ողորմութեան
Հաւտիցս բանական որդւոց մարդկան, աղաչեմք։
Գերագոյն մաքրութեամբ երեւեալ
Փայլեցար յորդիս Սիոնի, տէր սուրբ Գրիգոր,
Առաւել ծագմամբ լցեալ որպէս յաստեղս արեգակն
Մետասան գնդին գերագոյն քարոզ աշխարհի,
Հետեւողաց նոցին հայրապետաց վեհագոյն` արի եւ քաջ հովիւ,
Արեամբ անձինդ հաւտիցս քո ստացող,
Մեծդ ի վկայս եւ անբաղդատ բնաւից արեամբ պսակելոց,
Մարգարէիցն առաւել գիտող զխորհուրդն Յիսուսի,
Միանձանց կրաւնիցն գլուխ եւ պետ ստուգապէս,
Մարդ երկնային եւ հրեշտակ երկրային,
Սերովբէ հողեղէն եւ քերովբէ նիւթական,
Աթոռ մարմնեղէն եւ հանգիստ կամաց մեծին Աստուծոյ,
Աղաչեմք զքեզ հայցմամբ մաղթել առ Տէր
Վասն բնաւից մարդկան երկրաւորաց,
Հայրապետաց ուղիղ վարդապետութիւն.
Եպիսկոպոսաց եւ քահանայից` անբիծ շնորհաբաշխութիւն.
Սարկաւագաց, դպրաց եւ ամենայն ուխտի մանկանց եկեղեցւոյ`
Մաքրութիւն, սրբութիւն եւ արդարութիւն.
Թագաւորաց եւ իշխանաց` քաջութիւն եւ ուղիղ դատողութիւն.
Զաւրաց եւ զաւրավարաց եւ համաւրէն արանց եւ կանանց`
Առողջութիւն եւ ճշմարիտ խոստովանութիւն.
Ննջեցելոցն հանգիստ եւ կենաց յարութիւն.
Ահա յիշեսցես եւ ողորմեսցիս ննջեցելոցն
Յուսով յարութեան, խնդրեմք։
Առաւել եւ եւս
Զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ, խնդրեմք:
Նորոգել զանձինս եւ զմիմեանս
Տեառն Աստուծոյ ամենակալի յանձն առնել, աղաչեմք։
ՓՈԽ Ձայնիւ գոչմամբ, արտասուաց մաղթանաւք
Հայցեմք ի քէն, Տէր բոլորից, սուրբ Երրորդութիւն,
Ստեղծիչ յանէից համայնից բնաւիցս եղելոց,
Յաւրինող մերոյ բնութեանս կրկին կենդանեաւք ի մի միութիւն,
Մարմնաւոր անմարմին եւ մարմին հոգեւոր ի պատկեր եւ ի ձեւս քո,
Խնամող եւ տածիչ, դարմանող աննիւթիցն եւ նիւթականացս,
Անկերոյ բնութեանս յարուցիչ եւ փրկող առաջին մարդոյն Ադամայ,
Գթած, մարդասէր, առատ բարերար,
Հայցմամբ Իսկուհւոյ Մարիամու Աստուածածնի`
Մաւր Բանին մարմնացելոյ,
Աղաչանաւք Կարապետին Յովհաննու`
Հաւր ձայնի լսողի, Որդւոյդ Մկրտչի,
Եւ Հոգւոյդ տեսողի ի ձեւս աղաւնւոյ,
Արեամբ առաջին վկային մաղթանաւք`
Զքեզ ընդ աջմէ Հաւր տեսողին, սրբոյն Ստեփանոսի,
Աղերսարկու ճգնութեամբ սրբոյն Գրիգորի, որոյ այսաւր է յիշատակ,
Պաղատանաւք առաքելոց եւ մարգարէից
Եւ արի երջանկաց մարտիրոսացն կատարելոց,
Մշտապաշտաւն բազկատարածութեամբ
Մաքուր միանձանց ճգնաւորացն դասուց,
Շնորհեա՛ աշխարհի զխաղաղութիւն եւ եկեղեցւոյ զանշարժութիւն,
Առաջնորդաց ուղղութիւն եւ քահանայից սրբութիւն,
Եւ համաւրէն ժողովրդեան քում քաւութիւն եւ ողորմութիւն։ Եւ այժմ ողորմեա՛ց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։
ԻԷ. ՔԱՐՈԶ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ԵԻ ՏԱՊԱՆԱԿԻՆ ՏԵԱՌՆ
ԻԷ. ՔԱՐՈԶ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ԵԻ ՏԱՊԱՆԱԿԻՆ ՏԵԱՌՆ, ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՅ
Ժողովեալքս ամենեքեան ի սուրբ կաթողիկէ առաքելական եկեղեցի,
Գրգեմք ի սմա, յոգնախմբեան փառաբանութեամբ երկրային պարաւորքս`
Ի հոյլս հոգեղէնըս, հրաշազանութեամբ
Ընդ արփիափայլ սեռիցըն պարակցեալ.
Աւրհնեմք զեկաւորիլդ ի քեզ`
Ամենասուրբ Երրորդութեան, աղաչեմք։
Որ բարձրացեալդ ես ի կամարըս քերովբէից չորեքդիմեան դիտանոցին,
Եւ ի պարուց բոլորից եւ ի հրաշատեսակ սեռիցն երկըրպագիս`
Երրեակ իսկութիւն,
Կամեցար ի ձեռըն սրբոց առաքելոցն հաստատել ըզվէմըս զայս`
Անպարտելի քաղաք կամակար հրաշիւք,
Քառակերպեան` ի մէջ տիեզերաց.
Պայծառացուցեր ըզսա ի հիմունըս շողաձիգ
Տապախառըն լուսափայլութեամբ,
Եւ շքեղազարդ վայելչապանծ յաւրինեցեր ըզսա դշխոյ`
Դուստր վերին Սիոնի,
Յորմէ յոգնաձայնիւ ջոկք, որ ի սմա`
Զվերնականսըն հնչեցուցանեն.
Աւրհնեմք զեկաւորիլդ ի քեզ`
Ամենասուրբ Երրորդութեան, աղաչեմք։
Անեղաշէն խորան, կաթողիկէ սուրբ,
Որ հիմնեցար ի մէջ տիեզերաց այսաւր սուրբ եկեղեցի,
Յաւրինակ արարչագործ եւ գեղեցկատեսիլ
Եդեմատունկ դրախտին փափկութեան,
Զոր սերովբէք եւ քերովբէք, հրամանաւ անեղին,
Շրջափակեալ պահէին ըզճանապարհս ծառոյն գիտութեան,
Բացաւ մեծ ամրածածուկ դրախտին փափկութիւնքն,
Եւ մեք, պայծառազուարճ համարձակութեամբ երկրային պարաւորքս,
Ընդ արփիափայլ սերովբէիցն պարակցեալ.
Աւրհնեմք զեկաւորիլդ ի քեզ`
Ամենասուրբ Երրորդութեան, աղաչեմք։
Անճառելի խորան, պայծառահրաշ լուսաւորութեամբըս
Հաստատեցար ի մէջ տիեզերաց այսաւր սուրբ եկեղեցի,
Աւրինակ բարձրագումբէթ տապանին,
Զոր նահապետին Նոյի, հրամանաւ Արարչին
Հիմունս արկեալ ի յանփուտ փայտից,
Կազմէր ըզտապանն` ի փրկութիւն բազմահոյլ կենդանեացն,
Ապրեցուցանել զապաւինեալսն
Ի սահանահոս ալեաց ջուրցն սաստկութեան.
Այսաւր ի ձեռն արփից գոյացաւղին գոյացեալ,
Երեւեցաւ մեզ փոխանակ տապանին` սուրբ Սիոն,
Բանաւոր գառանց ժողովըրդեանն,
Լուսափայլ հրաշիցն աշտիճան համագունդ փառաբանութեամբ.
Աւրհնեմք զեկաւորիլդ ի քեզ`
Ամենասուրբ Երրորդութեան, աղաչեմք։
Արփիափայլ խորան, արեգակնահրաշ ճառագայթիւք ջահաւորեալ,
Ի մէջ տիեզերաց այսաւր սուրբ եկեղեցի.
Աւրինակ խորանին, զոր նահապետն Աբրահամ,
Նստելով ի վերայ սեմոց դրանց երկնից,
Դիտելով ընդ երկինս եւ ընդ երկիր,
Ուստի Տէրըն տերանց երեւեալ երկու զուարթնաւքն,
Եկն եհաս առ ծառն հովանաւոր,
Հատուցանելով սիրելեացն ըզփոխարէնըս բարեացն,
Զոր եւ Աբրահամու ընթացեալ,
Որթս դիեցիկս եւ երիս նկանակս
Մատուցանէր Տեառն Աստուծոյ պատարագս.
Այսաւր նոյն ինքն ի քեզ Աստուած եկաւորի, սուրբ Սիոն,
Երկնանման քաւարան մեղաւորաց,
Առ ջուրս հանգստեան ըզմանկունըս քո սնուցանելով,
Յորմէ ծնունդք աւագանին
Եւ պետութիւնք սրովբէաճոխ վերին հրաշիցն
Ի միասին պարակցեալ.
Աւրհնեմք զեկաւորիլդ ի քեզ`
Ամենասուրբ Երրորդութեան, աղաչեմք։
Քառանկիւն տաճար` գերահրաշ ծագմամբ,
Զթափանցիկ լուսով ճառագայթեալ
Ի մէջ տիեզերաց այսաւր, սուրբ եկեղեցի.
Աւրինակ տապանակին, զոր Մովսէս կազմէր
Ի մէջ իսրայէլագունդ ժողովոյն,
Դնելով ի նմա ըզբուրվառն ոսկի շուրջանափայլ խոյակաւք,
Որ բուրէր զանոյշահոտութիւն կնդըրկացն, որ ի նմա.
Սափորն ոսկի լի մանանայիւ,
Հանդերձ քարեղէն կտակարանաւքն.
Եւ ծաղկեալ գաւազանն, որ ի նմա,
Այսաւր ի ձեռն զՄելքիսեդեկի քահանայի
Միշտ ի քեզ երեւի փոխանակ տեառնագրեալ տախտակացն.
Արեգակնափայլ սեղանն` բարձաւղ անոյշահոտ պատարագին,
Տեղադրելով հաստատի ի քեզ, սուրբ Սիոն, մայր եկեղեցի,
Յոր դասք երկրածին կենդանեաց
Եւ գունդք սրովբէաճոխ վեհիցն ի միասին պարակցեալ.
Աւրհնեմք զեկաւորիլդ ի քեզ`
Ամենասուրբ Երրորդութեան, աղաչեմք։
Քառաջահեան տաճար,
Գերահրաշ ճառագայթիւքն լուսաւորեալ ի մէջ Տիեզերաց սուրբ եկեղեցի,
Աւրինակ գնդակահրաշ եւ լուսազարդ սրահիցըն ոսկիաձոյլ խընկաւք,
Զոր եւ իմաստունն Սողոմոն
Առեալ ի մայրից եւ յեղեւնափայտից,
Կազմէր զոսկիափայլ ըզտաճարն
Ի տեսակս համապայծառս եւթնաճրագ աշտանակաւք,
Եւ գեղապարունակ շուշանագործ հրաշիւք`
Զոսկիական քերովբէսն,
Եւ հաստատէ ի տուն Աստուծոյ.
Աւրհնեմք զեկաւորիլդ ի քեզ`
Ամենասուրբ Երրորդութեան, աղաչեմք։
Փախուցելոցն պատսպարան եւ յարկ բնակութեան,
Քաղաք ապաստանի եւ տուն քաւութեան,
Աղաչեմք ըզբնակեալն ի քեզ անքակ միութեամբ ըզթագաւորն երկնաւոր,
Շնորհել մեզ զխաղաղութիւն զերկնային, ըզհոգեւոր եւ զիմանալին,
Պահելով ի ներկայումս
Յերեւելի եւ յաներեւոյթ ընդդիմամարտ հակառակ զաւրութեանցն,
Եւ յաներեկի աւուրըն ծագման փառաց մեծի զաւրութեան,
Ընդ սրբասնելոցն ի լոյս` բերկրիլ յուրախութիւնն անպայման.
Ահա յիշեսցես եւ. ողորմեսցիս ննեջեցելոցն`
Յուսով յարութեան, խնդրեմք։
Եւ եւս առաւել
զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ, խնդրեմք։
Զանձինս մեր եւ զմիմեանս
Տեառն Աստուծոյ ամենակալի յանձն արասցուք, խնդրեմք։
Բարեխաւսութեամբ ամէնաւրհնեալ Տիրուհւոյ Աստուածածնին
Եւ միշտ կուսին Մարիամու,
Մաղթանաւք մեծի մարգարէին Կարապետի Յովհաննու,
Աղաւթիւք խաչակից քոց չարչարանաց
Նախավկային քո` Ստեփանոսի,
Խնդրուածովք խոստովանողին ըգքեզ
Սրբոյն Գրիգորի` հաւատարիմ քահանայապետին,
Հայցմամբ համաւրէն ըգքեզ սիրողաց`
Առաքելոց եւ մարգարէից։
Եւ այժմ ողորմեա՛ց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։
ԻԸ. ՔԱՐՈԶ ՎԱՐԴԱՎԱՌԻ
ԻԸ. ՔԱՐՈԶ ՎԱՐԴԱՎԱՌԻ, Ի ԳՐԻԳՈՐԷ ՆԱՐԵԿԱՑՈՅ
Գանձ անպատում եւ անճառելի,
անպարագելի միասնական սուրբ Երրորդութիւն,
Անհաս խորհրդով Հայր անսկիգբն եւ արարիչ Աստուած,
Լոյս ի լուսոյ, էակից Որդի ի Հաւրէ ծնեալ յառաջ քան զամենայն,
Յաւիտեանս անբաժանելի եւ անորիշ ի հայրական ծոցոյ,
Զուգահաւասար միակնութեամբ անշփոթ եւ անփոփոխելի բնութիւն.
Համապատիւ ընդ Հաւր եւ ընդ Որդւոյ փառակից Սուրբ Հոգիդ,
Որ ի Հաւրէ ելանես եւ լնուս զամենայն արարածս,
Եւ ընդ Հաւր եւ ընդ Որդւոյ երկրպագիս եւ փառաբանիս անճառ իսկութեամբ.
Անտեսանելիդ սերովբէից եւ անիմանալիդ քերովբէից,
Անհաս խորհրդով ի վեր քան զբան,
Անհասանելիդ պետութեանց եւ իշխանութեանց, անմահ թագաւոր.
Ահա ընկալցիս զաղերս եւ զպաղատանս քո փրկեալ ժողովրդեանս
Քեզ՝ ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Րաբուն հզաւր եւ անթարգմանելի,
Անեղանելի եւ անհասանելի,
Անհետազաւտելի եւ անբաւելի բնութիւն.
Անճառ իսկութիւն` փակեալ ի զգալեացս,
Յորմէ վեցթեւեան սերովբէքն թեւասքողեալ ծածկէին զդէմս իւրեանց.
Եւ բազմահոյլ կենդանիքն
Ոչ իշխէին նայել յանճառելի լոյս աստուածութեանդ.
Իսկ դու, անսկիգբն Աստուած, ի սկզբանէ եղեալ յեղելումն,
Իշխանական կամաւք եւ աստուածային ձեռաւք քո
Հաստատեցեր զԱդին եւ ի նմա` գԱդամ.
Եւ ի համաշխարհակործան ջուրցն հեղեղէ
Ապրեցուցեր զսիրելին քո զՆոյ` բազմահոյլ կենդանեաւքն.
Եւ փրկեցեր ի գեղատխուր անպատրաստութեան
Եւ ի դառնաճաշակ փայտին գիտութեան,
Զոր ջամբեալ աւձին պատրանաւք նախաստեղծքն` արտաքս ընկեցան.
Ահա ընկալցիս զաղերս եւ զպաղատանս քո փրկեալ ժողովրդեանս`
Քեզ՝ ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Ի չորեքկերպեան կենդանեացն
Եւ ի քառանիւթ տարրեղէն աթոռոյ վերայ բազմեալ հանգչէիր,
Իսկակից Հաւր եւ Սուրբ Հոգւոյն,
Եւ ի դասուց պետութեանց յանմարմին հրաբուն սեռիցն
Անդադար փառատրութեամբ աւրհնաբանիւր անբաւելիդ Աստուած.
Զքեզ, որ երկինք ոչ բաւէին տանել,
Տաղաւարն Աբրահամու շարամանեալ պարուրէր
Ի քառից ժամանակացն եղելոց,
Ի միջաւրէի` առ կաղնեաւն Մամբրէի,
Յորում ժամու Աբրահամու նստեալ տխրութեամբ առ դուրըս խորանին,
Դիտելով ընդ երկին եւ ընդ երկիր,
Զոր Տէրն տերանց եւ արարիչն յաւիտենից
Իջեալ ի յերկնից երկու. հրեշտակաւք,
Եկեալ հասեալ առ. ծառն հովանաւոր,
Անտեսիդ ի տեսիլ երեւեալ։
Եւ Աբրահամու յառաջ ընթացեալ,
Որթս դիեցիկս եւ երիս նկանակս
Պատրաստեաց քեզ պատարագս Տեառն Աստուծոյ,
Ուստի զաւետիսն ընկալեալ նմա առ ի ծնանիլ ամլոյն զԻսահակ։
Այսաւր եկեալ ի լերինն Թաբորական երիւք ընտրեալ աշակերտաւքն,
Զի զաւրինակսն կատարեսցես,
Եւ փրկեսցես զմեզ ի Սոդոմական կործանմանէն.
Ահա ընկալցիս զաղերս եւ զպաղատանս քո փրկեալ ժողովրդեանս
Քեզ՝ ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Գերազանց եւ հրաշալի զարմանալեացն նոր խառնուածոյս խորհուրդ
Երեւեցուցեր երբեմն Մովսեսի եւ Եղիայի,
Եւ ծանուցեր զքեզ Աստուած Աբրահամու, Սահակայ եւ Յակոբայ,
Եւ քարոզեցար Աստուած եւ Տէր
Կենդանեաց եւ մեռելոց, որ էնդ յաւիտենից,
Ուստի եւ պատգամաւոր ամպաւք լուսաւորեցեր զքո սուրբ զառաքեալսն։
Այսաւր ի Թաբոր լերինն յայտնեցեր զաստուածութիւնդ անճառ խորհրդով
Քո սուրբ եւ երջանիկ առաքելոցն` Պետրոսի եւ որդւոցն Զեբեդեայ.
Եւ Հայր ի վերուստ դաւանէր Որդի սիրելի.
Բան համագոյ Համագոյ կոչմամբ Մովսեսի եւ Եղիայի,
Ծանուցար իշխան եւ Տէր կենաց եւ մահու,
Զոր տեսեալ նոցա սոսկալի տեսիլն ահեղահրաշ այլակերպութեանդ,
ՅահԷ փայլակնացայտ լուսոյդ եւ յաստուածային ճառագայթիցդ`
Կիսամահ յերկիր անկանէին.
Ահա ընկալցիս զաղերս եւ զպաղատանս քո փրկեալ ժողովրդեանս
Քեզ ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Որ այսաւր զանճառելի եւ զանհասանելի
Խորհուրդ Երրորդութեանդ եւ մի աստուածութեանդ,
Կանխագիտութեամբ ի Թաբոր լերինն յայտնեցեր
Քոյոց սրբոց առաքելոցն եւ մարգարէից.
Եւ զառեցեալն ի մէնջ յետս հարեալ երեւէր ճառագայթ աստուածութեանդ,
Ուստի եւ զնախամարգարէն Մովսէս ի մեռելոց ածեր եւ կացուցեր կենդանի.
Եւ ի կենդանեաց վեր ամբարձելոց կառաւք հրեղինաւք,
Զկառավարն եւ զնախանձաւորն Հեղիաս
Ի լուսեղէն խորանացն մուծեր եւ կացուցեր վկայ հաւաստի,
Զոր տեսեալ զքեզ սրբոց առաքելոցն եւ մարգարէիցն,
Պակուցեալ զարհուրեցան եւ դաւանեցին զքեզ Քրիստոս`
Որդի Աստուծոյ,
Յորմէ զարհուրեալ Պետրոս ասէր.
«Եկայք, արասցուք երիս տաղաւարս` Տեառն եւ Մովսեսի եւ Եղիայի».
Քանզի ոչ գիտէր զինչ խաւսէր.
Ահա ընկալցիս զաղերս եւ զպաղատանս քո փրկեալ ժողովրդեանս
Քեզ ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Րաբունիցն պետ եւ անմահ թագաւոր,
Անճառելի եւ փայլակնացայտ լուսով աստուածութեան
Երեւեալ այսաւր առաքելոց եւ մարգարէիցն ի Թաբոր,
Եւ ամպ լուսաւոր հովանաւորեալ զորդիսն Յակոբայ,
Որպէս ի նախնումն զաստուածատես մարգարէսն,
Եւ ձայն լուեալ ի վերուստ հայրական, որ ասէր.
«Դա է Որդի իմ սիրելի, ընդ որ հաճեցայ»։
Եւ սոյն ձայն եղեալ երբեմն առ Կարապետն ի Յորդանան,
Եւ Սուրբ Հոգին աղաւնակերպ երեւմամբ
Իջեալ ի վերայ փառակցի միածնի Որդւոյն,
Զոր տեսեալ Յովհաննէս, ասէր.
«Սա է Գառն անարատ եւ Որդի Աստուծոյն»,
Ուստի ծանուցաւ անհաս եւ անիմանալի խորհուրդ սուրբ Երրորդութեանդ.
Ահա ընկալցիս զաղերս եւ զպաղատանս քո փրկեալ ժողովրդեանս
Քեզ ի հաճութիւն, աղաչեմք։
Ի քեզ նկատեալ ետես ի բացուստ մարգարէն
ԶՏէրն փառաց բազմեալ եւ ասէր.
- Ո՜վ լեառն Թաբաւրական,
Ընդ որ հաճեցաւ Աստուած բնակիլ ի քեզ եւ բնակեսցէ։
Եւ այժմ ուրախ լեր եւ ցնծա՛, Թաբաւր, հանդերձ Հերմոնիւ,
Քանզի այսաւր Որդին միածին ի վերայ քո յայտնեաց
Զծածկեալ եւ զանքննելի լոյս աստուածութեանն.
Եւ գահոյս արկեալ ի վերայ քո,
Առաքելոց եւ մարգարէից պատուիրէր զելիցն իւր յԵրուսաղէմ,
Որոց հայցմամբ մաղթանաց շնորհեսցե՛ս աշխարհի զխաղազութիւն,
Հաւատացեալ ժողովրդեանս` պահպանութիւն,
Աւդոց բարեխառնութիւն եւ անդէոց` պտղաբերութիւն,
Եկեղեցեաց հաստատութիւն,
Քահանայից` սրբութիւն եւ զգաստութիւն,
Հայրապետաց վերադիտողութիւն եւ թագաւորաց` յաղթութիւն,
Իշխանաց եւ ազատաց` իշխեալ հակառակացն ճշմարտութեան,
Հեծելախումբ ժողովոց հաւատացելոց` աւգնականութիւն ի պատերազմունս,
Ննջեցելոցն հաւատով` հանգիստ եւ կեանք յարութեան,
Զի աւր ըստ աւրէ եւ հանապազ եղիցի Աստուած աւրհնեալ յաւիտեան.
Ահա յիշեսցես եւ ողորմեսցիս ննջեցելոցն
Յուսով յարութեան, խնդրեմք։
Եւ եւս առաւել
Զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ, խնդրեմք։
Րոտել զմեզ ի յոյս սիրոյն,
Որ առ Տէր, խնդրեմք։
Գոհաբանութիւն ի բարձունս վեր առաքեմք
Հաւր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ.
Հայցեմք եւ աղաչեմք զանարատ եւ զամէնաւրհնեալ Տիրուհիդ`
Զմայր մարմնացելոյ Բանին Աստուծոյ,
Զսուրբ եւ զյառաջընթաց կարապետն զՄկրտիչն Յովհաննէս`
Զքարոզն եւ զձեռնադրողն Որդւոյն Աստուծոյ,
Զնախասարկաւագն եւ զառաջին վկայն,
Զպսակն մարտիրոսաց` զՍտեփանոս,
Խնկանուէր հայցմամբ երջանկացն դասուց առաքելոց եւ մարգարէից,
Մեծավաստակ առաքինութեամբ դաանողին զքեզ`
Սրբոյն Գրիգորի հայրապետին` ամենեցուն մերոյ Լուսաւորչին,
Մաքրակրաւնից ազանց միանձանց
Եւ զքեզ Աստուած խոստովանողաց,
Որ ի վերջնում աւուրն մեծի
Յայտնիս նորոգել, միայն Ողորմած, զի քէն գոյացեալքս։
Եւ այժմ ողորմեաց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։
ԻԹ. ՔԱՐՈԶ … Ի ՓՈԽՈԻՄՆ ԱՄԷՆՕՐՀՆԵԱԼ ՍՈԻՐԲ ԱՍՏՈՒԱԾԱԾՆԻՆ
ԻԹ. ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ ՔԱՐՈԶ ԱՍԱՑԵԱԼ Ի ՓՈԽՈԻՄՆ ԱՄԷՆՕՐՀՆԵԱԼ ՍՈԻՐԲ ԱՍՏՈՒԱԾԱԾՆԻՆ
Գանձ անապական ծածկեալ սրբութեամբ,
Գերահրաշ եւ անարատ, զարդարեալ մաքրութեամբ,
Սրբուհի եւ միշտ կոյս, սուրբ Աստուածածին Մարիամ,
Տաճար տիրակիր եւ խորան աստուածաբնակ` երկնակառոյց եւ լուսազարդ,
Յորում հանգուցեալ փառաբանի սուրբ Երրորդութիւնն.
Գովասանական ներբողիւ` զեռահրաշ սրբասացութիւնսն,
Անլռելի ձայնիւ, միաբանական հանդիսիւ,
Երգեմք քեզ, ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Ահա ընկալցիս զաղաչանս մեր`
Մատուցանել որդւոյ քո եւ Աստուծոյ մերոյ, աղաչեմք։
Րախճան ցանկալի ընդունակ գովեստի,
Մեծարեալ սրբութեամբ անարատ Տիրուհի,
Զոր Տէրս փառաց խոնարհեալ ի բարձանց,
Յաւրինեաց զքեզ իւր տեղի հանգստեան,
Եւ ի ձեռն աստուածախնամ գթութեանցն
Նորոգեալ հաստատեաց զքեզ բուրաստան,
Փոխանակ աստուածատունկ դրախտին Ադենայ`
Զծառն կենաց եւ անմահութեան ի միջի քում տնկեալ,
Ունելով ի քեզ զպտուղն կենդանութեան,
Որով նորոգեցան տիեզերք ամենայն,
Յանմահութիւն փրկութեան վերագրեալ
Սրբութեամբ եւ արդարութեամբ, ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Ահա ընկալցիս զաղաչանս մեր`
Մատուցանել որդւոյ քո եւ Աստուծոյ մերոյ, աղաչեմք։
Ի քեզ կատարեցան տառք աստուածախաւս եւ ընտրեալ մարգարէիցն
Եւ նախագուշակ տեսողացն,
Որ փոխանակ Եւլայի մայր գոլ զքեզ կենդանւոյ Բանին Աստուծոյ,
Որով զարդարեցան արարածք
Յառաջին հնութենէ մեղացն վերստին նորոգելով ի փառս,
Ուստի նախամաւրն անիծիցն երկունք
Ի յաւրհնութիւն փոխարկեալ` լուծաւ.
Եւ գիր դատապարտութեան յանցանացն խզեալ պատառեցալ.
Քեւ ճոխանայ նախահայրն Ադամ,
Դստերբդ եւ Կուսիւդ ծնանելով առ ի քէն զբարձողն մեղաց։
Պարէ Եւա դստերաւք իւրովք ի խնճոյս ուրախութեամբ զարդարեալ,
Պարակից եղեալ դասուց սերովբէիցն ի ձեռն քո`
Մայր եւ Կոյս, ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Ահա ընկալցիս զաղաչանս մեր`
Մատուցանել Որդւոյ քո եւ Աստուծոյ մերոյ, աղաչեմք։
Գովեալ միշտ եւ երկրպագեալ, սրբուհի անարատ.
Ապաւէն փրկութեան կենաց նորոգման աշխարհի,
Աւրինակեալ զքեզ նահապետին Նոյի
Տապանակ կենդանի եւ տախտակ փրկութեան մածեալ սրբութեամբ,
Որոյ արուեստաւոր Սուրբ Հոգին եկաւորեալ ի քեզ,
Աւետեաւք հրեշտակապետին ԳաբրիԷլի սուրբ ողջունիւն ի քեզ մածուցեալ,
Բեւեռապինդ աստուածագամ հեղուսիւք
Միաւորեալ զքեզ ընդ կենդանի բանին Աստուծոյ անանջրպետ բաժանմամբ,
Ի ծովու աշխարհի անալեկոծ նաւավարութեամբ,
Ժամանեալ թեւաւք միածնին,
Որ ի գիրկս քո Հանգուցեալ մարմնով,
Բարձրացոյց զքեզ ի կեառս քերովբէականս.
Դասուք հրեշտակաց վերացար ի բարձունս`
Առ Հայր եւ Որդի եւ Հոգին Սուրբ, ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Ահա ընկալցիս զաղաչանս մեր`
Մատուցանել որդւոյ քո եւ Աստուծոյ մերոյ, աղաչեմք։
Ո՜վ սրբուհի անարատ եւ միշտ կոյս,
Խորան սրբութեան կազմեալ Յիսուսի եւ ամպհովանի` ի լոյս գիշերի,
Տեղի դատաստանի նոր Իսրայէլի եւ տաճար անձեռագործ,
Յորում քերովբէքն թեւաւք ծածկեն զարգանդ սուրբ Կուսիդ.
Ի քեզ խաւսեցեալ Որդիս Աստուծոյ,
Ըստ անուան քում լուսաւորեալ ի լոյս միածնիդ,
Ուրա՛խ լեր, տապանակ սրբութեան Բանին Աստուծոյ,
Ունելով ի քեզ միացեալ զկենդանադիր կտակ ի տախտակ աւրինացն
Դրեալ մատամբ Էին Աստուծոյ։
Սափոր ոսկի` լցեալ սրբութեամբ,
Ի քեզ կրեցեր զմանանայս քաղցրութեան.
Գաւազան ծաղկեալ յարմատոյն Յեսսեայ,
Մեզ զարքայականն պտուղ բերելով զՔրիստոս.
Բուրվառ` ամբարձեալ երիւք ունելեաւք`
Հոգւով եւ մտաւք եւ մարմնով միացեալ։
Քեւ բուրեցաւ հոտ անուշութեան, որով լցան տիեզերք ամենայն.
Որ ի քեզ եւ ընդ քեզ եւ զկնի քո հետեւելոցս
Լիցիս ընդունակ եւ պահապան ի ձեռն հայցման մաղթանաց`
Միաւորել զմեզ ի մի հաւտ քում՝ ընդ սրբոց առաքելոցն,
Որոց այսաւր ժողովեալ յամփոփումն Տիրամաւրդ եւ Աստուածածնիդ,
Ընդունել ընդ քեզ պարգեւս բարեաց սրբութեան եւ արդարութեան,
Ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Ահա ընկալցիս զաղաչանս մեր՝
Մատուցանել որդւոյ քո եւ Աստուծոյ մերոյ, աղաչեմք։
Րաբուն իմաստից եւ լոյս գերազանց,
Արեգականն արդարութեան արեւելք եւ առաւաւտ խաղաղութեան,
Լուսին լրացեալ, լուսով լցեալ
Ի լոյսն աննուաղելի առաւաւտուն լուսոյ,
Ունելով ի քեզ զարուսեակն պայծառ՝
Լցեալ լուսով ի կամարս սրբութեան.
Լեառն վիմածին` ըստ տեսլեանն մեծին Դանիելի,
Ցաւղ ի Հերմոնէ ցաւղեալ ի Սիոն գաղտ ի քեզ իջեալ,
Գեղմն իմանալի, զոր ետես Գեդէոն,
Դուռն փակեալ եւ աղբեւր կնքեալ,
Կին ժրագլուխ, պսակ պարծանաց` ըստ Սողոմոնի,
Պարակից սերովբէից եւ հանգիտամէտ` բազմաչեայ քերովբէից,
Ըստ տեսլեանն Եզեկիելի,
Վերստին խոստովանելով զդարձ գերութեան Իսրայէլի,
Որ են դասք փրկելոցս` արեամբն Յիսուսի.
Բարեխաւսեա՛ անդադար առ որդիդ քո միածին`
Հաստատել սուրբ զեկեղեցի,
Պահել անարատ մինչեւ յապագայի աւուրն մեծի`
ԶՀովուապետն բանաւոր Հաւտի քո, որ նստի ի մէջ կաթողիկէի,
Որ է երկինք հաստատեալ ի յերկրի.
Եւ զայցելուն դիտողութեան
Առ ի ձեռնադրութիւն քոյինակրաւն պատուոյն սրբութեամբ.
Եւ զպետս վարժիցն ուղղափառ վարդապետութեան`
Ուսուցանել զդաւանեալսն է քեզ Հաւատով սրբութեամբ,
Հանդերձ դպրաւք եւ պաշտաւնէիւք սուրբ եկեղեցւոյ.
Եւ զդասս քահանայից
Բաշխման մարմնոյ եւ արեան միածնիդ քո արժանաւորեա.
Եւ զամենայն հաւատացեալքս ի քեզ`
Նորոգեա՛ հաւատով, յուսով եւ սիրով`
Ի փառս միածնիդ քո, ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Ահա ընկալցիս զաղաչանս մեր`
Մատուցանել որդւոյ քո եւ Աստուծոյ մերոյ, աղաչեմք։
Ի քեզ ապաւինիմք, ամենասուրբ Աստուածածին, միշտ Կոյս Մարիամ,
Ընդ սրբոց առաքելոցն, որոց այսաւր ժողովեալ ի յուղարկումն քո,
Բարեխաւսեա՛ անդադար առ որդիդ քո եւ Աստուած մեր`
Ընդ սուրբ եւ պատուական դասուցն մեծի.
Ընդ որս եւ զմերս ընկալցէս պաղատանս
Առ ի հաշտութիւն պարտաւորելոցս
Եւ շնորհեսցես կեալ մեզ պարկեշտասնունդ`
Ըստ կամաց կարգէ կրաւնաւորութեան.
Ընդունելով առ է քեզ զհաւատացեալքս
Եւ զծնեալքս յորդեգրութիւն սուրբ աւազանին`
Ի հաւատս սուրբ Երրորդութեան.
Եւ զյառաջագոյն հանգուցեալսն ճշմարիտ հաւատով`
Ի դաւանութիւն միածնի քո,
Բարեբանեալ եւ երկրպագեալ, ամէնաւրհնեալդ ի կանայս.
Ահա յիշեսցես եւ ողորմեսցիս հոգւոցն հանգուցելոց`
Յուսով յարութեան, խնդրեմք։
Եւ եւս առաւել
Զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ, խնդրեմք։
Րոտել զմարմինս մեր անուշահոտ վարուք
Ի յիշատակի մաւրդ եւ Աստուածածնիդ, աղաչեմք։
Գովեմք զքեզ, Տիրուհի անարատ, մայր Տեառն եւ Կոյս` Մարիամ.
Սրբուհի եւ մշտաշնորհ աշխարհի պարկեշտասնունդ պարգեւ հաւատոյ.
Է բարձրելոյ Հաւրէն զաւրացեալ եւ հովանաւորեալ,
Է Սուրբ Հոգւոյն զարդարեալ եւ մաքրագործեալ,
Բնակութեամբ Որդւոյ յաւրինեալ եւ տաղաւարեալ.
Միածինն Հաւր եւ քեզ անդրանիկ,
Որդի քո ծննդեամբ եւ Տէր արարչութեամբ։
Տունկ կենաց պտղոյն աւրհնութեան,
Ողջացուցիչ երկանցն Եւայի, խոստովանիմք զքեզ,
Մայր կենդանւոյ Բանին Աստուծոյ, ի քէն հայցեմք,
Բարեխաւսեա՛ անդադար առ որդիդ քո եւ Աստուած մեր,
Հանդերձ մեծին ի ծնունդս կանանց` Կարապետին եւ Մկրտչին Յովհաննու,
Եւ սրբոյն Ստեփանոսի` նախավկայ չարչարանաց Միածնիդ,
Պաղատանաւք սրբոց առաքելոցն, որք է ծագաց աշխարհԷ
Այսաւր ի պատիւ Հանգստեան քո ուրախացեալք,
Եւ որ մերն է Լուսաւորիչ` հանդերձ միանձամբք Եւ ճգնաւորաւք,
Զի ի քէն միշտ աւգնեալ եւ բարեգործեալ
Յաւուր մեծի յիշատակի քո,
Գովեալ եւ փառաւորեալ Տիրուհի, ամէնաւրհնեալդ ի կանայս։
Եւ այժմ ողորմեա՛ց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։
Լ. ՔԱՐՈԶ ՍՐԲՈՅ ԽԱՉԻՆ
Լ. ՔԱՐՈԶ ՍՐԲՈՅ ԽԱՉԻՆ, ԳՐԻԳՈՐԻ ՆԱՐԵԿԱՑՒՈՅ ԱՍԱՑԵԱԼ
Գանձ անքնին, ծածկեալ մենութիւն,
Զաւրեղ ահաւոր, միշտ բարի.
Եւ երեքսրբեան անսահմանելի` աւրհնանուն կենդանի.
Անճառ իսկութիւն փակեալ ի զգալեաց, համագոյ անթարգմանելի,
Անհասանելի հեռաւոր եւ անընդմիջելի մերձաւոր, անմահ թագաւոր.
Ահա խնկեսցին մաղթանք մեր առաջի քո, Ամենակալ, աղաչեմք:
Րոպէից համայնից Էից ի կուսից քառից
Ի մի եղելութիւն զերկիր հաստատեցեր,
Խորհուրդ կրկին ձեռնարկ վերստին,
Ընդդիմակ միջոց միջնորդաց երկուց եղծմանց
Եւ նորոգութեան, տեսութեան կենացդ փայտի:
Ահա խնկեսցին մաղթանք մեր առաջի քո, Ամենակալ, աղաչեմք։
Ի բարձունս անբաւս` անհետազաւտելի,
Գովեստիւ տաւնեալ` ահեղ անմատոյց,
Յանհանգչելի նուագ ներբողից ազգաց հրանիւթից
Պանծալի երգով պսակեալ զքեգ Աստուած բոլորից.
Ի սահմանս երկրակշռութեանց երկնից,
Ի թեւս չորից արփիակերպից,
Բազմաւք կարգեցեր քեռ պատիւս անպատումս.
Ի դրախտն Ադենայ ի տնկոյն պարտեալ,
Ազդեալ ձայնեցեր ի ծառն աւրհնութեան։
Ահա խնկեսցին մաղթանք մեր առաջի քո, Ամենակալ, աղաչեմք։
Գուշակ գարնայնոյ ի թռիչս ամբարձման,
Յաւրինակ երկնի կամաց գթածիդ`
Ի լաստն ամրացոյ Նոյեան տապանին.
Պատկեր փրկութեան կերպարան հրաշից ապաստան յուսոյ
Գեր ի վերնայինսն զնոր ժողովուրդս ուխտիւ միջնորդեալ
Ի թեւս խաչիդ առ քեզ մատուսցես.
Ահա խնկեսցին մաղթանք մեր առաջի քո, Ամենակալ, աղաչեմք։
Ո՜վ գիր մատենի մատինդ Աստուծոյ,
Կենսունակ տախտակ անխորտակելի
Եւ աւանդ նորոյ աւրինի սրբամասնութեանց անեղծանելի.
Լրումն ցուցմանց կանխապատմութեանց աւետեաց ըղձից,
Ի բիւրուց հիւթից մեզ ի յաւգնութիւն սոյն իսկ ծանուցար.
Տիպ պաշտելի գրաւ աշխարհի,
Շաւիղ անհետազաւտելի արեամբ Արարչին նկարեալ ի փառս լուսոյ.
Ահա խնկեսցին դարձեալ խնդրուածք մեր առաջի քո, Ամենակալ, աղաչեմք։
Րաբունեաց պետ եւ ձիր իմաստից Տէր Յիսուս Քրիստոս,
Միայն ուսուցիչ զանիմանալիսն` որ ոչ գծագրի յայսմ յաւիտենիս,
Պատկեր Հաւր անհաս, ի վեր` քան զբան, ուղղեալ յայս նշան
Հաստատեա սովին պնդութեամբ զսիւնս աշխարհի,
Պահեալ ամրութեամբ ըստ քումդ իրաւանց`
Զհովուապետն խաշանց քոց բանաւորաց
Զհայրապետն մեր` զտէր [այս անուն]
Զեպիսկոպոսունս` երիցամբք եւ սարկաւագաւք,
Զվարդապետս` դպրաւք եւ բնաւին իսկ պաշտաւնէիւք եկեղեցականաւք,
Զթագաւորն մեր իւրովք ծննդովք,
Հանդերձ պետական նահանգաւք հնազանդեցելովք։
Արասցես լինել երկիւղածութեամբ սրտի
Խաչիդ պարծանաց ի քեզ զաւրացեալ:
Ահա խնկեսցին դարձեալ խնդրուածք մեր առաջի քո, ամենակալ, աղաչեմք։
Ի քեզ համբառնամք զձեռս եւ զսիրտս
Եւ զզգայութիւնս հոգւոց իմաստից։
Արձանացուսցես զմեզ անշարժ պնդութեամբ
Ընդ հովանեաւ թեւոց սուրբ խաչիդ,
Զարքայութիւնն՝ յաղթող, զդատողութիւնն՝ անպատիժ,
Զիշխանականսն՝ հանդարտս, զզինուորութիւնսն՝ խրատեալս,
Ձիավարժիցն տուր սանձս, սոսկականացն` անբծութիւն,
Հետեւակացն՝ խրախոյս, քաղաքայնոցն` պատուէր,
Նուիրողացն՝ լրութիւն, ուխտաւորացն` սփոփանս,
Ննջեցելոցն՝ հանգիստ, եւ համաւրէն ժողովրդեան քում
Սովիմբ` ամրութիւն, պաշտպանութիւն,
Քաւութիւն և առողջութիւն, աւրհնեա՜լ յաւիտեանս.
Ահա յիշեսցես եւ ողորմեսցիս ննջեցելոցն
Յուսով յարութեան, խնդրեմք։
Եւ եւս առաւել
Զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ` խնդրեմք։
Րոտել զմարմինս մեր
Ի մի շաւիղ ընտրութեան հոգւոյ սիրոյն որ առ Տէր, խնդրեմք։
ՓՈԽ Գոհաբանութիւն խնամոց խնդրողին զխաղաղութիւն միշտ երկրպագուացս,
Պաշտպանութեամբ ծնողի փրկչին եւ մարմնարանի անպարագրելի
Սրբոյն Մարիամու Աստուածածնի եւ միշտ Կուսի,
Աղերսիւ եւ աղաչանաւք Մկրտչին`
Ջուրբ զՀոգին հրաւիրողի Կարապետին մեծին Յովաննու,
Պաղատանաւք թագաւորելոցն աւծութեամբ Հոգւոյն
Առաքելոցն սրբազգեստից,
Նահատակութեամբ նախկին վկային քո` սրբոյն Ստեփանոսի,
Որ է որդի անդրանիկ փրկագործ կրից երկրորդն Ադամայ,
Արգահատութեամբ եւ աղաւթիւք արի երջանկաց՝
Մարտիրոսացն կատարելոց.
Խոստովանողական դաւանութեամբ սրբոյն Գրիգորի`
Հայաստանեայցս լուսաւորչի եւ յանմերձենալիսն նուիրողի,
Մշտապաշտաւն բազկատարածութեամբ
Մաքուր միանձանց, եւ ամենայն ընտրելոց
Պսակելոցն ընդ քեզ խաչակիր վարուք յաւուրն մեծի։
Եւ այժմ ողորմեաց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։
ԼԱ. ՔԱՐՈԶ ՀԱՄՕՐԷՆ ՍՈԻՐԲ ԱՌԱՔԵԼՈՑՆ
ԼԱ. ՔԱՐՈԶ ՀԱՄՕՐԷՆ ՍՈԻՐԲ ԱՌԱՔԵԼՈՑՆ, ԳՐԻԳՈՐԻ ՎԱՐԴԱՊԵՏԻ
Գանձ փառաց խորհրդոյ ինքնածագ լուսոյն,
Գտեալք ի սկզբանէ եւ ծածկեալք առ Հաւր յաւիտեանս,
Ի լրումն ժամանակաց յայտնեալք եւ կոչեցեալք յՈրդւոյ,
Ճոխացուցիչք տիեզերաց եւ լուսաւորիչք ընդհանուր ազգաց եւ ազանց.
Առաքեալք սուրբք Առաքելոյն ի յերկնից`
Ի խնդիր մերոյս կորուսեալ բնութեանս.
Կայցեմք զողորմութիւն առ ի մէնք հաւատացելոցս`
Ի Քրիստոսէ, աղաչեմք։
Րաբունիք բարի եւ հրաւիրակք մահացելոցս յանմահութիւն,
Որ նախ քան զսկիզբն Էիցս ընտրեցայք իսկապէս եւ հաճոյացայք,
Անհամեմատ գերազանցութեամբ փառազարդ գոլով լուսանիւթիցն`
Ի յերկինս բոցեղէնացն.
Զանծայրափակ էական ծագումն նիւթիւ պարագրեալ ի մարմնի տեսէք,
Եւ ի վերնատունն, ձեռամբ բարձրելոյն, զբաժակն արբէք զանմահացուցիչ.
Եւ համայն սեռի մարդկութեանս`
Զկենդանականն մատռուակեցէք զարբումն:
Հազարապետք մեծի խորհրդոյն
Եւ վարժմամբ աստուածայնովքն լցեալ իմաստիւք,
Քարոզողք տնտեսութեան ի մեզ միացելոյ բանին.
Հայցեմք զողորմութիւն առ ի ձէնջ հաւատացելոցս`
Ի Քրիստոսէ, աղաչեմք։
Ի վերին կարգեալ պետութիւնս հրեշտակացն գոլով համապատիւք,
Ի հանդերձեալ յաւիտենին ի փառս Որդւոյն Աստուծոյ թագաւորեալք,
Ի տիեզերախումբ ատենին զդատողականն ընկալեալ զաթոռ,
Զոր Հոգին՝ կանխագիտութեամբ մարգարէիւք
Զկոչումն ձեր տպաւորեալ ծանոյց
Եւ աւրինակաւք երբեմն յերկրի գուշակեաց։
Թիւք խորհրդականք ըստ վիմաբուղխ աղբերացն ի ժողովուրդն պասքեալ.
Եւ արմաւենիք զուարաճաբոյսք`
Փրկելոցն յեգիպտական գործոյն հովանաւորեալք.
Այսաւր նոյն ինքն յերկնից
Հողմահոլով հնչմամբ ի յանձինս ձեր միացեալ,
Ուստի աղբիւրացեալ յանծայրածաւալ ծովէն,
Ըստ Եդեմական քառավտակ գետոց,
Առաւել եւս խաղացմամբ, ընդ բնաւս ընթացեալ,
Քաղաք Աստուծոյ` զեկեղեցի եւ յարկ Բարձրելոյն հիմնացուցէք,
Ծարաւելոց արբուցիչք եւ ուրախացուցիչք.
Հայցեմք զողորմութիւն առ ի ձէնջ հաւատացելոցս`
Ի Քրիստոսէ, աղաչեմք։
Գերահրաշ բարունակք` յԷէն զարգացեալք եւ ծաղկեալք,
Ուռք պտղալիցք ներգործութեամբ լուսոյն մաքրեալք,
Ննձինք երջանիկք յեռանձնաթիւ միաբուն էացեալք զաւրութիւն.
Լոյս տիեզերաց յիսկակից բանէն`
Կոչեցայք, եւ աղ մաքրութեան.
Աւծմամբ Սուրբ Հոգւոյն աջով հայրական`
Իշխանք ընդ ոլորտս երկրի կարգեցայք.
Աստուածազաւր սաստիւք յանդունդս հերքեալ,
Զմեղսասէր զաւրս խաւարին եւ զտարագրեալ մարդկային բնութիւնս
Ազատեցէք ծննդեամբ վերստին.
Շնորհաւք անճառիւք սքանչելագործեալ Որդիս`
Բարձրելոյն Հաւր նուիրեցէք,
Արեամբ միջնորդիւ սրբոյ Միածնին հրաւիրելով ի փառս անպատումս.
Լուսատուք տիեզերաց եւ պաշտեցեալք ի յերկինս.
Հայցեմք զողորմութիւն առ ի ձէնջ հաւատացելոցս`
Ի Քրիստոսէ, աղաչեմք։
Որ արփենից գերունակութեամբ ի վեր` քան զհրաշս,
Փառաց ստեղծողին վեհից հրեղինաց`
Տարրեղէն բնութեամբ անաւթք մաքրագոյնք,
Ի շնորհս ընկալեալք վեհագոյն պատուով,
Յառաքելութիւն կոչմամբն Յիսուսի,
Ինքնախորհող բնաւից Արարչին գոլով ի նորումս խորհրդակիցք.
Սկիզբն Հաւատոյ աճման հրաշափառ նորոյ աշխարհի,
Յերկրորդ Ադամ սերեալ ցեղապետք, ծնունդք եւ զարմք նոր Սիոնի.
Բարեկամք Բարերարին եւ յոյս քաւութեան.
Հայցեմք զողորմութիւն առ ի ձէնջ հաւատացելոցս`
Ի Քրիստոսէ, աղաչեմք։
Րաբունք անճառ, լուսոյն ճառագայթք եւ իմաստութեան Էին հեծանոցք,
Ժիր մշակք եւ որսորդք Հոգեւորք բանական սեռիցս`
Ի զգայական ծովէն ընկալեալք,
Որ զէացուցիչ բնաւից եղելոց եւ զբաղկացուցիչ ի ջուրց կենդանեաց,
Անորոշաբար արուեստակցութեամբ,
Ընդ ձեզ ընկալայք լեզուաւք հրեղինաւք,
Ուստի զաւրացեալք արութեամբ Հոգւոյն,
Ընդ խաղացելոյն զմահ կոխեցէք,
Անչարչարելոյն չարչարակցեցայք.
Բացողք երկնից յարկացն եւ ժառանգք տաւնողացս ձերոց,
Լերուք բարեխաւս եւ առիթ կենաց.
Հայցեմք զողորմութիւն առ ի ձէնջ հաւատացելոցս`
Ի Քրիստոսէ, աղաչեմք։
Ի ձայն գոչմամբ աղերս մատուցանեմք քեզ,
Թագաւոր անմահ եւ Տէր կենարար,
Համախմբեալք ի յիշատակի քոյին ընտրեալ սուրբ առաքելոցն,
Որ իբր զլուսաւորս զնոսա երկնակառոյց ընթացմամբ աստեղաւք
Բանիւ եւ հոգւով յերկրի յաւրինեցեր.
Եւ նորոգ զտիեզերս երկնազարդ ստեղծմամբ`
Վերստին պայծառացուցեր.
Սոքաւք զնսեմացեալս յանգիտութիւն`
Յիմանալի լոյս քո փոխադրեցեր,
Որով հայցեմք ի քէն` մի՛շտ բարերար եւ բազումողորմ,
Զաւրհներգուն փառաց մեծի տէրութեանդ`
Զհայրապետն մեր զտէր [այս անուն]
Հանդերձ ընտրեալ սուրբ դիտապետաւք եւ Հոգեպայծառ մեր վարդապետաւք,
Մշտաբորբոք սիրով ամրացո՛ ի խարդախող հաղբից բանսարկուին.
Թագաւորին մերոյ` զաւրութիւն
Ինքնազաւր քոյին աջովդ պարգեւեա՛,
Լինել գործակից ի պատերազմունս` միշտ ի պարծանս քրիստոնէից,
Ի փառս եւ ի գովեստ անուանդ քո, աւրհնեալ յաւիտեանս.
Ահա յիշեսցես եւ ողորմեսցիս ննջեցելոցն`
Յուսով յարութեան, խնդրեմք։
Եւ եւս առաւել
Զյորդորումն սիրոյ եւ զգործս բարեաց պարգեւել մեզ, խնդրեմք։
Զանձինս մեր եւ զմիմեանս
Տեառն Աստուծոյ ամենակալի յանձն արասցուք, խնդրեմք։
Գովեալ ի վերնոցն հրանիւթից զաւրութեանց
Աստուածապարփակ երկիր լուսածին.
Ճառիւք իմաստնոց եւ ի ստորնայնոցս հրաշաձայն երգով,
Տիրամայր, որ բազմազան տեսութեամբ մարգարէիւք նախկին ծանուցար,
Անխախտելի գոլով կուսութեամբ,
Ընդ որս եւ մեք յառաքելախումբ նուագս տաւնից
Երգաբանութեամբ բարեբանեմք զքեզ, Իսկուհի,
Որ ես միշտ աւրհնեալ`
Ի պարս սրբոց եւ ի յիշատակս մարտիրոսաց,
Զոր եւ բարեխաւս հանդերձ քեւ ունիմք
Առ բարեխնամ փրկողն բնութեանս,
Զի էապէս հպմամբ միասցի միշտ ի ժողովս հաւատացելոց,
Փրկել եւ պահել ի դժրանաց գաղտնի փորձողին
Եւ յերեւելի նեղչաց` պարսպել,
Զի յաւերժ զուարճ տաւնիւ բերկրալից,
Ուղիղ դաւանութեամբ գոչեսցուք` ասելով.
Ողորմեա՛ց մեզ, Տէր Աստուած մեր,
Ըստ մեծի ողորմութեան քում։